Won’daki Değer Kaybı, Güney Kore’nin ABD’ye 350 Milyar Dolarlık Yatırım Taahhüdünü Zora Sokuyor

12 dakikalık okuma
Won’daki Değer Kaybı, Güney Kore’nin ABD’ye 350 Milyar Dolarlık Yatırım Taahhüdünü Zora Sokuyor

Zayıflayan Won, Büyük Yatırım Taahhüdüyle Karşı Karşıya

Güney Kore’nin ABD’ye 350 milyar dolar yatırım yapma sözü, para birimi üzerinde baskı yaratırken ticaret anlaşmasını sürdürme kapasitesini de sınamaya başladı. 2 Şubat 2026 itibarıyla won son dönemde dolar başına 1.470 civarında işlem gördü; bu seviye, 2009’daki küresel mali krizden bu yana görülen en düşük seviyelere yaklaşıyor. Seul ise anlaşmanın uygulanmasını hızlandırması yönündeki Washington talepleriyle karşı karşıya.

İçindekiler
  1. Zayıflayan Won, Büyük Yatırım Taahhüdüyle Karşı Karşıya
  2. Dolar Talebi Arzı Neden Aşıyor?
  3. Seul Ödemeleri Nasıl Finanse Etmeyi Planlıyor?
  4. İlk Taksitin Neden Ertelenmesi Bekleniyor?
  5. Trump’ın Gümrük Vergisi Tehdidi Seul Üzerindeki Baskıyı Yeniden Artırıyor
  6. Ticari Gerilim Yatırım Fonunun Ötesine Uzuyor
  7. Washington Won’a Destek Veriyor
  8. Tahvil İşlemleri Baskıyı Artıran Bir Başka Unsur
  9. Anlaşmazlığın Seyri
  10. On Yıla Yayılabilecek Bir Taahhüt
  11. Öne Çıkanlar

Devlet Başkanı Donald Trump ile Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, Temmuz 2025’te anlaşmaya vardı. Seul, Kore ihracatına uygulanan gümrük vergilerinin düşürülmesi karşılığında ABD’deki ticari projelere yatırım yapmayı taahhüt etti. Düzenleme, yıllık 20 milyar dolarlık tavanla aşamalı olarak ödenecek 200 milyar doları ve gemi inşası ile diğer stratejik sektörlere ayrılan 150 milyar doları kapsıyor.

Maliye Bakanı Koo Yun-cheol, ocak ortasında yaptığı açıklamada, planlanan ilk 20 milyar dolarlık taksitin 2026’nın ilk yarısında tahsis edilmesinin düşük ihtimal olduğunu söyledi. Projelerin seçilmesi zaman alıyor; ayrıca Güney Kore’nin ilerlemeden önce döviz piyasasında istikrara ihtiyacı var.

Trump, 26 Ocak’ta baskıyı artırarak Güney Kore otomobilleri, kereste, ilaçlar ve diğer ürünlere uygulanan gümrük vergilerinin yüzde 15’ten yüzde 25’e çıkarılacağını duyurdu. Güney Kore parlamentosunun anlaşmayı uygulamak için yeterince hızlı hareket etmediğini söyledi.

Seul şimdi birbiriyle çelişen iki taleple karşı karşıya. Yatırım fonlarının yurt dışına gönderilmesi zayıf para birimi üzerindeki baskıyı artırabilir; programın ertelenmesi ise yeni ticaret yaptırımları riskini doğuruyor. Yıllık ödeme sınırı, Güney Kore’nin rezervlerini korumak ve piyasalardaki dalgalanmayı önlemek amacıyla belirlenmişti. Ancak mevcut koşullarda bu kademeli yaklaşım bile güçleşti.

Reklam

Dolar Talebi Arzı Neden Aşıyor?

Kore Finans Enstitüsünün bir raporuna göre Güney Kore’de yerleşik kişiler, Ocak-Kasım 2025 döneminde yurt dışı menkul kıymetlere 129,4 milyar dolar yatırım yaptı. Aynı dönemde ülkenin cari işlemler fazlası 101,8 milyar dolardı.

