Rikşa ile mikrofon arasında sekiz yıl
29 yaşındaki Arisa Sekimori, haftanın dört günü ziyaretçileri Tokyo'nun Asakusa semtinde rikşayla gezdiriyor, geri kalan günlerde ise radyo programları sunuyor. Yabancılarla daha rahat konuşabilmek için rikşa çekmeye başlamasının üzerinden sekiz yıl geçti. Bu süre içinde yayıncılık kariyerini sürdürürken şirketinin ilk kadın yöneticisi oldu.
İçindekiler
- Rikşa ile mikrofon arasında sekiz yıl
- Dinleyicinin ilgisini canlı tutmayı öğrenmek
- Küçük yapılı bir sürücü ağır rikşayı nasıl çekiyor?
- Sosyal medya kadınları sektöre çekiyor
- Eğitim güvenliği, tarihi ve misafirperverliği kapsıyor
- Sürücülerin kazancı ve müşterilerin değer verdiği şeyler
- Kadınlar sokaklarda hâlâ kuşkuyla karşılaşıyor
- Asakusa geleneksel bir aracı kişisel bir tura dönüştürüyor
- Dinleme ve zamanlamaya dayanan iki kariyer
- Kısaca
Sekimori, Kaminarimon'un kırmızı fenerinin yakınında turistlere sesleniyor ve Tokyo'nun en eski semtlerinden birinde iki tekerlekli aracı yönlendiriyor. Turları, Sensoji Tapınağı'nın tarihini tatlıcı önerileri ve daha sakin ara sokaklarla bir araya getiriyor. İş, yolcuları güvenle taşımayı, ilgilerini canlı tutmayı ve kısa bir yolculuğu kişisel bir deneyime dönüştürmeyi gerektiriyor.
Sekimori bu işi, Japonya'nın yayıncılık sektöründe televizyon kanallarının da dahil olduğu yüzü aşkın başarısız iş görüşmesinin ardından buldu. Bir kariyer danışmanı ona dışarı çıkıp insanlarla konuşmasını önerdi. Rikşa çekmek, her gün pratik yapabileceği bir ortam sundu; yabancılar durup durmamaya, onu dinlemeye ve araca binmeye kendileri karar veriyordu.
Sekimori'nin kariyeri, Asakusa'da rikşa sektöründe kadınların giderek daha fazla yer almasıyla birlikte gelişti. Şirketler, kadınların bu işi öğrendiğini gösteren sosyal medya videolarının da etkisiyle kadın sürücü ve rehber sayısının düzenli biçimde arttığını belirtiyor. Bu iş; fiziksel aktiviteyi, topluluk önünde konuşmayı, turizmi ve kişisel bir takipçi kitlesi oluşturma olanağını bir araya getiriyor.
Sekimori hiç izin yapmıyor. Her iki işi de sevdiği ve zamanlarını, hikâyelerini kendisine emanet eden yolcularla kurduğu bağ nedeniyle çalışmayı sürdürdüğünü söylüyor. Haftasının iki bölümünde de aynı beceriler öne çıkıyor: sesini kontrol etmek, hikâye anlatmak için doğru anı seçmek ve dinleyen kişinin tepkisine göre hareket etmek.
Dinleyicinin ilgisini canlı tutmayı öğrenmek
Sekimori başlangıçta müşteri bulmakta ve onların ilgisini sürdürmekte zorlandı. Şirket başkanı, başarılı bir yolculuk için yalnızca bir dizi bilgiyi aktarmanın yetmediğini anlamasına yardımcı oldu. Aracı hareket ettirmek için gereken gücün yanı sıra anlatım, mizah ve yerel bilgi de önemliydi.
Zamanla bilgileri ezberden sıralamayı bırakıp insanları eğlendirmeye başladı. Sokakta çalışmak ona sesini duyurmayı, hikâyeyi bir köşeye ya da manzaraya göre şekillendirmeyi ve enerjisini karşısındaki kişilere göre ayarlamayı öğretti. Sonunda radyo sunuculuğu fırsatı geldiğinde bu derslerden yararlandı.
Sekimori, rikşa işini sürdürmesini destekleyen bir radyo istasyonunu tercih etti. Ayrıca yeni çalışanlara mentorluk yapıyor ve kısa bir yolculuğu unutulmaz bir tura dönüştürme konusunda öğrendiklerini aktarıyor. Yönetici olması, zaten sokakla stüdyo arasında bölünmüş haftasına yeni bir sorumluluk ekliyor.
Sekimori'nin kariyer yolu ve sektördeki işe alım eğilimi birkaç yıl içinde şöyle gelişti:
- Radyoya geçmeden önce Sekimori, yayıncılık sektöründe işe alınamadığı yüzü aşkın görüşmeye katıldı.
- 26 Kasım 2025'te yayımlanan bu haberde aktarıldığı üzere, sekiz yıl önce yabancılarla konuşma becerisini geliştirmek için rikşa çekmeye başladı.
- Tokyo Rickshaw'ın 2020'deki sürücüleri arasında dört kadın vardı.
- Tokyo Rickshaw'ın 2024'teki yaklaşık 130 sürücüsünün yaklaşık 30'u, stajyerler dahil, kadındı.
- 26 Kasım 2025 itibarıyla Sekimori, haftada dört gün rikşa işiyle radyo sunuculuğunu bir arada yürütüyor ve şirketinin ilk kadın yöneticisi olmuş bulunuyordu.
Küçük yapılı bir sürücü ağır rikşayı nasıl çekiyor?
Sekimori'nin boyu yaklaşık 155 santimetre. Bir keresinde yaklaşık 150 kilogram ağırlığındaki bir yolcuyu sorunsuz biçimde taşıdı. Bu deneyim, tekniğe neden bu kadar önem verdiğini gösteriyor.
Rikşa sürücüsü, yönetici ve radyo sunucusu Sekimori, doğru dengeyi bulmanın yükün nasıl hissedildiğini değiştirdiğini anlatıyor:
Dengeyi korurken kolları yukarı doğru çektiğinizde rikşanın hafiflediği bir nokta var. Tekniği kavradığınızda kadınlar rikşa çekmekte hiç zorlanmıyor.
Yöntemi, kollar ve sırtla denge kurmayı, dikkatli adımlar atmayı ve yola odaklanmayı bir araya getiriyor. Güç önemli, ancak aracı dengede tutmak onu nasıl kavrayıp verimli biçimde hareket ettireceğini öğrenmeye de bağlı. Sekimori işe başladığında ailesi kuşkuyla yaklaşmış; yaptığı işten ne kadar keyif aldığını gördükçe bu kuşkuları azalmış.
Asakusa'da rikşa çekenler günde yaklaşık 20 kilometre yol alıyor; kimi zaman sıcakta, kimi zamansa yağmurda çalışıyor. Standart bir rikşa boşken 90 kiloya yaklaşabilir; yolcularla birlikte ağırlığı 200 ila 250 kiloya çıkabilir. Sürücüler, başkalarının ve trafiğin de bulunduğu sokaklarda yürürken ya da hafif tempoda koşarken bu yükü yönetmek zorunda.
Parmakları ayrık tabi ayakkabılar ıslak sokaklarda tutuş sağlamaya ve dengeyi korumaya yardımcı oluyor. Verimli adımlar atmak, doğru duruşu korumak ve ne zaman dinlenmek gerektiğini bilmek de işin parçası. Yaralanmaları önlemek için sıvı alımını, esneme hareketlerini ve öğünleri dikkatle planlamak gerekiyor.
Sosyal medya kadınları sektöre çekiyor
Tokyo Rickshaw, sürücülerinin yaklaşık üçte birini kadınların oluşturduğunu belirtiyor. Şirketin tarihli verilerine göre bu sayı 2020'de dörtken, 2024'te yaklaşık 130 sürücünün içinde stajyerler dahil 30'a yaklaştı. 2024'teki sayı yaklaşık yüzde 23'e karşılık geliyor; 30'a yakın kadın sürücü, 2020'deki sayının yedi katından fazla.
Tokyo Rickshaw Başkanı Ryuta Nishio, ilk kadın çalışanların ve işlerini gösteren videoların başkalarını da başvurmaya teşvik ettiğini söylüyor. Kadınların iş yerinde rahat etmesini sağlamayı da şirket hedeflerinden biri olarak tanımlıyor:
İşe katılan ilk kız çok iyiydi. Videolarını sosyal medyada paylaşmaya başladığımızdan beri birçok kadın onu örnek alıp bize katıldı. Bundan sonra kadınların kendilerini rahat hissedeceği ve etkin rol oynayacağı bir çalışma ortamı oluşturmak istiyorum.
Eğitim videoları, günlük rutinleri anlatan paylaşımlar ve canlı yayınlar, adaylara iş hakkında daha yakından fikir veriyor. Bu içerikler gereken emeği gösterirken sohbetin ve müşteriyle ilgilenmenin sürücü başarısındaki merkezi rolünü de ortaya koyuyor.
İnternette kadın sürücüleri izledikten sonra işe katılan üniversite öğrencisi Yumeka Sakurai, tek başına sürüş yapmadan önce aylarca eğitim aldı. Başka kadınların başarılı olduğunu görmenin kendisine gereken cesareti verdiğini söylüyor:
Çok sayıda kadının sıkı çalışıp eğitim aldığını ve rikşa sürücüsü olduğunu gösteren videolar izledim. Ben de çok çalışırsam bunu başarabileceğime dair bana güven verdiler.
Sürücüler güzergâhları, sevdikleri atıştırmalık dükkânlarını ve işin kamera arkasından kesitleri de paylaşıyor. Bazı ziyaretçiler belirli bir sürücüyü adıyla talep ediyor. Bu kişisel takipçi kitleleri gelirleri ve tekrar rezervasyonları destekleyebiliyor, yeni çalışanlar için daha düzenli bir müşteri akışı sağlayabiliyor.
Eğitim güvenliği, tarihi ve misafirperverliği kapsıyor
Şirketler sürücülere rikşayı kullanmayı ve tur rehberliği yapmayı öğretmek için birkaç aşamalı eğitim uyguluyor. Hazırlık süreci, kişinin fiziksel yeterliliğine ve ilerlemesine bağlı olarak birkaç ay ile bir yıl arasında değişebiliyor. Bazı sürücüler iki ayda hazır olurken bazıları için neredeyse bir yıl gerekiyor.
Stajyerler aracı hareket ettirmeyi, durdurmayı, dar sokaklarda dönmeyi ve acil durumlara karşılık vermeyi çalışıyor. Soruları yanıtlayabilmek ve kapı ya da köprülerde fotoğraf çekimini düzenleyebilmek için güzergâhları, tarihi ve görgü kurallarını öğreniyorlar. Birçoğu en azından temel düzeyde İngilizce konuşuyor; deneyimli rehberler de yaklaşımını ailelere, çiftlere ve tek başına seyahat edenlere göre ayarlıyor.
Ekipler iş gününe esneme hareketleriyle, rikşaları cilalayarak ve dünyanın dört bir yanından gelen ziyaretçileri karşılamaya hazırlanarak başlıyor. Yeni çalışanlar ilk haftalarında genellikle deneyimli sürücülerle eşleştiriliyor. Kadınlar giderek daha fazla eğitmenlik yapıyor; böylece yeni adaylar kariyerlerini örnek alabilecekleri kişilerle tanışıyor.
Bir başka sürücü Yuka Akimoto, başlangıçta işin fiziksel açıdan zor olduğunu söylüyor. Sürdürebileceği bir tempo bulana kadar devam etmek zorunda kaldığını anlatıyor:
Başlangıçta son derece zor olduğunu inkâr etmiyorum. Atletik biri değilim ve rikşa çok ağır geliyordu.
Yeni sürücüler, gerçek yolcularla yaptıkları ilk sorunsuz yolculuğu bu hazırlığın karşılığı olarak görüyor. Yolculuğun rahat geçmesi ve müşterilerin olumlu tepkisi, aylar boyunca geliştirdikleri fiziksel ve iletişim becerilerini bir araya getiriyor.
Sürücülerin kazancı ve müşterilerin değer verdiği şeyler
En çok kazanan sürücüler, yoğun sezonlarda ayda 1 milyon yenin, yani yaklaşık 6.700 doların üzerinde gelir elde edebiliyor. Kazançlar beceriye ve rezervasyonlara göre değişiyor; birçok şirket komisyon modeli uyguluyor, yani ücret sürücünün getirdiği işe bağlı oluyor. Ortalama bir aylık gelir belirtilmiyor.
İş için rekabet yoğun olabiliyor. Bazı işletmeler her on adaydan birinden daha azını kabul ediyor. Hafta sonları ve tatil günlerinde çalışma saatleri uzayabiliyor; bu nedenle işi sürdürebilmek, işe başlarken duyulan heyecan kadar önem taşıyor.
Kıdemli rikşa sürücüsü ve şirketin halkla ilişkiler sorumlusu Misato Otoshi, samimi sohbetin ve yemek yenebilecek yerler hakkındaki bilginin kadınların ziyaretçilerle ilişki kurmasına yardımcı olduğunu söylüyor:
Bazı müşteriler kadın sürücülerle konuşmanın daha kolay olduğunu söylüyor. Yeni tatlıcıları ve yerel lokantaları bilmeleri deneyime ayrı bir dokunuş katıyor.
Otoshi ve diğer kıdemli çalışanlar yeni sürücülere hem fiziksel duruşları hem de anlatımları konusunda koçluk yapıyor. Sesi duyurmak, paylaşmaya değer bir ayrıntı seçmek ve bir ara sokak ya da tapınak çevresinde kısa bir hikâye kurmak işin pratik parçaları. Yolcu ulaşım için ödeme yapıyor; ancak rehberin semti ilgi çekici kılma becerisi deneyimin niteliğini belirliyor.
Kadınlar sokaklarda hâlâ kuşkuyla karşılaşıyor
Bazı müşteriler kadınların gücünü sorguluyor ya da yerel bilgilerini sınamaya çalışıyor. Zaman zaman taciz olayları da yaşanıyor; yöneticiler, çalışanlar sorun bildirdiğinde hızla müdahale ettiklerini söylüyor. Şirketler performans ölçütlerinin herkes için aynı olduğunu belirtirken kadın sürücülerin çoğu yaptıkları işin niteliğine göre değerlendirilmeyi istiyor.
Tokyo Rickshaw Başkanı Nishio, kadın ve erkek sürücüler için aynı beklentileri uyguladıklarını söylüyor:
Kadın ve erkek sürücülere tamamen eşit davranıyoruz. Kadınlar erkeklerle aynı şekilde muamele görmek istediklerini söylüyor; üstelik birçoğu gerçekten çok daha dayanıklı.
Çocuğu olduktan sonra işe dönen deneyimli rikşa sürücüsü Shiori Yano, bu kariyerin hem çekici hem de yıpratıcı yanları olduğunu anlatıyor. Tam gün çalıştıktan sonra kızını almak ve akşam yemeğini hazırlamak için acele ediyor.
Yano, işin dışarıdan görünen parlak imajının, müşterilerin erkek bir sürücüyü tercih etmesi gibi zor deneyimleri gizleyebildiğini söylüyor:
Bu iş dışarıdan gösterişli görünüyordu ama erkek bir sürücü tercih edildiği için reddedilmek de dahil zor zamanlar yaşadım.
Yeni çalışanları deneyimli personelle eşleştirmek ve kadınları eğitmen olarak görevlendirmek, iş yerinde destek sağlıyor. Sekimori'nin şirketinin ilk kadın yöneticisi olması da rikşa çekmenin ötesine geçen bir göreve örnek oluşturuyor.
Asakusa geleneksel bir aracı kişisel bir tura dönüştürüyor
Rikşa sözcüğü, insan gücüyle çalışan araç anlamındaki Japonca jinrikisha kelimesinden geliyor. 19. yüzyılın sonlarında tekerlekli araçlara yönelik kısıtlamaların kaldırılmasının ardından iki tekerlekli arabalar kentlerde hızla yaygınlaştı. 21. yüzyıl Tokyo'sunda bu araçlar ulaşımı, rehberli turları ve yerel hikâyelerin anlatılmasını bir araya getiriyor.
Bu deneyimin merkezinde Asakusa yer alıyor. Sürücüler ziyaretçileri ningyo yaki kekleri satan dükkânların önünden, Sumida Nehri üzerindeki fotoğraflık köprülerden ve Kaminarimon'daki fenerin yanından geçirip Sensoji Tapınağı'na uzanan uzun yola çıkarıyor. Yol boyunca fotoğraf çekiyor ve atıştırmalık önerilerinde bulunuyorlar. Yolcu istediğinde bazıları kısa süreliğine hızlanıyor.
Asakusa'da çalışmaya başlayan genç sürücü Riho Arai, İngilizce konuşabileceği bir iş istiyordu. Yolcuların takdirinin sıcakta çalışmayı sürdürmesine yardımcı olduğunu söylüyor:
İngilizce becerilerimi kullanabileceğim bir iş istiyordum. İnsanların, 'Bize rehberlik ettiğin için çok memnun olduk' demesi gibi takdir sözleri beni çalışmaya devam etmek için motive ediyor.
Yeni başlayanları benzer hedefler çekiyor: yurt dışından gelen ziyaretçilerle konuşmak, yerel tarihi öğrenmek ve sokaklarda kendilerini sınamak. Her müşterinin farklı temposu, soruları ve ziyaret nedeni olduğu bir ortamda bu ilgi alanları bir araya geliyor.
Dinleme ve zamanlamaya dayanan iki kariyer
Asakusa'daki rikşa sektöründe kadınların sayısının artması, Japonya'daki bazı gençlerin iş, statü ve çalışma saatleri konusundaki tercihlerinin değiştiğini yansıtıyor. Fiziksel aktiviteyi, misafirperverliği ve kendini tanıtmayı birleştiren işler, bu kişiler için masa başı çalışmaktan daha çekici olabiliyor.
Sosyal medya, başvuru öncesinde işi daha yakından görmeyi kolaylaştırıyor ve adaylara örnek alabilecekleri kişiler sunuyor. Turizmin toparlanması da dilleri kullanma ve müşterilerle doğrudan ilişki kurma fırsatlarını artırdı. Eğitim, güvenlik ve kapsayıcı yönetim, şirketlerin başka kariyerleri seçebilecek kişileri bünyelerine katmasına yardımcı oluyor.
Sekimori'nin deneyimi, bu değişimleri kişisel bir hedefle buluşturuyor. Konuşma becerisini geliştirmek için başladığı iş, kalıcı bir kariyere, yöneticilik görevine ve radyo için pratik hazırlığa dönüştü. Yalnızca birini seçmek yerine rikşa ile mikrofon arasında gidip gelmeyi sürdürüyor.
Her iki iş de ses kontrolü, zamanlama ve empati gerektiriyor. İkisi de hatalardan ders alıp yeni bir dinleyici ya da yolcu kitlesine hazır olarak dönmeyi gerektiriyor. Sekimori için Asakusa sokaklarında geliştirdiği beceriler artık stüdyoya da taşınıyor; yolcularına bağlılığı ise onu yeniden rikşanın başına geçiriyor.
Kısaca
- 29 yaşındaki Arisa Sekimori, sekiz yıldır rikşa çekiyor ve şirketinin ilk kadın yöneticisi.
- Haftanın dört günü Asakusa sokaklarında çalışıyor, diğer günlerde radyo programları sunuyor ve hiç izin yapmıyor.
- Yayıncılık sektöründe yüzü aşkın başarısız iş görüşmesinin ardından konuşma pratiği yapmak için rikşa çekmeye başladı.
- Tokyo Rickshaw'ın sürücüleri arasında 2020'de dört, 2024'te ise yaklaşık 130 kişinin içinde stajyerler dahil 30'a yakın kadın vardı. Şirket ayrıca sürücülerinin yaklaşık üçte birinin kadın olduğunu belirtiyor.
- Sürücüler günde yaklaşık 20 kilometre yol alıyor. Rikşa boşken 90 kiloya yaklaşabiliyor, yolcularla birlikte ağırlığı 200 ila 250 kiloya çıkabiliyor.
- Eğitim yaklaşık iki ay ile neredeyse bir yıl arasında sürüyor; rikşayı kullanma, güvenlik, güzergâhlar, tarih ve müşteri ilişkilerini kapsıyor.
- En çok kazananlar yoğun sezonlarda ayda 1 milyon yenin, yani yaklaşık 6.700 doların üzerine çıkabiliyor. Kazanç beceriye ve rezervasyonlara bağlı.
- Sosyal medya işe alımı teşvik ediyor; sürücülerin müşteri talepleri, kişisel takipçi kitleleri ve tekrar gelen müşteriler kazanmasına yardımcı oluyor.
- Kadınlar kuşkuyla ve zaman zaman tacizle karşılaşıyor; buna karşın daha fazla kadın eğitmenlik ve yöneticilik görevleri üstleniyor.
- Asakusa turları Kaminarimon ve Sensoji gibi önemli yerleri fotoğraf çekimi, yemek önerileri ve kişisel hikâye anlatımıyla bir araya getiriyor.






