Bir turist, özür mektubuyla Vietnam’ın Co To Adası’na 14 kilogram çakıl taşı iade etti

12 dakikalık okuma
Bir turist, özür mektubuyla Vietnam’ın Co To Adası’na 14 kilogram çakıl taşı iade etti

Bir paket, Mong Rong’un taşlarını evine döndürüyor

Ha Long’dan bir turist, Vietnam’ın kuzeyindeki Co To Adası’nda bulunan Mong Rong Plajı’ndan aldığı 14 kilogram çakıl taşını, el yazısıyla yazdığı bir özür mektubu ve kargo ücretini karşılamak üzere gönderdiği 100.000 Vietnam donguyla (VND) birlikte iade etti. Co To Kültür ve Enformasyon Dairesi, paketi 17 Kasım’da teslim aldığını ve taşların toplandıkları kıyı şeridine geri bırakılacağını doğruladı.

İçindekiler
  1. Bir paket, Mong Rong’un taşlarını evine döndürüyor
  2. Yetkililer çakıl taşları için ne yapacak?
  3. Mong Rong’un jeolojisi neden önemli?
  4. Taşlar kıyı şeridini nasıl koruyor?
  5. Mercanlar da kıyıyı koruyor
  6. Doğal hatıraları almaya ilişkin kurallar
  7. Avrupa adaları kaybolan kum ve taşlarla mücadele ediyor
  8. Bazı ziyaretçiler hatıra olarak aldıkları taşları neden postayla geri gönderiyor?
  9. Co To’daki mercan restorasyonu yerel bir örnek sunuyor
  10. Ziyaretçilerin keyif aldıkları yerleri korumasına yardımcı olmak
  11. Plajdan bir şey almadan anıları yaşatmak
  12. Öne Çıkanlar

Vu Nguyen olarak tanımlanan gönderici, biçim ve renklerinden etkilendiği çakıl taşlarını 2015-2018 yılları arasında toplamıştı. En eski taşları toplamasından yaklaşık on yıl sonra, denizlerin korunması hakkında bilgi edinen gezgin onları iade etmeye karar verdi. Pakette farklı boyutlarda taşlar, özür mektubu ve kargo ücreti vardı.

Co To yetkilileri, bu jesti uzun yıllar sonra türünün ilk gönüllü iadesi olarak nitelendirdi. Bunu sorumlu turizm bilincinin geliştiğinin bir işareti ve taşların, kumun, deniz kabuklarının ve mercanların neden doğal ortamlarında kalması gerektiğini anlatmak için bir fırsat olarak görüyorlar.

Gezgin, pakete eklediği mektupta hem bölge sakinlerinin hem de ziyaretçilerin değer verdiği bir yere zarar verdiğini kabul etti ve yetkililerden taşları asıl konumlarına geri koymalarını istedi.

Adanın el değmemiş güzelliğine zarar verdim. Özür diliyorum ve bu taşların asıl konumlarına geri bırakılmasını umuyorum.

Bu iade, görünüşte küçük hatıraların, çok sayıda ziyaretçinin birçok sezon boyunca taş toplamasıyla nasıl büyük bir kayba dönüşebileceğine ilişkin daha geniş bir tartışmayı gündeme getirdi. Co To’da bu konu, adanın kendine özgü kaya oluşumlarını plajları koruma ve açık denizdeki mercan habitatlarını iyileştirme çalışmalarıyla buluşturuyor.

Reklam

Yetkililer çakıl taşları için ne yapacak?

Co To Kültür ve Enformasyon Dairesi Başkanı Nguyen Hai Linh, çakıl taşlarının Mong Rong Plajı’na geri götürüleceğini söyledi. Bu kararı memnuniyetle karşılayan Linh, vakayı ziyaretçilere taş ya da mercan almanın adanın kıyılarına zarar verdiğini hatırlatmak için kullandı.

Linh, gönüllü iadeyi gezginlerin ziyaret ettikleri yerlere karşı sorumluluklarının daha çok farkına vardığının kanıtı olarak nitelendirdi.

Bu davranış çok değerli; sorumlu turizm bilincinin geliştiğini gösteriyor.

Daire, taşları toplandıkları noktaya geri bırakmayı planlıyor. Çalışmanın ne zaman yapılacağı açıklanmadı. Yetkililer ayrıca ziyaretçilerin taş, mercan, kum, deniz kabuğu ya da deniz canlılarını almaması gerektiğine ilişkin bilgilendirmeyi güçlendiriyor.

Süreç birkaç yıla yayıldı:

  • Vu Nguyen, biçim ve renklerinden etkilenerek 2015-2018 yılları arasında Mong Rong Plajı’ndan çakıl taşları topladı.
  • Denizlerin korunması hakkında bilgi edindikten sonra gezgin, el yazısıyla yazdığı bir özür mektubu ve kargo ücretiyle birlikte taşları iade etmeye karar verdi.
  • Co To Kültür ve Enformasyon Dairesi, 17 Kasım 2025’te 14 kilogram çakıl taşının teslim alındığını doğruladı.
  • Yetkililer 19 Kasım’a gelindiğinde taşların ilk toplandıkları kıyı şeridine geri bırakılacağını açıklamıştı.

Mong Rong’un jeolojisi neden önemli?

Co To Adası’nın güneyindeki Mong Rong Kayalık Plajı, binlerce yılda oluşmuş katmanlı tortul kayaçlarıyla tanınıyor. Renk ve doku bantları kıyı boyunca uzanarak plaja, desen ve açılardan oluşan doğal bir galeri görünümü veriyor.

Tortul kayaçlar, malzemenin katmanlar hâlinde birikmesi ve zamanla sıkışmasıyla oluşur. Mong Rong’da dalgalar, akıntılar ve hava koşulları bu katmanları daha sonra bugün ziyaretçilerin gördüğü şekillere dönüştürdü. Bu oluşumların görünümü, alındıktan sonra hızla yerine konabilecek bir şeyi değil, yavaş işleyen doğal süreçleri kayda geçiriyor.

Plajdaki çakıl taşları bu kıyı sisteminin bir parçası. Bunların alınması jeolojik kaydı ve kaya yataklarının koruyucu işlevlerini bozuyor. Eksilen taşlar, oluşması yüzyıllar sürmüş doğal bir bariyerde boşluklar bırakabiliyor.

Reklam

Vu Nguyen’in yaptığı gibi ziyaretçiler de tek tek taşların güzelliğini fark edebilir. Ancak taşların kıyı açısından değeri, çevredeki kayalar, tortular ve canlılar arasındaki yerlerinden geliyor. Bu düzeni korumak hem insanların görmeye geldiği manzarayı hem de kıyı boyunca yaşamı destekleyen koşulları koruyor.

Taşlar kıyı şeridini nasıl koruyor?

Çakıl ve iri taşlar, kayalık ya da çakıllı plajlarda zırh görevi görür. Dalgalar kıyıya vurduğunda gevşek taşlar suyun enerjisinin bir kısmını emer ve başka yöne dağıtır. Gelgitlerle yer değiştirip yerleşerek suyu yavaşlatır, arkalarındaki kum ve toprağı korurlar.

Hareketli taş tabakası, falezlere ve kumullara ulaşan kuvveti de azaltır. Yeterince taş alınırsa kıyıya daha fazla dalga enerjisi ulaşır, erozyon hızlanır ve kıyı çizgisi geriler. Erozyon, dalga ve akıntı gibi kuvvetlerin malzemeyi aşındırıp taşımasıdır.

Çakıl taşlarının arasındaki küçük boşluklar başka bir tür koruma sağlar. Bu aralıklar nemi tutar ve küçük canlılara barınak sunarak belirli organizmaların yaşayabileceği koşullara sahip küçük alanlar, yani mikrohabitatlar oluşturur.

Yosunlar taşlara tutunur, otçul canlılar bu yosunlarla beslenir, balıklar da bu otçulları yer. Küçük yengeçler, salyangozlar ve böcekler yarıklarda saklanır. Uzaktan bakıldığında cansız görünen bir çakıl şeridi, birbirine bağlı pek çok yaşam ve beslenme alanı barındırabilir.

Popüler plajlarda tekrarlanan taş toplama, etkileri bir araya getiriyor. Bir gezginin aldığı birkaç taş önemsiz görünebilir; ancak birçok sezon boyunca milyonlarca ziyaretçinin taş toplaması, kıyı şeridini ona özgün karakterini veren özelliklerden yoksun bırakabilir. Erozyon başladıktan sonra durdurmak zordur; çevreyle birlikte plaj deneyimi de zarar görür.

Mercanlar da kıyıyı koruyor

Mercan resifleri, denizdeki en zengin biyolojik çeşitliliğe ev sahipliği yaparken açık denizde benzer bir koruma işlevi görür. Mercan oluşumları dalgalar plajlara ulaşmadan önce onları kırar; dallarının arasındaki boşluklar da genç balıklara barınak sağlar.

Reklam

Mercanları almak habitatı ve kıyının doğal kalkanının bir bölümünü ortadan kaldırır. Bu yasa dışıdır ve deniz yaşamına zarar verir. Mercanlara müdahale, resifin kaybının yol açtığı zarara ek olarak su kalitesini de düşürebilir.

Bu nedenle Co To’nun plaj taşları ve açık denizdeki resifleri, aynı kıyı ortamının farklı bölümlerini korur. Çakıl taşları kıyı şeridinde dalga enerjisini düzenlemeye yardımcı olurken mercanlar dalga gücünü kıyıya ulaşmadan azaltır. İkisi de küçük canlıların yaşayıp beslendiği alanlar sağlar.

Resif ne kadar sağlam ve plajdaki çakıl örtüsü ne kadar eksiksiz olursa kıyı, kötü hava koşullarında o kadar güçlü bir doğal savunmaya sahip olur. Mevcut bu özellikleri korumak ve zarar görmüş habitatı onarmak, adadaki koruma çalışmalarının birbiriyle bağlantılı parçalarıdır.

Doğal hatıraları almaya ilişkin kurallar

Vietnam Kültürel Miras Yasası ve yerel koruma düzenlemeleri, Mong Rong gibi koruma altındaki kıyılardaki doğal jeolojik oluşumların alınmasını veya yerlerinin değiştirilmesini yasaklıyor. Yetkililer toplanan eşyalara el koyabilir ve ihlallere ceza uygulayabilir.

Co To yetkililerinin bilgilendirmesi taşları, mercanları, kumu, deniz kabuklarını ve deniz canlılarını da kapsıyor. Amaç, adanın jeolojik oluşumlarını ve kıyı ekosistemlerini korumak. Doğal nesnelerin alınması plajı savunmasız bırakabilir, yaban hayatına zarar verebilir ve manzaranın tarihinin bir parçasını silebilir.

Hatıra isteyen gezginler fotoğraf çekebilir ya da bunun yerine yerel el sanatlarını tercih edebilir. Koruma altındaki bir alanı ziyaret etmeden önce kuralları okumak ve emin olunmadığında bir bekçiye ya da rehbere danışmak, kıyıya ait bir şeyi almaktan kaçınmaya yardımcı olur.

Diğer ada destinasyonları da aynı sorunla karşılaştı; topladıkları nesneleri iade etmek için havaalanı kontrolleri, para cezaları, uyarı kampanyaları ve fırsatlar uyguladı. Bu deneyimler, hatıralar konusunda verilen bireysel kararların doğayı korumaya yönelik pratik bir meseleye dönüşebileceğini gösteriyor.

Avrupa adaları kaybolan kum ve taşlarla mücadele ediyor

İtalya’nın Sardinya Adası’nda yetkililer yıllardır havaalanlarında turistlerin yanlarında götürdüğü kum ve çakıl taşlarına el koyuyor. 2019’daki kamuoyunca bilinen bir olayda, bir çiftin arabasında 40 kilogram beyaz kum bulunmuştu.

Reklam

Sardinya’da cezalar yüzlerce ila binlerce avro arasında değişiyor. Polis, büyük çaplı vakaların ceza davasına dönüşebileceği uyarısında bulundu. Amaç, turizmin aldığı hızla yerine konamayan kumları ve taşları barındıran plajları korumak.

Yunanistan’daki Skiathos Adası, popüler bir filmde yer aldıktan sonra ünlenen bir koy olan Lalaria Plajı’ndaki kayıplarla mücadele etti. Yerel çalışmalar kapsamında havaalanına taş iadesi için kutular yerleştirildi ve ziyaretçiler taş almak yerine fotoğraf çekmeye teşvik edildi.

Skiathos’taki kampanyayı para cezaları da destekledi. Sahil güvenlik görevlileri koya gelen tekneleri denetlerken tekne kaptanları yolcuları karaya çıkmadan önce uyarıyor. Bu yaklaşım, taş toplamadan önce hatırlatmayı, varış noktasında denetimi ve taşları geri teslim etme olanağını bir araya getiriyor.

İspanya’nın Kanarya Adaları’ndaki Timanfaya Millî Parkı da ziyaretçilere volkanik kayaları bulundukları yerde bırakmaları çağrısında bulundu ve koruma altındaki alanlardan taş çalmanın cezası olduğunu hatırlattı. Park çalışanları, havaalanında valizlerde sık sık taş ve kuma rastlandığını söylüyor.

Volkanik kayalar mantarlara, böceklere ve küçük bitkilere barınak sağlar, toprağın erozyona direnmesine yardımcı olur. Bunların alınması böceklerden kertenkelelere, oradan da kuşlara uzanan bir etkiler zincirini tetikleyebilir. Gezginlerin hatıra olarak gördüğü nesneler, bu türleri destekleyen koşulların bir parçasıdır.

Bazı ziyaretçiler hatıra olarak aldıkları taşları neden postayla geri gönderiyor?

Asya ve Pasifik’teki parklar ve ada toplulukları, gezginlerin hatıra olarak alıp daha sonra çıkardıkları için pişman olduğu taşları içeren paketleri düzenli olarak teslim alıyor. Taşları iade etme nedenleri arasında doğayı koruma bilinci, yerel kültüre saygı ve uğursuzluk korkusu yer alıyor.

Tayland’ın küçük Koh Hingham Adası’yla ilgili ünlü bir hikâyede, siyah bir çakıl taşı alan herkesin lanetleneceği söyleniyor. Adadan sorumlu millî park idaresi, taş topladığı için pişman olanlardan her yıl postayla taş alıyor. Taşlar daha sonra kıyıya geri bırakılıyor.

Reklam

Hawaii’deki parklar, ziyaretçilerin taşları aldıktan sonra başlarına kötü olaylar geldiğini anlatan hikâyeleri duyup bunları postayla geri gönderdiğini kayda geçirdi. Park görevlileri gezginlere taş toplamanın yasa dışı olduğunu ve bu taşların, kültürel açıdan kutsal sayılan yerler dâhil, canlı manzaraların bir parçası olduğunu hatırlatıyor.

Co To’daki iadenin ardından gezgin, denizlerin korunması hakkında bilgi edindiğini söyledi. Başka yerlerde de yerel hikâyeler benzer bir taşları geri verme kararını tetikleyebiliyor. Eğitim çevresel nedenleri açıklıyor, kültürel değerler yerlere anlam kazandırıyor, yaptırımlar ise kuralları görünür kılıyor.

Açık bilgilendirme, devriyeler ve havaalanı kontrolleri bu hikâyelerle birlikte etkili olabilir. Bunlar bir arada ziyaretçilerden ne beklendiğini belirliyor, kısıtlamaların nedenlerini anlamalarına yardımcı oluyor ve zarar görmüş yerlerin iyileşmesini sağlayacak davranışları teşvik ediyor.

Co To’daki mercan restorasyonu yerel bir örnek sunuyor

Co To’da, mercan resiflerini onarmaya yönelik projeler de dâhil olmak üzere, bölge sakinlerinin öncülük ettiği doğa koruma faaliyetleri artıyor. Dalgıç ve girişimci Pham Van Duc, Chim Adacığı çevresindeki sulara boynuz mercanını geri kazandırmaya odaklanan bir çalışmaya öncülük etti.

Projede mercan parçaları çelik çerçevelere tutturuluyor ve yaklaşık 10 metre derinliğe naklediliyor. Çerçeveler parçalar büyürken onları sabitliyor; seçilen derinlik de fırtına kabarmalarından korunmalarını sağlıyor.

Ekip, yerel sularda onlarca mercan türü belirlediğini bildiriyor. Bir zamanlar bölgede neredeyse tamamen yok olan boynuz mercanının, tahminen 500 metrekarelik deniz tabanında yeniden çoğaldığını da belirtiyor.

Mercan restorasyonu finansman, alanların dikkatle seçilmesi ve sürekli bakım gerektiriyor. İlk aşamalarda büyüyen parçaların yosunlardan, avcılardan ve fırtınalardan korunması gerekiyor. Başarılı çalışmalar, balıklar ve omurgasızlar, yani omurgası olmayan hayvanlar için habitatı geri kazandırırken şnorkelle dalış yapanların deneyimini iyileştiriyor ve resifin dalgalara karşı bariyer işlevini güçlendiriyor.

Yetkililer, yerel koruma çalışmaları hakkındaki hikâyeler de dâhil olmak üzere halkta artan farkındalığın ziyaretçilerin eski alışkanlıklarını yeniden değerlendirmesine yardımcı olduğunu söylüyor. Vu Nguyen’in çakıl taşlarını iade etme kararı, adanın jeolojisini ve deniz yaşamını korumaya yönelik bu daha geniş değişimin bir parçası.

Linh, bölge sakinleriyle ziyaretçileri, neyin alınacağı ve neyin geride bırakılacağına ilişkin basit bir kuralla Co To’nun doğal çevresini korumaya çağırdı.

Doğadan hiçbir şey almayın, adaya ait olmayan hiçbir şeyi de geride bırakmayın.

Reklam

Ziyaretçilerin keyif aldıkları yerleri korumasına yardımcı olmak

İskelelerde ve plajlarda yer alan açık yönlendirme tabelaları, kayaların ve kumun adanın mirasının bir parçası olduğunu ve yerlerinde kalmaları gerektiğini açıklayabilir. Tur rehberleri jeolojinin nasıl oluştuğunu anlatabilir, park görevlileri de ziyaretçilerin yoğun olarak geldiği noktalarda kısa bilgilendirmeler yapabilir.

Bu hatırlatmaların üslubu önemli. İnsanları koruyucu olmaya davet etmek, doğa korumayı bir suçlama değil ortak sorumluluk gibi gösterebilir. Taşların kıyı için ne yaptığını açıklamak, ziyaretçilere kurala önem vermeleri için bir neden sunar.

Skiathos’taki havaalanı kutuları, bir iade programı örneği sunuyor. Adalar, insanların doğal nesneleri ceza almadan geri göndermesine olanak tanıyan af kampanyaları da düzenleyebilir. İade edilen taşların kıyıya yerleştirildiğini gösteren herkese açık paylaşımlar başkalarını da harekete geçirebilir.

Dijital kampanyalar, gezginlere varışlarından önce ulaşabilir. Çakıl taşı yerine fotoğraf çekme çağrısı, doğa fotoğrafçılığını ödüllendiren yarışmalarla birleştirilebilir. Ziyaretçi merkezlerinde, her yıl kaç taşın kaybolduğunu göstermek ve bunun erozyon açısından anlamını açıklamak için bir terazi kullanılabilir.

Uygulamalar ve QR kodları, ziyaretçileri jeolojiyi dokunmadan görebilecekleri seyir noktalarına yönlendirebilir. Plaj gözlem yürüyüşleri ve resif dikim turları ilgiyi katılıma dönüştürebilir; okullar ve gençlik grupları da tur şirketleriyle kısa doğa koruma etkinlikleri düzenleyebilir. Bu etkinliklere katılan gezginler mesajı evlerine taşıyabilir.

Plajdan bir şey almadan anıları yaşatmak

Gezginler, doğal özelliklerini olduğu gibi bırakarak Co To’nun ve diğer kıyı destinasyonlarının keyfini çıkarabilir. Fotoğraflar ve yerel el sanatları, plajı koruyan ya da yaban hayatına barınak sağlayan malzemeleri yerinden almadan anıları yaşatır.

Küçük bir çöp poşeti, kıyıdan ayrılırken burayı geliştekinden daha temiz bırakmayı kolaylaştırır. Yeniden kullanılabilir şişeler ve çantalar atığı azaltırken rehberli doğa koruma etkinlikleri de ziyaret edilen yerlere katkı sunma olanağı sağlar.

  • Taşları, deniz kabuklarını, mercanları ve kumu bulundukları yerde bırakın.
  • Doğadan herhangi bir şey toplamadan önce yerel kuralları kontrol edin; emin değilseniz bir park görevlisine ya da rehbere sorun.
  • Plajlardan veya resiflerden alınmış koruma altındaki ürünleri satan dükkânları bildirin.
  • Resif izleme ya da plaj temizliği yürüyüşü gibi rehberli etkinliklere katılın.
  • Kıyıdaki atığı azaltmak için yeniden kullanılabilir bir şişe ve çanta taşıyın.
  • Geçmişte aldığınız doğal nesneleri yerel yetkililere ya da park idaresine iade edin.

Vu Nguyen’in gönderdiği paket, 14 kilogram taşı ve bunların neden Mong Rong Plajı’nda bulunması gerektiğine ilişkin bir kabulü de beraberinde getirdi. Co To yetkilileri şimdi taşları kıyıya geri koymayı, bu jesti de ziyaretçileri adanın doğal nesnelerini yerlerinde bırakmaya teşvik etmek için kullanmayı planlıyor.

Öne Çıkanlar

  • Ha Long’dan bir turist, 2015-2018 yılları arasında Mong Rong Plajı’ndan topladığı 14 kilogram çakıl taşını iade etti.
  • Co To Kültür ve Enformasyon Dairesi paketi 17 Kasım’da el yazısıyla yazılmış bir özür ve kargo ücreti olarak gönderilen 100.000 Vietnam donguyla (VND) birlikte teslim aldı.
  • Yetkililer taşları ilk toplandıkları yere geri koymayı planlıyor ve bu jesti uzun yıllar sonra türünün ilk gönüllü iadesi olarak nitelendiriyor.
  • Mong Rong’un tortul kayaç oluşumları binlerce yılda meydana geldi; plajdaki taşlar kıyı şeridinin korunmasına ve küçük canlılara barınak sağlanmasına yardımcı oluyor.
  • Vietnam Kültürel Miras Yasası ve yerel koruma kuralları, koruma altındaki kıyılardan doğal jeolojik oluşumların alınmasını yasaklıyor.
  • Sardinya, Skiathos ve Timanfaya kumları ve kayaları korumak için para cezaları, denetimler ve ziyaretçi kampanyaları gibi önlemler uyguluyor.
  • Tayland ve Hawaii’deki parklar, aldıkları taşları pişmanlık duyan ziyaretçilerden geri alıyor.
  • Pham Van Duc’un öncülük ettiği bir proje, Chim Adacığı yakınlarında tahminen 500 metrekarelik alanda boynuz mercanının yeniden çoğaldığını bildiriyor.
  • Ziyaretçiler doğal nesneleri yerlerinde bırakarak, atığı azaltarak ve hatıra olarak fotoğrafları ya da yerel el sanatlarını tercih ederek kıyı bölgelerini koruyabilir.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir