İki kent kamusal alanı yeniden halka kazandırmaya başlıyor
Ho Chi Minh Kenti, 20 hektarlık Ben Nha Rong–Khanh Hoi liman sahasının yüzde 60'ını kamu parkına ayırmayı planlıyor; bu oran ilk tahsisin belirgin biçimde üzerinde. 1 Ly Thai To'daki 3,7 hektarlık başka bir kamu arazisinin de yeşil alana dönüştürülmesi bekleniyor. Hanoi ise merkezi bir meydan oluşturmak ve Dong Kinh Nghia Thuc Meydanı'nı yenilemek için daha önce ofislerin ve konutların bulunduğu iki hektardan fazla alanı boşaltıyor.
İçindekiler
- İki kent kamusal alanı yeniden halka kazandırmaya başlıyor
- Ho Chi Minh Kenti atıl arazilere yöneliyor
- Hanoi meydanları buluşma alanlarına yönelik talebi karşılıyor
- Japonya, erişimin inşaat öncesinde nasıl planlanabileceğini gösteriyor
- Geliştirme kuralları neyin kamusal alana dönüşeceğini belirliyor
- Yeşil binalar ve daha temiz araçlar politika gündemine giriyor
- Taşkınlar yeşil alanların işlevsel altyapı olduğunu gösteriyor
- Suyla birlikte yaşamak ve kirliliği azaltmak
- Ekolojik parklar insanların kullanabileceği şekilde tasarlanmalı
- Devlet arazileri mahalleleri ayırmak yerine birbirine bağlayabilir
- Masrafları kim karşılayacak, uygulama nasıl denetlenecek?
- Bilinmesi Gerekenler
Bu projeler, günlük yaşamı etkileyen bir açığı gidermeyi amaçlıyor. Ho Chi Minh Kenti'nde kişi başına yaklaşık 0,55 metrekare, Hanoi'de ise yaklaşık 2 metrekare kamusal yeşil alan bulunuyor. Vietnam'ın büyük kentler için belirlediği ulusal standart, kişi başına 7 ila 9 metrekare park alanı öngörüyor. Özellikle kamu parklarının bulunmadığı mahallelerde yürümek, dinlenmek, oyun oynamak ve sıcaktan kaçmak için alanlar hâlâ yetersiz.
Parklar, meydanlar, kaldırımlar, su alanları ve ağaç örtüsü kentsel altyapının parçalarıdır. Yollar ve drenaj sistemleri gibi pratik işlevler görürler: insanların ulaşımını kolaylaştırır, sokakları serinletir, yağmur suyunu emer ve buluşma alanları sağlarlar. Değerleri estetik görünümün ötesine uzanır.
Sıklıkla “nefes alma hakkı” olarak anılan ilke, bu gündelik ihtiyaçları çevre haklarına bağlar. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi, temiz, sağlıklı ve sürdürülebilir bir çevrede yaşama hakkını 2021'de tanıdı. BM Genel Kurulu ise 2022'de bu hakkı teyit etti. Temiz havayı ve doğaya erişimi hak olarak ele almak, kamusal alanı sağlık, toplumsal yaşam ve iklim tehlikelerine karşı korunma gibi temel meselelerin yanına yerleştiriyor.
2 Aralık 2025 itibarıyla Vietnam'ın karşı karşıya olduğu zorluk, bu ilkeyi kalıcı kamusal varlıklara dönüştürmek. Yeşil alanı azaltan projeler hâlâ ilerliyor ve kamu güvenini zedeliyor. Daha güçlü planlama kuralları kamu arazilerini koruyabilir, özel projelerin de yıllar boyunca kullanılabilir ve erişilebilir alanlar sunmasını zorunlu kılabilir.
Ho Chi Minh Kenti atıl arazilere yöneliyor
Ben Nha Rong–Khanh Hoi liman sahası yıllarca atıl kaldı; önemli bir ulaşım güzergâhını kapatarak dış ilçelerle kent merkezi arasındaki trafik sıkışıklığını artırdı. Alanın büyük bölümünün parka ayrılması, ulaşım akışını yeniden sağlayabilir ve yoğun yapılaşmış bir bölgede sahil boyunca kamusal alan oluşturabilir.
Ho Chi Minh Kenti, park geliştirmek üzere 1 Ly Thai To dâhil atıl durumdaki kamu arazilerini de belirledi. Arazi rezervlerinin gözden geçirilmesiyle inşaatın hızlandırılması amaçlanıyor. Böylece eski kamusal kullanım alanları, çevredeki toplulukların ortak kullanımına açık yerlere dönüşebilir.
Kentin hedefi, 2030'a kadar kişi başına en az bir metrekare kamusal yeşil alan sağlamak. Kişi başına yaklaşık 0,55 metrekare olan mevcut düzey dikkate alındığında, bu hedef kişi başına en az 0,45 metrekare, yani yaklaşık yüzde 82 artış anlamına geliyor. Bu hedefe ulaşılması bile kişi başına 7 ila 9 metrekarelik ulusal standardın altında kalacak.
Mevcut yeşil alanların büyük bölümü merkez ilçelerde bulunuyor. Birkaç banliyö ilçesinde kamu parkı yok; park yapılması planlanan bazı araziler ise yolları genişletme projelerine katıldı ya da otoparka dönüştürüldü. Kent son yıllarda on binlerce ağaç dikti ve park alanlarını artırdı, ancak yetkililer sonuçların beklentilerin gerisinde kaldığını kabul ediyor.
Hanoi meydanları buluşma alanlarına yönelik talebi karşılıyor
Hanoi'nin merkezi meydan projesi ve Dong Kinh Nghia Thuc Meydanı'ndaki iyileştirmeler; yürümek, dinlenmek ve bir araya gelmek için güvenli yerlere yönelik süregelen talebi karşılıyor. Önceki inşaat dalgalarında eski mahallelerdeki birçok gölet ve yeşil alan kaybedildi; hem kamusal alan hem de yağmur suyunun birikebileceği yerler azaldı.
Kalan su alanlarını korumak ve devlete ait arazileri yeniden kullanmak, birbirine bağlı parklar ve yürüyüş yolları oluşturmaya yardımcı olabilir. Bağlantılı bir ağ, kent sakinlerinin birbirinden kopuk yeşil alanlara bağlı kalmadan kamusal alanlar arasında hareket etmesini sağlar.
Hanoi'nin Fransız sömürge dönemi, Sovyet dönemi ve küreselleşme yılları boyunca yürütülen planlamasını inceleyen araştırmalar, kalabalığı azaltma, hava kalitesini iyileştirme ve dinlenme alanları sağlama hedeflerinin tekrar tekrar gündeme geldiğini ortaya koydu. Ancak arazi kullanımındaki kısıtlamalar, parkların ne sunması gerektiğine ilişkin farklı görüşler ve kalıcı bir vizyon eksikliği nedeniyle uygulama geride kaldı.
Hanoi'nin deneyimi, bir planın uygulanabilmesi için neden açık kurallara, teşviklere ve kurumlara ihtiyaç duyulduğunu gösteriyor. Taahhütler ve politika adımları birkaç yıla yayılan bir takvime sahip:
- 2021: BM İnsan Hakları Konseyi, temiz, sağlıklı ve sürdürülebilir bir çevrede yaşama hakkını tanıdı.
- 2022: BM Genel Kurulu bu hakkı teyit etti.
- 2024: Japonya, parkları iklim hedefleri, biyoçeşitlilik ve yeşillendirme teşvikleriyle ilişkilendiren bir yeşil alan yasası yürürlüğe koydu.
- Kasım 2025: Vietnam'da düzenlenen ulusal forumda sürdürülebilir kentsel kalkınma, iklim uyumu ve finansman ele alındı.
- 2030: Ho Chi Minh Kenti kişi başına en az bir metrekare kamusal yeşil alan sağlamayı ve otobüslerini elektrik ya da başka yeşil enerji kaynaklarıyla çalıştırmayı hedefliyor. Hanoi, kentin önemli çevre yollarındaki yüksek kirliliğe yol açan araçları aşamalı olarak kullanımdan kaldırmayı planlıyor.
- 2040: Ho Chi Minh Kenti'nin güncellenmiş ana planı; ekolojik koridorlar, ulaşım ve taşkın korumasından oluşan daha geniş bir ağ için hedef tarih belirliyor.
Japonya, erişimin inşaat öncesinde nasıl planlanabileceğini gösteriyor
Japonya'nın imar kuralları ve arazi kullanım standartları, müteahhitler inşaata başlamadan önce kamusal alanı tanımlıyor. Mahalle planlamasında, sakinlerin çoğunun 0,25 hektarlık bir mahalle parkına 250 metre ve iki hektarlık bir semt parkına 500 metre mesafede yaşaması hedefleniyor.
Toplam alan kadar mesafe de önem taşıyor. Bir kentte büyük bir park bulunabilir, ancak birçok kent sakini bu parka kolayca ulaşamayacak kadar uzakta yaşayabilir. Japonya'nın eski mahallelerindeki küçük cep parkları bu boşlukları doldururken bölgesel parklar, spor ormanları ve afet güvenliği amacıyla belirlenen açık alanlar daha geniş bölgelere hizmet ediyor.
Japonya'nın ulusal yeşillendirme yönergeleri, kişi başına 10 ila 15 metrekare park alanı öngörüyor. 2024 tarihli yeşil alan yasası parkları iklim hedefleri ve biyoçeşitlilikle ilişkilendirirken çatıların, otoparkların ve kamu binalarının yeşillendirilmesini de destekliyor.
Tokyo'daki yoğun yapılaşma, geniş park alanlarıyla bir arada bulunuyor. Ueno, Yoyogi ve Shinjuku Gyoen parklarının her biri yaklaşık 54 hektar büyüklüğünde. Metropol alanında yaklaşık 150 hektarlık Showa Kinen Park da bulunuyor. Bu örnekler, mahalle ölçeğinde erişimi dinlenme için daha büyük merkezlerle birleştiriyor.
Vietnam'ın verileri ise farklı bir başlangıç noktasına işaret ediyor. Hanoi'de kişi başına yaklaşık 2 metrekare, Ho Chi Minh Kenti'nde ise 0,55 metrekare olan yeşil alan, hem Vietnam'ın ulusal hedefinin hem de Japonya'nın yönergelerinin oldukça altında. Uygulamanın eşitsizliği ve açık alanı azaltan izinler; serinleme, dinlenme ve iklim tehlikelerine karşı korunma olanaklarından kimin yararlanabileceğini etkiliyor.
Geliştirme kuralları neyin kamusal alana dönüşeceğini belirliyor
Vietnam'da bir Planlama Yasası var, ancak bu yasa özel olarak kentsel dönüşümü düzenlemiyor. Kentsel planlama kısmen bir hükümet kararnamesiyle yönlendiriliyor ve bu da kamusal alan gereklilikleri konusunda sınırlı güvence sağlıyor. Bu nedenle kentler çoğu zaman her projeyi ayrı ayrı müzakere ediyor ve kısa vadeli sonuçlara odaklanıyor.
Başka ülkeler, kamusal alan yükümlülüklerini imar onaylarına dâhil ediyor. Birleşik Krallık'ta 106. Madde kapsamındaki planlama anlaşmaları, eski sanayi arazilerindeki projelerin müteahhitlerinden kamu altyapısı için para ya da inşa edilmiş varlık sağlamalarını istiyor. Hamburg'un liman bölgesindeki büyük dönüşüm projesi HafenCity'de ise projeler belirli oranda kamusal alan içermeli ve zemin katlara halkın erişimini güvence altına almalı.
New York'ta kıyı şeridinde proje geliştirenlerden izin alabilmeleri için halka açık sahil yürüyüş yolları inşa etmeleri isteniyor. Hollanda'nın Çevre ve Planlama Yasası, mülkiyet el değiştirse bile nehir kıyılarının halkın erişimine açık kalmasını sağlayan arazi takaslarına izin veriyor.
Bu yaklaşımlar parkları ve yürüyüş yollarını su kenarına yerleştirirken binaları daha geride konumlandırıyor; böylece erişimi ve taşkın güvenliğini iyileştiriyor. İyi tasarlanmış parkların çevresindeki emlak değerleri de çoğu zaman yükselerek müteahhitlerin maliyetlerini karşılamasına yardımcı oluyor. Dolayısıyla kamusal alan, kent sakinlerine hizmet ederken kalıcı değer yaratabiliyor.
Yeşil binalar ve daha temiz araçlar politika gündemine giriyor
İnşaat Bakanlığı, Vietnam'ın ilk ulusal yeşil bina standartları üzerinde çalıştığını duyurdu. Yetkililer; finansman, çalışan eğitimi ve düşük karbon emisyonlarıyla ilişkilendirilen malzeme standartlarının yanı sıra yeşil binaları ve temiz ulaşımı da yeşil ekonominin temel bileşenleri olarak tanımlıyor.
Vietnam'ın inşaat sektörü ülke çapında yeşil bina sertifikası almış yüzlerce projeye imza attı. Büyük kentler de elektrikli otobüsleri ve şarj altyapısını deniyor. Bina standartları ve ulaşım yatırımları farklı kirlilik kaynaklarını hedefliyor, ancak ikisi de kentsel yaşam kalitesini etkiliyor.
Kasım ayında düzenlenen sürdürülebilir kentsel kalkınma konulu ulusal forumda katılımcılar planlama, iklim uyumu ve finansman arasındaki bağlantıları ele aldı. Uzmanlar, planlarda hidrolojik ve hidrolik simülasyonların zorunlu tutulmasını istedi. Yağışın ve suyun nasıl hareket ettiğini inceleyen bu çalışmalar, planlamacıların nerelerde taşkın yaşanabileceğini ve önerilen yapılaşmanın buna nasıl etki edeceğini anlamasına yardımcı oluyor.
Forumda ayrıca inşaat standartlarının yeni iklim verilerine göre güncellenmesi ve bakanlıkların ortak bilgi sistemleri üzerinden eşgüdüm sağlaması çağrısı yapıldı. İklim finansmanı uzmanları, daha uygun koşullu finansmanın artırılmasını ve kamu yatırımı kararlarında afet risklerinin düzenli olarak değerlendirilmesini istedi.
Hanoi, 2030'a kadar kentin önemli çevre yollarındaki yüksek kirliliğe yol açan araçları aşamalı olarak kullanımdan kaldırmak için düşük emisyon bölgeleri hazırlıyor. Ho Chi Minh Kenti ise yeni şarj ağlarının desteğiyle aynı yıla kadar tüm otobüslerini elektrikle ya da başka yeşil enerji kaynaklarıyla çalıştırmayı hedefliyor. Bu değişiklikleri parklar ve kamusal koridorlarla birleştirmek, daha temiz havayı ve daha güvenli sokakları birlikte destekler.
Taşkınlar yeşil alanların işlevsel altyapı olduğunu gösteriyor
Vietnam kentleri, sulak alanların ve göletlerin mevsimsel yağışları emdiği nehir deltalarında yer alıyor. Betonlaşma bu doğal süngerleri kapladıkça ani fırtınalar suyu giderek daha fazla sokaklara ve bodrumlara taşıdı. 2025'teki şiddetli fırtınalar kentleri günlerce su altında bıraktı; akış, drenaj sistemlerinin kaldırabileceğinden hızlı biçimde asfalt yüzeylerden ilerledi.
Birçok il, erken uyarı sistemlerine, daha büyük drenaj kanallarına ve fırtına suyunu salmadan önce yavaşlatıp depolamak üzere tasarlanan doğal görünümlü kıyı alanlarına yatırım yapıyor. Ağaçlar ve çimler, yoğun yapılaşmış bölgelerde ısının birikmesiyle oluşan kentsel ısı adası etkisini de azaltıyor.
Göletler, su havzaları ve bitkilendirilmiş nehir kıyıları sağanak sırasında suyu tutabilir, havanın güzel olduğu zamanlarda da dinlenme alanı sunabilir. Suyun toprağa sızmasına izin veren kaplamalara sahip gölgeli kaldırımlar bu alanları birbirine bağlarken kent sakinlerinin aşırı ısınmadan yürümesine yardımcı olabilir.
Ho Chi Minh Kenti'nin 2040'a kadar uzanan güncellenmiş ana planı bu işlevleri bir araya getiriyor. Kenti altı işlevsel bölgeye ayıran plan, ekolojik koridorlar, yeni toplu taşıma hatları ve gelgit bariyerlerini yeşil altyapıyla birleştiren taşkın önlemleri öneriyor.
Plan ayrıca, yaşam ve çalışma alanlarının 15 ila 20 dakikalık mesafede düzenleneceği ulaşım merkezleri çevresinde onlarca kümelenme öngörüyor. Amaç uzun yolculukları ve otomobil kullanımını azaltmak. Uygulama yıllar sürecek; tek tek park ve meydan projeleri için açılış tarihleri henüz belirtilmedi.
Suyla birlikte yaşamak ve kirliliği azaltmak
Hanoi'deki taşkınları inceleyen çevre mühendisi Hong Ngoc Nguyen, başkentin daha sık görülecek şiddetli yağışları kabullenmesi ve sokaklarla nehirleri suyla birlikte yaşamaya uygun biçimde tasarlaması gerektiğini savunuyor. Nguyen bu sınırı şöyle ifade etti:
Suyu kontrol edemeyiz.
Hong Kong Şehir Üniversitesi'nde yer bilimleri profesörü olan Benjamin Horton, bölgenin iklim değişikliğinin etkilerine ne ölçüde açık olduğunu şöyle anlattı:
Vietnam ve komşuları, iklim değişikliğinin ön saflarında yer alıyor.
Bu koşullara göre tasarım yapmak; su yollarını korumak, yeraltı kanallarına alınmış dereleri yeniden açmak ve doğal drenajı engelleyen inşaatları yasaklamak anlamına geliyor. Beton yapılar tek başına göletlerin, bitkilendirilmiş alanların ve açık su yollarının tüm işlevlerini yerine getiremez.
Parklar bazı kirleticileri emer ve araç egzozunun yoğun olduğu yerlerden uzakta alanlar sağlar. PM2.5 olarak bilinen ince parçacıkların ve bir başka hava kirleticisi olan azot dioksitin azaltılması için emisyon kuralları, düşük emisyon bölgeleri ve elektrikli otobüsler gerekiyor. Yeşil alanlar ve daha temiz ulaşım, aynı amaca farklı yollarla hizmet ediyor.
Ekolojik parklar insanların kullanabileceği şekilde tasarlanmalı
Hue'de planlamacılar, tasarımcılar ve yöneticilerle yapılan görüşmeler, ekolojik park tasarımının önündeki pratik engelleri ortaya koydu. Bazı paydaşlar serinletme, biyoçeşitlilik ve taşkınları azaltma gibi faydalar yerine kişi başına düşen metrekareyi hızla artırmaya odaklanıyor. Taşkınları azaltmak, suyun yavaşlatılması ya da miktarının düşürülmesi anlamına geliyor.
Yerel bitkileri bulmak zor olabiliyor; ekiplerin doğal yaşam alanlarına benzeyen peyzajlar konusunda deneyimi sınırlı. Kurumlar her zaman aynı teşvikleri ya da takvimleri paylaşmıyor. Uygulayıcılar ve kent sakinleri çoğu zaman alışıldık görünümleri ve kolay bakımı tercih ediyor; daha doğal tasarımların dağınık görünebileceğinden ya da zararlı canlıları çekebileceğinden endişe ediyor.
Hibrit bir tasarım pratik bir çözüm sunuyor. Çayırlar, sulak alanlar ve gölge ağaçları; biçilmiş çimler, açık görüş alanları ve bebek arabalarıyla tekerlekli sandalyelerin kullanabileceği yollarla bir arada bulunabilir. Örnek projeler ve bilgilendirme çalışmaları, kent sakinlerinin bu alanları gündelik kullanımları üzerinden değerlendirmesine yardımcı olabilir.
Bakım bütçeleri ekiplerin eğitilmesini, yerel bitki yetiştiricileriyle sözleşmeler yapılmasını ve ağaç bakımını destekleyebilir. Kent sakinleri doğal görünümlü parkların güvenli, kullanışlı ve çekici kaldığını gördükçe bu alanların kabul görmesi de artabilir. İnşaat finansmanı tek başına bunu sağlayamaz.
Hanoi, Taipei ve Fukuoka üzerine yapılan araştırmalar da iklim uyumuna yönelik parkların çevredeki emlak değerlerini yükselterek serinlemeye ve taşkın korumasına en çok ihtiyaç duyan toplulukları yerlerinden edebileceğine dikkat çekiyor. Bu süreç sıklıkla “yeşil soylulaştırma” olarak adlandırılıyor.
Kurumlar; kapsayıcı tasarım, toplulukların erken aşamada katılımı ve adil erişime gösterilen özen sayesinde bu riski azaltmak üzere kurumları, müteahhitleri ve sivil toplumu bir araya getirebilir. Hanoi'deki birçok genç, kamusal alanların daraldığını ve buluşma yeri olarak özel işletmelerce kontrol edilen alışveriş merkezleriyle kafelere yönelmek zorunda kaldığını belirtiyor. Şeffaf planlama ve açık erişim kamu güvenini yeniden tesis edebilir.
Devlet arazileri mahalleleri ayırmak yerine birbirine bağlayabilir
Vietnam, büyüyen kentlerin içindeki eski limanlar, fabrikalar ve demiryolu sahaları dâhil geniş kamu arazilerine sahip. Bu alanlar yeşil alanlara ve mahalleleri birbirine bağlayan geçiş noktalarına dönüşebilir. Açık gereklilikler, tek tek fırsatları düzenli bir park geliştirme programına dönüştürmeye yardımcı olur.
Kentler, devlet arazilerinin devrinde asgari kamusal alan oranları belirleyebilir ve kıyı şeridine kesintisiz erişim şartı getirebilir. Planlar yürüyüş yollarının genişliğini, ağaç örtüsü hedeflerini ve oyun alanlarıyla spor sahalarının yerlerini belirtebilir. Müteahhitler, belirlenen standartlara uygun kamusal alanlar sağlama karşılığında ek kat alanı izni ya da daha hızlı onay alabilir.
Ortak altyapıya yer açmak için parsellerin yeniden düzenlenmesi anlamına gelen arazi düzenlemesi ve arazi takasları, sakinleri yerlerinden etmeden kesintisiz park koridorları ve meydanlar oluşturulmasına yardımcı olabilir. Japonya'nın kentsel dönüşüm modeli, projelerin sağlayacağı kamusal tesisleri, bunların yerlerini ve daha geniş ağ içindeki konumlarını listelemesini zorunlu kılıyor.
Vietnam'daki sözleşmeler, parkların ilk yıllardaki bakımı için kaynak ayırabilir ve zamanında teslimatı güvence altına almaya yönelik mali teminatlar isteyebilir. Önemli güzergâhlardaki zemin katlar da gündüz saatlerinde halka açık tutularak özel binalarla çevredeki kamusal alanlar birbirine bağlanabilir.
Uluslararası örnekler, bu tür koşulların yatırımları nasıl şekillendirebileceğini gösteriyor. Amaç, binalar yükseldikten sonra alanı geri almaya çalışmak yerine ortak kullanıma açık tesisler üzerinde inşaattan önce anlaşmak.
Masrafları kim karşılayacak, uygulama nasıl denetlenecek?
İyi konumlandırılmış parklar yakınlardaki arazi değerlerini yükseltebilir ve yerel ticareti destekleyebilir. 106. Madde benzeri katkılar, etki ücretleri ve şeffaf arazi değer artışının kamuya kazandırılması uygulamaları, Vietnam'ın yeşil ağları finanse etmesine yardımcı olabilir. Arazi değer artışının kamuya kazandırılması, kamusal iyileştirmelerle bağlantılı arazi değer artışının bir bölümünü altyapı finansmanında kullanır.
Kamu yatırımları, yakın çevrede özel sektör iyileştirmelerini teşvik eden büyük alanlara odaklanabilir. İklim finansmanı; su depolama havzalarını, sulak alanları ve ağaç örtüsünü kaldırım kenarıyla drenaj kanallarındaki iyileştirmelerle birleştiren sünger kent projelerini destekleyebilir. Vietnam'daki özel müteahhitler, enerji verimliliği, sağlıklı sokaklar ve toplumsal olanaklar üzerinden projelerinin tanıtımını zaten yapıyor. Açık kurallar ortak bir asgari standart belirler ve projelerin sunduklarından fazlasını çevre dostu gibi göstermesini, yani yeşil aklamayı önlemeye yardımcı olur.
Bakanlıklar yeşil binalar ve malzemeler için kurallar geliştirirken kentler otobüsleri elektrikliye dönüştürmeye ve emisyonları denetlemeye yatırım yapıyor. Dünya Bankası ve diğer ortaklar, iklim yatırımları için milyarlarca dolara ihtiyaç olduğuna dikkat çekiyor. İnsanlara sağlanacak faydalar arasında sıcak hava dalgalarında daha az hastane ziyareti, hava kirliliği nedeniyle daha az iş günü kaybı ve çocukların daha sağlıklı gelişmesi yer alıyor.
Uygulamaya yönelik pratik adımlar bu çalışmaları bir araya getirebilir:
- Devlet arazilerinin devrinde ve büyük özel projelerde kamusal alan oranlarını; asgari yürüyüş yolu genişliklerini ve bağlantılı yeşil koridorları da kapsayacak biçimde bağlayıcı kılmak.
- Küçük mahalle parkları ve daha büyük semt parkları için yürüme mesafesi standartları belirlemek.
- Büyük planlarda su ve sıcaklık simülasyonlarını zorunlu kılmak; ardından yağmur suyunu depolayan ve ısı stresini azaltan tasarımlar geliştirmek.
- Kamusal araziler, park projeleri ve bakım bütçelerine ilişkin bilgileri yayımlamak; takvimleri, maliyetleri ve yüklenicileri gösteren çevrimiçi haritalar sunmak.
- Kamusal tesisleri tanımlayan, katkıları standartlaştıran, arazi düzenlemesini ve arazi değer artışının kamuya kazandırılmasını açıklığa kavuşturan özel bir kentsel dönüşüm yasası oluşturmak.
- Gölgelikli kaldırımların, zemin katlara kamusal erişimin ve ağaç örtüsü hedeflerinin sağlanmasını ek kat alanı gibi teşviklerle ödüllendirmek.
- Ekolojik bakım eğitimi, yerel bitki tedarik zincirleri, ağaç bakımı ve düzenli bakım için kaynak ayırmak.
- Tasarım kararlarında toplulukları erken aşamada sürece katmak ve doğal görünümlü peyzajların nasıl düzenli, güvenli ve kullanışlı kalabileceğini göstermek.
Yıllık değerlendirme tabloları; eklenen park alanlarını, mahallelerden parklara olan mesafeleri, ağaç örtüsünü, gölgeli kaldırımların kilometre uzunluğunu ve oyun alanlarına yürüme mesafesinde yaşayanların oranını kaydedebilir. Bağımsız denetimler tamamlanan parkların açık, erişilebilir ve bakımlı olup olmadığını kontrol edebilir.
Yol projeleri ya da geçici kullanımlar park arazilerini tehdit ettiğinde, alan kaybedilmeden önce yakınlarda eşit ya da daha nitelikli bir kamusal alan oluşturulmasını zorunlu kılan bir telafi politikası uygulanabilir. Gençler ve yaşlılar koşulları izlemeye ve sorunları kolay kanallardan bildirmeye yardımcı olabilir.
Kamu kurumlarının görevi mülk geliştirmekle sınırlı değil; aynı zamanda emanetçilik sorumlulukları da var. Limanlar, fabrikalar ve demiryolu sahaları Vietnam'ın sanayi ekonomisinin kurulmasına katkıda bulundu; bu alanların yeni kullanımı, o geçmişi korurken yürümek, oyun oynamak ve serinlemek için yerler sağlayabilir. Açık yasalar, özenli tasarım ve tutarlı uygulama bu alanları kalıcı topluluk varlıklarına dönüştürür ve ileride maliyetli onarımlara duyulan ihtiyacı önler.
Bilinmesi Gerekenler
- Ho Chi Minh Kenti, 20 hektarlık Ben Nha Rong–Khanh Hoi sahasının yüzde 60'ında park, 1 Ly Thai To'daki 3,7 hektarlık alanda ise yeşil alan oluşturmayı planlıyor.
- Hanoi, merkezi bir meydan için iki hektardan fazla alanı boşaltıyor ve Dong Kinh Nghia Thuc Meydanı'nı yeniliyor.
- Kişi başına düşen kamusal yeşil alan Ho Chi Minh Kenti'nde yaklaşık 0,55, Hanoi'de yaklaşık 2 metrekare. Bu miktarlar Vietnam'ın 7 ila 9 metrekarelik ulusal standardının altında.
- Japonya, park alanı yönergelerini yürüme mesafesi standartları ve kentsel dönüşüm gereklilikleriyle birleştiriyor.
- Vietnam yeşil bina standartları hazırlarken Hanoi ve Ho Chi Minh Kenti, 2030 için daha temiz ulaşım hedefleri belirledi.
- Parklar, göletler, bitkilendirilmiş kıyılar ve gölgeli yollar sıcaklığı azaltmaya ve yağmur suyunu yönetmeye yardımcı olabilir.
- Hue'deki araştırmalar bakım, bitki tedariki ve halkın kabulüyle ilgili zorluklara; Hanoi, Taipei ve Fukuoka'daki araştırmalar ise yerinden edilme risklerine dikkat çekiyor.
- Bağlayıcı imar kuralları, bakım finansmanı, kamuya açık veriler ve yıllık denetimler, devlet arazilerinin erişilebilir kamusal alanlara dönüştürülmesine yardımcı olabilir.






