Atık Kontrollerinin Kenti Dönüştürdüğü On Yılların Ardından Tokyo’daki Karga Sayısı Yüzde 84 Azaldı

10 dakikalık okuma
Atık Kontrollerinin Kenti Dönüştürdüğü On Yılların Ardından Tokyo’daki Karga Sayısı Yüzde 84 Azaldı

Üç büyük tünek alanında keskin düşüş kaydedildi

Aralık 2025’in ortasında yapılan sayımda Tokyo’daki üç büyük tünek alanında 2.987 karga tespit edildi. Bu sayı, 2000’deki 18.658’den düşüktü. Japonya Kentsel Kuşlar Derneği’nin kaydettiği yaklaşık yüzde 84’lük düşüş, çöpleri dağıtan, yayaları korkutan ve elektrik ile iletişim ekipmanlarına zarar veren kuşlara yönelik yirmi yılı aşkın önlemlerin ardından geldi.

İçindekiler
  1. Üç büyük tünek alanında keskin düşüş kaydedildi
  2. Gıda atıkları kargaların çoğalmasına nasıl katkıda bulundu?
  3. Kent sakinleri etrafa saçılan çöplerle ve korkutucu karşılaşmalarla uğraştı
  4. Yuvalar elektrik ve geniş bant hizmetlerini de tehdit etti
  5. Tokyo 2001’de koordineli müdahaleyi başlattı
  6. Çöplerin sokağa çıkarılma biçimi değişti
  7. Kuş sayılarıyla birlikte şikâyetler de azaldı
  8. Diğer kuşlar üremek için daha fazla alan buldu
  9. Amaç neden kargaları yok etmek değil, dengeyi sağlamak?
  10. Önlemler sürecek
  11. Öne Çıkanlar

Derneğin dokuzuncu araştırması, Shibuya semtindeki Meiji Jingu Tapınağı’nı, Bunkyo semtindeki Toshimagaoka Mezarlığı’nı ve Minato semtindeki Ulusal Doğa ve Bilim Müzesi’nin Doğa Araştırmaları Enstitüsü’nü kapsadı. Dernek, değişimleri zaman içinde düzenli biçimde izlemeyi sağlayan bu sabit noktalarda 1985’ten bu yana her beş yılda bir karga sayımı yapıyor.

Tokyo Büyükşehir Yönetimi’nin ayrı araştırmaları da önemli bir düşüşe işaret ediyor. Yönetimin verilerine göre karga nüfusu, 2001 mali yılında kaydedilen zirvenin yaklaşık yüzde 20’sine indi. 2020 mali yılında yönetimin tahmini yaklaşık 11.000 kargaydı; bu, ilk sayımların neredeyse yüzde 70 altında. Yönetimin tahminleriyle derneğin sayımları nüfusa ilişkin farklı ölçümleri kapsıyor, ancak ikisi de aynı düşüş eğilimini gösteriyor.

Tokyo’nun müdahalesi; gıda atıklarına erişimin kısıtlanmasını, çöp toplama yöntemlerindeki değişiklikleri, kargaların yakalanmasını ve üreme olanaklarının azaltılmasına yönelik önlemleri bir araya getirdi. Atık miktarının azalması da kuşların erişebildiği yiyeceği azalttı. Sokakların temizlenmesi, açık havada daha huzurlu yemek yenebilmesi ve parklarda yürürken saldırıya uğrama korkusunun azalması kent sakinlerinin yaşamını olumlu etkiledi.

Etkiler gündelik rahatsızlıkların ötesine uzanıyor. Karga sayısının düşmesiyle Tokyo’nun merkezindeki bazı bölgelerde diğer kuşların sayısı arttı. Araştırmacılar, küçük hayvan leşlerini yemek ve bitki tohumlarını yaymak gibi kargaların yararlı işlevlerine de dikkat çekiyor. Kentin karşı karşıya olduğu zorluk, bu ekolojik rolleri gözetirken nüfusu yönetilebilir düzeyde tutmak.

Reklam

Gıda atıkları kargaların çoğalmasına nasıl katkıda bulundu?

Tokyo’daki karga sorunu, 1990’ların sonu ile 2000’lerin başında göz ardı edilemez bir boyuta ulaşmadan önce yavaş yavaş gelişti. Kanat açıklıkları yaklaşık bir yardı bulan büyük orman kargaları, Tokyo’nun merkezinde gruplar hâlinde yaşamaya başladı. Zeki ve zaman zaman saldırgan olan bu kuşlar, çoğunlukla restoranların ve eğlence bölgelerinin gıda atıklarıyla besleniyordu.

1985 ile 2000 yılları arasında Japonya’da ekonomik büyüme, tüketim alışkanlıklarını ve atık üretimini değiştirdi. Eğlence bölgelerinde ve Tokyo Körfezi çevresinde büyük miktarlarda atılmış yiyecek birikmeye başladı. Kargalar için toplanmayı bekleyen çöpler, düzenli bir besin kaynağı sunuyordu.

Tokyo’nun temizlik ve atık bertaraf hizmetlerine ait kayıtlar, çöp miktarının ne kadar hızlı arttığını gösteriyor. Kentin 23 semtinde toplanan atık miktarı 1985 mali yılında 3,97 milyon tondan 1990 mali yılında yaklaşık 4,8 milyon tona çıktı. Bu, yaklaşık yüzde 20’lik bir artıştı.

Japonya Kentsel Kuşlar Derneği’nden Koichi Karasawa, bu bolluğun artan karga nüfusunu nasıl beslediğini şöyle anlattı:

Ekonomik büyümenin sonucu olarak, büyük miktarlarda gıda atığı Tokyo’nun merkezindeki yol kenarlarına çöp olarak toplanmak üzere bırakılıyordu. Kargalar istedikleri kadar yiyebildiği için sayıları arttı.

Kolayca erişilebilen yiyecekler, kuşların hayatta kalmasına ve hızla üremesine yardımcı oldu. Onları besleyen aynı çöp poşetleri, sokakları kullanan insanlar için gündelik bir soruna dönüştü.

Kent sakinleri etrafa saçılan çöplerle ve korkutucu karşılaşmalarla uğraştı

Tokyo’nun Ginza semtinde bir genel mağaza işleten Ichiro Ozeki, kuşların yakındaki işletmelerin çöplerini nasıl karıştırdığını şöyle hatırladı:

Restoranların ve diğer işletmelerin çöp poşetleri her sabah kuşların saldırısına uğrardı. Artıkları yollara saçarlardı; bu da insanların yaya olarak ilerlemesini zorlaştırırdı.

Etrafa saçılan çöpler sokakları sağlıksız hâle getiriyor ve kötü kokulara yol açıyordu. Karga saldırıları da ayrı bir kaygı yaratıyordu; birçok kent sakini, yürürken kuşların arkadan gelip kendilerini gagaladığını anlatıyordu. Bazılarında kuşlara karşı kalıcı bir korku gelişti.

Reklam

Yoyogi Parkı’nda antrenman yapan görme engelli uzun mesafe koşucusu Yumiko Kono, üzerinden zaman geçmesine rağmen kendisini etkilemeyi sürdüren bir karşılaşmayı şöyle anlattı:

Koşarken bir karga bir anlığına başıma kondu. Sanki başımı sıçrama tahtası olarak kullanıyordu. Önce şaşırdım, sonra korktum. Şimdi kargaların sesini ve kanat çırpışlarını duyduğumda hâlâ korkuyorum.

Kono’nun yaşadıkları, kısa bir karşılaşmanın sıradan bir etkinliği nasıl sekteye uğratabileceğini gösteriyor. O olaydan sonra karga sesleri ve kanat çırpışları, egzersiz sırasında korku uyandırmaya başladı.

Yuvalar elektrik ve geniş bant hizmetlerini de tehdit etti

Kargalar, yayaların yanı sıra altyapı için de sorun yarattı. Elektrik direklerine yapılan yuvalar kesintilere yol açarken kuşlar yuva malzemesi olarak fiber optik kabloları çalıyor, zaman zaman geniş bant ağının bazı bölümlerini devre dışı bırakıyordu. Bu kablolar internet bağlantılarında kullanılan sinyalleri taşıyor.

Kyushu Elektrik Enerjisi, elektrik kesintilerine yol açan yuvalarla mücadele etmek için özel bir “Karga Devriyesi” kurdu. Bir olayda tek bir karga gagasını yüksek gerilim hattına sokarak 610 ev ve iş yerinin elektriğini yaklaşık bir saat kesti.

