Akihabara'da teslimatlar azalırken alımlara sınır getiriliyor
Yapay zekâ altyapısı kurma yarışı, bellek ve depolama ürünlerini veri merkezlerine yöneltirken Tokyo'nun Akihabara elektronik bölgesindeki bilgisayar mağazaları SSD, HDD ve RAM alımlarını kısıtlıyor. 9 Kasım 2025 itibarıyla birçok perakendeci teslimatların azaldığını, stokların hızla eridiğini ve fiyatların sık sık değiştiğini bildiriyor.
İçindekiler
- Akihabara'da teslimatlar azalırken alımlara sınır getiriliyor
- Yapay zekâ sistemleri neden bu kadar çok bellek ve depolama alanına ihtiyaç duyuyor?
- DDR4 kullanıcıları zor bir yükseltme kararıyla karşı karşıya
- Bellek fiyatları sıkışıklığın boyutunu gösteriyor
- İşlemci kıtlığı, Windows 11'e geçiş dalgasıyla birleşiyor
- Optik sürücüler alışveriş listelerine geri dönüyor
- Fabrikalar ve paketleme kapasitesi bir gecede artırılamaz
- Elektrik, yapay zekânın büyümesine bir sınır daha getiriyor
- Japonya'da yapay zekâ talebi iş gücü açığıyla birlikte büyüyor
- Yeni bellek araştırmaları hızı artırmayı ve enerji tüketimini azaltmayı hedefliyor
- Bilgisayar toplamaktan vazgeçmeden alımlar nasıl ayarlanabilir?
- Çevresel maliyet mağaza raflarının ötesine uzanıyor
- Arzdaki rahatlamanın aşamalı olması bekleniyor
- Öne çıkanlar
Bazı mağazalar her ürün grubunda yalnızca birkaç adet satışa izin veriyor; depolama sürücülerinde ve bellek kitlerinde sınırlar daha sıkı. Bazı mağazalarda komple bir bilgisayar satın almak daha yüksek alım limitlerinin önünü açabiliyor. Ancak çalışanlar tedarikin belirsizliğini koruduğu uyarısında bulunuyor. Kısıtlamalar, sınırlı stokun daha fazla müşteri arasında paylaştırılmasını amaçlıyor.
Distribütörler belirli model ve kapasitelere yönelik sevkiyatları durdurdu. Perakendeciler, teslimatların ne zaman normale döneceğine ilişkin net bir takvim alamadı. Mağaza yöneticileri sürekli değişen bir piyasadan söz ediyor: fiyat listelerinin sık sık güncellenmesi gerekiyor ve talep gören yapılandırmalar raflardan uzun süreliğine kaybolabiliyor.
Baskı, Japonya'nın bilgisayar alışverişiyle tanınan en büyük bölgesinin ötesine uzanıyor. Yapay zekâ operatörleri çok büyük miktarlarda bellek ve depolama alanına ihtiyaç duyarken üreticiler üretimi daha yeni ve kârlı teknolojilere kaydırıyor. Bazı bellek sözleşme fiyatları şimdiden ikiye katlandı. Tüketiciler de oyun, yaratıcı çalışmalar ve sıradan bilgisayar yükseltmelerinde kullanılan parçalarda benzer ölçüde sert artışlarla karşılaşıyor.
Üreticiler DDR5'e ve yapay zekâ işlemcileriyle birlikte kullanılan yüksek bant genişlikli belleğe (HBM) yöneldikçe eski nesil DDR4 bellek özellikle baskı altında kalıyor. Bazı şirketler DDR4 üretimini yeniden başlattı veya uzattı, ancak üretim miktarları perakendedeki sıkışıklığı gidermeye yetmiyor. Bu nedenle eski bilgisayarını çalışır durumda tutmaya uğraşan alıcılar hem artan talebin hem de makinelerinin ihtiyaç duyduğu parçaların üretimindeki düşüşün baskısıyla karşı karşıya.
Yapay zekâ sistemleri neden bu kadar çok bellek ve depolama alanına ihtiyaç duyuyor?
Yapay zekâ eğitimi ve günlük kullanım, güçlü işlemcilerden fazlasına bağlı. Büyük dil modeli oturumları, grafik işlem birimleri (GPU) olarak bilinen işlemcilerden veya özel hızlandırıcılardan oluşan gruplar üzerinde çalışıyor. Bu çiplerin çalışırken bilgileri tutabilmesi için belleğe, kullandıkları çok daha büyük veri koleksiyonlarını saklamak içinse depolama alanına ihtiyacı var.
HBM, işlemciye çok yakın konumlandırılan, üst üste dizilmiş bellekten oluşuyor. Başlıca avantajı bant genişliği, yani belirli bir sürede aktarabildiği veri miktarı. Verilerin hızlıca iletilmesi, pahalı bir yapay zekâ çipinin bilgi beklerken boşta kalmasını önlemeye yardımcı oluyor.
Bilgisayarlarda da kullanılan çalışma belleği, yani geleneksel DRAM, başka bir ihtiyaca yanıt veriyor: kapasite. Yapay zekâ sistemleri bunu model parametrelerini ve ara sonuçları önbelleğe almak için kullanıyor. Parametreler, modelin eğitim sırasında öğrendiği sayısal ayarlar; ara sonuçlar ise süreç boyunca ürettiği hesaplamalar. Bu nedenle HBM ve geleneksel DRAM'e yönelik talep birlikte artıyor.
Modern bir modelin eğitimi, binlerce işlemciye kesintisiz veri sağlanmasını gerektiriyor. Veri kümeleri petabaytlarca büyüklüğe ulaşabildiğinden operatörler hız için SSD rafları, terabayt başına daha düşük maliyet içinse HDD'ler kuruyor. SSD'ler bilgileri elektronik olarak, HDD'ler dönen diskler üzerinde saklıyor. Büyük yapay zekâ kurulumlarında her iki türün de yeri var.
Yapay zekâya yönelik sermaye harcamalarını artıran bulut şirketleri, silikon plakalar, çip altlıkları, DRAM, NAND flash bellek, depolama denetleyicileri ve ekipmanları barındıran raflar dâhil tüm tedarik zincirinde talep yaratıyor. NAND, SSD'lerde veri saklamak için kullanılan bellek türü. Altlıklar çiplerin altında taban ve bağlantıları sağlarken denetleyiciler de sürücünün çalışmasını yönetiyor.
En büyük bulut operatörleri, çoğu zaman perakende dağıtımına kıyasla öncelik kazanmalarını sağlayan ölçekte ve aciliyette sipariş veriyor. Kurumsal müşteriler de eğitim ve çıkarım, yani eğitilmiş bir modelin yanıt üretmesi süreci için depolama kapasitesi kullanıyor. Üreticiler tahsisatları bu müşterilere doğru kaydırdıkça tüketici modelleri kıtlık ve fiyat artışlarına açık hâle geliyor.
DDR4 kullanıcıları zor bir yükseltme kararıyla karşı karşıya
Bellek üreticileri yeni bilgisayar platformları için DDR5'e, yapay zekâ hızlandırıcıları içinse HBM'ye öncelik veriyor. DDR4 ve DDR5, geleneksel belleğin birbirini izleyen nesilleri. DDR4 için tasarlanmış eski sistemler bu neslin tedarikinin sürmesine bağlı.
Maliyetleri düşük tutmanın önem taşıdığı ürünleri üreten veya çok sayıda mevcut makineye destek veren şirketler DDR4 stokluyor. Bu alımlar, üretimin başka alanlara kaydırılmasının yarattığı baskıyı artırıyor. Eski bir bilgisayarın ömrünü uzatmak isteyen tüketiciler daha küçük bir bellek havuzu için yarışıyor.
Bazı üreticiler bu talebi karşılamak için DDR4 hatlarını yeniden devreye aldı veya üretim dönemlerini uzattı. Ancak bu önlemlerin ölçeği, yapay zekâ ve veri merkezi inşasındaki büyümenin yanında sınırlı kalıyor. Daha fazla plaka DDR5 ve HBM üretimine ayrıldığından DDR4 için kullanılabilir miktar azalıyor.
Plaka, çok sayıda çipin üretildiği ince yarı iletken malzeme diskidir. Plaka kapasitesinin başka alanlara yönlendirilmesi, hangi ürünlerin piyasaya ulaşabileceğini değiştirir. Tüketici açısından bu fabrika kararı aylar sonra raflarda bulunmayan bir bellek kiti veya yükseltme maliyetinin artması olarak ortaya çıkabilir.
Bellek fiyatları sıkışıklığın boyutunu gösteriyor
Yakın dönem perakende verilerine göre 32 GB bellek içeren bir DDR5 kitinin fiyatı yaklaşık 104 dolardan 220 dolara çıktı. İlkbahar sonlarında yaklaşık 52 dolara satılan, 16 GB'lık iki DDR4 modülü içeren bir paket ise bazı ilanlarda şimdi yaklaşık 115 dolar. Her iki örnekte de fiyatlar iki katından fazla arttı.
Bu rakamlar sıradan bir alışverişin maliyetinin ne kadar hızlı değişebileceğini de gösteriyor. DDR5 örneğinde aynı bellek kapasitesinin maliyeti yaklaşık 116 dolar artarken DDR4 örneğinde artış yaklaşık 63 dolar. Alıcılar, bellek kitlerinin yalnızca birkaç ay öncesine göre iki katına mal olduğunu görüyor.
Perakende fiyat takipçileri, sonbaharın başında başlayan istikrarlı artışların kışın daha da hızlandığını belirtiyor. Piyasa araştırmacıları yükselişi, yapay zekâ veri merkezlerinin inşasına ve üretim kapasitesinin HBM ile sunucu belleğine kaydırılmasına bağlıyor. Bilgisayarlar için üretilen genel amaçlı DRAM'e daha az plaka ve üretim zamanı ayrılıyor.
Bellek piyasaları uzun süredir arz fazlası ve kıtlık dönemleri arasında gidip geliyor. Bu kez sıkışıklığı, yapay zekâ siparişlerinin büyüklüğü ve gelişmiş paketleme kapasitesini artırmanın zorluğu daha da karmaşık hâle getiriyor. Depolama alanında da benzer bir tablo görülüyor; özellikle oyun ve içerik üretiminde kullanılan popüler SSD kapasitelerinde. Tedarikçiler sevkiyatları ayarlarken büyük SSD ve HDD siparişleri, tüketici ürünlerini piyasada bulunamaz veya daha pahalı hâle getirebiliyor.
İşlemci kıtlığı, Windows 11'e geçiş dalgasıyla birleşiyor
Özellikle yaygın biçimde kullanılmaya devam eden eski üretim süreçleriyle üretilen bazı işlemci segmentleri de baskı altında. Intel, Intel 7 ve Intel 10 süreçleriyle üretilen sunucu ve bilgisayar çiplerine yönelik güçlü talebe dikkat çekerken gelecekte piyasaya çıkacak ürünler için daha yeni tasarımlara öncelik veriyor.
Bilgisayar filolarını Windows 11'e geçmek için yenileyen işletmeler ve veri merkezlerine yapay zekâ iş yükleri ekleyen şirketler siparişleri yüksek tutuyor. Bu çiplerin altındaki altlıkların tedariki de sıkışık. Bir fabrikada plaka kapasitesi mevcut olsa bile bitmiş çipleri paketlemek için gerekli malzemeler yoksa üretim sınırlanabilir.
Windows 10 desteğinin sona ermesi, ev kullanıcılarıyla küçük ofisleri donanımlarını planlanandan önce yenilemeyi düşünmeye yöneltti. Bu da piyasanın orta segmentindeki işlemcilere, anakartlara ve RAM'e yönelik talebi artırıyor; söz konusu ürün sınıfları zaten tedarik baskısıyla karşı karşıya.
Akihabara'daki bazı perakendeciler, müşterilere eksiksiz bir sistem için parça almaları hâlinde daha yüksek satın alma limitleri tanıyor. Bu politika, kıt bileşenlerin stokçuluk yerine çalışan bilgisayarlara yönlendirilmesine yardımcı oluyor. Ayrıca mağazaların hızla tükenen belleği, kasa ve güç kaynağı gibi daha yavaş satılan ürünlerle dengelemesini sağlıyor.
Alım limitleri günlük stok yönetimini daha düzenli hâle getirebilir, ancak kullanılabilir parça sayısı distribütör teslimatlarına bağlı olmaya devam ediyor. Bir mağaza envanterini müşteriler arasında paylaştırabilir; eksik arzı kendisi üretemez.
Optik sürücüler alışveriş listelerine geri dönüyor
Japonya'daki yükseltme dalgası, optik sürücülere yönelik talepte beklenmedik bir artışa yol açtı. Windows 11'e geçen kullanıcılar mevcut disk koleksiyonlarına erişmek veya yedekleme kopyaları yazmak istiyor. Bu da artık gözden düşmüş ekipmanlara yönelik baskıyı yeniden artırıyor.
Bazı mağazalarda dahili Blu-ray sürücülerini bulmak zor. DVD okuyup yazabilen temel DVD-RW sürücüler de normalden hızlı satılıyor. Bu kıtlık, eski medyalarına erişimini sürdürmek isteyen kişilerin bilgisayarlarını yenilemesini daha da karmaşık hâle getiriyor.
Modern bilgisayar kasalarının çoğunda dahili optik sürücüler için kullanılan 5,25 inçlik yuvalar artık bulunmuyor. Harici sürücüler yaygın bir çözüm sunuyor, ancak bu ürünlerde de zaman zaman kıtlık yaşanıyor. Dolayısıyla yeni bir sistem kurarken hem uygun bileşenlere hem de kullanıcının disk koleksiyonunu yönetmenin farklı bir yoluna ihtiyaç duyulabilir.
Fabrikalar ve paketleme kapasitesi bir gecede artırılamaz
Yarı iletken üretim kapasitesini artırmak yıllar ve kayda değer yatırımlar gerektiriyor. Yeni bir üretim tesisinin tam kapasiteye ulaşması üç ila beş yıl sürebiliyor; bu süreçte arazi seçimi, izinler, ekipman kurulumu ve yeterlilik aşamaları tamamlanıyor. Yeterlilik, bir üretim sürecinin gereken standartlarda güvenilir biçimde çip üretebildiğinin doğrulanması anlamına geliyor.
Mevcut bir hattı yenilemek veya yeni alan eklemek de zaman alıyor. DDR4 üretimini hemen artırmaya istekli bir üretici bile piyasayı kısa sürede ürünle doldurmak için gereken tüm ekipman ve üretim kapasitesini hızla oluşturamıyor.
Sektör analizleri, talepte yaklaşık yüzde 20'lik bir artışın arz dengesini kıtlığa sürükleyebileceğine işaret ediyor. Yapay zekâ talebi, özellikle bellek ve gelişmiş paketleme gibi zincirin bazı bölümlerinde bu seviyenin çok üzerinde büyüyor. Yapay zekâ GPU'larına yönelik talep kısa sürede iki katına çıkarsa zincirin tamamındaki tedarikçilerin birlikte kapasite artırması gerekiyor.
Gelişmiş paketleme, küçük çip parçalarını birbirine bağlıyor, belleği üst üste diziyor ve sinyalleri yüksek hızda iletiyor. Chiplet adı verilen bu küçük parçalar birleştirilerek daha büyük bir işlemci paketi oluşturuluyor. Bu yöntemler, kendileri de kıt olan özel ekipmanlara ve malzemelere bağlı.
Altlık tedarikçileri ve çip-plaka-altlık paketleme süreçlerini sağlayan şirketler, hızla artırılması zor bir kapasiteyi genişletme baskısıyla karşı karşıya. Bu paketleme yöntemi çipleri ve destekleyici katmanları bir araya getirerek bağlantılı bir bütün oluşturuyor. Altlık tesisleri ve gelişmiş paketleme hatlarının takvimi, çip fabrikalarında olduğu gibi birkaç yıla yayılıyor.
Üreticiler ve alıcılar, yalnızca o anda gereken envanteri tutmaktan aksaklıklara karşı yedek stok bulundurmaya yönelerek karşılık veriyor. Daha uzun vadeli satın alma anlaşmaları bileşen ve üretim sırası garantisi sağlayabiliyor. Ancak bu anlaşmalar gelecekteki üretimin daha büyük bölümünü en büyük müşterilere tahsis ederek talep sıçradığında perakende kanallarının hareket alanını daraltıyor.
Elektrik, yapay zekânın büyümesine bir sınır daha getiriyor
Veri merkezi inşası yalnızca yeterli sayıda çipe sahip olmaya bağlı değil. Operatörlerin ayrıca yoğun işlemci, bellek ve depolama kurulumlarını destekleyebilecek elektrik ve şebeke bağlantılarına ihtiyacı var. Finansmanı sağlanmış projeler bile güç altyapısı yetişene kadar gecikebiliyor.
Araştırmalar, on yılın sonuna kadar Asya'da veri merkezi kapasitesinde 15 ila 25 gigavatlık bir açık oluşabileceğine işaret ediyor. Bu nedenle elektrik arzı ve şebeke iyileştirmeleri yarışı, yarı iletken kapasitesi yarışıyla eş zamanlı ilerliyor.
Güç ve bileşen kısıtları aynı büyümenin farklı aşamalarında etkili oluyor. Bir veri merkezinin faaliyete geçmeden önce ekipmana ve bu ekipmanı çalışır durumda tutacak yeterli, güvenilir elektriğe ihtiyacı var. Yalnızca çip üretimini artırmak diğer gereklilikleri ortadan kaldırmıyor.
Japonya'da yapay zekâ talebi iş gücü açığıyla birlikte büyüyor
Japonya sağlık, imalat, ulaşım ve finans alanlarında yapay zekâyı benimsiyor. Ülkenin yapay zekâ pazarı 2024'te yaklaşık 12 milyar dolar değerindeydi ve mevcut eğilimler sürerse 2032'ye kadar 120 milyar doları aşabilir. Bu rakamlar, pazarın söz konusu dönemde yaklaşık on katına çıkabileceğine işaret ediyor.
Bu büyüme, Japonya'nın robotik ve hassas elektronik alanlarındaki güçlü yönlerinden besleniyor. Aynı zamanda ülke içindeki bilgi işlem kapasitesi, ağ ekipmanları, bellek ve depolama talebini de artırıyor. Böylece tüketicilerin satın almakta zorlandığı aynı donanım kategorilerine yönelik baskı büyüyor.
Japonya'nın yaşlanan ve küçülen nüfusu, işletmelere otomasyona yatırım yapmak için bir başka neden sunuyor. İnşaat, lojistik, tarım ve yaşlı bakımı alanlarında şirketler, daha az çalışanla faaliyetlerini sürdürmek için yapay zekâ, robotik ve bulut hizmetlerini benimsiyor. Bu sistemler, insanların yetersiz kaldığı bir soruna çözüm sunma amacı taşısa da bilgi işlem kaynaklarına ihtiyaç duyuyor.
Yapay zekâ ve yarı iletken üretimindeki nitelikli mühendis ve teknisyen eksikliği kapasite artışını zorlaştırıyor. İş gücü açığı maliyetleri artırabiliyor ve projeleri geciktirebiliyor. Şirketler ve politika yapıcılar gereken becerileri geliştirmek için eğitim programları ve ortaklıklar yürütüyor.
İşletmeler ayrıca daha çeşitli tedarik zincirleri kullanıyor; mümkün olduğunda üretimi ülkeye geri getiriyor ve aksaklıklara maruz kalma riskini azaltmak için dost ülkelerden tedarik sağlıyor. Bu yöntemler, talep büyürken ekipmana daha güvenilir biçimde erişmeyi amaçlıyor.
Yeni bellek araştırmaları hızı artırmayı ve enerji tüketimini azaltmayı hedefliyor
Japonya'da duyurulan bir iş birliği, enerji tüketimini azaltırken HBM sınıfında performans sunan, üst üste dizilmiş DRAM geliştirmeyi amaçlıyor. Bu çalışma, veri merkezlerinin güç bütçeleri üzerindeki baskıyı aynı ölçüde artırmadan büyük miktarda veriyi aktarabilen bellek arayışını yansıtıyor.
İşlemciler sürekli bilgi akışına bağlı olduğundan bellek verimliliği önem taşıyor. Verilerin daha hızlı aktarılması bilgi işlem ekipmanlarının verimli çalışmasına yardımcı olabilir; yapılan iş birimi başına daha az enerji tüketilmesi ise ekipmanı çalıştırmak için gereken elektriği azaltabilir.
Daha küçük araştırma projeleri bile yapay zekâ talebini karşılamak için yürütülen çalışmaların çeşitliliğini gösteriyor. Amaç yalnızca daha fazla çip üretmek değil: bellek ve paketlemenin, veri merkezlerinin karşılaştığı güç sınırları içinde artan bant genişliği ihtiyacını da karşılaması gerekiyor.
Bilgisayar toplamaktan vazgeçmeden alımlar nasıl ayarlanabilir?
Kıtlık döneminde bilgisayar toplamak hâlâ mümkün, ancak alıcıların parça listelerini gözden geçirmesi ve eksiksiz sistemlerin toplam maliyetini karşılaştırması gerekebilir. Özellikle eski bir DDR4 makinesinde gerekli bellek kıtsa, kâğıt üzerinde ucuz görünen bir yükseltme pahalıya mal olabilir.
Bir bilgisayarın tamamını satın almak daha yüksek alım limitleri sağlıyorsa mağazada toplanmış sistemler veya hazır bilgisayarlar değerlendirilmeli. İşe yarar karşılaştırma, çalışan sistemin toplam fiyatını bileşenleri ayrı ayrı satın almanın maliyetiyle kıyaslamaktır.
- Yalnızca bir sonraki sistem için gereken parçaları alın. Stokçuluk kıtlığı artırır ve parayı bağlar.
- Hazır bilgisayarları ve mağazada toplanmış sistemleri ayrı bileşenlerle karşılaştırın; eksiksiz sistem alımına bağlı kısıtlamaları da hesaba katın.
- DDR5 platformunun fiyatını DDR4 yükseltmesiyle karşılaştırın. Pahalı DDR4 belleği hesaba katıldığında DDR5 kullanan yeni bir işlemci ve anakart, bazen eski sistemi kapsamlı biçimde yükseltmekten ucuza gelebilir.
- Hangi kapasite seçeneklerinin daha avantajlı olduğunu kontrol edin. Stok durumuna bağlı olarak 16 GB'lık iki modül kullanan yapılandırmalar veya toplam 32 GB'lık kitler, tek bir büyük modüle kıyasla daha uygun fiyatlı olabilir.
- Başka bir SSD markasını veya benzer kapasitede bir modeli değerlendirin. Özellikle yüksek depolama alanı gerektiren işler için, tercih edilen NVMe modeli kıtsa SATA SSD alternatif olabilir.
- Uygun kasaları, kaliteli güç kaynaklarını ve soğutucuları yeniden kullanarak bütçenin daha büyük bölümünü kıt bileşenlere ayırın.
- Güvenilir perakendecileri ve stok bildirimlerini takip edin. Ürünün kaynağı veya garantisi belirsizse bellek alırken güvenilir olmayan satış kanallarından kaçının.
- Eski bir DDR4 bilgisayarınız varsa tedarik sıkışıkken harcamayı sınırlamak için 32 GB yerine 16 GB eklemek gibi daha küçük bir artışı değerlendirin.
- Sürücüleri değiştirmeden önce önemli verileri yedekleyin. Kıtlık, iade ve değişim işlemlerini zorlaştırabileceğinden hazırlık daha da önem kazanıyor.
NVMe ve SATA, depolama sürücülerinin bilgisayarla iletişim kurmasının farklı yollarıdır. Modeller ve arayüzler konusunda esnek davranmak alışverişi tamamlamaya yardımcı olabilir; ancak seçilen sürücünün sistemle ve kullanım amacıyla uyumlu olması gerekir.
Çevresel maliyet mağaza raflarının ötesine uzanıyor
Veri merkezleri her yıl şimdiden yüzlerce teravatsaat elektrik tüketiyor. Yapay zekâ iş yükleri, GPU, bellek ve depolama birimlerinin yoğun biçimde yerleştirildiği raflar aracılığıyla bu talebi artırıyor. Teravatsaat, zaman içinde kullanılan elektrik enerjisini ölçen bir birimdir.
Bu sistemleri soğutmak için de büyük miktarda su gerekiyor. Birçok bölgede elektrik arzı hâlâ büyük ölçüde fosil yakıtlara bağlı. Bu nedenle operatörler yeni ekipmanla birlikte temiz enerjiye yönelmediği sürece, yapay zekânın her yeni kullanım dalgası karbon salımını artırıyor.
Yapay zekâda en ileri yeteneklere sahip bir modeli eğitmek, ABD'de 100'den fazla eve bir yıl boyunca yetecek miktarda elektrik tüketebiliyor. Eğitim, kullanım ömrü boyunca ortaya çıkan talebin yalnızca bir bölümü: her gün hızla artan çıkarım sorguları sürekli elektrik tüketimine yol açıyor.
Donanım üretiminin de madencilik, kimyasallar ve karmaşık üretim süreçleri dâhil kendi karbon maliyetleri var. Bu nedenle daha verimli bellek ve paketleme hem bilgi işlem performansı hem de yapılan iş birimi başına gereken enerjiyi azaltmak açısından önem taşıyor.
Arzdaki rahatlamanın aşamalı olması bekleniyor
Yakın vadede Japonya'da SSD, HDD ve DRAM arzının tüketiciler için sıkışık kalması bekleniyor. Yapay zekâ talebi, bellek ve depolama tahsisatlarının önemli bir bölümünü veri merkezlerine yöneltmeye devam edebilir. Paketleme ve altlık kısıtlarının hafiflemesi de zaman alacak.
DDR4'ün bulunabilirliğinin dalgalı seyretmesi ve eski sistemlerinin ömrünü uzatan kullanıcıların 2025'in büyük bölümünde daha yüksek fiyatlarla karşılaşması bekleniyor. Üretimin yeniden başlatılması ve uzatılması bir miktar destek sağlasa da üreticileri daha yeni belleklere yönelten talep karşısında bu katkı sınırlı kalıyor.
Yeni paketleme hatları, altlık tesisleri ve bellek kapasitesi üretimi artırıyor. Bunların etkisinin haftalar içinde değil, birkaç çeyreğe yayılarak ortaya çıkması bekleniyor. Sevkiyatlar mağazalara ulaştıkça perakende alıcılar dönemsel stok yenilemeleri, eksiksiz sistemlerle birlikte sunulan ürün paketleri ve değişen fiyatlarla karşılaşabilir.
Akihabara'daki alım limitleri, tedarikteki bu düzensiz akışa karşı pratik bir yanıt. Platformları ve markaları karşılaştırmaya, uygun donanımı yeniden kullanmaya istekli alıcıların belirli bir kıt parçaya aşırı fiyat ödemeden bilgisayarlarını tamamlamak için daha fazla seçeneği var.
Öne çıkanlar
- 9 Kasım 2025 itibarıyla Akihabara perakendecileri, teslimatlar azalırken ve stoklar erirken SSD, HDD ve RAM alımlarını sınırlıyor.
- Yapay zekâ altyapısı HBM'ye, geleneksel DRAM'e ve büyük miktarlarda SSD ile HDD'ye ihtiyaç duyuyor; bu da tedarik zincirinin tamamındaki baskıyı artırıyor.
- Perakende örneklerinde 32 GB DDR5 kitinin fiyatı 104 dolar yerine yaklaşık 220 dolar; iki adet 16 GB DDR4 modülünün fiyatıysa 52 dolar yerine yaklaşık 115 dolar olarak veriliyor.
- Bazı üretimler uzatılmış veya yeniden başlatılmış olsa da üreticiler DDR5 ve HBM'ye öncelik verdikçe DDR4 arzı daralıyor.
- Yapay zekâ talebi Windows 11 yükseltmeleriyle birleşirken belirli işlemciler, altlıklar ve optik sürücüler de baskı altında.
- Yeni çip fabrikalarının tam kapasiteye ulaşması üç ila beş yıl sürebiliyor; paketleme, iş gücü ve elektrik kısıtları gecikmeleri artırıyor.
- Japonya'nın yapay zekâ pazarı 2024'te yaklaşık 12 milyar dolar değerindeydi ve mevcut eğilimler sürerse 2032'ye kadar 120 milyar doları aşabilir.
- Alıcılar eksiksiz sistemleri karşılaştırabilir, platform ve kapasite tercihlerini gözden geçirebilir, uygun bileşenleri yeniden kullanabilir ve sürücüleri değiştirmeden önce verilerini yedekleyebilir.
- Yeni kapasitenin birkaç çeyrek içinde katkı sağlaması beklenirken yapay zekânın büyümesi elektrik, su ve üretim kaynaklarına yönelik talebi artırmayı sürdürüyor.






