Kırmızı çamur tarlalara ulaşıyor, nikel ülke dışına çıkıyor
Filipinler, 2024 yılında 252 milyar pesoyu aşan değerde metal madenciliği yaptı; bunun önemli bir bölümünü nikel oluşturdu. Surigao del Sur’un Madrid kentinde yaşayanlar madencilik patlamasını başka ölçütlerle anlatıyor: balçık altında kalan çeltik tarlaları, azalan balık avı ve şiddetli yağışlarda daha yüksek seviyeye ulaşan, daha hızlı gelen çamurlu seller.
İçindekiler
- Kırmızı çamur tarlalara ulaşıyor, nikel ülke dışına çıkıyor
- Caraga küresel nikel ticaretine nasıl bağlanıyor?
- Bitki örtüsünü yitiren tepeler tortuyu nasıl aşağı taşıyor?
- Aileler daha az gıdayla ve artan sağlık kaygılarıyla karşı karşıya
- Rıza ve danışma süreçleri tartışmalı
- Sesini yükseltmenin ciddi riskleri olabilir
- Yatırım planları yerel direnişle karşılaşıyor
- Madencilik kuralları neleri gerektiriyor?
- Fırtınalara maruz kalmak, maden kontrollerini daha acil hale getiriyor
- Madenden bataryaya kadar hesap verebilirlik
- Öne çıkanlar
Surigao del Sur, Mindanao’daki Caraga bölgesinde yer alıyor. Bölge, ülkenin nikel merkezi haline geldi. Dik ve yeşil yamaçlarıyla kırmızı laterit toprakları; elektrikli araçlara, bataryalara ve başka ürünlere hizmet eden küresel tedarik zincirinin başlangıç noktalarından biri. Filipinler dünyanın en büyük ikinci nikel üreticisi ve ham nikel cevherinin başlıca ihracatçısı. Ancak madenlerin yakınında yaşayan topluluklar, bu ticaretin geride zarar görmüş toprak ve su bıraktığını söylüyor.
51 yaşındaki Beth Samblado, Madrid’de küçük bir lokanta işletiyor ve yıllar önce madencilik izinlerine karşı düzenlenen kitlesel protestolara katılmış. Sık sık sel yaşayan bölge sakinlerinin yeniden yükselen tepkisini şöyle anlattı:
Hükümetten bir kez daha madenciliği durdurmasını rica ediyoruz.
Bölge sakinleri, yakındaki tepelerden akan sel sularının çeltik tarlalarını aşıp evlere girdiğini söylüyor. Elektrikli araçlarda ve enerji depolamada kullanılan nikele yönelik talep ülkeyi madenciliği genişletmeye iterken şikâyetler de artıyor. Hak örgütleri ve topluluk liderleri, maden yollarının ve nehir ağızlarının yakınındaki hanelerin giderek ağırlaşan bedelleri ödediği uyarısında bulunuyor.
Çatışma tek tek madenlerin ötesine uzanıyor. Manila, temiz enerji için gerekli minerallere yatırım çekmek istiyor. Etkilenen aileler ise temiz su, güvenilir hasat ve çevrelerini değiştiren projeler üzerinde söz sahibi olmayı talep ediyor. Temel mesele, yasaların gerektirdiği korumalar sahada uygulanırken bu hedeflerin nasıl izlenebileceği.
Caraga küresel nikel ticaretine nasıl bağlanıyor?
Caraga’da çoğu nikel çıkaran onlarca metal madeni bulunuyor. Bölgede faaliyet gösteren şirketler arasında San Roque Metals, Oriental Vision, Libjo Mining ve Marcventures Mining and Development yer alıyor. Bu şirketlerin faaliyetleri, Filipinler’in güneyindeki toplulukları ülke sınırlarının çok ötesindeki üreticilere ve işleme tesislerine bağlıyor.
Filipinler’den gönderilen nikel cevherinin çoğu Çin’e, bir kısmı da Endonezya’ya gidiyor. Nikelin yalnızca küçük bir bölümü ülkede işleniyor. Saflaştırılmış nikel, bataryalar ve başka ürünler için çoğunlukla Japonya’da işleniyor. Böylece zincir, Filipinler’deki yamaçlardan denizaşırı izabe ve rafinerilere, oradan da küresel markalar için batarya hücresi üreten fabrikalara uzanıyor.
Nikel, birçok lityum iyon bataryanın daha fazla enerji depolamasına yardımcı oluyor. NMC olarak bilinen nikel-manganez-kobalt kimyasını kullanan bataryalar daha yüksek enerji yoğunluğu sağlayabiliyor. Bu, belirli bir batarya hacmine daha fazla enerji sığdırılabileceği ve aracın daha uzun mesafe gidebileceği anlamına geliyor. Elektrikli araçların ve elektrik depolamanın nikel talebini artırmayı sürdürmesi bekleniyor.
Lityum demir fosfat (LFP) adı verilen başka bir batarya kimyası ise nikel içermiyor. Bu teknoloji bazı araç modellerinde yaygınlaştı ve daha fazla otomobil üreticisi standart menzilli modellerinde LFP kullanıyor. Bu alternatifler nikel talebini azaltabilir; kullanılmış bataryalardan metalin geri kazanılmasını sağlayan geri dönüşüm de aynı sonucu doğurabilir. Ancak geri dönüşüm oranları düşük, maliyetler ise yüksek.
Caraga’daki topluluklar açısından uluslararası ticaret, kimin kazanç sağladığı sorusunu gündeme getiriyor. Bölge sakinleri, çiftlik verimi düşerken ve su yolları değişirken geçici işlerin ötesinde pek az fayda gördüklerini anlatıyor. Cevher bölgeden çıkıyor; kazıların, yol tozunun ve tortunun etkileri ise evlerin, çiftliklerin ve balıkçılık alanlarının yakınında kalıyor.
Bitki örtüsünü yitiren tepeler tortuyu nasıl aşağı taşıyor?
Filipinler’deki nikelin büyük bölümü, yüzeye yakın, demir bakımından zengin kırmızı bir toprak olan lateritte bulunuyor. Açık ocak madenciliğinde ağaçlar ve üst toprak kaldırılıyor, yamaçlarda basamaklı seviyeler açılıyor ve cevher yığınlar halinde depolanıyor. Bu değişiklikler, bölgedeki şiddetli yağışlara karşı toprağı savunmasız bırakıyor.
Bölge sakinleri tekrarlanan bir süreci anlatıyor: Bitki örtüsü temizleniyor, yağmur gevşek toprağı dere ve nehirlere taşıyor, tortu da tarlalara ve kıyı sularına çöküyor. Tortu, akan suyun taşıdığı toprak ve diğer parçacıklardan oluşuyor. Yeterince biriktiğinde suyun akışını değiştirebiliyor ve daha önce suyu uzaklaştıran kanalları doldurabiliyor.
Madencilik şirketlerinin atık su için çöktürme havuzları ve kontrol sistemleri kurması gerekiyor. Çöktürme havuzları çamurlu suyu yavaşlatarak, su yoluna devam etmeden önce parçacıkların dibe çökmesini sağlıyor. Fırtınalara açık yağışlı bölgelerde, tasarım veya bakım yetersizse bu kontroller işlevini yitirebiliyor ve tortunun tarlalara, kıyıya ulaşmasına yol açabiliyor.
Mangrovlar ve deniz çayırları, balıkların büyüdüğü yavru balık alanları oluşturuyor. Tortu mangrovları ve mercanları örtebiliyor, suyun berraklığını azaltabiliyor ve balıkların beslenip üremesini engelleyebiliyor. Balıkçılar, kıyıya yakın balıkçılık alanlarının zarar görmesi nedeniyle daha temiz su ve çalışmak için daha güvenli yerler bulmak üzere daha uzağa gitmek zorunda kaldıklarını; bunun da denizdeki maliyetleri ve riskleri artırdığını söylüyor.
Çeltik ve sebze tarlaları aynı akıştan farklı biçimde zarar görüyor. İnce bir balçık tabakası bile oksijenin toprakta dolaştığı boşlukları tıkayarak ve drenajı değiştirerek bitki gelişimini olumsuz etkileyebiliyor. İnce kırmızı çamur sulama kanallarını da tıkayabiliyor; böylece bir sezon boyunca verilen emek tek bir sele karşı savunmasız kalıyor.
Kuru aylarda maden yollarındaki toz evleri ve ekinleri kaplıyor. Bu yolların yanında yaşayan aileler için baskı hava durumuna göre değişiyor: şiddetli yağışlarda çamurlu su, hava kuruduğunda ise toz ve duman.
Aileler daha az gıdayla ve artan sağlık kaygılarıyla karşı karşıya
Mindanao’daki nikel sahalarının ve diğer adalardaki madenlerin yakınında yaşayanlar ile sağlık çalışanları; bulanık dereler ve kuyular, kaynaklardan gelen suyun azalması ve kazı faaliyetlerinin genişlemesinden bu yana düşen ürün veriminden söz ediyor. Kıyıdaki balıkçılar ise ağlarına daha az balık, daha çok enkaz takıldığını bildiriyor.
Dinagat Adaları’ndaki Tubajon’dan, dört çocuk annesi 46 yaşındaki Analiza, akış suları ve balçığın ailesinin beslenmesini nasıl etkilediğini şöyle anlattı:
Artık ailemi doyurmak zor. Çoğu zaman aç kalıyoruz.
Surigao del Sur’daki çiftçiler, çeltik tarlalarının çamurla dolması nedeniyle hasatlarını kaybettiklerini anlatıyor. Balıkçılar, madenciliğin kıyıya yakın balıkçılık alanlarını yok ettiğini; daha az kazanırken daha uzağa gitmek zorunda kaldıklarını söylüyor. Bu kayıplar bir araya gelince, gelirleri düşen haneler daha fazla gıda satın almak zorunda kalıyor.
Hak örgütleri, Zambales ve Palawan’daki maden bölgelerinde su kirliliğini ve ağır metallere maruz kalındığını belgeledi. Bölge sakinleri öksürük, astım, cilt tahrişi ve başka rahatsızlıklar da bildirdi. Doktorlar, tozu ve düşük su kalitesini muhtemel tetikleyiciler olarak gösteriyor.
İçme suyu ve sulama için nehirlere ve sığ kuyulara bağımlı aileler bu bedeli ilk ödeyenler oluyor. Bu kaynaklar güvensiz hale geldiğinde veya azaldığında, tarım ve balıkçılıktan elde edilen gelir kaybına ek olarak günlük işler de zorlaşıyor. Kadınlar ve çocuklar, suya erişimin yetersizliği ile duman ve toza maruz kalma nedeniyle özel sağlık riskleriyle karşı karşıya.
Palawan’da aktivistler, mevcut nikel madenleri ve işleme tesislerinin çevresindeki ağır metaller konusunda kaygılarını dile getirdi. Çevre örgütleri, Rio Tuba yakınındaki toplulukların kanserojen olduğu bilinen altı değerlikli krom dahil zehirli maddelere yıllardır maruz kaldığını söylüyor. Kanserojen, kansere yol açabilen madde anlamına geliyor.
Bu örgütler, işleme faaliyetlerini yürüten şirketle madencilik ortaklarından, su güvenliğine yönelik önlemler kamuoyu önünde denetlenene kadar faaliyetleri askıya almalarını istiyor. Bu talep, güvenli suya yönelik acil ihtiyacı batarya tedarik zincirinin tamamında hesap verebilirlik çağrısına bağlıyor.
Rıza ve danışma süreçleri tartışmalı
Ulusal ve yerel gruplar, madencilik projelerinin etkilenen toplulukları sürece nasıl kattığı konusunda eksiklikler olduğunu belgeledi. Araştırmalarda, bazı sahalarda yaşayanların çevresel etki değerlendirmelerine ve diğer teknik belgelere tam erişemediği ortaya çıktı. Bu belgeler olmadan topluluklar, beklenen etkiler ve vaat edilen korumalar hakkında daha az bilgi sahibi oluyor.
Danışma toplantılarına bazen yalnızca madene yakın bölgeler dahil edildi. Nehirler sel sularını ve balçığı tarlalara, evlere taşısa bile, daha aşağı havzada yaşayan toplulukların söz hakkı kısıtlı kalabiliyordu. Bir projenin etkileri, kazı yapılan alanın çok ötesine uzanabiliyor.
Palawan’daki yerli halkın liderleri, Özgür, Önceden ve Bilgilendirilmiş Rıza (FPIC) alma sürecinin zayıflatıldığını söylüyor. İddiaları arasında rüşvet ve yalnızca madenciliği destekleyen kişilerin seçilerek sürece dahil edilmesi de var. FPIC, bir proje başlamadan önce, insanların anlayabileceği bilgiler temelinde ve baskı olmaksızın rıza alınmasını gerektiriyor.
Hak örgütleri, ihlallerin yaşandığı yerlerde bağımsız soruşturmalar tamamlanıp telafi önlemleri sağlanana kadar faaliyetlerin askıya alınmasını istiyor. Ayrıca nikel satın alan elektrikli araç ve batarya üreticilerinin tedarik zincirlerini incelemesini ve tedarikçilerden daha yüksek standartlar talep etmesini istiyor. Bu çalışma, minerallerin nasıl üretildiğini denetlemeyi ve satın alımlarıyla bağlantılı zararlara karşı harekete geçmeyi gerektiriyor.
Topluluk liderleri, güveni yeniden inşa etmek için bilgiye erişimin ve bağımsız denetimin gerekli olduğunu söylüyor. Kaygıları somut: Bölge sakinleri, kararlar alınmadan önce önerilen projeleri anlamalı ve şirketlerin sonrasında taahhütlerini yerine getirip getirmediğini denetleyebilmeli.
Sesini yükseltmenin ciddi riskleri olabilir
Filipinler, Asya’da toprak ve çevre savunucuları için en ölümcül ülkelerden biri oldu. Araştırmalar, kayda geçen savunucu cinayetlerinin önemli bir bölümünü madencilikle ilişkilendiriyor. Bu durum su, toprak ve geçim kaynaklarına ilişkin anlaşmazlıklara güvenlik kaygısını da ekliyor.
Yerli topluluklar ve liderleri, kapsamı geniş terörle mücadele yasaları çerçevesinde tehdit, gözetim ve tutuklamalarla karşılaşıyor. Mindanao’daki hak örgütleri, aktivistleri terörist olarak damgalama uygulaması olan kırmızı etiketlemenin sıkça görüldüğünü ve insanları daha büyük tehlikeye attığını bildiriyor.
Sivil toplum kuruluşları, madencilik bölgelerindeki askerî varlığın sona erdirilmesi, hak ihlallerinden sorumlu olanların hesap vermesi ve yerli halkın toprak haklarının daha güçlü korunması çağrısında bulunuyor. Bu taleplere gerçek bir danışma süreci çağrısı da eşlik ediyor; çünkü bölge sakinlerinin madenciliği korkmadan tartışabilmesi gerekiyor.
Dinagat ve Surigao del Sur genelinde bölge sakinleriyle görüşen Climate Rights International araştırmacısı Krista Shennum, etkilenen ailelerin karşı karşıya olduğu güç dengesini şöyle anlattı:
Madencilik topluluklarında yaşayanlar, neredeyse tam bir cezasızlıkla hareket eden güçlü şirketlerin ciddi zararlarıyla karşı karşıya.
Shennum, ulaşım ve enerji alanındaki küresel markaların satın alma güçlerini kullanarak nikel zincirinin tamamında daha temiz faaliyetler ve daha fazla şeffaflık talep edebileceğini de söyledi. Maden yollarının yanında yaşayan haneler için bu, yurt dışındaki şirketlerin satın alma kararlarını yereldeki koşullara bağlayabilir.
Yatırım planları yerel direnişle karşılaşıyor
Manila, temiz enerji tedarik zincirlerinde aranan malzemeler olan kritik minerallere yatırım çekmeye çalışıyor. Yetkililer, nikel ticaretinden daha fazla değer elde etmek ve ham cevher ihracatına ağırlıklı biçimde bel bağlamamak için izin süreçlerini hızlandırdı ve yeni projeleri teşvik etti.
Analistler, Endonezya’daki nikel sanayileşmesinin Filipinler’de tekrarlanmasının zor ve riskli olacağı uyarısında bulunuyor. Projeler için arazi bir araya getirmek karmaşık; enerji arzı hâlâ büyük ölçüde kömüre dayanıyor ve çevre kurallarına uyum eşit düzeyde sağlanmıyor.
Büyük yeni izabe tesisleri, küçük ölçekte çalışan madencileri yerinden edebilir veya yerel ekonomileri yeniden şekillendirebilir. Analistler, bu değişiklikler güçlü koruma önlemleri olmadan hayata geçirilirse toplumsal çatışmaların büyüyebileceği uyarısı yapıyor. Bu nedenle nikelin daha fazla işlenmesi, yatırımın yanı sıra toprak, elektrik ve geçim kaynakları konusunda da kararlar alınmasını gerektirecek.
Palawan farklı bir yol izledi. Ormanları ve su havzalarını korumak amacıyla yeni madencilik anlaşmalarını ve arama izinlerini durdurmak için 50 yıllık bir moratoryum imzalandı. Siyasi değişikliklerin ardından uygulamanın nasıl ilerleyeceği belirsiz; ulusal yasalar yerel yasakları geçersiz de kılabilir.
Sektör temsilcileri, madenciliğin etkilerinin geçici olduğunu; rehabilitasyon, yeniden ağaçlandırma ve maden atıklarına yönelik kontrollerle peyzajın eski haline getirilebileceğini savunuyor. Birçok bölge sakini ise yıllardır tortuyla dolan nehirlere ve zarar gören ürünlere işaret ederek ikna olmadığını belirtiyor. Hak örgütleri, denetimin zayıf ve teftişlerin seyrek olduğunu; bu nedenle yazılı vaatlerin daha iyi koşullara dönüşmediğini söylüyor.
Madencilik kuralları neleri gerektiriyor?
Filipinler’de madencilik projelerinin, çevresel etki değerlendirmesi ve kamuoyu danışma süreçlerinin ardından Çevresel Uyum Sertifikası alması gerekiyor. Değerlendirme, beklenen çevresel etkileri inceliyor; sertifika ise proje onay sürecinin bir parçasını oluşturuyor.
Şirketlerin atık çamuru ve atık suyu yönetmesi, erozyon ve alüvyon birikimini önlemesi, rehabilitasyon için fon ayırması gerekiyor. Atık çamur, mineral işlendikten sonra geriye kalan atıklardan oluşuyor. Rehabilitasyon fonları, madencilikten etkilenen alanları eski haline getirmek için gereken çalışmaları desteklemeyi amaçlıyor.
Yerli halkın etkilendiği durumlarda FPIC yasal olarak zorunlu. Şirketlerden ayrıca ev sahibi toplulukları destekleyen Sosyal Kalkınma ve Yönetim Programlarını finanse etmeleri bekleniyor. Bu gereklilikler birlikte çevrenin korunmasını, toplulukların katılımını ve yerel faydaları ele alıyor.
Topluluk liderleri, uygulamanın çoğu zaman beklentilerin gerisinde kaldığını söylüyor. Belgelere erişim sınırlı olabiliyor, izleme verilerine ulaşmak zorlaşabiliyor ve yaptırımlar tutarsız uygulanabiliyor. Hak örgütleri uygulamanın zayıflığına dikkat çekerken bölge sakinleri Çevre ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı ile Madenler ve Jeobilimler Bürosunun zamanında denetim yapmasını istiyor.
Kampanyacılar, bildirilen çevre ve insan hakları ihlallerine ilişkin bağımsız soruşturmalar, etki araştırmalarına ve izleme verilerine açık erişim, ayrıca yerli topluluklardan anlamlı rıza alınması çağrısı yapıyor. Zarar tespit edilen yerlerde temiz su sağlanmasını, sağlık kontrollerini, balçıkla dolan sulama kanallarının temizlenmesini ve kaybedilen hasat ile balıkçılık gelirleri için adil tazminat ödenmesini istiyorlar.
Fırtınalara maruz kalmak, maden kontrollerini daha acil hale getiriyor
Filipinler, Pasifik tayfun kuşağında yer alıyor. İklim ısındıkça fırtınalar şiddetleniyor; daha yoğun yağışlara ve daha uzun süreli sellere yol açıyor. Madencilik toplulukları açısından yamaçların, ormanların, nehirlerin ve kıyı bitki örtüsünün durumu, suyun nasıl akacağını belirliyor.
Ormanlar ve mangrovlar doğal koruma sağlıyor. Maden ocakları ve yollar için bunların kaldırılması bu korumayı zayıflatıyor. Nehirlerde biriken tortu, suyun akabileceği alanı daraltarak sellerin tarlalara ve kasabalara daha hızlı yayılmasına neden oluyor. Dik yamaçlardaki değişiklikler heyelan riskini de artırabiliyor.
Hak örgütleri, Caraga’daki nikel madenciliğinin koruyucu bitki örtüsünü ortadan kaldırarak ve yoğun yağış alan bir bölgede büyük miktarda gevşek toprak bırakarak iklim kaynaklı tehlikelere karşı savunmasızlığı artırdığını söylüyor. Madenciliğe nerede izin verileceğini ve nerelerin yasaklanacağını belirlemek için iklim risklerinin daha sıkı değerlendirilmesini ve tehlike haritalarının kullanılmasını istiyorlar.
Madrid, Cantilan ve Surigao del Sur’daki diğer kasabalarda yaşayanlar, bir sonraki fırtına mevsiminden önce erozyon kontrollerinin uygulanmasını istiyor. Ayrıca su testlerinin açıklanmasını ve çiftçilerle balıkçıların da katıldığı izleme çalışmaları yapılmasını talep ediyorlar. Böylece sorunlar aylar sonra değil, ortaya çıkar çıkmaz tespit edilebilir.
Madenden bataryaya kadar hesap verebilirlik
Madencilik şirketlerinden, tortunun su yollarına karışmasını önleyen kontrolleri onarmaları, atıkları uygun şekilde bertaraf etmeleri ve tek tek sahalara ilişkin su testi sonuçlarını yayımlamaları isteniyor. Düzenli izleme ve kamuoyuna açık raporlama, toplulukların koşulları takip etmesini ve şirketlerin taahhütlerini sonuçlarla karşılaştırmasını sağlayabilir.
Zararı azaltmak için önerilen pratik önlemler arasında sıkı erozyon kontrolü, sağlam tasarıma sahip büyük çöktürme havuzları ve yüksek riskli su havzalarında madenciliğe kapalı alanlar yer alıyor. Mangrovların yeniden dikilmesi ve yamaçların sağlamlaştırılması, etkilenen toplulukların çevresindeki sel ve heyelan tehlikelerini azaltmaya yardımcı olabilir.
Batarya ve otomobil üreticilerinden tedarikçilerini belirlemeleri, bağımsız denetimler talep etmeleri ve net standartları karşılamayan şirketlerden alım yapmayı durdurmaları isteniyor. Kampanyacılar, alıcıların hâlihazırda zarar görmüş topluluklar için telafi önlemlerini desteklemesini istiyor. Sorumlu madenciliğe yönelik uluslararası standartlar, kamuya açık raporlama ve kesin tarihlerle ilişkilendirildiğinde etkili olabilir.
Ülke içindeki işleme faaliyetlerinde elektrik arzına da dikkat edilmesi gerekiyor. Kömürle çalışan izabe tesisleri yüksek emisyonları kalıcı hale getirerek, daha temiz ulaşımı desteklemesi amaçlanan ticarete başka bir çevresel maliyet ekliyor. Politika yapıcılara, yatırımları güçlü denetimler ve açık bilgilendirmeyle birlikte yürütmeleri çağrısı yapılıyor.
Ulusal düzeyde bölge sakinleri, daha güçlü kamuoyu danışma ve FPIC süreçlerinin yanı sıra izin koşullarını görmezden gelen şirketlere daha ağır cezalar verilmesini istiyor. Talep edilen soruşturmalar, açıklamalar veya yaptırımlar için herhangi bir tarih verilmedi. Hasat kayıpları yaşayan ve balık tutmak için daha uzağa gitmek zorunda kalan aileler için öncelikler hâlâ temiz su, daha güvenli tarlalar ve geleceklerini etkileyen kararlarda adil söz hakkı.
Öne çıkanlar
- Filipinler, 2024 yılında 252 milyar pesoyu aşan değerde metal madenciliği yaptı; bunun önemli bir bölümünü nikel oluşturdu.
- Caraga ülkenin nikel merkezi. Cevherin çoğu Çin’e, bir kısmı Endonezya’ya gidiyor; yalnızca küçük bir bölümü ülkede işleniyor.
- Surigao del Sur ve Dinagat Adaları’nda yaşayanlar çamurlu seller, zarar gören hasatlar, azalan balık avı ve ailelerini doyurmakta yaşadıkları güçlüklerden söz ediyor.
- Hak örgütleri, maden faaliyetlerinin yakınlarında su kirliliği, sağlık kaygıları, yetersiz danışma süreçleri ve yerli halkın rızasına ilişkin tartışmalar bildiriyor.
- Çevre savunucuları tehdit, kırmızı etiketleme ve şiddetle karşı karşıya; kayda geçen cinayetlerin önemli bir bölümü madencilikle ilişkilendiriliyor.
- Palawan’da yeni madencilik anlaşmalarını ve arama izinlerini durdurmak için 50 yıllık moratoryum imzalandı; ancak uygulama siyasi ve hukuki belirsizliklerle karşı karşıya.
- Topluluklar daha güçlü denetimler, kamuya açık su testleri, erozyon kontrollerinin onarılması ve zarar tespit edilen durumlarda tazminat istiyor.
- Batarya ve araç şirketlerinden nikel tedariklerini izlemeleri, bağımsız denetimler talep etmeleri ve etkilenen topluluklar için telafi önlemleri sağlamaları isteniyor.