Cari işlemler hesabı, mal ve hizmet ticareti ile yatırımlardan elde edilen gelirler de dahil olmak üzere dünyanın geri kalanıyla yapılan işlemleri kaydeder. Fazla verilmesi ülkeye döviz girişine yardımcı olur. Yabancı hisse senetleri ve tahvilleri gibi yurt dışı menkul kıymetlerin satın alınması ise bu varlıkların bedelini ödemek için döviz talebi yaratır.

İki rakam baskının boyutunu gösteriyor: Yurt dışı menkul kıymet yatırımları, cari işlemler fazlasını 27,6 milyar dolar aştı. Söz konusu 11 ayda ülke sakinleri, cari işlemler fazlası yoluyla ülkenin kazandığından daha fazla parayı yabancı menkul kıymetlere yatırdı.

Kore Finans Enstitüsünde araştırmacı olan Song Min-ki, yurt dışı yatırımlardaki artışın won üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu söyledi. Bununla birlikte, son dönemde dolar talebindeki artışı tek başına açıklamadığını da belirtti.

Güney Koreli yatırımcılar yurt dışında daha yüksek getiri ve ülke içindeki ekonomik belirsizliğe karşı korunma arayışında. Yabancı varlıklara yönelik iştahları, hükümetin çok daha büyük yatırım taahhüdüyle bağlantılı dolar talebini artırıyor.

Dolar başına 1.470 won civarındaki kur, bir dolar almak için yaklaşık 1.470 won gerektiği anlamına geliyor. Dolar talebi arzından daha hızlı arttığında gereken won miktarı yükselebilir. Yatırımcılar hükümet fonları gerçekten göndermeden önce kararlarını verdiği için gelecekteki transferlere ilişkin beklentiler de önem taşıyor.

Seul Ödemeleri Nasıl Finanse Etmeyi Planlıyor?

Güney Kore Merkez Bankası yaklaşık 420 milyar dolarlık döviz rezervini yönetiyor. Bu varlıkların yaklaşık yüzde 90’ı menkul kıymetlere yatırılmış durumda ve yılda yaklaşık 15 milyar dolar getiri sağlıyor.

Güney Kore geçmişte rezervlerini artırmak için bu getirileri yeniden yatırıma yönlendiriyordu. Yeni finansman çerçevesinde ise gelirler, ABD’ye yönelik yatırım taahhüdünün finansmanına katkı sağlayacak. Hükümet, rezervlerin ana tutarından doğrudan para çekmekten kaçınmanın, ülke içindeki dolar-won piyasası üzerindeki etkiyi azaltacağını söylüyor.

Reklam

Anapara, rezerv varlıklarının temel tutarını; yatırım getirisi ise bu varlıkların kazandırdığı parayı ifade ediyor. Getirilerin başka bir yöne aktarılması, Seul’ün temel rezerv varlıklarını korurken ABD programına destek vermesini sağlıyor. Bununla birlikte, önceden rezervlerin büyümesine katkı sağlayan para artık başka bir amaçla kullanılacak.

Rakamlar, finansman görevinin boyutunu ortaya koyuyor. Yıllık yaklaşık 15 milyar dolarlık rezerv geliri, yıllık 20 milyar dolarlık ödeme tavanının altında. Bu tavan, her yıl söz konusu miktarın aktarılmasının zorunlu olduğu anlamına gelmiyor; dolayısıyla projelerin seçimi ve zamanlaması uygulama sürecinde belirleyici olacak.

Shinhan Investment & Securities analisti Ha Gun-hyung, ABD’ye sermaye akışı olasılığının won’un temel göstergelerini zayıflatan bir etken olmaya devam ettiğini söyledi. Hanwha Investment & Securities ekonomisti Lim Hye-yoon ise ülke içinde yapılabilecek yatırımların yurt dışında gerçekleşmesinin, orta ve uzun vadede para biriminin değer kazanma potansiyelini sınırlayacağını belirtti.

Bu nedenle finansman planı sorunun bir yönünü ele alıyor: temel rezervleri doğrudan azaltmadan doları nasıl sağlayacağı. Daha geniş kapsamlı baskı ise Güney Kore’de yerleşik kişilerin yabancı varlıklara yönelik süregelen talebinin yanı sıra beklenen yurt dışı yatırımın boyutundan kaynaklanıyor.

İlk Taksitin Neden Ertelenmesi Bekleniyor?

Koo’nun ocak ortasındaki uyarısı, ilk 20 milyar dolarlık taksite ilişkin beklentileri değiştirdi. Maliye Bakanı, hem yatırım projelerini seçme sürecinin uzunluğuna hem de döviz istikrarını koruma ihtiyacına dikkat çekti.

Yıllık 20 milyar dolarlık sınır, daha büyük bir ödemenin yol açabileceği dalgalanmalardan Güney Kore’yi korumak amacıyla zaten müzakere edilmişti. Kur koşulları, bu ölçülü tempoyu hemen uygulamayı bile güçleştirdi.

Hükümetin yaklaşımını bilen bir kişi, döviz piyasası istikrar kazanana kadar yatırımın beklemesi gerekeceğini söyledi. Belirli bir hedef kur açıklanmadı ve kesin bir ödeme tarihi verilmedi. Tahsisin 2026’nın ilk yarısında yapılması düşük ihtimal olduğundan, belirtilen gecikme gerçekleşirse o yıl geriye kalan en erken dönem ikinci yarı olacak.

Koo, yakında açıklanması beklenen Trump’ın gümrük vergilerine ilişkin ABD Yüksek Mahkemesi kararının yarattığı belirsizliğe de işaret etti. Sonuç, süreci etkileyebilir ve proje seçimi ile kur koşullarına ilişkin değerlendirmelere yeni bir unsur ekleyebilir.

Washington, Güney Kore’nin yatırım taahhüdünü gecikmeden yerine getirmesini bekliyor. Seul ise programın won’daki değer kaybını derinleştirmesini önlemeye çalışıyor. Kademeli ödemeler temelinde tasarlanan bir programın neden hâlâ diplomatik gerilim kaynağı olduğunu bu farklı öncelikler açıklıyor.

Reklam

Trump’ın Gümrük Vergisi Tehdidi Seul Üzerindeki Baskıyı Yeniden Artırıyor

Trump, önerilen gümrük vergisi artışını 26 Ocak 2026’da sosyal medyadan duyurdu. Oranın yüzde 15’ten yüzde 25’e çıkarılması, etkilenen Güney Kore ürünlerine uygulanan vergiyi 10 puan artıracak.

Açıklama, Güney Koreli yetkilileri şaşırttı. Ticaret Bakanı Yeo Han-koo, bundan yalnızca birkaç gün önce Davos’ta ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ile görüşmüş, ancak anlaşmanın uygulanmasındaki gecikmelere ilişkin herhangi bir şikâyet duymamıştı.

Kore otomobilleri ve otomobil parçalarına yönelik tehdit, 1 Kasım 2025’te yürürlüğe giren indirimi geri alacaktı. Söz konusu ürünlere uygulanan gümrük vergileri yüzde 25’ten yüzde 15’e düşürülerek Japon rakiplerine uygulanan oranla eşitlenmişti.

Güney Kore Devlet Başkanlığı Mavi Saray, ülkenin anlaşmayı uygulama taahhüdünü sürdürdüğünü açıkladı. Lee’nin baş politika danışmanı acil toplantı düzenlerken sanayi bakanı, Ticaret Bakanı Howard Lutnick ile görüşmek üzere Washington’a gitmeye hazırlandı.

İktidardaki Demokratik Parti, yatırım fonunu ve fonu yönetecek şirketi kurmak için bekleyen beş yasa tasarısının muhalefetin desteğiyle şubat ayında kabul edilebileceğini söyledi. Böylece ödeme takvimi kur koşulları nedeniyle kısıtlı kalmayı sürdürse de Seul’ün acil yanıtında yasama çerçevesi merkezî bir yer tuttu.

2 Şubat’tan önceki hafta iki hükümetin de tutumunu yumuşattığı görüldü. Trump, ABD ile Güney Kore’nin bir çözüm bulacağını söylerken Seul de yasama çalışmalarını sürdürdü. Trump’ın sonraki açıklamaları, kesinleşmiş bir yatırım takvimi sunmasa da gerilimin tonunu yumuşattı.

Ticari Gerilim Yatırım Fonunun Ötesine Uzuyor

Eski Güney Koreli ticaret müzakerecisi Choi Seok-young, Trump’ın gümrük vergisi tehdidinin, gümrük vergileri dışındaki engellere ilişkin müzakerelerde azami baskı kurmayı amaçlayan siyasi bir hamle olduğunu öne sürdü.

Bu tür engeller, ithal ürünlerden alınan vergiler yerine şirketlerin bir pazara erişimini etkileyen düzenlemeleri veya başka kuralları kapsıyor. ABD, Güney Kore’nin Amerikan teknoloji şirketlerini etkileyen düzenlemelerine ilişkin kaygılarını dile getirdi.

Coupang’a yönelik son düzenleyici işlemler de bu anlaşmazlığın bir parçası. Çevrimiçi perakende alanında faaliyet gösteren Coupang, ABD’de borsaya kote. Şirketin tartışmalarda yer alması, yatırım müzakerelerini Washington’ın Güney Kore kurallarının Amerikan bağlantılı şirketleri nasıl etkilediğine ilişkin kaygılarıyla buluşturuyor.

Reklam

Choi’nin değerlendirmesi, gümrük vergisi tehdidini daha geniş kapsamlı bir müzakerenin parçası olarak ele alıyor. Trump kamuoyuna yaptığı açıklamalarda parlamentonun çalışma hızına odaklanırken görüşmeler düzenleyici konuları da içeriyordu. Bu nedenle Seul’ün yatırım yasa tasarılarını geçirme çabası, fonun işleyişini aşan anlaşmazlıklarla eş zamanlı yürütülüyordu.

Washington Won’a Destek Veriyor

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, 14 Ocak 2026’da Güney Kore para birimine kamuoyu önünde destek vererek alışılmadık bir adım attı. Koo ile görüştükten sonra won’daki son düşüşleri aşırı olarak nitelendirdi.

Bessent’in açıklamaları sosyal medyada ve Hazine Bakanlığının resmî duyurularında yayımlandı. Döviz piyasalarındaki aşırı oynaklığın istenmeyen bir durum olduğunu belirterek, para birimindeki istikrarın yatırım anlaşmasının başarısı açısından önem taşıdığını Washington’ın da kabul ettiğine işaret etti.

Güney Kore Ekonomi ve Maliye Bakanlığında üst düzey yetkili olan Choi Ji-young, iki maliye bakanının won’daki son sert değer kaybına ilişkin kaygıları paylaştığını söyledi. İkili, istikrarlı bir para biriminin ikili ticaret ve ekonomik iş birliği açısından önemli bir unsur olduğu konusunda mutabık kaldı.

Buna rağmen Güney Kore, Washington’dan ikili bir para takası anlaşması talep etmeyeceğini açıkladı. Para takası, para otoritelerinin para birimlerini takas etmesine ve ihtiyaç duyulduğunda dolar gibi fonlara erişmesine olanak tanır. Choi, böyle bir düzenlemenin ancak bir döviz krizi durumunda değerlendirilebileceğini ve dolar arzının yeterli olduğunu söyledi.

İki hükümet bunun yerine yatırım fonlarının piyasada daha az sarsıntı yaratacak şekilde kullanılmasına odaklandı. Yetkililer, fonların peşin gönderilmesinin yaratabileceği olası dalgalanmayı kabul etmişti. Bessent’in müdahalesi ve Seul’ün para takası konusundaki tutumu, politika yanıtının şekillendiğini gösteriyor: won’daki hareketlere ilişkin kaygılar, yatırım transferlerinin zamanlamasını yönetme çabalarıyla birlikte ilerliyor.

Tahvil İşlemleri Baskıyı Artıran Bir Başka Unsur

Yabancı yatırımcılar, Eylül 2025’in sonlarında üç işlem seansında yaklaşık 10,4 trilyon won, yani 7,4 milyar dolar değerinde Güney Kore devlet tahvili vadeli işlem sözleşmesi sattı. Bu, COVID-19 salgınının başlamasından bu yana tek bir hafta içinde görülen en büyük geri çekilmelerden biriydi.

