27 Füze ve Tayvan'ı Ablukaya Alma Tatbikatı
Çin, ordusunun adayı ablukaya alma ve deniz ile kara hedeflerine saldırı tatbikatı yaptığı 30 Aralık 2025 Salı sabahı Tayvan yakınlarındaki sulara 27 füze fırlattı. Tayvan Savunma Bakanlığı, füzelerden bazılarının kıyıdan 24 deniz miline kadar uzanan bitişik bölgeye düştüğünü belirtti. Böylece gerçek mühimmat kullanılan atışlar önceki tatbikatlara kıyasla daha yakında gerçekleşti.
İçindekiler
- 27 Füze ve Tayvan'ı Ablukaya Alma Tatbikatı
- Çin'in Kuvvetleri Ne Tatbikatı Yaptı?
- Tayvan Alarm Seviyesini Yükseltirken Uçuşlar Aksadı
- Trump Neden Endişeli Olmadığını Söylüyor?
- Pekin Tatbikatları ABD Silahları ve Japonya'yla İlişkilendiriyor
- Askerî Mesajlar Tatbikat Bölgelerinin Ötesine Taşıyor
- Bu Tatbikatlar 2022'den Bu Yana İzlenen Çizginin Neresinde?
- Lai, İtidarla Birlikte Savunmayı Güçlendiriyor
- Analistler Hem Siyasi Ceza Hem Askerî Pratik Görüyor
- Öne Çıkanlar
Justice Mission 2025 adı verilen iki günlük tatbikata, Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun (PLA) kara birlikleri, savaş gemileri, savaş uçakları, topçu birlikleri ve roket kuvvetleri katıldı. Operasyon, Pekin'in kendi kendini yöneten adayı nasıl tecrit edebileceğini göstermeyi amaçlayan Tayvan çevresindeki kuşatmayla, Çin'in onlarca yıldır düzenlediği en kapsamlı savaş tatbikatı olarak tanımlandı.
Tayvan ordusu, salı gününün erken saatlerinden itibaren ada yakınlarında en az 70 Çin savaş uçağı, 11 donanma gemisi ve askerî amaçlarla donatılmış 14 sahil güvenlik gemisi tespit etti. Çin Deniz Güvenliği İdaresi yedi tatbikat bölgesi belirledi. Tatbikatlarda kuzeydeki büyük liman Keelung ile güneydeki büyük liman Kaohsiung'un kapatılmasının simülasyonu da yer aldı.
ABD Başkanı Donald Trump'ın tepkisi belirgin biçimde daha sakindi. Florida'da gazetecilere konuşan Trump, "endişeli olmadığını" söyledi ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile arasındaki "harika ilişkiye" dikkat çekti. Bu açıklamalar, Tayvan'ın silahlı kuvvetlerini yüksek alarma geçirdiği ve hava yolu şirketlerinin geçici tehlike bölgelerinden kaçınmak için güzergâhlarını değiştirdiği sırada geldi.
Washington'ın kamuoyuna yansıyan üslubuyla Tayvan çevresindeki askerî faaliyetler arasındaki tezat, son gerilimin merkezinde yer alıyor. Pekin tatbikatları, Tayvan'ın bağımsızlığını destekleyenlere ve dış müdahaleye karşı bir yanıt olarak sundu. Taipei ise bunları bölgesel istikrarı tehdit eden bir baskı olarak nitelendirdi. Bu arada Trump yönetimi yakın zamanda Tayvan'a rekor düzeyde 11 milyar dolarlık silah satışını onaylamıştı.
Çin'in Kuvvetleri Ne Tatbikatı Yaptı?
PLA'nın Doğu Harekât Komutanlığı, Tayvan çevresinde hava, deniz ve roket kuvvetlerinin katıldığı, gerçek mühimmat kullanılan ortak tatbikatlar düzenlendiğini açıkladı. Kuvvetlerin görevleri arasında kapsamlı bir ablukayı simüle etmek ve deniz ile karadaki kilit hedeflere saldırı tatbikatı yapmak yer aldı.
Keelung ve Kaohsiung, abluka simülasyonlarının merkezindeydi. Bu limanların kapatılması, Tayvan'ın dış dünyayla bağlantılarını sekteye uğratırdı. Deniz ticaretine büyük ölçüde bağımlı bir ada ekonomisi için gemilerin girişinin veya çıkışının engellenmesi, birliklerin hemen karaya çıkmasına gerek kalmadan işletmeler, tedarik zincirleri ve günlük yaşam üzerinde baskı yaratabilir.
Çin kuvvetleri ayrıca "yabancı dış müdahaleyi" püskürtme tatbikatı yaptı ve denizaltıları ve deniz hedeflerini "etkisiz hâle getirmeyi" amaçladı. Bu görevler, Tayvan çevresindeki operasyonu başka bir askerî hedefle ilişkilendirdi: dış güçlerin müdahalesini zorlaştırmak.
Çin'in askerî modernizasyonu, ağırlıklı olarak erişimi engelleme ve alan hâkimiyeti stratejisi olarak bilinen, kısaca A2/AD diye anılan kabiliyetlere odaklandı. Basitçe ifade etmek gerekirse bunlar, bir rakibin belirli bir bölgeye ulaşmasını veya o bölgede serbestçe faaliyet göstermesini engellemek üzere tasarlanmış silahlar ve askerî düzenlemelerdir. Tayvan'la yaşanacak bir çatışmada söz konusu rakip, ABD ordusunu da kapsar.
Crisis Group'un Kuzeydoğu Asya kıdemli analisti William Yang, ada zincirinin ötesindeki caydırıcılığa ilişkin açık ifadelerin Tayvan'ın gayriresmî müttefiklerine çok güçlü bir mesaj verdiğini söyledi. Dolayısıyla tatbikatlar birbiriyle bağlantılı iki mesaj taşıyordu: Tayvan tecrit edilebilirdi ve müdahaleyi düşünen ülkeler askerî direnişle karşılaşabilirdi.
Tayvan Alarm Seviyesini Yükseltirken Uçuşlar Aksadı
Hava yolu şirketlerinin tatbikat bölgelerinden kaçınması nedeniyle 80'den fazla iç hat uçuşu iptal edildi, uluslararası seferlerde 100 binden fazla yolcu etkilendi. Operasyon tatbikat düzeyinde kalırken bile hava sahasına yönelik askerî kısıtlamaların sivilleri nasıl etkileyebileceği bu aksaklıklarla görüldü.
Tayvan Ulaştırma Bakanlığı, uçuşlardaki aksaklıkları yönetmek için çalıştı. Belirlenen yedi bölge, hava yolu şirketlerinin kaçınması gereken geçici tehlike alanları oluşturdu ve uçakların adaya yaklaşma, adadan ayrılma veya yakınından geçme biçimini değiştirdi.
Tayvan silahlı kuvvetleri yüksek alarma geçti. Savunma Bakanlığı, tatbikatları uluslararası normları hiçe saymakla kınadı ve Pekin'i Tayvan'ın muharebe kabiliyetlerini tüketmek ve toplumunu bölmek amacıyla bilişsel savaş yürütmekle suçladı. Bilişsel savaş, insanların düşünce, tepki ve tehdit değerlendirme biçimlerini etkilemek için bilgi ve psikolojik baskı kullanılması anlamına geliyor.
Genelkurmay İstihbarat Başkan Yardımcısı Hsieh Jih-sheng gazetecilere yaptığı açıklamada tatbikatların askerî baskı anlamına geldiğini ve uluslararası toplum için karmaşık sorunlar yarattığını söyledi. Tayvan ayrıca Çin tatbikatlarının sürpriz bir saldırıya dönüşmesi ihtimaline karşı birliklerin hızla harekete geçmesine yardımcı olmayı amaçlayan kendi "hızlı müdahale tatbikatlarını" düzenledi.