Bu olaylar, kargaların verdiği zararı kontrol altına almanın kaldırımları temizlemekten fazlasını gerektirdiğini gösteriyor. Elektrik ve iletişim ekipmanları, çöp toplama noktaları, parklar ve yerleşim sokaklarının tümüyle ilgilenmek gerekiyordu.

Tokyo 2001’de koordineli müdahaleyi başlattı

Tokyo Büyükşehir Yönetimi, Vali Shintaro Ishihara döneminde 2001’de kapsamlı önlemler almaya başladı. İddiaya göre Ishihara’nın kişisel kararlılığı, golf oynarken bir karganın başının yakınından geçmesiyle daha da arttı. Yönetim; atık yönetimindeki değişiklikleri, nüfusu doğrudan kontrol etmeyi ve kentsel çevreyi kargalar için daha az elverişli hâle getirmeyi amaçlayan adımları bir araya getirdi.

Çöp toplama noktalarında gıda atıklarına erişimi engellemek için çöp ağları kullanıldı. Bazıları yaklaşık 10’a 20 fit ölçülerinde olan büyük kafeslerle kuşlar yakalandı. Kargaların içeri girmesine izin veren açıklıklara, kaçmalarını önlemek için asılı dikenler yerleştirildi.

Yakalanan kargalar üç günde bir kafeslerden çıkarılarak karbonmonoksit gazıyla öldürüldü. Yakalama yönteminin yanı sıra strateji, nüfus artışına olanak sağlayan besin kaynaklarını ve üreme fırsatlarını azaltmayı da hedefledi.

Müdahale ve sonuçları birkaç on yıla yayıldı:

  • 1985: Japonya Kentsel Kuşlar Derneği, sabit tünek alanlarında araştırmalara başladı ve sayımları her beş yılda bir tekrarladı.
  • 2000: Dernek, üç büyük araştırma alanında 18.658 karga saydı.
  • 2001: Tokyo, Vali Shintaro Ishihara döneminde kapsamlı önlemleri başlattı.
  • 2020 mali yılı: Yönetim tahminlerine göre karga nüfusu yaklaşık 11.000’e geriledi; bu, ilk sayımların neredeyse yüzde 70 altındaydı.
  • 2024 mali yılı: Kargalarla ilgili şikâyet ve başvurular 293’e düşerken 23 semtteki atık miktarı 2,45 milyon metrik ton oldu.
  • Aralık 2025’in ortası: Derneğin dokuzuncu araştırmasında 2.987 karga sayıldı.
Reklam

Çöplerin sokağa çıkarılma biçimi değişti

Belediyeler, gıda atıklarının açık havada kaldığı süreyi kısaltmak için toplama uygulamalarını değiştirdi. Bazıları çöpleri sabaha karşı, saat 02.00 civarında toplamaya başladı; böylece kuşların çöpler alınmadan önce beslenme fırsatı azaldı.

Suginami semti, gıda atıklarını göstermeyecek şekilde tasarlanmış opak sarı çöp poşetlerini kullanmaya başladı. Bazı şirketler kargaların sevmediği acı maddelerle kaplı poşetler üretti, ancak kuşlar zamanla bu caydırıcı yönteme de uyum sağladı.

Ağlar, yiyeceklerin daha az görünür hâle getirilmesi ve çöplerin toplanmasını bekleme süresinin kısaltılması aynı temel sorunu ele alıyordu: Kargalar, sokağa bırakılan çöplerden rahatça beslenebiliyordu. Erişimin kısıtlanması, kuşların doğrudan yakalanmasıyla birlikte uygulandı.

Japonya ekonomisinin ekonomik balonun patlamasının ardından uyum sağlaması ve yönetimin işletmelere çöp vergisi getirmesiyle atık miktarı da azaldı. Tokyo’nun 23 semtinde 2001 mali yılında 3,52 milyon metrik ton çöp üretilirken bu miktar 2024 mali yılında 2,45 milyon tona indi.

Bu, 1,07 milyon tonluk, başka bir deyişle 2001 mali yılı toplamının yaklaşık yüzde 30’u kadar bir azalma demek. Daha az atık ve erişimin daha sıkı biçimde kontrol edilmesi, kargaların besin kaynaklarını küçülttü. Nüfus düşüşü bu iki değişime eşlik etti.

Kuş sayılarıyla birlikte şikâyetler de azaldı

Tokyo’da 2024 mali yılında kargalarla ilgili 293 şikâyet ve başvuru kaydedildi. Bu, sorunun yılda binlerce başvuruya yol açtığı 2001 mali yılındaki sayının onda birinden azdı.

Şikâyetlerin azalması, gündelik koşulların nasıl değiştiğine dair başka bir tablo sunuyor. Sabit tünek araştırmaları belirli noktalardaki kuşları izlerken şikâyetler, insanların kamu kurumlarına ilettiği sorunları yansıtıyor. Kontrol önlemlerinin uygulandığı yıllar boyunca her iki ölçüm de keskin biçimde düştü.

Karga sayısı azaldıkça mülklere ve altyapıya verilen zarar da geriledi. Sorunun en yoğun olduğu dönemi hatırlayan kent sakinleri için daha temiz sokaklar ve daha az korkutucu karşılaşma, parkları ve açık havada yemek yemeyi daha rahat hâle getirdi.

İki nüfus araştırması kendi referans noktalarını koruyor: Derneğin 2000’deki sayımında 18.658 kuş, yönetimin 2001 mali yılındaki zirvesi. Bu tarih ve sayıları birlikte değerlendirmek, değişimin boyutunu izlemeyi kolaylaştırıyor. Dernek üç tünek alanında yüzde 84’lük düşüş kaydederken yönetimin araştırmaları nüfusun zirvenin yaklaşık beşte birine indiğini gösteriyor.

Reklam

Diğer kuşlar üremek için daha fazla alan buldu

Tokyo’nun merkezindeki İmparatorluk Sarayı ormanları, nadir yabani kuşlar için bir sığınağa dönüştü. Ulusal Doğa ve Bilim Müzesi’nin araştırmalarında, aynı yerde nadiren üreyen çakır kuşu ve baykuş yavruları tespit edildi.

Kargalar daha küçük kuşların yumurtalarını ve yavrularını yer, yuvalarını bozar. Eskiden baskın olan kargalar, diğer kuşların nüfusunu baskı altında tutuyordu. Karga sayısı azalınca araştırmacılar Tokyo’nun merkezindeki çeşitli türlerde toparlanma kaydetti.

Kuş araştırma ekibinin başkanı ve müzede kıdemli araştırmacı olan Isao Nishiumi, İmparatorluk Sarayı ve Akasaka Malikânesi’nde başarılı üremenin karga sayısındaki düşüşle bağlantısını şöyle anlattı:

Birkaç etçil kuş türünün İmparatorluk Sarayı’nda ve Akasaka Malikânesi’nde ürediğini kanıtlayabildik. Kargagiller sıklıkla yavruları ve yumurtaları avlıyor, yuvaları bozuyor.

Kargalar, kargagiller familyasındaki kuşlar arasında yer alıyor. Nishiumi’nin açıklaması, bu yırtıcıların azalmasıyla diğer kuşların yavrularını büyütme fırsatlarının artması arasındaki bağı ortaya koyuyor.

Uzun kuyruklu baştankara, Japon çalı bülbülü ve nergis sinekkapanı Tokyo’nun merkezine daha kalabalık gruplar hâlinde geri döndü. 2016-2021 yılları arasında yürütülen yabani kuş dağılımı araştırmasında, 83 noktada 374 uzun kuyruklu baştankara kaydedildi. Otuz yıl önce 25 noktada 98 kuş gözlenmişti.

Bu veriler, kaydedilen uzun kuyruklu baştankara sayısının neredeyse dört katına, kuşların görüldüğü noktaların sayısının ise üç katından fazlasına çıktığını gösteriyor. Değişim hem gözlenen kuş sayısında hem de kuşların görüldüğü alanların yayılımında yaşandı.

Amaç neden kargaları yok etmek değil, dengeyi sağlamak?

Kargalar yararlı hizmetler de sunuyor. Küçük hayvan leşlerini tüketiyor ve dışkılarıyla bitki tohumlarını yayıyorlar. Kargaların tümüyle yok edilmesi, yolların daha az temiz kalması ve yerel ekosistemin değişmesi gibi başka sorunlar yaratabilir.

Kargaları 20 yılı aşkın süredir inceleyen Tokyo Üniversitesi Müze’sinde proje doçenti olan Hajime Matsubara, kuşların insan alışkanlıklarına bağımlılığını şöyle anlattı:

İnsanlar denetimsiz biçimde büyük miktarlarda atık üretirse kargaların sayısı artar. Ama insanlar çöplerini kurallara uygun biçimde atarsa kuşların sayısı azalır. Kargaların insan davranışlarının insafına kaldığı söylenebilir.

Reklam

Matsubara’nın değerlendirmesi, nüfusun daha düşük düzeyde tutulmasında çöp atma biçimini temel unsur olarak öne çıkarıyor. Kargaların çoğalmasını destekleyen yiyeceği insan faaliyetleri sağladı; bu faaliyetlerdeki değişiklikler de nüfusun azalmasına yardımcı oldu.

Karga sayısı değiştikçe kamuoyunun yaklaşımı da dönüştü. Kentsel yaban hayatı yönetimine ilişkin araştırmalar, insanların çoğunun aşırı kalabalık nüfusların yol açtığı sorunları kabul ettiğini, ancak kuşlara doğrudan zarar vermeyen yöntemleri tercih ettiğini gösteriyor. Tokyo’da birçok kent sakini başlangıçta kuşların öldürülmesine karşı çıktı ve zeki hayvanlara sempati duydu.

Bu nedenle Tokyo’nun yaklaşımında süregelen bir denge arayışı var. Kent sakinleri daha az saldırı, daha temiz sokaklar ve daha az hasardan yararlanırken kargalar da kentsel çevredeki yerlerini koruyor. Atılmış yiyeceklere kolay erişimi önlemek, bu çıkarları dengede tutmanın temel unsuru olmaya devam ediyor.

Önlemler sürecek

Tokyo Büyükşehir Yönetimi, mevcut nüfusu kargaların büyük bir toplumsal kaygı hâline gelmesinden önceki düzeye daha yakın görüyor. İsmi açıklanmayan bir yönetim yetkilisi, konuyla ilgili çalışmaların neden sürdürüleceğini şöyle açıkladı:

Nüfus, kuşlar toplumsal bir sorun hâline gelmeden önceki uygun düzeye döndü. Ancak yeniden artma ihtimali göz önünde bulundurularak önlemler sürdürülecek.

Yönetim, mevcut dengenin değişebileceği görüşünde. Önlemlerin sürdürülmesi, nüfusun yeniden artmasını önlemeyi ve son yirmi yılda sağlanan iyileşmeleri korumayı amaçlıyor.

12 Ocak 2026 itibarıyla Tokyo’nun deneyimi üç gelişmeyi bir araya getiriyor: Büyük tünek alanlarında daha az karga, 23 semtte daha az çöp üretimi ve çok daha az şikâyet. Diğer kuşların toparlanması, sokak çöpleri, saldırılar ve altyapı hasarıyla başlayan kampanyaya ekolojik bir boyut katıyor.

Kalıcı ders pratik: Çöp miktarı kadar kuşların çöpe erişip erişememesi de önemli. Ağlar, toplama saatleri ve atık bırakma alışkanlıklarının tümü kargaların erişebildiği yiyeceği etkiliyor. Bu nedenle gündelik atık yönetimi, kentin yaban hayatıyla kurduğu dengenin bir parçası.

Öne Çıkanlar

  • Japonya Kentsel Kuşlar Derneği, Aralık 2025’te Tokyo’daki üç büyük tünek alanında 2.987 karga saydı. Bu, 2000’deki 18.658’e kıyasla yaklaşık yüzde 84’lük düşüş anlamına geliyor.
  • Yönetimin ayrı araştırmalarına göre karga nüfusu, 2001 mali yılındaki zirvenin yaklaşık yüzde 20’sine indi.
  • 2001’de başlatılan önlemler arasında çöp ağları, kargaların yakalanması, toplama saatlerinin değiştirilmesi ve yiyeceğe erişim ile üreme fırsatlarının azaltılması yer aldı.
  • Tokyo’nun 23 semtindeki atık miktarı 2001 mali yılında 3,52 milyon metrik tondan 2024 mali yılında 2,45 milyon tona düşerek yaklaşık yüzde 30 azaldı.
  • 2024 mali yılında kargalarla ilgili şikâyet ve başvurular 293’te kaldı; bu, 2001 mali yılındaki düzeyin onda birinden az.
  • Araştırmalarda çakır kuşlarının ve baykuşların başarılı biçimde ürediği, ayrıca birkaç küçük kuş türünün sayısının arttığı kaydedildi.
  • Kargalar leşleri yer ve tohumları yayar. Tokyo, nüfusu yönetilebilir düzeyde tutmak için önlemleri sürdürmeyi planlıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir