Fabrika işleri büyüyen yabancı iş gücünün temelini oluşturuyor
Güney Kore’nin güneydoğusunda yabancı işçilerin yüzde 59,2’si madencilik ve imalat sektörlerinde çalışıyor. Yıllık ortalama kazançları yaklaşık 30 milyon won, dil ise gündelik yaşamın önündeki en yaygın engel olmaya devam ediyor. Busan, Ulsan ve Güney Gyeongsang’da göçmen işçiler, ülkenin ihracatında merkezi rol oynayan fabrikaların, rafinerilerin ve tersanelerin faaliyette kalmasına katkı sağlıyor.
İçindekiler
- Fabrika işleri büyüyen yabancı iş gücünün temelini oluşturuyor
- Güneydoğuda neden bu kadar çok sanayi işçisine ihtiyaç var?
- Bölgeye kimler yerleşiyor?
- İstihdam İzin Sistemi nasıl işliyor?
- 30 milyon won bir hane bütçesi için ne ifade ediyor?
- Güvenlik ve barınma denetimlerin etkinliğine bağlı
- Dil ve yalnızlık iş sonrası yaşamı şekillendiriyor
- Değişen beslenme alışkanlıkları sağlık sorunlarını gündeme getiriyor
- Bakım sektörü yeni bir göç tartışmasını başlatıyor
- İşçiler ve işverenler için pratik değişiklikler
- Öne Çıkanlar
Güneydoğuda 2024’te yaklaşık 215 bin yabancı yaşıyordu. Güney Gyeongsang’da yaklaşık 117 bin kişi bulunurken, Busan 63 binle, Ulsan ise 34 binle onu izledi. 2023 istihdam verilerine göre bölgede 15 yaş ve üzeri 97.972 yabancı çalışıyordu. Nüfus ve istihdam toplamları, farklı yıllardaki farklı grupları ifade ediyor.
Yabancı işçilerin yıllık ortalama kazancı yaklaşık 30 milyon won; bu tutar, güncel döviz kurlarıyla yaklaşık 21.400 dolara denk geliyor. Yıla bölündüğünde vergiler ve kesintiler öncesinde ayda yaklaşık 2,5 milyon won ediyor. Fazla mesai ve vardiyalı çalışma birçok tesiste kazancı artırsa da gerçek ücret işverene, becerilere ve çalışma düzenine bağlı.
Yabancı işçilerin yüzde 76,8’i düzenli işlerde çalışıyor. Bölgesel verilerde bu grup, tam zamanlı çalışan kadrolu işçiler olarak tanımlanıyor. Gündelik işçiler yüzde 12,7’yi, kendi hesabına çalışanlar ise yüzde 10,5’i oluşturuyor. Üretim işlerinin tekrarlandığı ve eğitimli ekipler gerektirdiği fabrikaların, her gün yeni işçi bulmak yerine çalışanlarını elde tutmak için nedenleri var.
Zorlu çalışma saatlerine ve ailelerinden uzakta yaşamalarına rağmen memnuniyet oranları görece yüksek. 2024’te yabancı işçilerin yüzde 75,2’si işinden, yüzde 65’i gelirinden, yüzde 83,2’si ise Kore’deki yaşamından memnun olduğunu belirtti. Dil güçlükleri, yalnızlık ve iş yeri dışındaki koşullar deneyimlerinin önemli parçaları olmayı sürdürüyor.
Güneydoğuda neden bu kadar çok sanayi işçisine ihtiyaç var?
Merkez bankasının bir araştırmasına göre güneydoğu, Güney Kore otomobillerinin yüzde 40,8’ini, otomotiv parçalarının yüzde 27,7’sini, gemilerin yüzde 79,3’ünü ve rafine petrol ürünlerinin yüzde 47,5’ini üretiyor. Bu veriler, bölgedeki yabancı iş gücünün neden meslekler arasında eşit dağılmak yerine üretimde yoğunlaştığını açıklıyor.
Ulsan’ın sanayileşmesi onlarca yıl önce başladı. Kore hafif sanayiden ağır ve kimya sanayisine geçerken limanların çevresinde ihracat sektörleri büyüdü. Başlıca dönüm noktaları ve daha sonraki iş gücü verileri birkaç döneme yayılıyor:
- 1962: Ulsan, ilk sanayi kompleksine ev sahipliği yaptı.
- 1970’ler: Kore’nin ağır ve kimya sanayilerine yönelmesiyle, Pohang ve Busan’ın da aralarında bulunduğu liman kentlerinde ihracat odaklı daha fazla sanayi kompleksi kuruldu.
- 2023: Güneydoğuda 15 yaş ve üzeri istihdam edilen yabancıların sayısı 97.972 olarak kaydedildi.
- 2024: Yabancıların sayısı yaklaşık 215 bine ulaştı; anketlerde işçilerin memnuniyetleri ve gündelik yaşamda karşılaştıkları güçlükler ölçüldü.
Tersanelerde, otomobil montaj fabrikalarında ve petrokimya tesislerinde hat işçilerine, kaynakçılara, mekanik ustalarına ve lojistik ekiplerine ihtiyaç var. Bu tesislerin çoğu günün her saati çalışıyor. Büyük şirketler bu sektörlerin temelini oluştururken, binlerce küçük ve orta ölçekli işletme parça üretiyor veya bakım hizmeti veriyor. Tedarikçi firmalardaki açık pozisyonlar, çevrelerindeki üretim ağlarını etkileyebiliyor.
Kore’nin küçülen ve yaşlanan nüfusu, fiziksel güç gerektiren işler ve dönüşümlü vardiyalar için başvuran gençlerin sayısını azaltıyor. Küçük işletmeler sık sık uzun süre doldurulamayan pozisyonlarla karşı karşıya kalıyor; bu nedenle göçmen işçi istihdamı, kadroları korumanın ve siparişleri karşılamanın önemli bir yolu haline geliyor. İşçiler yeterince uzun süre kaldığında ekipmanı, güvenlik prosedürlerini ve ekip düzenini öğrenebiliyor; bu da işverenlere yarar sağlıyor.
Bölgeye kimler yerleşiyor?
Güneydoğudaki yabancıların yüzde 64,6’sını erkekler, yüzde 35,4’ünü kadınlar oluşturuyor. En büyük yaş grubunu yüzde 32,3 ile 30’lu yaşlardakiler oluştururken, onları yüzde 29,5 ile 20’li yaşlardakiler ve yüzde 14,8 ile 40’lı yaşlardakiler izliyor. 20’li ve 30’lu yaşlardaki kişiler, yabancıların toplamda yüzde 61,8’ini oluşturuyor.
Yaş ve cinsiyet dağılımı, metal işleme, gemi yapımı, otomobil montajı ve petrokimya sektörlerindeki iş olanaklarını yansıtıyor. Bu sektörler, başlıca çalışma çağındaki kişileri uzun vardiyalar ve yoğun fiziksel çaba gerektirebilen işlere çekiyor.
En büyük ulusal grubu yüzde 22,2 ile Vietnamlılar oluşturuyor. Çin vatandaşı etnik Korelilerin oranı yüzde 12,4, diğer Çin vatandaşlarının oranı ise yüzde 7,6. Vietnam’dan göç, fabrika talebinin yanı sıra ticari ve eğitim bağlarıyla, Vietnam liman kentlerini Kore’nin sanayi bölgelerine bağlayan kişisel ağlarla birlikte büyüdü.
Çin’den gelen etnik Korelilerin de aralarında bulunduğu Çin toplulukları, uzun süredir küçük imalatçılara ve hizmet işletmelerine işçi sağlıyor. Dile aşinalık ve yerleşik sosyal ağlar, insanların iş bulmasına ve yerel yaşama uyum sağlamasına yardımcı oluyor.
Yeni işe alınanların çoğu toplu işe alım yoluyla geliyor ve fabrikalarının yakınındaki yurtlarda kalıyor. İş arkadaşları genellikle bankacılık, eve para gönderme, sağlık hizmetleri ve kamu hizmetleri hakkında bilgi alınan ilk kişiler oluyor. Bu ilişkiler Busan, Ulsan, Changwon ve Güney Gyeongsang’daki daha küçük sanayi kentlerinde önem taşıyor.
İstihdam İzin Sistemi nasıl işliyor?
EPS olarak bilinen İstihdam İzin Sistemi, iş gücü açığı yaşayan işverenleri hükümetler arasındaki anlaşmalarla işe alınan yabancı işçilerle buluşturuyor. Sistem; imalat, inşaat, tarım, balıkçılık ve bazı hizmet sektörlerindeki küçük ve orta ölçekli şirketlere hizmet veriyor.
İşçi gönderen ülkelerdeki kamu kurumları, işe alımları standart prosedürler ve ücret sınırları kapsamında yürütüyor. Başvuru sahipleri, işverenlerle eşleştirilmeden önce genellikle dil ve beceri değerlendirmelerinden geçiyor. Ülkeden ayrılmadan önce verilen bilgilendirmelerde çalışma hakları ve iş yeri beklentileri anlatılıyor.
Kore’deki sözleşmelerde temel ücret, çalışma saatleri, fazla mesai, konaklama ve sigorta koşulları belirtiliyor. Birçok işçi işe başlamadan önce güvenlik eğitimi ve çalışacağı tesise özgü talimatlar da alıyor. Resmî işe alım süreci ve sözleşmeler, güneydoğudaki yabancı işçiler arasında düzenli ücretli istihdamın neden bu kadar yaygın olduğunu açıklamaya yardımcı oluyor.
EPS kapsamındaki çalışanlar, ücret, fazla mesai, dinlenme günleri, iş yeri güvenliği ve iş kazası tazminatına ilişkin kurallar dâhil olmak üzere Kore vatandaşlarıyla aynı temel iş yasalarına tabi. Sosyal sigorta kapsamı da sistemin sağladığı korumaların bir parçası. Asya’nın bazı bölgelerindeki özel aracılar üzerinden işe alımlarla karşılaştırıldığında EPS, işe alım maliyetlerini düşürdü ve şikâyetler için resmî kanallar sağladı.
İşveren değiştirmek hassas bir konu olmayı sürdürüyor; çünkü işçinin vizesi istihdamına bağlı. Politika değişiklikleri, işletmenin kapanması, ücretlerin ödenmemesi veya istismarın kanıtlanması gibi belirli koşullarda iş yeri değişikliğine izin verdi. Bu yollar, işverenin işi kontrol ettiği ve işçinin ülkede kalma izninin buna bağlı olduğu durumlarda güç dengesizliğini azaltabilir.
Denetimlerin ve anlaşmazlıkların çözülme hızının, bu korumaların ne kadar etkili olacağını belirliyor. Sık denetimler ve hızlı kararlar güven oluşturabilir. Gecikmeler, bazı işçileri ödenmeyen saatleri veya güvensiz koşulları kabul etme baskısıyla karşı karşıya bırakıyor. Tersanelerde ve rafinerilerde ağır makinelerle ya da tehlikeli maddelerle çalışanlar için şikâyet süreçlerinde ve güvenlik bilgilendirmelerinde tercüman desteği özellikle önemli.
30 milyon won bir hane bütçesi için ne ifade ediyor?
Ticaret, kişisel ve kamu hizmetlerinde çalışan yabancıların yıllık ortalama kazancı yaklaşık 31 milyon won. Madencilik ve imalat işçilerinin ortalaması 30 milyon won, inşaat işçilerinin kazancı ise 25 milyon won. Bildirilen verilere göre hizmetler sektörünün ortalaması, bu nedenle inşaat sektöründen yılda 6 milyon won daha yüksek.
Beceri düzeyi, fazla mesai ve sözleşme düzenlemeleri bu sıralamayı açıklamaya yardımcı oluyor. Hastanede destek pozisyonunda ya da lojistik bürosunda çalışanların çalışma saatleri daha düzenli, temel ücretleri ise biraz daha yüksek olabilir. İnşaat sektöründeki kazançlar mevsimlik çalışma ve projeler arasındaki gecikmeler nedeniyle düşebilir.
Gece vardiyaları ve hafta sonu çalışmaları, fabrika işçilerinin kazancını temel ücretin üzerine çıkarabiliyor. Bazı işverenler, siparişlerin yoğunlaştığı dönemlerde çalışanları elde tutmak için geçici ikramiyeler veriyor. Küçük atölyelerde ise daha düşük temel ücretlere daha uzun çalışma saatleri eşlik edebiliyor; dolayısıyla yıllık ortalama, birbirinden oldukça farklı çalışma koşullarını kapsayabiliyor.
Güneydoğudaki yaşam maliyetleri Seul’den düşük, ancak yurt dışındaki yakınlarına destek olan işçilerin bütçeleri yine de kısıtlı. Eve para göndermek çoğu zaman eğlence, seyahat veya daha rahat bir konaklamadan önce geliyor. Yiyecek ve ulaşım giderleri de biriktirilebilecek veya gönderilebilecek tutarı azaltıyor.
Şirket yurtları, barınma masraflarını azaltabilir ve işe gidiş süresini kısaltabilir. Ancak bu yurtlar kalabalık olabilir ve kent merkezlerinden uzakta bulunabilir; bu da kalanların boş zamanlarını değerlendirebileceği elverişli yerlerin sayısını azaltır. Özel olarak kiralık ev tutan işçilerin ise diğer yaşam giderlerinin yanı sıra depozito, kira veya aylık oda ücretlerini de bütçelerine katması gerekiyor.
Güvenlik ve barınma denetimlerin etkinliğine bağlı
Fabrikalar ve inşaat sahaları işçileri düşme, makine kazaları, sıcak ve kimyasallar gibi risklere maruz bırakıyor. Güvenlik talimatlarını anlayamadıklarında veya işverenler koruyucu ekipman sağlamadığında göçmen işçiler daha büyük tehlikeyle karşılaşıyor. Korece yapılan bir bilgilendirme, yeni gelen bir işçinin rutin bir işi nasıl güvenli biçimde yapacağından emin olamamasına yol açabilir.
Çevrilmiş eğitimler, anlaşılır ekipman etiketleri ve talimatlar sırasında sunulan tercüman desteği bu açığı azaltabilir. Bir yanlış anlamanın hem işçiyi hem de yakınındaki çalışma arkadaşlarını tehlikeye atabileceği iş yerlerinde bu tür destek özellikle önem taşıyor.
Bazı iş yerlerinde ücretlerin gecikmesi, ödenmemesi veya çalışma saatlerinin kötüye kullanılması sürüyor. İşçi büroları ve mahkemeler ücretlerin alınması veya kötü muameleye itiraz edilmesi için başvuru yolları sunuyor; ancak misilleme ya da vize sorunları korkusu şikâyette bulunmayı caydırabiliyor. Anlaşmazlıklarla ilgili daha hızlı kararlar ve izin verilen iş yeri değişiklikleri, işçilerin sorunlar uzamadan harekete geçmesine yardımcı olabilir.
İşverenin sağladığı konaklama da denetlenmesi gereken alanlardan biri. Bazı işçiler standartları düşük konteynerlerde veya kalabalık odalarda yaşıyor. Açık konut standartları ve denetimler, işçileri evlerini sağlayan işveren hakkında şikâyette bulunmaya mecbur bırakmadan sorunları ortaya çıkarabilir.
Kısa süreli ziyaretlerinin süresini aşanlar veya tarım ya da inşaatta kayıt dışı işlere geçenler dâhil EPS dışında çalışanlar, özellikle savunmasız durumda. Resmî istihdam düzenlemelerinin dışında kaldıklarında temel korumalardan uygulamada yararlanamıyor ve çoğu zaman hastanelere ya da kamu kurumlarına gitmekten kaçınıyorlar. Talebin öngörülebilir olduğu alanlarda yasal işe alımları artırmak, iş bulma aracılıklarını daha yakından denetlemek ve istismarın isimsiz biçimde bildirilmesine izin vermek, sömürü fırsatlarını azaltabilir.
Dil ve yalnızlık iş sonrası yaşamı şekillendiriyor
Yabancı işçilerin en sık bildirdiği güçlük dildi; işçilerin yüzde 37,4’ü bunu belirtti. Yüzde 26,9’u özel bir sorun yaşamadığını söylerken, yüzde 17’si yalnızlığı öne çıkardı. Bu nedenle Kore’deki yaşamdan duyulan yüksek memnuniyet, işçilerin önemli bir bölümünü etkileyen pratik engellerle birlikte görülüyor.
İş yerinde verilen temel Korece dersleri, çok dilli tabelalar ve eğitim sırasında tercüman desteği, çalışanların görevleri anlamasına ve hatalardan kaçınmasına yardımcı olabilir. İşverenler ve toplum kuruluşları da işçilerle gündelik iletişimlerinde bu dil engelleriyle karşılaşıyor. Daha iyi iletişim, iş güvenliği ve üretimin yanı sıra çalışanların moralini de iyileştirebilir.
Yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları, göçmenlerin bankacılık işlemlerini, doktor randevularını ve toplu taşımayı kullanmalarını kolaylaştıran akşam dil kursları düzenliyor. İş yeri dışındaki gündelik yaşamda da bu beceriler önemli: İşçilerin bir sağlık sorununu anlatması, bir ödemeyi anlaması veya yabancısı oldukları bir kentte yolunu bulması gerekebilir.
Uzun vardiyalar ve aileden uzakta yaşamak, yalnızlıkla baş etmeyi güçleştirebilir. Toplum merkezleri, spor kulüpleri ve inanç grupları iş dışında ilişkiler kurma olanağı sunuyor. Birden fazla dilde danışmanlık da bir başka destek biçimi; özellikle çalışma saatleri gündüz verilen olağan hizmetlere katılmayı zorlaştıran kişiler için.
Değişen beslenme alışkanlıkları sağlık sorunlarını gündeme getiriyor
Kore’deki Güneydoğu Asyalı işçiler üzerine yapılan bir araştırma, göçün ardından beslenme alışkanlıklarının değiştiğini ortaya koydu. Katılımcılar daha fazla kimçi ve deniz yosunu yediklerini, daha çok kahve içtiklerini ve pizza tüketimlerinin arttığını; buna karşılık daha az taze meyve yediklerini ve evde hazırlanan yemekleri daha seyrek tükettiklerini bildirdi.
Katılımcıların yaklaşık yüzde 28,2’si ülkeye geldikten sonra sağlıklarının kötüleştiğini bildirdi. Bunun nedenleri arasında alışılmadık yiyeceklere uyum sağlamakta zorlanma, hazır yemeklere daha fazla yönelme ve daha az egzersiz yapma öne çıktı. Uzun veya düzensiz saatlerde çalışanlar için yemek ve fiziksel aktivite, yeni bir düzene yerleşmenin daha geniş kapsamlı güçlüklerinin bir parçası haline geliyor.
İşverenler ve yerel sağlık merkezleri; beslenme hakkında bilgi vererek, uygun fiyatlı yerel ürünleri tanıtarak ve vardiyalı çalışma düzeninde aktif kalmanın yollarını önererek yardımcı olabilir. Sağlık desteğinin, işçilerin gerçek çalışma saatlerine ve bütçelerine uygun olması; sağlık hizmetlerinden yararlanmalarını kolaylaştıran dil desteğiyle birlikte sunulması gerekiyor.
Bakım sektörü yeni bir göç tartışmasını başlatıyor
Kore’nin yaşlanan nüfusu ve bakım işçisi açığı, politika yapıcıları fabrika dışındaki iş kollarında da işe alımları denemeye yöneltti. Seul, çocuk bakımı ve ev işlerinin yükünü azaltmak amacıyla ilk grup yabancı ev yardımcısını getiren bir pilot program başlattı; işe alımları artırmayı ve programa daha fazla Güneydoğu Asya ülkesini dâhil etmeyi planlıyor.
İlk geri bildirimlerde düşük ücretler, konaklama kesintileri, görev tanımlarının belirsizliği ve çalışanları programda tutma güçlükleri dile getirildi. Bazı işçiler başka sektörlerde daha iyi ücretli işler buldu. Görevler ve çalışma saatleri hem aileler hem de çalışanlar için belirsiz olduğunda bu tür bir düzenlemeyi sürdürmek zorlaşabiliyor.
Sendikalar ve sivil toplum kuruluşları, bakım hizmetlerindeki açığı daha düşük ücretli göçmen işçilerle kapatmanın çalışma standartlarını zayıflatma riski taşıdığını savunuyor. Destekçiler daha açık sözleşmeler, asgari ücretin güvence altına alınması ve çalışma saatlerinin şeffaf biçimde belirlenmesi çağrısında bulunuyor. Politika yapıcılar, çalışanlara adil koşullar sağlarken bakım hizmetlerini haneler için nasıl erişilebilir kılacaklarını tartışıyor.
Tartışma Seul’ün ötesini de ilgilendiriyor. Güneydoğudaki kentlerde fabrikalar işçi ararken yaşlı bakımı talebi de artıyor. Ev yardımcısı programının genişletilmesi veya tartışmalı istihdam koşullarının çözüme kavuşturulması için herhangi bir tarih açıklanmadı.
İmalat sektörü, bakım hizmetlerini genişletmeye yönelik girişimlere pratik dersler sunuyor. Hükümetlerin yönettiği işe alım, iş yasalarının eşit biçimde uygulanması, dil desteği ve uygulanabilir denetim, fabrika işçilerinin koşullarını iyileştirdi. Bu özelliklerin bakım işlerine de uygulanması, çalışanların sektörden ayrılmasını azaltırken hem haneleri hem de işçileri korumaya yardımcı olabilir.
İşçiler ve işverenler için pratik değişiklikler
Dil desteği, iyileştirme için en doğrudan alanlardan biri. İş yerindeki görevlerle bağlantılı kısa günlük dersler ve güvenlik kurallarının daha iyi çevrilmesi, kazaları ve hatalı üretimi azaltabilir. Yerel yönetimlerin ve işveren gruplarının destekleyeceği ortak eğitim merkezleri, bu tür hizmetleri küçük tedarikçiler için daha erişilebilir hale getirebilir.
Busan, Ulsan ve Güney Gyeongsang hafta sonu derslerini, hukuki danışma hizmetlerini ve finansal okuryazarlık eğitimlerini eşgüdüm içinde düzenleyebilir. Bu hizmetler sözleşmelerin, hane bütçelerinin ve yerel yaşamın yönetilmesine yardımcı olurken toplum etkinlikleri de yurtlar ve üretim hatlarının dışındaki kişilerle iletişim kurma olanağı sunabilir.
Ücretlerin ödenmemesi veya belgelenmiş taciz durumlarında daha hızlı iş değiştirme izni verilmesi, hem geçim kaynağını hem de vize düzenlemelerini kontrol eden işverene karşı işçilerin üzerindeki baskıyı azaltabilir. Şirket konutları için düzenli denetimlerde kontrol edilecek pratik standartlar belirlenmesi, sakinlerin şikâyette bulunması gerekmeden barınma sorunlarının ele alınmasını sağlayabilir.
Her işçinin, iş kazası sigortası ve şartları karşılayanlar için ulusal sağlık sigortası dâhil uygun sigortalara ihtiyacı var. Sisteme kayıt, haklara ilişkin anlaşılır açıklamalar ve desteğe erişim, resmî korumanın gündelik yaşamda işe yaramasını sağlayan unsurlar arasında.
Hem Kore’de hem de işçi gönderen ülkelerde işe alımın denetimi sürdürülmeli, yasa dışı ücretler için caydırıcı yaptırımlar uygulanmalı. Hükümetler aracılığıyla işe alım, Asya’nın bazı bölgelerinde aracılar tarafından yürütülen sistemlerle karşılaştırıldığında maliyetleri şimdiden düşürdü. Bu kanalları istismardan uzak tutmak, işçileri korurken fabrikaların istikrarlı iş gücü bulmasına da yardımcı oluyor.
Bölgesel veriler, ekonomik bağımlılıkla gündelik yaşam deneyimini bir arada ortaya koyuyor. İşverenlerin kalabilen, öğrenen ve güvenli biçimde çalışabilen kişilere ihtiyacı var. İşçilerin ise düzenli ücrete, anlaşılır kurallara, düzgün konaklamaya ve vardiyalarının dışında bir yaşama ihtiyacı var. Bu ihtiyaçların birlikte ele alınması, göçmen iş gücüne bağımlı sanayi topluluklarını destekleyebilir.
Öne Çıkanlar
- Busan, Ulsan ve Güney Gyeongsang’da yabancı işçilerin yüzde 59,2’si madencilik ve imalat sektörlerinde çalışıyor.
- Güneydoğuda 2024’te yaklaşık 215 bin yabancı yaşıyordu; 2023 istihdam verilerinde çalışan 15 yaş ve üzeri yabancıların sayısı 97.972 olarak kaydedildi.
- Yıllık ortalama kazanç yaklaşık 30 milyon won; hizmetlerde 31 milyon won, inşaatta ise 25 milyon won.
- Yabancı işçilerin yüzde 76,8’i düzenli işlerde çalışıyor. Gündelik işçilerin oranı yüzde 12,7, kendi hesabına çalışanların oranı ise yüzde 10,5.
- En büyük ulusal grubu yüzde 22,2 ile Vietnamlılar oluşturuyor.
- 2024’te iş memnuniyeti yüzde 75,2, gelir memnuniyeti yüzde 65, yaşam memnuniyeti ise yüzde 83,2 oldu.
- İşçilerin yüzde 37,4’ü dil güçlükleri yaşarken, yüzde 17’si yalnızlığı öne çıkardı.
- EPS, resmî işe alım ve işçi korumaları sağlıyor; ancak uygulama, iş yeri değişiklikleri, güvenlik ve barınma hâlâ dikkat gerektiren alanlar.
- Seul’deki ev yardımcısı pilot programı; ücret, konaklama kesintileri ve görevlerin açıkça tanımlanması gibi konuları da içeren tartışmayı bakım sektörüne taşıdı.