Tahvil vadeli işlem sözleşmeleri devlet tahvillerine bağlı sözleşmelerdir. Fiyatları ve işlem hacimleri, yatırımcıların borçlanma maliyetleri ile piyasa koşullarına ilişkin beklentilerini yansıtır. Yatırımcılar, satışlardan elde edilen tutarın önemli bir bölümünün dolara çevrildiğini ve bunun dolar-won kuru üzerindeki yukarı yönlü baskıyı artırdığını söyledi.

Reklam

Vadesi üç yıl olan devlet tahvillerinin getirisi yüzde 2,562’ye yükselerek nisandan bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Vadesi 10 yıl olan tahvillerin getirisi ise yüzde 2,943’e ulaşarak 2025’in başından bu yana en yüksek düzeyini gördü.

Tahvil getirisi, tahvilin piyasa fiyatından elde edilebilecek getiriyi ölçer. Getirilerdeki yükseliş, yabancı yatırımcıların geri çekilmesine eşlik etti ve yatırım taahhüdüne ilişkin müzakereler sırasında baskının bir başka işareti oldu.

Seul Ulusal Üniversitesinde ekonomi profesörü olan Ahn Dong-hyun, yabancı tahvil yatırımcılarının kur hareketlerinin yanı sıra döviz kuruna ilişkin beklentilere de tepki verdiğini söyledi. 350 milyar dolarlık yatırım fonuna ilişkin belirsizlik won’daki oynaklığı artırıyor ve yatırımcıları Kore tahvillerinden çıkmaya yöneltiyordu.

Ortaya çıkan geri besleme döngüsü açık: Won’un değer kaybetmesi veya oynaklığının artması yatırımcıları paralarını çekmeye yöneltiyor; bu paranın dolara çevrilmesi de won üzerindeki baskıyı artırıyor. Eylül ayındaki satışlar, yatırım müzakerelerinin ilk hükümet taksiti tahsis edilmeden çok önce finans piyasalarını nasıl etkileyebileceğini gösterdi.

Anlaşmazlığın Seyri

Yatırım anlaşması, tahvil piyasasındaki geri çekilme, gümrük vergilerindeki indirim ve ocak ayındaki gerilim birkaç ay içinde yaşandı. Bu gelişmelerin sıralaması, Seul’ün neden aynı anda yasama, ticaret ve kur baskılarıyla karşı karşıya olduğunu açıklamaya yardımcı oluyor.

  • Temmuz 2025: Trump ve Lee, Güney Kore’nin 350 milyar dolarlık yatırım taahhüdünü de içeren ticaret anlaşmasına vardı.
  • Eylül 2025’in sonları: Yabancı yatırımcılar üç seansta yaklaşık 10,4 trilyon won değerinde Güney Kore devlet tahvili vadeli işlem sözleşmesi sattı.
  • 1 Kasım 2025: Kore otomobilleri ve otomobil parçalarına uygulanan ABD gümrük vergileri yüzde 25’ten yüzde 15’e düştü.
  • 14 Ocak 2026: Bessent, Koo ile görüştükten sonra won’daki son düşüşleri kamuoyu önünde aşırı olarak nitelendirdi.
  • Ocak 2026’nın ortaları: Koo, ilk 20 milyar dolarlık taksitin yılın ilk yarısında tahsis edilmesinin düşük ihtimal olduğunu söyledi.
  • 26 Ocak 2026: Trump, parlamentodaki gecikmeleri gerekçe göstererek Kore ürünlerinin çeşitli kategorilerine uygulanan gümrük vergilerinin yüzde 15’ten yüzde 25’e çıkarılacağını duyurdu.
  • Şubat 2026: İktidardaki Demokratik Parti, yatırım fonunu kurmaya yönelik beş yasa tasarısının muhalefetin desteğiyle kabul edilebileceğini söyledi.

Şubat ayındaki yasama süreci, anlaşmanın uygulanmasına yönelik olası bir adım sunuyor. Yatırım tahsislerinin fiilî zamanlaması, projelerin seçilmesine ve Seul’ün temkinli davranmasına yol açan döviz koşullarının yönetilmesine de bağlı.

On Yıla Yayılabilecek Bir Taahhüt

Taahhüdün nakit bölümü uzun vadeli bir mali yükümlülük oluşturuyor. 200 milyar dolar, yıllık azami 20 milyar dolarlık hızla ödenirse 10 yıl alacak. Daha küçük taksitler veya gecikmeler bu süreyi uzatacak.

Yıllık tavan, Güney Kore’nin 2024’te ABD’ye doğrudan yaptığı yaklaşık 22 milyar dolarlık yatırımla yakın düzeyde. Bu karşılaştırma, planlanan hükümet programının Amerikan ekonomisine mevcut yıllık Kore yatırım akışının yanında ne kadar büyük olduğunu gösteriyor.

Reklam

Güney Kore’nin rezervleri şu anda dünyanın en büyük onuncu rezervi. Yatırım getirilerinin ABD taahhüdüne yönlendirilmesi, kazançların yeniden yatırıma aktarıldığı dönemdeki gibi büyümek yerine rezervlerin büyük olasılıkla yerinde saymasına yol açacak. Diğer merkez bankaları olası piyasa oynaklığına hazırlanmak için rezervlerini artırırken Güney Kore bu sıralamada zamanla gerileyebilir.

Kore Sermaye Piyasası Enstitüsünde kıdemli araştırmacı olan Lee Hyo-seob, güçlü değer kaybı baskısının ve beklenen dolar talebinin kuru hızla dolar başına 1.500 wona çıkarabileceği uyarısında bulundu. Böyle bir hareket, Güney Kore’nin modern para politikası yönetimini alışılmadık bir alana taşıyabilir ve daha sert müdahaleleri gündeme getirebilir.

Seul’ün görevi, en az on yıl sürecek taahhüdün para birimini istikrarsızlaştırmadan ilerleyebilmesi için transferlerin zamanlamasını ve tutarını ayarlamak. Washington’ın gümrük vergisi baskısı bu görevi daha acil hâle getirirken won’daki değer kaybı, ödemelerin hemen yapılmasını güçleştiriyor.

2 Şubat itibarıyla iki hükümet arasındaki gerilimin tonu yumuşamıştı, ancak temel sorun sürüyordu. Güney Kore, para birimini korumak için hareket alanı ararken fonun yasal çerçevesini hazırlıyordu. Bu çabaların nasıl uzlaştırılacağı, won’un seyrini ve Asya’nın önemli ticari ilişkilerinden birinin istikrarını belirleyecek.

Öne Çıkanlar

  • Won son dönemde dolar başına 1.470 civarında işlem görerek 2009’daki küresel mali krizden bu yana görülen en düşük seviyelere yaklaştı.
  • 350 milyar dolarlık taahhüt, yıllık 20 milyar dolarla sınırlı 200 milyar dolarlık nakit taksitleri ile gemi inşası ve diğer stratejik sektörlere ayrılan 150 milyar doları kapsıyor.
  • Güney Kore’de yerleşik kişiler, Ocak-Kasım 2025 döneminde yurt dışı menkul kıymetlere 129,4 milyar dolar yatırdı; bu tutar, cari işlemler fazlası olan 101,8 milyar doları 27,6 milyar dolar aştı.
  • Koo, proje seçimi ve kur istikrarını gerekçe göstererek ilk 20 milyar dolarlık taksitin 2026’nın ilk yarısında ödenmesinin düşük ihtimal olduğunu söyledi.
  • Trump, 26 Ocak’ta parlamentodaki gecikmeleri gerekçe göstererek Kore ürünlerinin çeşitli kategorilerine uygulanan gümrük vergilerinin yüzde 15’ten yüzde 25’e çıkarılacağını duyurdu.
  • Bessent, won’daki değer kaybını aşırı olarak nitelendirdi; Seul dolar arzının yeterli olduğunu söyledi ve ikili para takası talep etmeyeceğini açıkladı.
  • Yabancı yatırımcılar, Eylül 2025’in sonlarında üç seansta yaklaşık 10,4 trilyon won, yani 7,4 milyar dolar değerinde devlet tahvili vadeli işlem sözleşmesi sattı.
  • Yatırım fonunu ve onu yönetecek şirketi kurmaya yönelik beş yasa tasarısı, muhalefetin desteğiyle şubatta kabul edilebilir.
  • Taahhüdün rezerv getirileriyle finanse edilmesi, anapara varlıklarını korurken rezervlerin gelecekteki büyümesini sınırlayacak.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir