Lisans gecikmeleri şirketleri başka tedarikçilere yöneltiyor
İhracat kısıtlamalarının üretimi aksatıp maliyetleri artırmasının ardından Avrupalı üreticiler, Çin’den tedarike olan bağımlılıklarını yeniden değerlendiriyor. Çin’deki Avrupa Birliği Ticaret Odası’nın 131 üyesiyle yaptığı hızlı ankete göre, etkilenen şirketlerin yaklaşık üçte biri tedariklerini Çin dışına kaydırmayı planlıyor. Ankete katılan şirketlerin yüzde 40’ı, ihracat izinlerinin yetkililerin taahhüt ettiği 45 günden daha uzun sürede çıktığını belirtti.
İçindekiler
- Lisans gecikmeleri şirketleri başka tedarikçilere yöneltiyor
- Nisan ile aralık arasında neler değişti?
- Nadir toprak elementleri günlük ürünler için neden önemli?
- İzinler fabrika takvimlerini nasıl etkiliyor?
- En büyük aksaklıklarla hangi sektörler karşı karşıya?
- Nexperia anlaşmazlığı tedarikle ilgili kaygıları artırıyor
- Şirketler satın alma planlarını nasıl değiştiriyor?
- Alternatif tedarik nereden sağlanabilir?
- Brüksel ve iş dünyası kuruluşları Pekin’den ne istiyor?
- Çin, Avrupa tedarik zincirlerinde neden merkezi konumunu koruyor?
- Öne Çıkanlar
Bazı işletmeler üzerindeki mali baskı ciddi boyutlarda. Katılımcılardan biri ek maliyetlerin 250 milyon avroyu aşacağını tahmin etti. Bir diğeri, kontrollerle bağlantılı giderlerin 2025’te küresel gelirinin yaklaşık yüzde 20’sine denk gelecek kadar artacağını öngördü. Şirketler teslimat takvimlerinin iki aya kadar sarktığını, bunun da parçaların fabrikalara ve müşterilere ulaştırılmasını zorlaştırdığını belirtti.
Ankete katılanların yarısından fazlası, yürürlükteki veya gündemdeki kısıtlamaların faaliyetlerini etkilemesini bekliyor. Yaklaşık yüzde 70’i, denizaşırı fabrikalarının ihracat kontrolleri kapsamına alınmış veya alınması muhtemel Çin menşeli bileşenlere bağımlı olduğunu söyledi. İhracat yapan şirketlerin yarısı, tedarikçilerinin ya da müşterilerinin kurallara tabi ürünler ürettiğini bildirdi.
Baskı otomobil, rüzgâr türbini, elektronik ve sanayi ekipmanı üreten işletmelere kadar uzanıyor. Bu şirketler için Çin’deki faaliyetler satış ve satın alma açısından önemini korurken, başka ülkelerdeki fabrikalar da Çin menşeli malzeme ve bileşenlere güvenilir biçimde erişmeye ihtiyaç duyuyor. Yöneticiler, alternatif üretim kapasitesine yatırım yapmayı, yerleşik tedarik düzenlemelerini değiştirmenin maliyetleriyle karşılaştırıyor.
Kontrollerden etkilenme düzeyi şirketler arasında büyük farklılık gösteriyor. 131 şirketten 56’sı kontrollerin kendilerini etkilemesini beklemediğini belirtti. Dolayısıyla anket, belirli tedarik zincirleri açısından ciddi bir soruna işaret ederken ürün ve hizmetleri doğrudan çok az etkilenen işletmelerin de bulunduğunu gösteriyor.
Nisan ile aralık arasında neler değişti?
Çin’in ihracat kontrol sistemi, özellikle kritik mineraller ve teknolojiler bakımından kapsamını genişletti ve ayrıntılandırdı. Nisan 2025’te getirilen nadir toprak elementi kısıtlamaları, önemli malzeme ve mıknatıs sevkiyatlarını aksattı. Tedarikin yetersiz kalması üzerine birkaç Avrupalı otomobil üreticisi üretim hatlarını geçici olarak durdurdu.
Pekin, ekim ayında Çin menşeli nadir toprak elementi içeriği eser miktarda dahi olsa ürünleri kapsayan kısıtlamalar da dahil olmak üzere kontrolleri daha da genişletmekle tehdit etti. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ABD Başkanı Donald Trump’ın Busan’da görüşmesinin ardından Çin, bu yeni önlemleri yürürlüğe koymayı bir yıl süreyle askıya aldı.
Şirketler ertelemeyi olumlu karşıladı, ancak mevcut kontroller satın alma ve üretim kararlarını etkilemeyi sürdürdü. 2 Aralık itibarıyla düzenlemelerin kapsamı ve olası genel lisanslar üzerine müzakereler devam ediyordu. Bu durum, siyasi anlaşmanın günlük faaliyetlerde nasıl uygulanacağı konusunda işletmeleri belirsizlik içinde bıraktı.
- Nisan 2025: Çin’in nadir toprak elementleri ve mıknatıslara yönelik kısıtlamaları tedariki aksattı ve bazı Avrupa otomotiv fabrikalarında geçici duruşlara yol açtı.
- Ekim 2025: Pekin, Çin menşeli nadir toprak elementi içeriği eser miktarda olan ürünleri kapsayan kurallar da dahil olmak üzere daha geniş kontroller getirmekle tehdit etti.
- Busan zirvesinin ardından: Şi Cinping ile Donald Trump arasındaki görüşmeler sonrasında Çin, en yeni önlemleri yürürlüğe koymayı bir yıl süreyle askıya aldı.
- 2 Aralık 2025: Kapsam, uygulama ve genel lisanslar üzerine görüşmeler sürerken mevcut kısıtlamalar yürürlükte kaldı.
Tedarik zinciri risklerini takip eden Ankura Consulting’in yönetici direktörlerinden Alfredo Montufar Helu, siyasi açıklamanın uygulamaya geçirilmesindeki gecikmeyi şöyle anlattı:
Gerçek şu ki, anlaşma yazılı olarak imzalanmadı. Uygulamaya geçilmesi zaman alıyor ve bu arada küresel tedarik zincirleri bunun bedelini ödüyor,
Nadir toprak elementleri günlük ürünler için neden önemli?
Nadir toprak elementleri; kalıcı mıknatıslarda, katalizörlerde, bataryalarda, sensörlerde ve gelişmiş camlarda kullanılan 17 metalden oluşan bir gruptur. Kalıcı mıknatıslar, sürekli elektrik beslemesine ihtiyaç duymadan manyetik alan oluşturur. Küçük bileşenlerdir, ancak bulunabilir olmaları çok daha büyük makinelerin tamamlanıp tamamlanamayacağını belirleyebilir.
Neodimyum, praseodimyum ve disprozyum kullanılan mıknatıslar, elektrikli araç motorlarına ve rüzgâr türbinlerine güç verir. Nadir toprak elementleri uçak ve savunma sistemlerinde, akıllı telefonlarda, ses ekipmanlarında ve tıbbi tarayıcılarda da kullanılır. Bu nedenle tek bir malzemeyi etkileyen kısıtlama, aynı anda birçok sektöre yansıyabilir.
Nadir toprak elementlerinin madencilik ve rafinaj kapasitesinde Çin başı çekiyor ve küresel işleme faaliyetlerinin büyük bölümünü gerçekleştiriyor. Bu metaller jeolojik açıdan kıt değil, ancak ayrıştırılmaları ve işlenmeleri teknik açıdan karmaşık ve çevresel açıdan zorlu. Çin’in onlarca yıla yayılan çıkarma ve rafinaj yatırımları, bu faaliyetlerin büyük bölümünü ülkede yoğunlaştırdı.
Avrupa’nın yerli arzı sınırlı ve bölge büyük ölçüde ithalata bağımlı. Çin’in nadir toprak elementi mıknatısı ihracatında Almanya en büyük tek alıcı konumunda. Bu nedenle sevkiyatlardaki değişiklikler Avrupa imalat sanayisi için özellikle önem taşıyor. Bir fabrikada ihtiyaç duyulan parçaların çoğu bulunsa bile gerekli bir mıknatıs gelmediğinde üretim durabilir.
Çin’in lisans şartları artık çok çeşitli nadir toprak cevherlerini, oksitleri, metalleri ve bitmiş mıknatıs ürünlerini kapsıyor. Kapsam, daha fazla işlenmesi gereken malzemelerden ekipmanlarda kullanıma hazır mıknatıslara kadar üretim zincirinin tamamına yayılıyor.
İzinler fabrika takvimlerini nasıl etkiliyor?
Kontrole tabi ürünleri ihraç etmek isteyen şirketlerin Çin Ticaret Bakanlığına ve diğer kurumlara başvurması gerekiyor. Başvurularda son kullanıcılar ve kullanım amaçları, yani ürünleri kimin teslim alacağı ve ne amaçla kullanacağı hakkında bilgi isteniyor. Şirketlerin ayrıca veri ve mevzuata uyum kontrollerinden geçmesi gerekiyor.
Ankete katılan şirketlerin yüzde 40’ı, Ticaret Bakanlığının izin başvurularını taahhüt edilen 45 günden daha yavaş sonuçlandırdığını söyledi. Şirketler, kapsamlı bilgi taleplerinin ve uzayan bekleme sürelerinin üretim planlamasını ve stok yönetimini zorlaştırdığını bildirdi. Gecikmeler teslimat takvimlerine haftalar, hatta aylar ekleyebiliyor.
Katılımcıların yüzde 11’i hassas fikri mülkiyet bilgilerini açığa çıkarabilecek bilgi verme şartları konusunda kaygılarını dile getirdi. İşletmelerin karşısında, sevkiyat izni alma gerekliliğinin yanı sıra değerli teknik bilgilerini korurken bilgi taleplerini nasıl karşılayacakları sorusu da bulunuyor.
Bekleme sürelerinin uzaması montaj hatlarını, satış sonrası hizmetleri ve yedek parça teslimatlarını etkiliyor. Yöneticiler, maliyet getiren daha fazla stok tutmak ile müşteriler için daha uzun teslimat sürelerini kabul etmek arasında karar vermek zorunda kalıyor. Dolayısıyla lisans süreci hem ürünlerin hareketini hem de şirketlerin faaliyetlerini sürdürebilmek için yaptığı harcamaları etkiliyor.
Anketteki iki yüksek maliyet tahmini, mali yükün ne ölçüde değişebileceğini gösteriyor. 250 milyon avroyu aşan ek harcama, bir katılımcı için büyük bir gider anlamına geliyor. Başka bir şirketin 2025’te küresel gelirinin yüzde 20’sine eşit bir maliyet artışı öngörmesi ise yükün doğrudan dünya çapındaki iş hacmiyle bağlantılı olduğunu gösteriyor.
En büyük aksaklıklarla hangi sektörler karşı karşıya?
Otomotiv, elektronik, yenilenebilir enerji ve havacılık-uzay üreticileri, nadir toprak elementlerine ve kontrole tabi diğer ürünlere yönelik kısıtlamalara en duyarlı sektörler arasında. Bu şirketlerin çoğu nihai ürünlerini Avrupa’da monte ederken Çin’de üretilen özel girdilere veya montajlara bağımlı.
Etkilenen şirketlerin yüzde 24’ü, Çin’de ihracat kontrollerine tabi olan veya tabi olacak ürünler ürettiklerini söyledi. Bu işletmelerin yurt dışındaki fabrikalarda kullanılmak üzere ülke içinde ürettiği parçaların Çin’den çıkabilmesi için lisans gerekebilir. Dolayısıyla Çin’de üretim tesisi işletmek başlı başına bir ihracat riski yaratıyor.
Telekomünikasyon ve endüstriyel otomasyon da risklerle karşı karşıya. Makinelerde, tıbbi cihazlarda ve elektrik şebekesi ekipmanlarında hassas hareket sağlayan yüksek performanslı servolar, çoğu zaman kontrol listelerinde yer alan mıknatıs ve alaşımlara ihtiyaç duyuyor.
Tüketim malları tedarikçileri ile hizmet sağlayıcılar çoğunlukla doğrudan çok az etkileniyor veya hiç etkilenmiyor. Avrupa Ticaret Odası’nın üyeleri arasında BMW, Volkswagen, Nokia ve TotalEnergies gibi büyük çok uluslu şirketler bulunuyor; ancak risk düzeyi her şirketin ürettiği ürünlere ve üretimin önceki aşamalarında Çinli tedarikçilere ne ölçüde bağımlı olduğuna göre değişiyor.
Avrupalı otomotiv tedarikçilerinin başlıca kuruluşu CLEPA’nın Üst Yöneticisi Matthias Zink, siyasi riskler ve son dönemdeki darboğazlar karşısında otomobil üreticileriyle birinci kademe tedarikçilerinin satın alma düzenlemelerini yeniden değerlendirdiğini söyledi. Birinci kademe tedarikçiler bileşenleri doğrudan araç üreticilerine teslim ediyor. Zink, bu yeniden değerlendirmeyi şöyle anlattı:
Otomotiv sektörü, değişen siyasi koşullarla başa çıkmak için parçaları tedarik etme biçiminde daha kapsamlı değişiklikler yapmayı düşünüyor,
Nexperia anlaşmazlığı tedarikle ilgili kaygıları artırıyor
Nexperia, siyasi kararlarla sanayi tedariki arasındaki bağın bir başka örneği oldu. Çip üreticisinin Hollanda’daki faaliyetleri, ülkede hükümet kontrolüne girdi. Sektör kuruluşlarının aktardığına göre, bunun ardından şirketin Çin’deki fabrikalarından yapılan sevkiyatlara Çin tarafından kısıtlama getirildi.
Bu gelişme, araçlarda ve sanayi sistemlerinde kullanılan yarı iletkenler, sensörler ve güç yönetimi bileşenlerine ilişkin kaygıları artırdı. Güç yönetimi bileşenleri, ekipman içindeki elektrik dağıtımını kontrol ediyor. Mıknatıslar gibi bu bileşenler de diğer parçaların çoğu mevcut olsa bile bir ürünün tamamlanması için vazgeçilmez olabiliyor.
Avrupalı üreticiler, daha önce ilkbaharda mıknatıs tedarikinde yaşanan aksaklıklarla karşı karşıya kalmıştı. Nexperia anlaşmazlığı, satın alma ekiplerinin karşılaştığı tedarik risklerine farklı türde bir bileşeni daha ekledi ve teslimat planlamasında siyasi kararları dikkate alma gereğini güçlendirdi.
Şirketler satın alma planlarını nasıl değiştiriyor?
Etkilenen şirketlerin yaklaşık yüzde 36’sı, Çin dışında kapasite geliştirmek için tedarikçilerle birlikte çalışmayı planlıyor. Yaklaşık yüzde 32’si ise etkilenen ürünleri başka pazarlardan satın almaya çalışıyor. Bu yaklaşımlar, mevcut tedarikçilerin üretim yerini değiştirmesinin yanı sıra alternatif kaynak arayışlarını da içeriyor.
Şirketler ayrıca satın alımlarını daha fazla tedarikçiye yayıyor, kontrole tabi girdileri daha az kullanacak şekilde ürünlerini yeniden tasarlıyor ve stok tamponları oluşturuyor. Birçoğu, farklı bölgelerden gelen bileşenlerin çok az mühendislik değişikliğiyle birbirinin yerini alıp alamayacağını kontrol eden ikili yeterlilik programları yürütüyor. Bir üreticinin yedek parçaya güvenebilmesi için parçanın ürün gerekliliklerini karşılaması gerekiyor.
Bazı işletmeler, performans farklarını kabul edebilecekleri uygulamalarda mıknatısların geri dönüştürülmesini ve alternatif malzemeleri araştırıyor. Amaç, ihracat izinleri nedeniyle gecikebilecek girdilere bağımlılığı azaltırken üretimi sürdürmek.
Çin’deki Avrupa Birliği Ticaret Odası Başkanı Jens Eskelund, kontrollerin birçok üyenin planlama ve faaliyetlerini zorlaştırdığını söyledi:
Çin'in ihracat kontrolleri, ülkede faaliyet gösteren Avrupalı işletmelerin hissettiği belirsizliği artırdı; şirketler üretimin yavaşlaması, hatta durması riskiyle karşı karşıya,
Tedarikçi değiştirmek de başlı başına maliyet getiriyor. İşletmelerin yeni malzemeleri kontrol etmesi, ikame bileşenleri onaylaması ve satın alma düzenlemelerini değiştirmesi gerekiyor. Bu giderler, kontrollerin hâlihazırda yol açtığı yüksek stok maliyetlerine ve teslimat gecikmelerine ekleniyor.
Alternatif tedarik nereden sağlanabilir?
Avustralya, ABD, Japonya ve Afrika’nın bazı bölgelerindeki yeni nadir toprak elementi projeleri büyüyor, ancak üretimi artırmak zaman alıyor. Rafinaj ve mıknatıs üretimi Çin’de yoğunlaşmış durumda. Bu nedenle şirketler tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeye karar vermiş olsa bile hızlı geçiş yapmak zor.
Nadir toprak elementleri dışındaki bileşenler için bazı Avrupalı şirketler Güneydoğu Asya, Hindistan ve Kuzey Amerika’daki tedarikçileri yeterlilik değerlendirmesinden geçiriyor. Arayışlar kablo donanımlarını, döküm parçaları ve mekanik parçaları da kapsıyor. Dolayısıyla çeşitlendirme, ihracat kısıtlamalarına ilk dikkat çeken malzemelerin ötesine uzanıyor.
Mıknatıslar ve özel kimyasallar için şirketler Avustralya, ABD ve müttefik ülkelerdeki üreticilerle yürütülen projelerin yanı sıra Avrupa’daki pilot üretim hatlarını da araştırıyor. Bu çabalar, olağan satın alma değişiklikleriyle ikame edilmesi daha zor girdiler için ek kaynaklar yaratmayı amaçlıyor.
Geri dönüşüm de başka bir seçenek sunuyor. Avrupa’daki çeşitli konsorsiyumlar, kullanım ömrünü tamamlamış motor ve elektronik cihazlardan neodimyum ve disprozyumu büyük ölçekte geri kazanma yöntemlerini deniyor. Atık ürünlerden malzeme kazanılması, yeni çıkarılan kaynaklara ek bir tedarik yolu sağlayabilir.
Mühendisler, performans gereksinimlerinin daha düşük olduğu uygulamalar için ferrit mıknatısları ve alternatif motor tasarımlarını da yeniden değerlendiriyor. Tercih, ekipmanın ne yapması gerektiğine ve hangi performans farklılıklarının kabul edilebilir olduğuna bağlı. Hiçbir tekil yaklaşım her şirketin gereksinimlerini karşılamadığı için ikame, geri dönüşüm ve yeni üretim kapasitesi birlikte geliştiriliyor.
Brüksel ve iş dünyası kuruluşları Pekin’den ne istiyor?
Çin, ABD’nin ardından Avrupa Birliği’nin mal ticaretinde ikinci büyük ortağı. Mal ticareti 2024’te yaklaşık 732 milyar avroya ulaştı ve AB önemli bir açık verdi. Brüksel, Çin’i ortak, rakip ve hasım olarak değerlendirirken geniş kapsamlı ticari ilişkileri sona erdirmeden kritik tedarik bağımlılıklarını azaltmaya çalışıyor.
Avrupa’nın politikası ekonomileri birbirinden ayırmak yerine riskleri azaltmaya odaklanıyor. Uygulamada bu, fayda sağlamaya devam eden ticareti korurken kritik ürünler için alternatif tedarik yolları oluşturmak anlamına geliyor. 2023’te kabul edilen AB Kritik Hammaddeler Yasası; yerli madencilik, rafinaj ve geri dönüşümü genişletmeyi, ayrıca Çin dışındaki ülkelerden güvenilir ithalat sağlamayı hedefliyor.
Avrupa Komisyonu ayrıca şirketlerin lisans başvurularını kaydedebildiği, gümrük işlemlerini takip edebildiği ve ihracat sürecinde karşılaştıkları sorunları bildirebildiği bir portal işletiyor. İş dünyası kuruluşları, Avrupa’nın alternatif kapasite oluşturma çabalarının yanı sıra daha açık kurallar ve daha öngörülebilir izin süreçleri için baskı yapıyor.
Sıkça gündeme getirilen önerilerden biri, güvenilir son kullanıcılara yapılan standart parçaların olağan sevkiyatları için genel bir lisans mekanizması oluşturulması. İş dünyası liderleri, onarım için geri gönderilen ürünlerin de açık ölçütler ve takvimler çerçevesinde kapsama alınmasını istiyor. Böyle bir düzenleme, her işlemin ayrı ayrı ele alınması gereğini azaltarak Avrupalı alıcıların ve Çinli tedarikçilerin teslimatları planlamasına yardımcı olur.
Avrupa Ticaret Odası Başkan Yardımcısı Stefan Bernhart, genel bir mekanizmanın güveni yeniden tesis etmeye yardımcı olabileceğini söyledi:
Yakın gelecekte genel bir lisans mekanizmasının uygulamaya konması, büyük ihtiyaç duyulan istikrarı ve öngörülebilirliği sağlayabilir, ayrıca bu ihracat kontrollerinin iş dünyasının güveninde yol açtığı aşınmayı durdurabilir,
2 Aralık itibarıyla Pekin ile Washington, kapsam ve genel lisanslara ilişkin ayrıntılar üzerinde çalışmayı sürdürüyordu. Avrupa Birliği bu düzenlemelere dahil edilmeye çalışıyordu. Satın alma ekipleri; mıknatısları, alaşımları ve az miktarda nadir toprak elementi içeren ara ürünleri kapsayan tanımların yanı sıra işlem sürelerini, bilgi taleplerini ve hassas verilerin nasıl ele alınacağını yakından izliyordu.
Çin, Avrupa tedarik zincirlerinde neden merkezi konumunu koruyor?
Avrupalı şirketler başka seçenekler geliştirirken Çinli ortaklardan alım yapmayı sürdürmeyi bekliyor. Çin’in yerleşik işleme ve üretim kapasitesi önemini korurken alternatif projelerin büyümesi zaman alıyor. Birçok işletme için acil hedef, değerini koruyan tedarik ilişkilerinden vazgeçmeden tedarik sürekliliğini güçlendirmek.
Avrupa’nın yanıtı; tedarik ağlarında yedek kapasite oluşturmayı, malzeme ve bileşenleri izleyen dijital araçlarla görünürlüğü artırmayı ve bağımlılığın stratejik risk yarattığı alanlarda yerli üretimi genişletmek için hedefli destek sağlamayı içeriyor. Şirketler bu uzun vadeli çabaları, daha büyük stoklar tutmak ve onaylı tedarikçi sayısını artırmak gibi pratik adımlarla birleştiriyor.
En yeni kısıtlamaların bir yıl süreyle askıya alınması, şirketlere bir miktar nefes alma alanı sağlıyor. Ancak mevcut kontroller, yavaşlayan izin süreçleri ve genel lisanslara ilişkin müzakereler kararları etkilemeyi sürdürüyor. Anket, bazı üreticilerin satın alma planlarını neden Çin dışına kaydırdığını, kontrollerin kendilerini etkilemesini beklemeyen 56 katılımcı da dahil olmak üzere diğerlerinin ise neden değişiklik yapma baskısını çok daha az hissettiğini gösteriyor.
Öne Çıkanlar
- Avrupa Ticaret Odası’nın hızlı anketi 131 üye şirketi kapsadı; etkilenen şirketlerin yaklaşık üçte biri tedariklerini Çin dışına kaydırmayı planlıyor.
- Katılımcıların yarısından fazlası mevcut veya gündemdeki kontrollerin kendilerini etkilemesini beklerken 56 şirket herhangi bir etki öngörmüyor.
- Yaklaşık yüzde 70’i, denizaşırı fabrikalarının hâlihazırda kısıtlamalara tabi olan veya olması muhtemel Çin menşeli bileşenlere bağımlı olduğunu söyledi.
- Şirketlerin yüzde 40’ı izinlerin taahhüt edilen 45 günden daha uzun sürdüğünü bildirdi; teslimat gecikmeleri iki aya ulaşabiliyor.
- Katılımcıların yüzde 11’i hassas fikri mülkiyeti kapsayan bilgi verme şartları konusunda kaygılarını dile getirdi.
- Bir şirket 250 milyon avroyu aşan maliyet tahmini verirken bir diğeri 2025’te küresel gelirinin yüzde 20’sine eşit ek gider öngördü.
- Nisan ayındaki nadir toprak elementi kısıtlamaları Avrupa otomotiv üretimini aksattı. Ekimde duyurulan daha geniş önlemlerin yürürlüğe girmesi daha sonra bir yıl süreyle askıya alındı.
- Etkilenen şirketlerin yaklaşık yüzde 36’sı Çin dışında tedarikçilerle kapasite geliştirmeyi, yüzde 32’si ise başka pazarlardan tedarik sağlamayı planlıyor.
- İş dünyası kuruluşları olağan sevkiyatlar için genel lisans istiyor; AB ise Pekin ile Washington arasında görüşülen düzenlemelere dahil edilmeye çalışıyor.
- Avrupalı şirketler alternatif üretim, geri dönüşüm, ikame malzemeler ve daha büyük stoklar için çalışırken Çin önemli bir tedarikçi olmayı sürdürüyor.






