Bir fabrika kasabası, artık yerelde bulamadığı işçilere ihtiyaç duyuyor
Gunma eyaletinin Oizumi kasabasındaki ekipman üreticisi Yuzawa AI'da çalışanların artık yaklaşık üçte ikisi yabancı. Ainohana bakım evindeki 35 bakım personelinin 11'i yabancı. Küçük sanayi kasabasındaki işverenler aynı baskıdan söz ediyor: Yurt dışından işçi almanın maliyeti her yıl artıyor, ancak temel işlerdeki açıkları kapatacak kadar Japon başvuru sahibi bulunamıyor.
İçindekiler
- Bir fabrika kasabası, artık yerelde bulamadığı işçilere ihtiyaç duyuyor
- Oizumi yabancı işçiler için nasıl bir çekim merkezi oldu?
- İşe alım maliyetleri neden sürekli artıyor?
- Fazla mesai fabrikaların acil siparişleri yetiştirmesine yardımcı oluyor
- Bakım evleri daha da sıkışık bir iş gücü piyasasıyla karşı karşıya
- İşçiler talebi takip ederek bölgeler arasında hareket ediyor
- Dil desteği belediyelerin gündelik işlerinin parçası hâline geldi
- Sakinler değişimin hızını ve maliyetini tartışıyor
- Ulusal kurallar yerel personel kararlarını şekillendiriyor
- Öne Çıkanlar
19 Kasım 2025 itibarıyla Oizumi'nin yabancı iş gücüne bağımlılığı montaj hatları ve depolardan, yaşlıların günlük bakıma ihtiyaç duyduğu odalara kadar uzanıyor. Kasaba sakinlerinin yaklaşık beşte biri Japon değil. Filipinler, Vietnam ve Brezilya'nın yanı sıra Myanmar, Endonezya ve Çin'den gelen işçiler, işletmelerin başka türlü personel bulmakta zorlanacaklarını söylediği vardiyaları dolduruyor.
Bir zamanlar yakındaki liseler ve iş fuarları aracılığıyla personel alan fabrikalar, artık zorlu, kirli ve tehlikeli olarak tanımlanan işler için az sayıda Japon aday bulabiliyor. İşverenler, yabancı çalışanların güvenilir olduğunu ve siparişler aniden arttığında mesaiye kalmaya istekli olduklarını söylüyor. Küçük ve orta ölçekli şirketlerde bu fazla saatler, bir sevkiyatın müşteriye zamanında ulaşıp ulaşmayacağını ya da müşterinin işini başka yere verip vermeyeceğini belirleyebiliyor.
Ücret artışları, işe alım ücretleri, konut yardımı ve eğitim giderleri bu bağımlılığı daha maliyetli hâle getiriyor. Oizumi'nin deneyimi, iş gücü sıkıntısının işletmelerin kararlarını nasıl değiştirdiğini gösteriyor: Şirketler personel bulmak için daha fazla ödeme yaparken Japonya dışından işe alınan çalışanlara daha çok bel bağlıyor.
Oizumi yabancı işçiler için nasıl bir çekim merkezi oldu?
Oizumi, 20. yüzyılın sonlarında bir fabrika kasabası olarak ün kazandı. 1990'da göçmenlik kurallarında yapılan değişiklik, Japon kökenlilerin Japonya'da çalışmasına izin vererek ilk Brezilyalı göçmen akınını beraberinde getirdi. Otomobil parçaları ve elektronik eşya üreten fabrikaların yanı sıra gıda işleme tesislerinin çevresinde topluluklar oluştu.
Brezilya ürünleri yerel dükkânlarda satılmaya başladı, okullarda dil desteği verildi ve belediye binalarında Portekizce hizmet sunan danışma birimleri açıldı. Bu değişiklikler, yurt dışından gelen kişileri çalıştırmaya alışkın bir kasabanın oluşmasına yardımcı oldu. Yerleşik sosyal ağlar bugün yeni gelenlerin daha hızlı uyum sağlamasına yardımcı oluyor ve şirketlerin işe alımını kolaylaştırıyor.
Japonya'nın nüfusunun azalması ve yaşlanması, Oizumi'nin deneyimini giderek daha önemli kıldı. Ülke genelindeki işletmeler vardiyaları doldurmakta zorlanıyor ve Oizumi de aynı sıkıntıyla karşı karşıya. Hükümet verilerine göre yabancı işçi sayısı iki milyonu aşarken, son yıllarda bu sayı çift haneli oranlarda artmayı sürdürüyor. Ülke genelindeki yabancı sakinlerin sayısı da üç milyonun oldukça üzerine çıktı.
Yabancı işçi ve yabancı sakin sayıları farklı grupları ifade ediyor. İşçi sayısı çalışanları, sakin sayısı ise Japonya'da yaşayanları kapsıyor. Oizumi'de ulusal ölçekteki artış, yabancı sakinlerin nüfusun yaklaşık beşte birini oluşturduğu mahallelerde ve fabrikaların düzenli olarak yurt dışından işçi aldığı iş yerlerinde görülüyor.
Kasabanın değişen iş gücündeki başlıca aşamalar, ülke genelinde daha uzun süredir devam eden dönüşümü izliyor:
- 20. yüzyılın sonlarında Oizumi, bir sanayi kasabası olarak ün kazandı.
- 1990'da göçmenlik kurallarının değiştirilmesi, Japon kökenlilerin Japonya'da çalışmasına izin vererek Brezilyalıların Oizumi'ye gelmesine yardımcı oldu.
- Son birkaç yılda çalışma tarzı reformları birçok sektörde fazla mesaiye yasal sınırlar getirdi ve işverenlerin personel planlamasını daha dikkatli yapmasını gerektirdi.
- 19 Kasım 2025 itibarıyla ülke genelindeki yabancı işçi sayısı iki milyonu, yabancı sakin sayısı ise üç milyonu aştı.
İşe alım maliyetleri neden sürekli artıyor?
Oizumi'deki işverenler, yabancı çalışanları işe alma, eğitme ve elde tutma maliyetlerinin yükseldiğini söylüyor. Aracı kurum ücretleri bu giderlerden biri. Konut desteği, ulaşım ödenekleri ve dil dersleri de maliyeti artırıyor. Bu giderler ücretlere eklenince bir pozisyonu dolu tutmanın maliyeti, yalnızca saatlik ücretten daha yüksek oluyor.
Japonya'daki ulusal ortalama asgari saatlik ücret 1.000 yeni aşarken, eyaletlerin belirlediği asgari ücretler de bu düzeye yaklaşıyor ya da bu düzeyi geçiyor. Asgari ücret tabanının yükselmesi iş gücü maliyetlerini artırıyor; işverenlerin çalışanları çekmek ve işlerinde tutmak için gereken desteği sağlaması da gerekiyor.
Yerel yöneticiler, özellikle fiziksel güç gerektiren işlerde Japon başvuru sahibi bulmanın çok zor olduğunu ve bu nedenle fazla seçeneklerinin kalmadığını söylüyor. Ekipman üreticisi Yuzawa AI'ın başkanı Tomoaki Yuzawa, şirketinde bir zamanlar çoğunlukla Japonların çalıştığını söyledi. Artık çalışanların yaklaşık üçte ikisini, aralarında Filipinler ve Vietnam'dan çok sayıda teknik stajyerin de bulunduğu yabancılar oluşturuyor.
Yuzawa, değişimin şirketin başından beri uygulamayı planladığı bir işe alım stratejisinden değil, personel ihtiyacından kaynaklandığını belirtti:
Daha fazla yabancı işe almayı planlamamıştık. Mecbur kaldık. Siparişler bir anda artıyor, makineler boşta kalamaz; işler sıkıştığında işe gelen ve fazla mesaiyi kabul eden kişilere ihtiyacımız var.
Yuzawa'nın açıklaması, işe alımı doğrudan üretimle ilişkilendiriyor. Makineleri çalıştıracak operatörlere, siparişleri işleme alacak ve teslimat sözlerini yerine getirecek yeterli personele ihtiyaç var. Bu nedenle başvuru sahibi azlığı, şirketin yapmayı bekleyen işi olsa bile bir işletme sorununa dönüşüyor.
Fazla mesai fabrikaların acil siparişleri yetiştirmesine yardımcı oluyor
Japonya'da yüz binlerce kişiye istihdam sağlayan imalat sektörü, yabancı işçilerin çalıştığı en büyük sektör olmayı sürdürüyor. Otomobil parçaları, gıda işleme ve elektronik alanlarında görev yapan çalışanlar arasında Oizumi çevresindeki yabancılar da var. Yabancı çalışanlar kalıplama makinelerini kullanıyor, parçaları monte ediyor, sevkiyatları hazırlıyor ve talebin zirve yaptığı dönemlerde açığı kapatmaya yardımcı oluyor.
Fabrika yöneticileri, işlerin fiziksel güç gerektirebildiğini ve ortalığın kirlenebildiğini söylüyor. Eğitimini tamamlayan, şirkette kalan ve hızla beceri kazanan çalışanlar üretim açısından kısa sürede değer kazanıyor. Bir müşteri teslim tarihini öne çektiğinde ya da bir partinin gece yarısı yola çıkması gerektiğinde, işverenler yabancı çalışanların çoğu zaman çalışma saatlerini uzatmaya istekli olduğunu belirtiyor.
Yaklaşık 200 çalışanı bulunan yerel bir üretici, Japon çalışanların fazla mesaiye daha az istekli hâle geldiğini ve ek vardiyaların çoğunu yabancı çalışma arkadaşlarının üstlendiğini söyledi. Yönetici, şirketin ücretleri düşürmek için değil, ihtiyaç duyduğu saatleri kabul ettikleri için farklı ülkelerden çalışanları işe aldığını belirtti.
Genç Japonların çoğu iş ve özel hayat arasındaki dengeye daha fazla önem veriyor ve geç saatlerdeki vardiyaları reddetme olasılıkları daha yüksek. İşverenler, özellikle gece ya da hafta sonu vardiyalarında ücret farkı belirgin olduğunda, bazı yabancı çalışanların gelirlerini artırmak için ek saatler talep ettiğini söylüyor.
Çalışma tarzı reformları da birçok sektörde fazla mesaiye yasal sınırlar getirdi. İşverenler, değişen siparişleri karşılarken bu sınırlara uygun programlar yapmak zorunda. Yerel başvuru sahiplerinin azlığı ve ek çalışma saatlerine ilişkin farklı tercihler, çalışan başına maliyet artsa bile yabancı personele bağımlılığın neden sürdüğünü açıklamaya yardımcı oluyor.
Bakım evleri daha da sıkışık bir iş gücü piyasasıyla karşı karşıya
Ainohana'daki 35 bakım personelinin 11'i yabancı; bu, ekibin yaklaşık yüzde 31'ine karşılık geliyor. Tekerlekli sandalyeleri itiyor, yemek servisi yapıyor ve iş başında öğrendikleri Japoncayla yaşlı sakinlerle konuşuyorlar. Tesis, temel bakım hizmetlerini karşılayacak yeterli Japon başvuru sahibi bulamadığı için birkaç yıl önce daha fazla yabancı işçi almaya başladı.
Ainohana'nın müdür yardımcısı Daisuke Kima, personel sıkıntısından söz etti ve yabancı çalışma arkadaşlarına Japon çalışanlarla aynı ücreti ödediklerini belirtti:
Bakım çalışanlarında ciddi bir açık var. Yabancı çalışma arkadaşlarımız çok yardımcı oluyor ve onlara Japon personele ödediğimiz ücretin aynısını veriyoruz.
Bakım işi hem pratik yardımı hem de sakinlerin anlayabileceği biçimde iletişim kurmayı gerektiriyor. Bazı yaşlılar alışık olmadıkları aksanları ya da çok hızlı konuşmayı anlamakta zorlanıyor. Yabancı çalışanlar gündelik konuşmalarda rahat olsalar bile evrak işlerinde ve tıbbi terimlerde güçlük çekebiliyor.
Karma ekipler bu sorumlulukların paylaşılmasına yardımcı oluyor. Japon bakım görevlileri çoğu zaman idari işleri üstlenirken yabancı çalışma arkadaşları doğrudan bakıma odaklanıyor. Tesisler iş yerinde dil eğitimine de yatırım yapıyor; çünkü iletişim, sakinlerin her gün ihtiyaç duyduğu hizmetin bir parçası.
Bakım sektöründe açık işlerin başvuru sahiplerine oranı dörde yakın; bu oran bütün mesleklerdeki ortalamanın oldukça üzerinde. Başka bir deyişle, her bir başvuru sahibi için ilana çıkılmış yaklaşık dört bakım işi bulunuyor. Bu açık, tesisleri işe alım ağını genişletmeye ve yeni çalışanların iş için gereken dil becerilerini geliştirmesine yardımcı olmaya itiyor.
İşçiler talebi takip ederek bölgeler arasında hareket ediyor
Oizumi'deki bir personel şirketi kısa süre önce Aomori eyaletinden, yüksek ücretle geçici olarak elma taşınması işi için talep aldı. Yalnızca bir Japon başvurdu; yabancı sakinler ise ücret ve fazla mesai karşılığında seyahat etmeye istekliydi.
Bu talep, Oizumi fabrikalarının dışındaki işçi rekabetini gözler önüne seriyor. Çiftlikler, depolar ve diğer işletmeler talep arttığında işe başlayabilecek kişilere ihtiyaç duyuyor. Konut ve ulaşım sağlayan, düzenli fazla mesai imkânı sunan işverenler çalışanları çekme konusunda avantaj elde ediyor.
Vize statüsü de çalışanların yapabileceği seçimleri etkiliyor. Birçok kişi, beceri aktarımını amaçlayan ancak çoğu zaman fabrika işlerine giriş yolu olarak işlev gören teknik stajyer programı aracılığıyla geliyor. Bazıları ise iş gücü sıkıntısı yaşayan sektörlere yönelik bir sistem olan Belirli Becerili İşçi statüsüne geçiyor.
Belirli Becerili İşçi statüsü daha fazla iş değiştirme olanağı ve bazı durumlarda daha uzun süre kalma imkânı sağlıyor. Böylece çalışanlar başka bir eyalette daha iyi ücret ya da çalışma koşulları arayabiliyor. Şirket eğitim için yatırım yaptıktan sonra bir çalışan ayrıldığında ise işverenler personeli elde tutma sorunuyla karşılaşıyor.
Bazı yöneticiler vardiya primlerini garanti ederek, dil dersleri vererek ve ailelere yardımcı olarak bu duruma karşılık veriyor. Bu önlemler istihdam maliyetlerini artırsa da çalışanların kalması için somut nedenler sunuyor. İşe alım ve çalışanı elde tutma birbiriyle bağlantılı: Eğitimli bir çalışan kısa süre sonra başka yerde daha cazip bir iş bulursa, boş pozisyonu doldurmak işi tamamlamıyor.
Yenin zayıflaması da ailelerine para gönderme olanağı ve Japonya'da artan yaşam maliyetleriyle birlikte iş değiştirme kararlarında etkili bir unsur olarak gösteriliyor. İş düşünen çalışanlar ne kadar kazanabileceklerini, yerelde ne kadar harcayacaklarını ve ailelerine ne kadar para göndermek istediklerini hesaba katmak zorunda.
Dil desteği belediyelerin gündelik işlerinin parçası hâline geldi
Oizumi'deki mağazalar ve hizmetler, iş yerlerinin çevresinde oluşan toplulukları yansıtıyor. Süpermarketlerde Brezilya usulü et kesimleri ve Güneydoğu Asya yemeklerinde kullanılan baharatlar satılıyor. Restoranlarda Japonca ve Portekizce menüler bulunurken, farklı dillerdeki tabelalar sakinlerin klinikleri, gündüz bakım merkezlerini ve kütüphaneleri bulmasına yardımcı oluyor.
Belediye birimleri ve okullar dil dersleri, kültürel uyum programları ve danışma hizmetleri sunuyor. Sakinler konut, sağlık sigortası ve vergiler konusunda yardım alabiliyor. Bu hizmetler yeni gelenlerin yerleşmesini kolaylaştırıyor ve işverenlerin, yeni bir işin yanı sıra günlük yaşamın gereklerini de öğrenmek zorunda olan kişileri işe almasına yardımcı oluyor.
Yerel yetkililer uyumu belediyelerin temel görevlerinden biri olarak görüyor. Sınıflardaki dil desteği çocukların dersleri takip etmesine yardımcı oluyor ve okuldan ayrılma oranını düşürüyor. Topluluk etkinlikleri yerleşik sakinlerle yeni gelenleri bir araya getirerek iş yeri dışındaki temasları artırıyor.
Polis ve belediye binası çalışanları da gürültü, atıkların atılması ve trafik konusundaki anlaşmazlıkları ele almak için fabrika yöneticileri ve mahalle dernekleriyle görüşüyor. Bunlar, nerede doğmuş olurlarsa olsunlar, birbirine yakın yaşayan insanları etkileyen pratik meseleler.
Oizumi'nin yaklaşımı, sıradan ama tekrar tekrar yapılan işlere dayanıyor: Bir ailenin formu anlamasına yardımcı olmak, bir çocuğa sınıfta destek vermek ya da çöp toplama konusundaki anlaşmazlığı çözmek. Bu rutinler güven oluşturuyor ve nüfusu yaşlanan kasabanın değişime ayak uydurmasına yardımcı oluyor.
Sakinler değişimin hızını ve maliyetini tartışıyor
Oizumi'nin yabancı işçilere bağımlı olması, yabancı nüfusun ne kadar hızlı büyümesi ya da ne büyüklüğe ulaşması gerektiğine ilişkin görüş ayrılıklarını ortadan kaldırmadı. Bazıları, Japonca dışında ortak bir idari dil kullanılmasının yaşlı sakinlerin kafasını karıştırabileceği uyarısında bulunuyor.
Diğerleri ise yabancı sakinler işlerini kaybettiklerinde ya da yaşlandıklarında sosyal hizmetlerin maliyetini kimin karşılayacağını sorguluyor. Bu kaygılar, bugünkü işe alım faaliyetlerini çalışanların ve ailelerinin yerleşik sakinlere dönüşebileceği bir kasabanın uzun vadeli sorumluluklarıyla ilişkilendiriyor.
Birçok yerel yönetici, yabancı işçiler olmadan fabrikaların kapanacağını ve dükkânların kepenk indireceğini savunuyor. İşletmelerin ve sakinlerin azalması vergi tabanını daraltarak herkesin yararlandığı hizmetlere ayrılacak parayı azaltır. Bu görüşe göre yeni gelenlere destek vermek, kasabanın ekonomisini ayakta tutmakla bağlantılı.
Yabancı sakinler Oizumi'de günlük yaşamın zaten bir parçası. Anlaşmazlıkların çoğu kapsamlı politika değişikliklerinden ziyade dil yardımı, danışmanlık ve işverenler, yetkililer ile mahalle grupları arasındaki iş birliği gibi pratik çözümlerle ele alınıyor.
Ulusal kurallar yerel personel kararlarını şekillendiriyor
Japonya, iş gücü sıkıntısına yanıt olarak yabancı işçiler için daha fazla yol açtı. Önemli bir göç politikası değişikliği, bakım, inşaat, yeme içme hizmetleri ve tarım dâhil olmak üzere sürekli personel açığı yaşanan 14 sektörde beden gücüyle çalışanlar için bir başvuru yolu oluşturdu.
Hükümet tahminleri, birkaç yıl içinde yüz binlerce kişinin gelebileceğine işaret ediyor; en büyük payın bakım sektörüne ayrılması bekleniyor. Bu politika değişikliği, yabancı işçi sayısının yeni zirvelere ulaşmasının ve büyük şehirlerin dışındaki topluluklarda yabancı nüfusun artmasının nedenlerinden biri.
Tokyo'da tartışmalar, işe alım ile toplumsal istikrarın nasıl dengeleneceği üzerinde yoğunlaşıyor. Bakanlıklar vize kategorilerinde değişiklikleri, dil öğrenimine desteği ve işçilerin bölgelere daha dengeli dağıtılması için seçenekleri değerlendiriyor. Bazı siyasetçiler kota ya da bölgesel sınırlar önerdi.
Yabancı iş gücüne bağımlı yerel yönetimler, nüfusları yaşlanırken keskin sınırlamaların personel sıkıntısını daha da kötüleştireceği uyarısında bulunuyor. İşverenler personel planlaması için öngörülebilir kurallara, çalışanlar ise adil muameleye ve ilerleme fırsatlarına ihtiyaç duyuyor. Burada söz edilen öneriler için açıklanmış bir karar tarihi bulunmuyor.
Hakların açıkça belirlenmesi, dil eğitimine erişim ve iş standartlarının tutarlı biçimde uygulanması hem işverenlere hem çalışanlara yardımcı olur ve sık iş değişikliklerini azaltır. Oizumi için ulusal politika acil ihtiyaçlarla bağlantılı: Fabrika makinelerini çalıştıracak, teslimatları hazırlayacak ve sakinlere bakım verecek yeterli sayıda kişiyi, işletmelerin ve tesislerin karşılayabileceği bir maliyetle bulmak.
Öne Çıkanlar
- Oizumi sakinlerinin yaklaşık beşte biri Japon değil; işverenler fabrika ve bakım işlerini doldurmak için giderek daha fazla yabancı işçiye bel bağlıyor.
- Yuzawa AI'daki çalışanların yaklaşık üçte ikisi, Ainohana'daki 35 bakım personelinin ise 11'i yabancı.
- Ücretler, aracı kurum ücretleri, konut ve ulaşım desteği ile dil eğitimi nedeniyle işe alım maliyetleri artıyor.
- Yüz binlerce yabancı işçinin çalıştığı imalat sektörü, Japonya'da en fazla yabancı işçi istihdam eden sektör.
- İşverenlere göre yabancı çalışanlar, fabrikaların acil teslimat takvimlerine yetişmesine yardımcı olan fazla mesaileri sık sık kabul ediyor.
- Bakım sektöründe her başvuru sahibine karşılık yaklaşık dört açık iş bulunması, işe alımı özellikle zorlaştırıyor.
- Çalışanların hareketliliği bölgeler ve sektörler arasında rekabet yaratırken işverenler ücret primleri ve pratik destekle personeli elde tutmaya çalışıyor.
- Ulusal düzeyde işe alım ve göç kurallarına ilişkin tartışmalar sürerken Oizumi çok dilli hizmetler, sınıf içi destek ve topluluk danışmanlığı sunuyor.






