Bir şehir, küresel sıralamalarda zirvede olmadan da yaşamı kolaylaştırabilir
42 büyük Çin şehrindeki 101.630 yerleşim birimini kapsayan bir araştırma, kent yaşamını alışıldık küresel sıralamalardan farklı bir açıdan anlamayı sağlıyor. Uydu görüntüleri, ilgi noktaları ve bina verilerini kullanan araştırmacılar, mahalleler arasında büyük farklılıklar bulunduğunu; yoğun yapılaşma ile sınırlı yeşil alanın sıkça bir arada görüldüğünü ortaya koydu. Endeksi oluşturmak için yapılan uzman anketlerinde en yüksek öncelik yaşam konforuna verildi.
İçindekiler
- Bir şehir, küresel sıralamalarda zirvede olmadan da yaşamı kolaylaştırabilir
- Uluslararası endeksler neyi ölçüyor?
- Bölgesel sıralamalar farklı bir tablo ortaya koyuyor
- Mahalle araştırmaları neleri ortaya koyuyor?
- Parklar, drenaj ve atık sistemleri gündelik konforu değiştiriyor
- Akıllı şehir politikaları yaşanabilirliği nasıl etkiliyor?
- Sakinler nelere değer veriyor, nelerden memnun değiller?
- Çevre ve erişim sorunları puanları neden düşürmeye devam ediyor?
- Dört şehir, daha iyi bir kentsel yaşama giden farklı yolları gösteriyor
- Değişen tablonun ardındaki tarihler
- Yaşanabilirliği kimin tanımı belirliyor?
- Öne Çıkanlar
Bu bulgular, küresel bir sıralamadaki tek bir sıranın gündelik deneyimden neden uzak gelebileceğini açıklamaya yardımcı oluyor. Pekin metro ağını genişletti, Şanghay sahil mahallelerini yeniledi, Vuhan ise yaz yağmurlarını emen yeşil koridorlar geliştirdi. Çin şehirlerinde yaşayanlar ve bu şehirleri sık sık ziyaret edenler, buraları çoğunlukla güvenli, kullanışlı ve kültürel açıdan zengin yerler olarak tanımlıyor. Kamusal alanlar, toplu egzersiz ve dans etkinlikleri ile alışverişi ve ulaşımı kolaylaştıran dijital hizmetler bu deneyimin parçası.
Buna rağmen Çin ana karasındaki şehirler, Viyana, Kopenhag, Melbourne ve Zürih gibi adların öne çıktığı küresel yaşanabilirlik sıralamalarının üst basamaklarında nadiren yer alıyor. Çin, kent yaşamını olağanüstü bir hız ve ölçekte dönüştürdü ancak bu iyileşmeler uluslararası sıralamalarda her zaman üst sıralara yansımıyor.
Temel mesele, bir sıralamanın neyi ölçtüğü ve kimin ihtiyaçlarını temsil ettiğidir. İngilizce konuşan bir doktor ve uluslararası bir okul arayan uluslararası bir çalışan, yakınında park bulunan, hizmetleri uygun fiyatlı ve işe gidip gelmesi kolay bir şehre değer veren bir sakinden farklı değerlendirmeler yapabilir. Bazı sıralamalar yurt dışı görevlendirmelere odaklanırken bazıları kültürü, halk sağlığını, eğitimi ya da sokakların atmosferini de hesaba katıyor.
28 Eylül 2025 itibarıyla tablo karmaşık. Küresel endeksler, bölgesel değerlendirmeler, sakin anketleri ve mahalle araştırmaları farklı güçlü ve zayıf yönleri ortaya koyuyor. Bir arada ele alındıklarında, Çin şehirlerinin gündelik yaşamda önemli kolaylıklar sunarken kirlilik, hizmetlere eşitsiz erişim ve çevresel baskı nedeniyle neden puan kaybettiğini gösteriyorlar.
Uluslararası endeksler neyi ölçüyor?
Economist Intelligence Unit'in Küresel Yaşanabilirlik Endeksi; istikrar, sağlık hizmetleri, kültür ve çevre, eğitim ve altyapı başlıklarında şehirleri değerlendiriyor. Mercer, konut, sağlık hizmetlerine erişim, uluslararası okullar, dinlenme olanakları ve gündelik işlerin kolaylığı dâhil olmak üzere uluslararası çalışanların yaşam kalitesine odaklanıyor. Monocle ise kentsel tasarıma, kafelere, sokak yaşamına ve boş zaman etkinliklerine dikkat ederek yaşam tarzı perspektifini de ekliyor.
Çin şehirleri bu endekslerde yer alıyor ancak genellikle üst sıralardaki grubun dışında kalıyor. Bazı yıllarda Suzhou, EIU listesinde Çin ana karasının en yüksek sıradaki şehri olarak Pekin ve Şanghay'ı geride bıraktı. İki büyük şehir eğitim, ulaşım bağlantıları ve kültür alanlarında çoğunlukla iyi performans gösterirken hava kalitesi ve diğer çevresel ölçütler puanlarını düşürüyor. Hong Kong, Çin ana karasından ayrı değerlendiriliyor ve uluslararası karşılaştırmalarda Asya içinde genellikle daha üst sıralarda yer alıyor.
EIU anketinin editörü Jon Copestake, kirliliğin bir şehrin sonucunu tek başına neden belirlemediğini şöyle açıkladı:
Kirlilik, şehirlerin ağırlıklı genel puanını oluşturan 40'tan fazla gösterge puanından yalnızca biriydi.
Ağırlıklı puanlama, ölçütleri nihai sonuçta birleştirmeden önce bazılarına diğerlerinden daha fazla etki verir. Bu nedenle bir şehir, bir alandaki ciddi eksikliğine rağmen başka alanlardan puan kazanabilir.
Pekin'de görev yapan EIU ekonomisti Tom Rafferty, başkentin güçlü yanlarını açıklarken kültürel yaşamına, tüketici seçeneklerine ve uluslararası bağlantılarına dikkat çekti:
Ayrıca, bence diğer Çin şehirlerinin çoğundan daha fazla kültürel seçeneğe, daha geniş bir tüketim malı ve hizmet yelpazesine, daha iyi uluslararası ulaşım bağlantılarına sahip; tüm bunlar yaşanabilirlik puanına katkıda bulunuyor.
Eğitim de Pekin'e ek bir avantaj sağlıyor. Bu güçlü yönler bir arada düşünüldüğünde, çevresel sorunlara rağmen Pekin ve Şanghay'ın yaşanabilirlik sıralamalarında orta sıralarda yer alması açıklık kazanıyor. Havası daha temiz ve büyük ölçekli kent yaşamının baskısı daha az olan şehirler yine de bu iki şehrin önüne geçebiliyor.
Bölgesel sıralamalar farklı bir tablo ortaya koyuyor
Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı, iklim konforu, eğitim ve sağlık hizmetleri, göreli ekonomik refah ve gelire kıyasla yaşam maliyetlerini değerlendiren 2024-2025 Asya'nın En İyi 50 Şehri listesini yayımladı. Guangzhou Asya'da dokuzuncu, Çin ana karasındaki şehirler arasında ise ilk sırada yer aldı.
Değerlendirmede Vuhan, Nankin, Suzhou, Çingdao, Şanghay, Pekin ve Çengdu'nun yanı sıra Şiamın gibi diğer Çin şehirleri de yer aldı. Seçili sıralamalar şöyleydi:
- Guangzhou: Asya'da dokuzuncu, Çin ana karasında en üst sırada.
- Vuhan: onuncu.
- Nankin: on dördüncü.
- Çingdao: on sekizinci.
- Suzhou: yirmi altıncı.
- Şanghay: kırkıncı.
- Pekin: kırk ikinci.
- Çengdu: kırk dokuzuncu.
Guangzhou ile Vuhan birbirini izleyen sıralarda yer alırken Şanghay ve Pekin aynı listede çok daha alt sıralardaydı. İklim konforunu ve kazançlarla yaşam maliyetleri arasındaki dengeyi hesaba katan bir değerlendirme, uluslararası bağlantılara ya da yabancı çalışanlara yönelik hizmetlere odaklanan bir sıralamadan farklı sonuç veriyor.
Küresel şehir markası endeksinde Hong Kong dünyanın ilk 50 şehri arasında yer alırken Şanghay ve Pekin de hemen arkasından geldi. Yabancı katılımcılar Chongqing'i daha az tanısa da şehir yaşanabilirlik, yönetişim ve eğitim alanlarında güçlü puan aldı. Dolayısıyla bir şehrin ne kadar tanındığı ile niteliklerine ilişkin değerlendirmeler farklı yönlerde ilerleyebilir.
Yaşanabilirlik, yaşama arzusu ve refahı ele alan bir Asya-Pasifik araştırması, bölgenin ilk 100 şehri arasında en çok Çin şehrinin bulunduğunu ortaya koydu. Pekin ve Şanghay, ekonomik ölçek, kültür, eğitim ve bölgesel itibarları sayesinde ilk 10'a girdi.
Çin şehirleri, Avrupa ve İngilizce konuşulan ülkelerin tercihlerini yansıtan küresel listelere kıyasla bölgesel değerlendirmelerde ve algı araştırmalarında daha iyi performans gösterme eğiliminde. Bölgesel sonuçlar ayrıca, ölçütler değiştiğinde Çin'in en büyük ve uluslararası alanda en tanınan şehirlerinin her zaman başı çekmediğini gösteriyor.
Mahalle araştırmaları neleri ortaya koyuyor?
42 şehirdeki 101.630 yerleşim birimini kapsayan araştırma, beş ana kategori ve onlarca göstergeden oluşan bir topluluk yaşanabilirlik endeksi oluşturdu. Ayrıntılı yaklaşım, tüm şehre tek bir değerlendirme vermek yerine evlerin yakınındaki koşulları inceledi.
Endeksin arkasındaki uzman anketlerinde en önemli öncelik yaşam konforuydu; binaların kütle düzeni ise en az önem verilen ölçüttü. Bina kütle düzeni, binaların boyutlarını ve yerleşim biçimini ifade ediyor. Bu bulgu, bir bölgede yaşamanın pratik deneyiminin binaların biçiminden daha fazla ağırlık taşıdığını düşündürüyor.
Daha az gelişmiş şehirlerde güvenlik altyapısı yetersiz kaldı. Yakındaki fabrikalar dâhil olmak üzere olumsuz arazi kullanımı da mahalle puanlarını önemli ölçüde düşürdü. Yoğun yapılaşma ve seyrek yeşil alan yaygındı; hem tek tek şehirlerin içinde hem de bölgeler arasında keskin farklılıklar görüldü.
Bu nedenle bir şehir ortalaması, parkları ve hizmetleri iyi, konforlu bir semtle fabrikaların, sıkışık yapılaşmanın ya da sınırlı yeşil alanın gündelik yaşamı zorlaştırdığı başka bir semtin koşullarını bir arada yansıtabilir. Mahalle araştırmaları bu farklılıkları görünür kılıyor.
Şanghay sokakları üzerine yapılan araştırma, şehrin koşullarında yaşanabilir sokakların altı niteliğini belirledi:
- Sosyal etkileşim.
- Aidiyet duygusu.
- Yerel ekonomik faaliyetler.
- İnsan odaklı yerel çevre.
- Donatılar ve karma kullanım.
- Güvenlik.
Şanghay'ın sosyal etkileşim ve yerel ticarete verdiği önem, sıradan sokak etkinliklerini büyük altyapı yatırımlarıyla aynı düzeye koyuyor. Eskiden kapalı olan yerleşkeleri sokak ağına açan politikalar, yaya konforuna verilen önem ve küçük işletmelerin caddeye bakan cepheleri; ofis kulelerinin ve metro istasyonlarının ötesinde gündelik yaşamı destekliyor. Karma kullanım, farklı etkinlikleri aynı bölgede buluşturarak sokakların birden fazla amaca hizmet etmesini sağlıyor.
Parklar, drenaj ve atık sistemleri gündelik konforu değiştiriyor
Vuhan'ın sünger şehir programı, yağmuru emmek ve sıcağı azaltmak için gölleri, biyolojik hendekleri ve geçirgen yüzeyleri kullanıyor. Biyolojik hendekler, yüzey akışını toplayıp emen bitkili kanallardır; geçirgen yüzeyler ise suyun doğrudan giderlere akması yerine zeminden geçmesine imkân tanır. Bu yaklaşım, suyu tutmak için kentsel peyzajdan yararlanıyor.
Yangzi Nehri Sahil Parkı yedi kilometreden uzun bir alana yayılıyor. Ağaçları ve su bahçeleri, hem taşkın korumasına hem de dinlenme ve boş zaman etkinliklerine hizmet eden yeşil bir tampon oluşturuyor. Sakinler yürüyüş yapabilecekleri ve açık havada vakit geçirebilecekleri bir alan kazanırken sahil şeridi de yüksek su seviyelerinin yönetilmesine yardımcı oluyor.
Tianjin'in eko kenti, atıkları yer altı borularıyla merkezi toplama noktalarına taşıyan pnömatik bir toplama ağı kullanıyor. Sistem, atık kokularını, çöp kamyonlarının gürültüsünü ve dökülme riskini azaltırken günün her saati hizmet veriyor.
Suzhou, klasik bahçelerinin korunmasını engelsiz erişim ve göze çarpmayan modern olanaklarla birleştiriyor. Özenli restorasyon, dikkat çekmeyen tabelalar ve rampalar; yaşlıların ve bebek arabası kullanan ailelerin alanları sakin ve sanatsal karakterini koruyarak kullanmasını sağlıyor.
Bu projeler mahalle, koridor ya da tek bir mekân ölçeğinde işliyor. Yararları somut: daha az kamyon gürültüsü, daha erişilebilir bir bahçe, gölgeli bir yürüyüş güzergâhı ya da yağmuru emen bir peyzaj. Aynı uluslararası sıralamada yer alsalar bile insanların deneyimlerinin aynı şehir içinde neden farklılaştığını da açıklamaya yardımcı oluyorlar.
Akıllı şehir politikaları yaşanabilirliği nasıl etkiliyor?
Çin'in akıllı şehir pilotları yaklaşık yirmi yıldır sensörleri, veri platformlarını ve dijital kamu hizmetlerini deniyor. Şehirleri zaman içinde izleyen kapsamlı bir araştırma, politikanın etkisini tahmin etmek için pilot uygulamaları yarı doğal bir deney olarak ele alıp sonuçları karşılaştırdı.
Araştırma, akıllı şehir politikasının ekonomi, çevre, sosyal güvenlik ve gündelik kolaylık ölçütlerindeki yaşanabilirlik puanlarını yükselttiğini ortaya koydu. Teknolojinin sosyal yönetişimdeki iyileşmelerle birlikte uygulanabildiği, bilgi ve beceri açısından zengin büyük şehirlerde kazanımlar daha güçlüydü.
Pilot programların dışında kalan yakın şehirler de uygulamalar ve ağlar yayıldıkça kazanımlar elde etti. Bulgular, bir şehrin dijital yenilemelerinin etkilerinin idari sınırların ötesine ulaşabildiğini gösteriyor.
Sakinler bu programları kliniklere daha hızlı erişim, daha güvenilir otobüs seferleri, gecikmeleri azaltan trafik yönetimi, dijital fatura ödemeleri ve çeşitli hizmetleri bir araya getiren şehir uygulamaları aracılığıyla deneyimliyor. Ziyaretçiler ve yabancı ülkelerden gelen çalışanlar için iki dilli arayüzler ve müşteri hizmetleri de aynı ölçüde önemli. Teknoloji, insanların kolayca ve erişilebilir biçimde kullanabildiği zaman gündelik konfora en çok katkıyı sağlıyor.
Sakinler nelere değer veriyor, nelerden memnun değiller?
40 büyük Çin şehrini inceleyen bir araştırma, yaşanabilirlikten duyulan memnuniyetin orta düzeyde olduğunu ortaya koydu. Sakinler kamu hizmetlerinin sağladığı kolaylığı, doğal çevreyi ve sosyokültürel çevreyi olumlu değerlendirdi. Memnuniyetsizlik ise kentsel güvenlik, çevre sağlığı ve ulaşım kolaylığı üzerinde yoğunlaştı.
Bu anketten sonraki yıllarda ulaşım, metro ağlarının hızla genişlemesi ve birçok şehirde elektrikli otobüs ve taksilere geçiş sayesinde belirgin biçimde iyileşti. Anket, sakinlerin kendi yapıldığı dönemdeki kaygılarını yansıtıyor; sonraki değişimler ise bugünkü yolculukların neden farklı hissedilebildiğini açıklıyor.
Sakinler ve sık seyahat edenler sokak güvenliğini çoğu zaman güçlü bir yön olarak tanımlıyor. Pek çok kişi için Pekin ya da Şanghay'ın merkezinde gece yürümek sıradan bir durum ve polis varlığı belirgin. Bu deneyimler, sakin araştırmasında kaydedilen kentsel güvenliğe ilişkin genel memnuniyetsizlikle bir arada bulunuyor.
Pekin Üniversitesi ve Tsinghua Üniversitesi, başkentin eğitim alanındaki güçlü yönlerine katkıda bulunuyor. Pekin'deki Ulusal Sahne Sanatları Merkezi ile Şanghay'ın West Bund bölgesindeki kültür mekânları konser, sergi ve festivallerden oluşan etkinlik takvimlerini destekliyor.
Kamu sağlık sigortasının kapsamı geniş, büyük hastaneler modern ve geleneksel Çin tıbbı sunan klinikler pek çok sakinin değer verdiği tamamlayıcı bakım hizmetleri sağlıyor. Bu hizmetlere erişim, gündelik yaşanabilirliğin bir parçası. Yurt dışından gelen çalışanlara yönelik sıralamaların hesaba kattığı uluslararası sağlık hizmetleri seçenekleri de buna ekleniyor.
Dijital ticaret de kolaylığı artırıyor. Market alışverişi ve yemekler birkaç dakika içinde teslim edilebiliyor, platformlar kullanıcıların yakındaki hizmetleri bulmasına yardımcı oluyor ve QR kodla ödeme neredeyse her yerde kullanılıyor. Yeni gelenlerin yerel uygulamaları ve nakitsiz ödeme sistemlerini öğrenmesi zaman alabiliyor. Turistlerin ve yabancı çalışanların ziyaret ettiği merkezî semtlerde iki dilli destek hizmetleri iyileşiyor.
Çevre ve erişim sorunları puanları neden düşürmeye devam ediyor?
Çin'in birçok büyük şehrinde hava kalitesi on yıl öncesine göre iyileşti ancak mevsimsel pus sürüyor. Rüzgârın geldiği yöndeki ağır sanayi, yerel ilerlemeyi tersine çevirebiliyor; bu da bir şehrin hava kalitesinin kısmen sınırları dışındaki faaliyetlere bağlı olmasına yol açıyor.
İklim değişikliği güneyde sıcak hava dalgalarına, kuzeyde ise ani soğuklara neden olarak elektrik arzını, sağlık hizmetlerini ve açık havadaki konforu zorluyor. 2006-2016 dönemini kapsayan ülke çapındaki bir analiz, yaşanabilirlik puanlarında istikrarlı artış bulurken aşırı sıcakların, şiddetli yağışların ve don olaylarının farklı bölgelerde yaşanabilirliği azalttığını da ortaya koydu.
Yabancı ülkelerden gelen çalışanlara yönelik sıralamalarda dil ve hizmetlere erişim özellikle ağırlık taşıyor. Sakinler yerel seçeneklerden memnun olsa bile uluslararası okullar, İngilizce konuşan sağlık çalışanları ve aşina olunan perakende seçenekleri bir şehrin sonucunu etkileyebiliyor. Yerel ödeme sistemlerini kullanmaya başlamamış ya da yerel bir cep telefonu numarası edinmemiş yeni gelenler dijital hizmetleri kullanmakta zorlanabiliyor.
Bazı sıralamalar, istikrar ya da itibar ölçütlerinde yönetişim ve basın özgürlüğüne ilişkin algıları da hesaba katıyor. Bu ağırlıklandırma, değerleri ya da hukuk sistemleri sıralamayı yapan kuruluşun hedef kitlesine tanıdık gelen ülkelerdeki şehirleri kayırma eğiliminde.
Emlak piyasasındaki dalgalanmalar, hızlı büyüme ve hane kayıt sistemi de kent deneyimini şekillendiriyor. Göçmen aileler bazen çocuklarını devlet okullarına kaydettirmekte engellerle karşılaşıyor; eski semtlerde ise kişi başına yeterli yeşil alan bulunmayabiliyor. Şehre taşınan aileler için çekici bir kente erişim ile kentteki tüm hizmetlerden yararlanabilmek birbirinden ayrı pratik meseleler.
Çengdu'nun yeşil duvarlara ve sokaklar boyunca bitkilendirmeye yaptığı yatırım, gündelik konforu artırmanın başka bir yolunu gösteriyor. Parklar, su koridorları ve topluluk etkinlikleri, insanların düzenli olarak kullandığı yerleri iyileştirebiliyor; ancak geniş kapsamlı sıralamalar bu yararları ancak kısmen yansıtabiliyor.
Dört şehir, daha iyi bir kentsel yaşama giden farklı yolları gösteriyor
Pekin'in kentsel dokusu, kuzeyden güneye uzanan bir eksen ve eş merkezli çevre yolları boyunca şekilleniyor. Kent silüeti, bugün çoğunda kafe ve küçük sanat galerilerinin bulunduğu eski hutong mahallelerinin üzerinde yükseliyor. Dünyanın en yoğun metro ağlarından biri olan sistem, uzak banliyölere kadar genişledi.
Merkezî semtlerde ve üniversite kampüslerinin çevresinde gece yürümek sıradan bir durum. Hafta sonları kalabalıklar Batı Tepeleri'ne giderken yeni parklar ve yenilenen nehir koridorları yoğun başkentte açık alan sağlıyor. Büyük turistik yerlerin yanı sıra mahallelerdeki egzersiz aletleri ve küçük parklar da bulunuyor.
Çin ana karasının uluslararası alanda en açık şehri olan Şanghay, eski imtiyaz bölgelerinde 1920'li ve 1930'lu yıllardan kalma tarihî mimariyi korurken Huangpu Nehri'nin karşı yakasındaki Pudong'da yeni kuleler yükseltiyor. Otobüs ve taksilerin çoğu elektrikle çalışıyor, sokaklar on yıl öncesine göre daha sessiz.
Şanghay'daki bazı demir yolu koridorları aynı zamanda yeşil şeritler işlevi görüyor. Sosyal etkileşim ve yerel ticaret canlı sokakları desteklerken perakende ve yeme içme ortamları yeni gelenlere de açık hissettiriyor. Ana caddelerde ve ulaşım merkezlerinde iki dilli tabelalara sıkça rastlanıyor.
Yaz sıcağı nedeniyle uzun zamandır “fırın” olarak anılan Vuhan, yağmuru emmek ve sıcaklıkları düşürmek için gölge sağlayan ağaçlar dikti, sulak alanları ve gölleri kent dokusuna kattı. Yangzi Nehri Sahil Parkı, taşkın kontrolünün yanı sıra sahil şeridine kesintisiz kamusal erişim sağlıyor. Meydanlarda sabah ve akşam yapılan dans ve egzersiz etkinlikleri, sağlığı desteklerken topluluk bağlarını da güçlendiriyor.
Suzhou, klasik mirasını modern planlamayla buluşturuyor. Singapur'la birlikte geliştirilen Suzhou Sanayi Parkı'nda net planlama kuralları, farklı etkinlikleri bir araya getiren bölgeler ve eşgüdümlü ulaşım sistemi uygulanıyor. Şehrin erişilebilir bahçeleriyle birlikte bu bölge, hızla değişen ekonomide insan ihtiyaçlarını merkeze alan büyümenin modeli hâline geldi.
Değişen tablonun ardındaki tarihler
Kanıtlar, Şanghay'da korunan yapılardan yaşanabilirliği izleyen araştırmalara ve daha yakın tarihli bölgesel sıralamalara kadar farklı dönemleri kapsıyor. Tarihi belirtilen başlıca değerlendirmeler şu sırayı izliyor:
- 2006-2016: Ülke çapındaki analiz, yaşanabilirlik puanlarının yükseldiğini; aşırı sıcak, şiddetli yağmur ve don olaylarının ise bazı bölgelerde düşüşe yol açtığını ortaya koydu.
- 2024-2025: Asya'nın En İyi 50 Şehri değerlendirmesinde Guangzhou dokuzuncu, Vuhan onuncu sırada yer aldı; Çin ana karasından başka şehirler de ilk 50'ye girdi.
- 28 Eylül 2025: Küresel endeksler, bölgesel değerlendirmeler ve yerel araştırmalar Çin şehirlerinde yaşanabilirliğe ilişkin farklı tablolar ortaya koydu.
Dönemler önem taşıyor çünkü Çin şehirleri hızla değişti. Metro ağlarının genişlemesi, elektrikli ulaşım, yenilenen su yolları ve dijital kamu hizmetleri sakinlerin deneyimlerini etkiliyor; her anket ve sıralama ise kendi ölçütlerini ve değerlendirme dönemini yansıtıyor.
Yaşanabilirliği kimin tanımı belirliyor?
Yurt dışındaki bir görev, uluslararası okullara, tanıdık bir dilde sunulan hizmetlere ve yeni gelenlere uygun dinlenme olanaklarına pratik bir önem kazandırıyor. Sakinlerin öncelikleri ise daha çok mahalle konforuna, yerel sıcaklıklara, sosyal bağlara ve kullanışlı parklara odaklanabiliyor. EIU, Mercer ve Monocle farklı tercihleri yansıtırken bölgesel değerlendirmeler iklime ve gelirle yaşam maliyeti arasındaki ilişkiye daha fazla ağırlık verebiliyor.
Çin şehirleri hızlı toplu ulaşım, birçok semtte güvenlik, kültür kurumları ve dijital kolaylıklar bakımından güçlü. Hava kirliliği, aşırı iklim olayları, eski mahallelerde yeşil alan yetersizliği ve göçmenlerin karşılaştığı engeller ise konforu ve hizmetlere erişimi azaltmayı sürdürüyor.
Akıllı şehir programları, sünger şehir uygulamaları ve sosyal yaşam için tasarlanan sokaklar, tablonun farklı yönlerini ele alıyor. Karşılaştırmaya imkân veren açık veriler değişimi izlemeye yardımcı olabilir. En yararlı değerlendirme, şehir genelindeki sonuçları insanların gerçekten kullandığı hizmetler, sokaklar ve kamusal alanlarla ilişkilendiriyor.
Öne Çıkanlar
- Kent altyapısında büyük iyileşmeler görülmesine rağmen Çin ana karasındaki şehirler genellikle küresel yaşanabilirlik sıralamalarının üst grubunda yer almıyor.
- EIU, Mercer ve Monocle kamu hizmetleri, çevresel koşullar, yabancı ülkelerden gelen çalışanların ihtiyaçları ve sokak yaşamı dâhil olmak üzere farklı ölçütler kullanıyor.
- 2024-2025 Asya değerlendirmesinde Guangzhou dokuzuncu, Vuhan onuncu sırada yer aldı; Şanghay kırkıncı, Pekin kırk ikinci oldu.
- Marka ve bölgesel araştırmalarda Hong Kong, Şanghay, Pekin ve Chongqing öne çıktı; Asya-Pasifik'in ilk 100'ünde en çok şehir Çin'dendi.
- 42 şehirdeki 101.630 yerleşim birimini kapsayan araştırma, yerel koşullar arasında büyük farklılıklar bulunduğunu ve uzmanların en önemli önceliğinin yaşam konforu olduğunu ortaya koydu.
- 40 şehirde yapılan bir ankette sakinlerin memnuniyeti orta düzeyde bulundu; güvenlik, çevre sağlığı ve ulaşımla ilgili kaygılar öne çıktı.
- Akıllı şehir politikası, özellikle bilgi açısından zengin büyük şehirlerde yaşanabilirlik ölçütlerini iyileştirdi ve yakın şehirlerde de kazanımlar sağladı.
- Vuhan'ın parkları ve drenaj sistemi, Tianjin'in atık boruları, Suzhou'nun erişilebilir miras alanları ve Şanghay'ın sokak tasarımı somut iyileşme örnekleri sunuyor.
- Kirlilik, aşırı hava olayları, dil engelleri ve hizmetlere eşitsiz erişim zayıf yönler olmaya devam ederken sıralamalar gündelik yaşamın farklı yönlerini yansıtıyor.






