Eylül ödemeleri rekor seriyi uzattı
İstihdam ve Çalışma Bakanlığına göre Güney Kore, Eylül 2025’te yaklaşık 1,1 trilyon won işsizlik yardımı ödedi. Bu, bir yıl öncesine göre yüzde 10,9’luk artış anlamına geliyor. Ödemeler, 1 trilyon wonu aşarak art arda sekizinci ayda da bu düzeyin üzerinde kaldı ve rekor bir seriye dönüştü. Buna en çok yaklaşan önceki dönem, COVID-19 salgını sırasında 2021’de yaşanmıştı.
İçindekiler
- Eylül ödemeleri rekor seriyi uzattı
- Kimler yararlanabiliyor ve tekrarlanan başvurular neden önemli?
- Yardımlar çalışarak elde edilen geliri aştığında
- İşverenler daha sıkı koşullar ve daha düşük ödemeler istiyor
- Sahte başvurular denetimdeki açıkları ortaya koyuyor
- Diğer ülkelerde suistimaller nasıl soruşturuluyor?
- İşe dönüş, yardım tutarından fazlasına bağlı
- Bir reform paketi neler içerebilir?
- Özet
Artan maliyet; iş piyasasının zayıflamasını, nüfusun yaşlanmasını ve güvenceli işlerde çalışanlarla daha istikrarsız işlerde çalışanlar arasındaki uçurumu yansıtıyor. Gelişmeler, yardım kurallarına, tekrarlanan başvurulara ve sahte ödemelere yönelik incelemeleri de yeniden yoğunlaştırdı. Yetkililer, Ağustos 2025’e kadar yaklaşık 23 milyar won tutarında 17.246 sahte başvuru tespit etti; bu paranın yaklaşık üçte ikisi geri alındı.
1995’te hayata geçirilen Güney Kore işsizlik sigortası sistemi, geçici gelir desteği sağlıyor ve iş bulmaya yardımcı oluyor. Sistem, çalışanın son üç aylık ortalama ücretinin yüzde 60’ına kadar ödeme yapıyor. Gelirini aniden kaybeden haneler için bu destek, bir işten ayrılma ile yenisini bulma arasındaki dönemi karşılayabiliyor.
Aylarca ücret alamamasının ardından işinden ayrılan 33 yaşındaki Choi, iş aradığı altı ay boyunca ayda yaklaşık 2 milyon won aldı. Ödemelerin, bir sonraki işi için hazırlanmasına nasıl zaman kazandırdığını anlattı.
Yardımlar, acele etmeden zaman ayırmama ve bir sonraki adımım için özenle hazırlanmama olanak sağladı.
Choi’nin yaşadıkları, programın amacını ortaya koyuyor. Politika tartışmalarında, bu korumanın nasıl sürdürüleceği; sigorta fonunun mali açıdan sağlam tutulması, işe dönüşün teşvik edilmesi ve sahte başvurular nedeniyle ödenen paraların geri alınmasıyla birlikte ele alınıyor.
Kimler yararlanabiliyor ve tekrarlanan başvurular neden önemli?
Güney Kore’de başvuru sahiplerinin genel olarak yakın dönemde işsizlik sigortası kapsamında çalışmış, uygun koşullarda işten ayrılmış ve aktif biçimde başka bir iş arıyor olması gerekiyor. 2025’te önceki 18 ay içinde en az 180 gün sigorta kapsamındaki çalışması bulunanlar yardıma hak kazanabiliyor. Yaşam boyu yapılabilecek başvuru sayısına ilişkin bir sınır yok.
18 ay, başvuru sahibinin sigortalı günleri hesaplanırken yetkililerin incelediği süreyi, yani referans dönemini oluşturuyor. Bu süre içindeki 180 gün ise sigorta kapsamındaki çalışma koşulu. Erişimi sıkılaştırmaya yönelik önerilerin merkezinde bu iki ölçüt bulunuyor.
Resmî veriler, beş yıl içinde üç veya daha fazla kez yardım alan kişiler olarak tanımlanan tekrarlayan yararlanıcıların sayısının 2021’de 100.491’den 2024’te 112.823’e çıktığını gösteriyor. Bu, 12.332 kişi ya da yaklaşık yüzde 12,3 artış demek. Bu yükseliş, tekrar tekrar başvuranlara yapılan ödemelerin azaltılması yönündeki çağrıları beraberinde getirdi.
Kore Kalkınma Enstitüsündeki ekonomistler, nitelikli işlerin azalmasının ve kutuplaşmış iş gücü piyasasının istihdam üzerinde baskı yarattığı uyarısında bulundu. Uygulamada çalışanların iş bulma olasılıkları, güvenceli işlere erişip erişememelerine ya da daha istikrarsız işlere bel bağlamak zorunda kalmalarına göre büyük farklılık gösteriyor. Hükümet, işe alımları desteklemek ve çalışanları korumak amacıyla harcamaları artırdı.
Başlıca gelişmeler birkaç yıla yayılıyor:
- 1995: Güney Kore işsizlik sigortası sistemini hayata geçirdi.
- 2021: Tekrar başvuranların sayısı 100.491’e ulaştı, sahte başvuruların tutarı 28,2 milyar won oldu ve salgın döneminde aylık ödemeler, daha önceki benzer rekor seride olduğu gibi 1 trilyon wonu aştı.
- 2024: Tekrar başvuranların sayısı 112.823’e, sahte başvuruların tutarı 32,2 milyar won’a yükseldi.
- Ağustos 2025’e kadar: Yetkililer, yaklaşık 23 milyar won tutarında 17.246 sahte başvuru tespit etti.
- Eylül 2025: Ödemeler yaklaşık 1,1 trilyon won’a ulaştı ve 1 trilyon wonun üzerindeki rekor seri sekiz aya çıktı.
Yardımlar çalışarak elde edilen geliri aştığında
Pi Touch Enstitüsü, asgari yardım tutarı ile ücret skalasının en altındaki kazançlar arasındaki ilişkiye dikkat çekti. Enstitünün aktardığına göre aylık asgari işsizlik yardımı 1,89 milyon won; asgari ücretle ayda 209 saat çalışan bir kişinin eline geçen ücret ise yaklaşık 1,84 milyon won.
Aradaki fark ayda yaklaşık 50.000 won. Ele geçen ücret, kesintilerden sonra çalışanın aldığı tutarı ifade ettiğinden, bu karşılaştırma kesintiler öncesindeki ücretle değil harcanabilir gelirle ilgili. Enstitü, bu farkın işe girme yönündeki mali teşviki zayıflatabileceğini savundu.
Pi Touch Enstitüsü bu durumu gelir tersine dönmesi olarak nitelendirerek gelişmiş ekonomiler arasında alışılmadık olduğunu belirtti. Enstitü açıklamasında şunları söyledi:
İşsizlerin tam zamanlı asgari ücretle çalışanlardan daha fazla gelir elde ettiği bu gelir tersine dönmesi hem alışılmadık hem de endişe verici. Bu tür bir çarpıklığın görüldüğü tek OECD ülkesi Kore.
Enstitünün kaygısı, ahlaki tehlike olarak adlandırılan durum. Bu terim burada, bir yardımın tasarımının davranışları değiştirerek yardıma bağımlılığı artırması riskini ifade ediyor. İşsizlik sırasında alınan ödeme, mevcut bir işten elde edilecek net kazancı aşıyorsa o işi kabul etmek kısa vadede çok az mali getiri sağlayabilir.
Yardımlar, insanlara daha istikrarlı veya kendilerine daha uygun bir iş aramaları için de zaman tanıyabilir. Asgari ödeme tutarının yüksek olması, düşük ücretli veya güvencesiz bir işi hemen kabul etme baskısını azaltır. Politika yapıcıların karşı karşıya olduğu zorluk, özellikle yardımlarla ücretler arasındaki fark küçük olduğunda, bu soluklanma süresiyle işe dönüş teşvikini dengelemek.
İşverenler daha sıkı koşullar ve daha düşük ödemeler istiyor
Kore İşletmeler Federasyonu, uygunluk kuralları ve yardım başvurularının onaylanma biçimine ilişkin kaygılarını dile getirerek onay oranlarının yüzde 99,7’ye yaklaştığına dikkat çekti. İşveren örgütü, mevcut düzenlemede yardım almaya hak kazanmanın çok kolay olduğunu ve yararlanıcıların işe hızla dönmeleri için yeterli teşvik bulunmadığını savunuyor.
Federasyon, asgari yardım tabanının düşürülmesini ve tekrar başvuranlara yapılan ödemelerin azaltılmasını önerdi. Ayrıca referans döneminin 18 aydan 24 aya çıkarılmasını, gerekli prim ödeme süresinin ise 180 günden 12 aya uzatılmasını istiyor. Referans döneminin uzatılması, yetkililerin geçmişte ne kadar geriye bakacağını; prim ödeme şartının uzatılmasıysa sigorta kapsamında geçirilmesi gereken çalışma süresini artıracak.
Kore İşletmeler Federasyonu eleştirilerini ve önerilerini şu açıklamayla dile getirdi:
İşsizlik yardımı başvurularının onaylanma oranı yüzde 99,7’ye kadar çıkarken sistem, başvuran hemen herkesin yardıma hak kazanacağı şekilde yapılandırılmış durumda. Daha makul ve teşviklere dayalı bir çerçeve oluşturmak için aşırı yüksek asgari yardım tutarının düşürülmesi ve tekrar başvuranlara yapılan ödemelerin azaltılması gibi reformlar gerekiyor. Federasyon ayrıca referans döneminin 18 aydan 24 aya, gerekli prim ödeme süresinin ise 180 günden 12 aya çıkarılmasını önerdi.
Federasyona göre kolay hak kazanma koşulları ile yüksek asgari ödeme, başvuru sahiplerine öngörülebilir ve cömert bir destek sunuyor; ancak ekonomik büyüme yavaşlayıp nüfus yaşlandıkça bu düzenlemeyi sürdürmek giderek zorlaşıyor. Öneriler, hem sisteme giriş koşullarını hem de yardıma hak kazananlara yapılacak ödemeleri kapsıyor.
Çok sayıda insanın aynı anda işini kaybettiği dönemlerde işsizlik sigortasının yanıt verebilmesi gerekiyor. Durgunluk sırasında talep artarken hanelerin desteğe en çok ihtiyaç duyduğu zamanda harcamalar da yükseliyor. Dolayısıyla tartışma, fonun mali durumunu, çalışanların yardıma erişimini ve ödeme düzeylerinin iş kabul etme kararlarına etkisini kapsıyor.
Sahte başvurular denetimdeki açıkları ortaya koyuyor
Yetkililer, Ağustos 2025’e kadar 17.246 başvuruda yaklaşık 23 milyar won tutarında usulsüzlük tespit etti. Paranın yaklaşık üçte ikisi geri alındı. Yetkililer, başvuru sahiplerinin usulsüzlükleri gönüllü olarak bildirmesinin de azaldığını belirterek sahte başvuruları tespit etme ve ödemeleri geri alma konusunda kaygıların arttığını söyledi.
Sahte başvuruların yıllık tutarı 2021’de 28,2 milyar won’dan 2024’te 32,2 milyar won’a çıktı. Bu 4 milyar won’luk artış yaklaşık yüzde 14,2’ye karşılık geliyor. Yetkililer usulsüz ödemeyi tespit etse bile parayı geri almak zor olabiliyor.
Daejeon’da bir grup yararlanıcının, Güney Kore’deymiş gibi zorunlu iş arama bildirimleri sunarken tatil için yurt dışına gittiği ortaya çıktı. Olay, yararlanıcıların yardım almak için gerekli faaliyetleri yerine getirip getirmediğini doğrulamakta kullanılan denetimleri gündeme taşıdı.
Sosyal medya ve video platformlarında, istifa edip yine de yardıma nasıl hak kazanılacağını anlatan rehberler de yayımlandı. Bu tür içerikler genellikle yüksek onay oranına ve iş arama bildirimlerinin sınırlı biçimde denetlenmesine dikkat çekiyor. Milletvekilleri ve bütçe yetkilileri, denetimlerin sıkılaştırılması, usulsüz ödemelerin daha hızlı geri alınması ve tekrar başvuruların artışını yavaşlatacak değişiklikler yapılması çağrısında bulundu.
Hızlı ödeme, özellikle iş kayıplarının yaygın olduğu bir dönemde ailelerin yaşadığı sıkıntıyı azaltabilir. Ancak işlemlerin hızla sonuçlandırılması, sahte başvurulara ve kuralları istismar etme girişimlerine de kapı aralayabilir. Güney Kore’nin görevi, şartları, doğrulamayı ve yaptırımları güçlendirirken hak sahibi çalışanların yardıma gecikmeden erişmesini sağlamak.
Diğer ülkelerde suistimaller nasıl soruşturuluyor?
ABD’de eyaletlerin istihdam kurumları, başvuru sahiplerini düzenli olarak kontrol etme, işveren bilgilerini kullanma, denetim yapma ve yaptırım uygulama yöntemlerini bir arada kullanıyor. Başvuru sahiplerinden her hafta durumlarını doğrulamaları, iş aradıklarına dair kanıt sunmaları ve kazançlarını belgelemeleri isteniyor. Düzenli doğrulama, yararlanıcının ödeme koşullarını hâlâ karşılayıp karşılamadığını belirli aralıklarla teyit etmesi demek.
Washington eyaletinin istihdam kurumu, bir kişinin başka birinin kimliğini kullanarak yardım talep ettiği kimliğe bürünme dolandırıcılığının bildirilmesi için resmî bir süreç tanımlıyor. Kurumun özel soruşturmalar birimi bu tür vakaları inceliyor ve savcılığa sevk mümkün. Connecticut Çalışma Bakanlığı ise yanlış bilgi veren veya ücretlerini gizleyen kişiler için geri ödeme süreçlerini, para cezalarını ve yardım almaktan men edilme sürelerini açıklıyor.
ABD’de doğrulanan dolandırıcılık vakalarında genellikle paranın geri ödenmesi ve ceza uygulanması gerekiyor. Ağır vakalarda cezai suçlamalar yöneltilebiliyor. İşveren bildirimleri ve denetimler, başvuru sahiplerinin çalışıp çalışmadığı, ücret alıp almadığı veya doğru bilgi verip vermediği konusunda ek kontrol sağlıyor.
Los Angeles County’de savcılar, salgın sırasında maaşlarını almaya devam ederken işsizlik yardımı topladıkları iddiasıyla 13 ilçe çalışanını ağır hırsızlık suçlamasıyla yargıladı. Mahkûm edilmeleri hâlinde her biri hapis cezasıyla karşı karşıya. Soruşturmalar, bu dönemde kamu işverenlerini kapsayan işsizlik yardımı dolandırıcılığında milyonlarca dolarlık kayıp tespit etti.
Bankalar, soruşturmacıların paranın izini sürmesine yardımcı olabiliyor. ABD Mali Suçlarla Mücadele Ağı, finans kuruluşlarının işsizlik sigortası dolandırıcılığıyla bağlantılı terimler de dahil olmak üzere şüpheli faaliyetleri belirlerken kullanabileceği anahtar terimlere yönelik rehberler yayımlıyor. Bu terimleri içeren bildirimler, soruşturmacıların bazen sınır ötesine uzanan, çalıntı yardımları aktaran ağların izini sürmesine yardımcı oluyor. Finans kuruluşlarıyla soruşturmacılar arasındaki işbirliği, paranın daha hızlı geri alınmasını sağlayabilir ve örgütlü dolandırıcılığı caydırabilir.
Salgın dönemindeki kayıpların boyutu, parayı geri almanın ne kadar zor olabileceğini gösteriyor. ABD Hükümet Sorumluluk Ofisi, salgın sırasında işsizlik yardımı dolandırıcılığının 100 milyar doları aştığını tahmin etti. Denetçiler ve genel müfettişler daha sık inceleme, daha güçlü kimlik doğrulaması ve eyalet ile federal yetkililer arasında daha yakın eşgüdüm çağrısında bulundu.
ABD’li bazı milletvekilleri, kovuşturma açmak için belirlenen yasal süreler olan zamanaşımı sürelerinin uzatılmasını da istedi. Kısa süreler, soruşturmacıların karmaşık davaları takip etmesine yetecek zaman bırakmayabilir. Salgın deneyimi, acil yardımı hızla ulaştırmak için tasarlanmış sistemlerden geçen parayı geri almanın ne kadar zor olduğunu gösteriyor.
İşe dönüş, yardım tutarından fazlasına bağlı
Parlamento verilerine göre iş arama yardımlarının sona ermesinden sonraki istihdam oranı 2021’de yüzde 26,9’dan 2025’te yüzde 33,4’e çıktı. Bu, 6,5 puanlık artış demek. Bu iyileşme, tekrar başvuranların sayısı ve sahte başvuruların tutarı artarken gerçekleşti.
Birçok işsiz çalışan için yardımlar, gelir kaybının ilk etkisini hafifletiyor, hane harcamalarının sürmesine katkıda bulunuyor ve uygun bir iş bulmak için zaman kazandırıyor. Choi’nin yaşadıkları, bu dönemin daha istikrarlı bir işe dönüş için hazırlık yapmayı nasıl destekleyebileceğini gösteriyor.
Çalışma ekonomistleri, teşviklerin en çok insanların birbirine yakın seçenekler arasında karar vermeye çalıştığı durumlarda önem kazandığını belirtiyor. Cömert bir asgari yardım, kişinin becerilerini daha iyi değerlendiren ve daha nitelikli bir iş bulmak için beklemesine olanak sağlayabilir. Ancak özellikle mevcut işler yardımlardan çok az fazla kazandırıyorsa bazı yararlanıcıların işsiz kaldığı süreyi de uzatabilir.
Genç ve deneyimi az çalışanlar, becerileriyle mevcut işler arasındaki uyumsuzluğu daha fazla yaşayabiliyor. Güney Kore’de iş piyasası da demografik değişimler, ileri beceriler gerektiren hizmetlere yönelik talebin artması ve yapay zekânın hızla yayılmasıyla dönüşüyor. Çok sayıda genç, kendilerine daha uygun bir fırsat beklerken çalışmıyor veya sınavlara hazırlanıyor.
Yorumcular ve politika uzmanları, veri ve otomasyon becerileri alanında daha fazla yeniden eğitim verilmesi ve bölgesel üniversitelerle işverenler arasında daha yakın işbirliği kurulması çağrısında bulundu. Amaç, işsizlik dönemini yalnızca gelir desteğiyle geçirilen bir zaman olmaktan çıkarıp işe hazırlık için değerlendirmek.
İş arama kayıtları, akredite kurslar, kısa süreli çıraklık programları veya işverenlerle bağlantılı projelerle birleştirilebilir. Katılımın doğrulanması, kurumlara işe hazırlık konusunda daha net bilgi verir. Daha sıkı denetimler, uygun koşullarda işten ayrıldığı açık olan başvuru sahiplerinin işlemlerini hızla sürdürürken dolandırıcılık riski en yüksek başvurulara odaklanabilir.
Bir reform paketi neler içerebilir?
Politika yapıcılar ve işveren örgütleri; uygunluk, ödeme düzeyleri, doğrulama ve istihdama dönüş teşviklerinde değişiklikleri görüştü. Uygulama takvimi açıklanmadı. Fikirler, hem yardımlara getirilecek kısıtlamaları hem de başka bir iş arayanlara sunulacak desteği kapsıyor.
Gerçek başvurular için hızlı erişimi koruyacak bir paket, aşağıdaki öneri ve seçenekleri içerebilir:
- Asgari yardım tutarını düzenli olarak gözden geçirerek asgari ücretle çalışan bir kişinin eline geçen tipik ücreti aşmamasını sağlamak.
- Zayıf sektörlerde işten çıkarıldığı doğrulanan çalışanları korurken, belirli bir dönem içinde tekrar başvuranlara önceki kazançlarının daha düşük bir oranını ödemek veya ödeme süresini kısaltmak.
- Sigorta referans dönemini 18 aydan 24 aya çıkarmak ve gerekli prim ödeme süresini 180 günden 12 aya uzatmak; bakım sorumlulukları, sağlık sorunları ve belgelenmiş diğer kesintiler için istisnalar tanımak.
- Başvuru sırasında ve haftalık ya da iki haftada bir yapılan doğrulamalarda kimlik kontrollerini güçlendirmek, başvuruları vergi ve bordro kayıtlarıyla karşılaştırmak, bildirilen iş arama faaliyetleri sırasında konumu doğrulamak ve olağandışı başvuruları rastgele denetlemek.
- Doğrulanmış dolandırıcılık vakalarında adil süreç ve açık itiraz hakkını korurken idari para cezası, geçici hak mahrumiyeti ve vergi borçlarından mahsup yoluyla geri ödeme uygulamak. Vergi mahsubu, vergi sistemi üzerinden ödenecek paranın borca yönlendirilmesi demek.
- Aynı banka hesabı veya cihazla ilişkili başvurular, farklı bölgelerde tekrarlanan bildirimler ve tek bir işverene bağlı ani artışlar gibi şüpheli örüntüleri belirlemek için veri analizinden yararlanmak.
- İşten ayrılma ve ücret bilgilerinin işverenler tarafından daha basit bir dijital kanal üzerinden hızla bildirilmesini zorunlu kılarak kimlik dolandırıcılığı ve işin neden sona erdiğine ilişkin yanlış beyan fırsatlarını azaltmak.
- Başka ülkelerde işsizlik sürelerini kısaltmak için kullanılan bir yöntem olarak, hızla işe dönen ve birkaç ay boyunca çalışmayı sürdüren yararlanıcılara prim ödemek.
- Yardımları doğrulanmış devam ve tamamlama koşullarına bağlayarak işe alım fırsatlarıyla doğrudan bağlantılı eğitim programlarını yaygınlaştırmak.
- Yanlışlıkları kendileri bildiren başvuru sahiplerinin cezalarını azaltarak ihbarcıları korumak ve erken gönüllü düzeltmeleri teşvik etmek.
ABD kurumları COVID-19 sırasında kimlik kontrollerini güçlendirdi, şüpheli faaliyet bildirimleri konusunda bankalarla çalıştı ve kamu çalışanlarının karıştığı dolandırıcılık davalarında kovuşturma yürüttü. Güney Kore bu araçları Çalışma Bakanlığı, vergi makamları, bankalar ve savcılar arasındaki işbirliğiyle uyarlayabilir. Temel tercih, daha sıkı denetimleri gelir desteği ve istihdama dönüş için uygulanabilir bir yolla nasıl birleştireceği.
Özet
- Eylül 2025’te işsizlik ödemeleri yaklaşık 1,1 trilyon won’a ulaştı; bu, bir yıl öncesine göre yüzde 10,9 artış anlamına geliyor ve ödemeler art arda sekizinci ayda 1 trilyon wonu aştı.
- Sistem, yakın dönemdeki ücretlerin yüzde 60’ına kadar ödeme yapıyor; başvuru sahipleri sigorta kapsamı ve diğer uygunluk koşullarını karşıladıkları sürece tekrar başvurabiliyor.
- Tekrar başvuranların sayısı 2021’de 100.491’den 2024’te 112.823’e çıktı.
- Pi Touch Enstitüsü, aylık asgari 1,89 milyon won yardımı, asgari ücretle çalışanların eline geçen yaklaşık 1,84 milyon won’la karşılaştırdı.
- Yetkililer, Ağustos 2025’e kadar yaklaşık 23 milyar won tutarında 17.246 sahte başvuru tespit etti; bu paranın yaklaşık üçte ikisi geri alındı.
- Kore İşletmeler Federasyonu, onay oranlarının yüzde 99,7’ye yaklaştığına dikkat çekerek asgari yardımların düşürülmesini, tekrar başvuranlara daha az ödeme yapılmasını ve prim şartlarının sıkılaştırılmasını önerdi.
- Yardımların sona ermesinden sonraki istihdam oranı 2021’de yüzde 26,9’dan 2025’te yüzde 33,4’e yükseldi.
- Politika seçenekleri; daha güçlü kimlik kontrolleri, denetim ve geri alım uygulamalarını eğitim, işveren işbirliği ve işe dönüş teşvikleriyle bir araya getiriyor.