Tayvan, tatbikatlar sırasında yayımladığı bir askerî videoda ABD yapımı Yüksek Hareket Kabiliyetli Topçu Roket Sistemleri'ni (HIMARS) sergiledi. Sistemler, bir saldırının maliyetini artırmak üzere tasarlanmış silahları gösteren caydırıcılık amaçlı bir kamuoyu gösterisinin parçasıydı. Ayrıca Tayvan'ın anlık savunma hazırlıklarını, ABD silah satışlarına ilişkin daha geniş tartışmayla ilişkilendirdi.
Trump Neden Endişeli Olmadığını Söylüyor?
Trump, tatbikatlarla ilgili haberleri gördüğünü ancak Şi'nin kendisine önceden bilgi vermediğini söyledi. Gerçek bir işgalin yakın olduğuna inanmadığını ima etti ve Çin'in bölgede uzun yıllardır deniz tatbikatları yaptığına dikkat çekti.
ABD Başkanı Florida'da gazetecilere değerlendirmesini şöyle anlattı:
Başkan Şi ile aramda harika bir ilişki var ve bana bu konuda hiçbir şey söylemedi. Elbette haberleri gördüm... Bunu yapacağına inanmıyorum. Hiçbir şey beni endişelendirmiyor. Hiçbir şey. O bölgede 20 yıldır deniz tatbikatları yapıyorlar.
Washington, Pekin'in Tayvan'ın Çin'in bir parçası olduğu yönündeki tutumunu kabul eden "Tek Çin" politikasını sürdürüyor. Aynı zamanda Tayvan İlişkileri Yasası, ABD'yi Tayvan'a kendini savunması için gerekli imkânları sağlamakla hukuken yükümlü kılıyor. Bu iki unsur, diplomatik ihtiyat ile devam eden askerî desteğin neden bir arada bulunabildiğini açıklamaya yardımcı oluyor.
Yakın zamanda onaylanan 11 milyar dolarlık silah paketi Pekin'in sert protestolarına yol açtı. Pakette, Çin tatbikatları devam ederken Tayvan'ın sergilediği aynı tür roket sistemi olan HIMARS gibi gelişmiş sistemler de vardı.
Trump'ın Tayvan konusundaki sicilinde, daha yakın ilişkiler kurma adımlarıyla zaman zaman ilişkiye işlemsel bir bakış açısı izlenimi veren açıklamalar bir arada bulunuyor. İlk başkanlık döneminde dönemin Cumhurbaşkanı Tsai Ing-wen ile dönüm noktası sayılan bir telefon görüşmesi yapmış ve önemli silah satışlarına onay vermişti. Mevcut tatbikatlara verdiği sakin tepki, Washington'da ve bölgede bu tür operasyonları ABD'yi Çin'le savaşa sürükleyebilecek bir çatışmanın provası olarak gören çok sayıda güvenlik uzmanının kaygısıyla tezat oluşturuyor.
Pekin Tatbikatları ABD Silahları ve Japonya'yla İlişkilendiriyor
Çin, Justice Mission 2025'i Tayvan'da "ayrılıkçı güçler" olarak nitelendirdiği unsurların provokasyonlarına ve dış güçlerin müdahalesine karşı bir yanıt olarak tanımladı. Dışişleri Bakanlığı, askerî gösterinin tetikleyicileri olarak yakın zamanda yapılan ABD silah satışını ve Japonya Başbakanı Sanae Takaichi'nin açıklamalarını açıkça gösterdi.
Takaichi, Çin'in Tayvan'a saldırmasının Japonya'nın askerî karşılık vermesine yol açabileceğini söylemişti. Pekin öfkeyle tepki gösterdi ve Çin-Japonya ilişkileri yılların en düşük seviyesine geriledi. Çin sert protestolarda bulundu ve vatandaşlarına Japonya'ya seyahat etmemeleri uyarısı yaptı.
Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Pekin'in tatbikatları Tayvan'ın bağımsızlığını destekleyenlere ve ABD'nin silah paketine güçlü bir yanıt olarak gördüğünü söyledi:
Tayvan'daki bağımsızlık yanlısı güçlerin sürekli provokasyonlarına ve ABD'nin Tayvan'a yaptığı büyük çaplı silah satışlarına karşı elbette kararlılıkla karşı çıkmalı ve güçlü biçimde yanıt vermeliyiz.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian, Tayvan'ı Çin'i çevrelemek için kullanmaya çalışan dış güçlerin bağımsızlık yanlılarının küstahlığını artıracağı uyarısında bulundu. Pekin'in açıklamaları, ABD'nin askerî yardımını ve Japonya'dan gelen açıklamaları, Tayvan'ın resmen bağımsız olmasına yönelik her türlü adıma karşı çıkışıyla ilişkilendirdi.
Japonya'yla yaşanan anlaşmazlık tatbikatların siyasi etkisini genişletti. Baskı Tayvan'ı hedef alırken, dış müdahaleye ilişkin uyarılar da bir çatışma sırasında Tayvan'a yardım etmeyi düşünebilecek hükümetlere yönelikti.
Askerî Mesajlar Tatbikat Bölgelerinin Ötesine Taşıyor
Çin'in resmî devlet haber ajansı Xinhua, tatbikatları "DPP'ye ulusal yeniden birleşme eğiliminin durdurulamaz olduğunu açıkça hatırlatan" bir gelişme olarak tanımlayan bir başyazı yayımladı. DPP, Tayvan'da iktidardaki Demokratik İlerici Parti'dir. Başyazı, partiyi bağımsızlık peşinde koşmak için ABD desteğine bel bağlamakla suçladı ve bunun bölgeyi çatışmaya sürükleyeceğini savundu.
Doğu Harekât Komutanlığı, "Adalet Kalkanı" başlıklı propaganda afişleri yayımladı. Mesajlarda yabancı müdahalecilerin veya ayrılıkçıların ortadan kaldırılacağı uyarısı yapıldı. Böylece fiziksel askerî operasyon, Tayvan'daki ve yurt dışındaki kamuoyunu hedef alan tehditlerle bir arada sunuldu.
Çin ordusu ayrıca adaya saldıran insansı robotları, mikro dronları ve silahlandırılmış robot köpekleri gösteren bir video yayımladı. Bu fütüristik teknolojiler daha önce bu şekilde sergilenmemişti. Görüntüler, tatbikata katılan kuvvetlerin yanı sıra yeni kabiliyetlere ilişkin bir vizyon sunarak kampanyaya başka bir boyut ekledi.
Tayvan'ın bilişsel savaş suçlaması, askerî faaliyetlerle mesajların bu birleşimine yönelikti. Tekrarlanan uyarılar, gelişmiş silah görüntüleri ve kıyı yakınındaki tatbikatlar, bunları izleyip karşılık vermesi gereken silahlı kuvvetlerin yanı sıra kamuoyunun güvenini de baskı altına alabilir.
Pekin'in siyasi açıklamalarıyla askerî gösterileri yakından bağlantılıydı. Tatbikat bölgeleri kuvvetlerin nerelerde faaliyet gösterebileceğini ortaya koyarken afişler, başyazı ve video tehdidi, Çin'in Tayvan üzerindeki egemenlik iddiasını desteklemeyi amaçlayan bir çerçevede anlattı.
Bu Tatbikatlar 2022'den Bu Yana İzlenen Çizginin Neresinde?
Justice Mission 2025, Çin'in 2022'den bu yana Tayvan çevresinde düzenlediği altıncı büyük savaş tatbikatıydı. Bu dönemdeki önceki büyük tatbikat, dönemin ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'nin Tayvan ziyaretinin ardından yapılmıştı.
Büyük tatbikatlar genellikle kapsamlı planlama gerektirir. Pekin, zamanlamasını açıklarken bunları sıklıkla belirli siyasi gelişmelerle ilişkilendiriyor; Tayvan'ın diplomatik temasları ve ABD'nin desteği de bunlar arasında. Çin'in silah satışını ve Japonya'dan gelen açıklamaları gerekçe gösterdiği mevcut operasyon da bu örüntüyü izledi.
30 Aralık'a kadar olan gelişmeler, askerî faaliyetleri siyasi gelişmelerle birlikte şöyle ortaya koyuyor:
- 2022: Nancy Pelosi'nin Tayvan ziyaretinin ardından Çin büyük tatbikatlar düzenledi.
- Mevcut tatbikatlardan önce: Trump yönetimi rekor düzeyde 11 milyar dolarlık silah satışını onayladı ve Sanae Takaichi, Çin'in Tayvan'a saldırmasının Japonya'nın askerî karşılık vermesine yol açabileceğini söyledi.
- 30 Aralık 2025: Tayvan o sabah 27 füze fırlatıldığını bildirdi ve salı gününün erken saatlerinden itibaren en az 70 Çin savaş uçağı, 11 donanma gemisi ve askerî amaçlarla donatılmış 14 sahil güvenlik gemisi tespit etti.
- 2026: Tom Shattuck, Tayvan çevresinde en az üç büyük tatbikat yapılacağını ve ardından sıklıklarının kademeli olarak artacağını öngördü.
- 2027: Bonnie Glaser, bu yılı Şi'nin PLA'nın Tayvan'ı ele geçirmeye hazır olması için belirlediği hedef olarak nitelendirdi; Lai ise Tayvan'ın amacını işgali fazlasıyla zorlaştırmak olarak tanımladı.
Tayvan çevresindeki askerî baskı, açık savaşla barış arasındaki bölgede etkili olabilir. Bu yaklaşım genellikle "gri bölge" taktikleri olarak adlandırılır. Tekrarlanan konuşlandırmalar ve tatbikatlar, tam kapsamlı bir işgalin eşiğine gelmeden karşı tarafı zorlayabilir, savunmasını yıpratabilir ve halkta tedirginlik yaratabilir.
Abluka provası bu baskı kampanyasında özel bir yere sahip. Tayvan'ın ekonomik bağlantılarının nasıl kısıtlanabileceğini gösterirken Çin kuvvetlerine gemileri, uçakları ve diğer birlikleri koordine etme pratiği de kazandırıyor.
Lai, İtidarla Birlikte Savunmayı Güçlendiriyor
Tayvan Cumhurbaşkanı Lai Ching-te, Çin'in eylemlerini sert biçimde kınadı ve Pekin'in sorumlu bir dünya gücü gibi davranmadığını söyledi. Tek taraflı tırmanıştan kaçınıp sorumlu davranırken Tayvan'ın egemenliğini savunma sözü verdi.
Tayvan hükümeti tatbikatları "akıl dışı provokasyonlar" olarak nitelendirdi. Adada halkın tepkileri kınamayla soğukkanlılığı bir araya getirirken sakinler artan askerî baskıya uyum sağladı. Uçuşlardaki aksamalar yolcular için pratik zorluklar yaratsa da Tayvan borsası tatbikatlardan etkilenmedi ve günü hafif yükselişle kapattı.
Sakinlerin çoğunluğu yalnızca Tayvanlı olarak tanımlanıyor ve mevcut statükonun korunmasını destekliyor. Bu durum, daha geniş bir çatışmayı önleme çabalarının yanı sıra, mevcut yaşam biçimlerinin savunulmasını da hükümetin tepkisinin merkezine yerleştiriyor.
Lai, barışın "gerçek güce" bağlı olduğunu söyledi. Yakın tarihli bir röportajda, Çin 2027'ye kadar işgale hazır olmayı hedefliyorsa Tayvan'ın amacının çıtayı Pekin'in asla aşamayacağı kadar yükseltmek olduğunu açıkladı. Tayvan'ın kendi savunma kabiliyetlerini güçlendirmek, yönetiminin temel taşlarından biri oldu.
HIMARS gösterimi, Tayvan'ın asimetrik savaş stratejisine uyuyor. Bu yaklaşım, Çin'in her silahına aynı türden bir silahla karşılık vermek yerine işgali çok maliyetli hâle getirmeye odaklanıyor. Hızlı birlik hareketleri, savunma ateş gücü ve hazırlık, saldırganın karşılaşacağı zorlukları artırmayı amaçlıyor.
Analistler Hem Siyasi Ceza Hem Askerî Pratik Görüyor
German Marshall Fund'ın Hint-Pasifik Programı yönetici direktörü Bonnie Glaser, tatbikatların ABD'nin silah satışına yönelik bir ceza olmanın yanı sıra PLA için gerekli bir pratik olduğunu söyledi. Şi'nin orduya 2027'ye kadar Tayvan'ı ele geçirmeye hazır olma görevi verdiğini belirtti.
Glaser ayrıca gerçek mühimmatlı atışların 2022'deki tatbikatlara kıyasla daha kısa sürmesine dikkat çekti. Bunu, Pekin'in öfkesini gösterirken ABD ile Çin arasındaki iyileşen ilişkileri rayından çıkarmamaya çalıştığını ortaya koyan, gösteri niteliği de taşıyan bir unsur olarak değerlendirdi.
Perry World House'da kıdemli program yöneticisi olan Tom Shattuck, Çin'in askerî olasılıkları simüle etmek üzere Tayvan çevresinde düzenli olarak tatbikat yapacağı yeni bir aşamadan söz etti. 2026'da en az üç büyük tatbikat yapılacağını ve bunların sıklığının zamanla artacağını öngördü.
Shattuck'ın değerlendirmesi, sürekli taciz ve yıldırmanın birikimli etkisine odaklanıyordu. Tayvan, konuşlandırmaları tekrar tekrar izlemek, kuvvetlerini hazır tutmak ve bir tatbikatın saldırıya dönüşme ihtimaline hazırlanmak zorunda olduğu için sık düzenlenen tatbikatlar savunmayı ve morali yıpratabilir.
Gerçek bir işgal için takvim açıklanmadı. 2027'ye yapılan atıf askerî hazırlıkla ilgiliyken Shattuck'ın 2026 öngörüsü beklenen tatbikatlara ilişkindi. Mevcut gerilim; Çin'in askerî tatbikatlarını, siyasi uyarıları, Tayvan'ın savunma hazırlıklarını ve ABD'nin devam eden silah desteğini bir araya getirdi.
Hata veya yanlışlıkla çatışma çıkması riski, politika yapıcılar ve güvenlik analistleri için temel kaygılardan biri olmaya devam ediyor. Trump yakın vadede fazla endişe duymadığını belirtse de Pekin egemenlik iddialarını sürdürdü, Tayvan da savunma hazırlıklarına devam etti. Justice Mission 2025, işgal yaşanmadan da bu karşıt tutumların aksaklıklara ve askerî tehlikeye yol açabileceğini gösterdi.
Öne Çıkanlar
- Çin'in iki gün süren Justice Mission 2025 tatbikatlarında Tayvan'ı ablukaya alma ve deniz ile kara hedeflerine saldırı senaryoları çalışıldı.
- Tayvan Savunma Bakanlığı, 30 Aralık'ta 27 füze fırlatıldığını ve bazılarının kıyıdan 24 deniz mili uzaklığa uzanan bitişik bölgeye düştüğünü bildirdi.
- Tayvan, salı gününün erken saatlerinden itibaren en az 70 Çin savaş uçağı, 11 donanma gemisi ve askerî amaçlarla donatılmış 14 sahil güvenlik gemisi tespit etti.
- 80'den fazla iç hat uçuşu iptal edildi ve uluslararası seferlerde 100 binden fazla yolcu etkilendi.
- Trump endişeli olmadığını söyledi; ABD ise rekor düzeyde 11 milyar dolarlık silah satışıyla desteğini sürdürdü.
- Pekin tatbikatları ABD'nin silah satışlarına ve Japonya Başbakanı Sanae Takaichi'nin olası bir askerî karşılık hakkındaki açıklamalarına bağladı.
- Tayvan kuvvetlerini yüksek alarma geçirdi, hızlı müdahale tatbikatları düzenledi ve HIMARS roket sistemlerini sergiledi.
- Analistler operasyonu siyasi ceza, askerî pratik ve Tayvan çevresindeki yinelenen baskıların bir parçası olarak değerlendirdi.






