1 Eylül'deki son tarih, kayıt dışı sigorta anlaşmalarını gündeme taşıyor
Çin, işverenlerin ve çalışanların zorunlu sosyal sigorta ödemelerinden vazgeçmesine izin veren anlaşmaları 1 Eylül'den itibaren açıkça yasaklayacak. Bu adım, gelecekteki haklarını bugün daha fazla nakit almak karşılığında takas eden işletmeler ve çalışanlar üzerinde yeni bir baskı oluşturuyor. Yüksek Halk Mahkemesi tarafından duyurulan değişiklik, çalışanların sigorta kapsamındaki haklarından feragat ettiği sözleşmeler de dahil olmak üzere, şirketlerin prim ödemekten kaçınmasına olanak tanıyan düzenlemeleri hedef alıyor.
İçindekiler
- 1 Eylül'deki son tarih, kayıt dışı sigorta anlaşmalarını gündeme taşıyor
- Çalışanların ve işverenlerin ödemesi gerekenler
- Prim tahsilatının uygulanması neden aciliyet kazanıyor?
- Küçük işletmeler zor bir maliyet hesabıyla karşı karşıya
- Hane kaydı, yardımlara erişimi belirliyor
- Sağlık sigortasının birleştirilmesi kazanımlara işaret ediyor
- Sağlık reformları kazanım sağlarken ek masraf da getirebilir
- Adalet ve güven katılımı etkiliyor
- Emeklilik değişiklikleri büyüyen yaşlı nüfusla başa çıkmayı amaçlıyor
- Sağlık hizmetlerinde eşgüdüm aynı reform çabasının parçası
- Daha güçlü güvencenin maliyetini kim üstlenecek?
- Öne Çıkanlar
29 Ağustos 2025 itibarıyla yaklaşan son tarih, Çin'de en düşük ücretle çalışan birçok kişi için zor bir tercih anlamına geliyor. Milyonlarca kişi yıllardır emeklilik, sağlık güvencesi ve diğer haklara yönelik primler yerine daha yüksek net ücreti tercih etti. Mahkeme, zorunlu sigorta yerine nakit teşvik sunan işverenlerin yasayı ihlal ettiğini açıkladı.
Çin'in sosyal güvenlik sistemi şimdiden bir milyardan fazla kişiyi kapsıyor, ancak yaşlanan nüfus güvenilir finansman ihtiyacını artırıyor. Hükümetin açıkladığı hedef, sistemin mali sürdürülebilirliğini güçlendirmek ve insanlar yaşlandıkça onları korumak. İşletmelerin ve çalışanların ödemekten kaçındığı primlerin tahsil edilmesi de bu çabanın bir parçası.
Küçük işletmeler ve haneler ise daha acil bir hesapla karşı karşıya: Primler ödendikten sonra ne kadar para kalacak? İşletme sahipleri, artan istihdam maliyetlerinin ücretlerin düşmesine, iş sayısının azalmasına ya da işletmelerin kapanmasına yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Günlük giderlerini karşılamakta zaten zorlanan çalışanlar daha iyi bir güvenceye kavuşurken her ay daha az parayla geçinmek zorunda kalabilir.
Dolayısıyla eylüldeki değişiklik, farklı zaman ölçeklerinde işleyen iki sorunu bir araya getiriyor. Aileler ve işverenler bugün bütçelerini dengelemek zorundayken emeklilik ve sağlık sistemleri önümüzdeki on yıllarda çok daha yaşlı bir nüfusa hazırlanmalı.
Çalışanların ve işverenlerin ödemesi gerekenler
Çin'deki sosyal sigorta beş ana alanı kapsıyor: Emeklilik, sağlık sigortası, işsizlik sigortası, iş kazası sigortası ve doğum sigortası. Bu programlar birlikte, kişi emekli olduğunda, hastalandığında, işini kaybettiğinde, işte yaralandığında veya doğum yardımlarına ihtiyaç duyduğunda gelir sağlıyor ya da masraflarına katkıda bulunuyor.
Hem işverenler hem çalışanlar prim ödüyor. Oranlar şehre göre değişmekle birlikte, çalışanların brüt gelirinin yaklaşık yüzde 10'u, işverenlerin ise yüzde 25'i düzeyindeki primler uluslararası standartlara göre yüksek kabul ediliyor. Başka bir tahmine göre çalışanların katkısı aylık ücretlerinin yaklaşık yüzde 12'sine ulaşıyor. Çalışanların fiilî kesintileri, geçerli yerel kurallara bağlı.
Brüt gelir, kesintilerden önceki kazançtır. Çalışanın ödediği prim eline geçen parayı azaltırken işverenin ödediği prim, o kişiyi çalıştırmanın maliyetini artırır. Bu nedenle sigorta yerine nakit ödeme hem çalışanlara hem işverenlere cazip gelebilir; ancak bu durumda çalışan, primlerin finanse edeceği güvenceden yoksun kalır.
Asgari prim kuralları, düşük gelirli bazı çalışanlar üzerindeki yükü özellikle ağırlaştırıyor. Çalışanın kazancı bu tutarın altında olsa bile primler asgari ücret tutarı esas alınarak hesaplanabiliyor. Böylece çalışan, gerçek kazancından daha yüksek bir tutar üzerinden prim ödüyor ve kesinti gelirinin daha büyük bir bölümünü oluşturuyor.
Kentlerde çalışanlar genellikle kırsal kesimde yaşayanlara ve kayıt dışı çalışanlara kıyasla daha kapsamlı haklardan yararlanıyor. 2023 sonu itibarıyla emekli kent çalışanlarının ortalama aylık emekli maaşı 3.700 yuan, kırsal kesimde yaşayanlarınki ise 223 yuandı. Bu rakamlara göre kent çalışanlarının emekli maaşı kırsal kesimdeki tutarın yaklaşık 16,6 katıydı. Bu fark, sistemde emeklilik güvencesinin ne kadar değişebildiğini gösteriyor.
Prim tahsilatının uygulanması neden aciliyet kazanıyor?
Çin'de 2024'te 60 yaşın üzerinde yaklaşık 310 milyon kişi vardı; bu, nüfusun yaklaşık yüzde 22'sine karşılık geliyor. Bu sayının 2050'ye kadar 500 milyonu aşacağı öngörülüyor. Çalışan nüfusun küçülürken emekli nüfusun büyümesi, emekli maaşı ödemeleri ve sağlık harcamaları üzerindeki baskıyı artırıyor.
Yıllarca kuralların gevşek uygulanması, şirketler ve çalışanlar arasındaki kayıt dışı anlaşmalarla sosyal sigorta primlerinin ödenmemesine olanak tanıdı. IndexBox'ın 2024 tarihli araştırmasına göre, 6 binden fazla şirketin yalnızca yüzde 28,4'ü sosyal sigorta kurallarına tam olarak uydu. Resmî verilere göre kent çalışanları emeklilik programına prim ödeyenlerin sayısı 387 milyon; bu da iş gücünün yaklaşık yarısı.
Sistemin bir milyardan fazla kişiyi kapsaması, farklı güvence biçimlerini içerirken 387 milyonluk sayı kent çalışanları emeklilik programına prim ödeyenlerle ilgili. Finansman açısından prim ödeyenlerin sayısı, yardım alan ya da bu yardımlardan yararlanma hakkı bulunanların sayısı kadar önem taşıyor.
Yüksek Halk Mahkemesi'nin kararı, uygulamadaki boşlukları kapatmayı, azalan emeklilik fonlarını güçlendirmeyi ve Çin tüketim odaklı bir ekonomiye ilerlerken daha güçlü bir sosyal güvenlik sistemini desteklemeyi amaçlıyor. Daha iyi bir güvence, hanelerin karşı karşıya olduğu mali belirsizliği azaltabilir; ancak primler çalışanların hemen kullanabileceği nakdi de düşürüyor.
Birçok işletme, Kovid-19 pandemisinin ekonomik sarsıntılarından ve süregelen ticari gerilimlerden hâlâ toparlanmaya çalışırken son tarihle karşı karşıya. Daha yüksek ABD gümrük vergilerinden etkilenen bazı fabrikalar, sigorta primi ödemekten kaçınmak için tam zamanlı çalışanlarını işten çıkarıp gündelik işçi olarak yeniden işe aldı. Bu örnek, istihdam biçimlerindeki değişikliklerin prim tahsilatı çabalarını nasıl güçleştirebileceğini gösteriyor.
Küçük işletmeler zor bir maliyet hesabıyla karşı karşıya
Societe Generale, sosyal sigorta yükümlülüklerine tam uyumun şirketlere ve tüketicilere gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yaklaşık yüzde 1'i kadar maliyet getirebileceğini tahmin ediyor. GSYH, bir ekonomide üretilen mal ve hizmetlerin değerini ölçüyor. Dolayısıyla bu tahmin, işletmeler ve haneler genelinde önemli boyutlara ulaşabilecek bir maliyete işaret ediyor.
Kâr marjları dar olan küçük şirketler ek masrafı karşılamakta zorlanabilir. IndexBox'a konuşan bir restoran sahibi, yeni maliyetlerin vergi öncesi yıllık kârının büyük bölümünü tüketeceğini ve işletmeyi kırılgan bir mali durumda bırakacağını söyledi.
Reuters'a konuşan bir analist, küçük şirketlerin karşı karşıya olduğu baskıyı varlıklarına yönelik bir tehdit olarak niteledi:
Bu, birçok küçük işletme için bir ölüm kalım meselesi olabilir.
İş gücü maliyetlerinin artmasından kaygı duyan işverenler ücretleri düşürebilir, çalışanları işten çıkarabilir ya da işletmelerini kapatabilir. Bazıları ise istihdamı resmî kayıtlara geçirmeden çalışan alabilir. İşlerin kayıt dışı sektöre kayması, prim ödeyenlerin sayısını artırmayı ve kırılgan durumdaki çalışanları daha iyi korumayı zorlaştırır.
Düşük gelirli çalışanlar da kendi tercihleriyle karşı karşıya. Zorunlu primler bugün ellerine geçen ücreti azaltıyor, ancak hastalık, işsizlik ve emeklilik dönemlerinde güvence sağlıyor. Asgari prim kuralları, ücreti prim hesabında kullanılan tutarın altında kalan çalışanlar için bu tercihi özellikle zorlaştırıyor.
Eylül ayında yürürlüğe girecek uygulama değişikliği, kaç işletmenin kapanacağına ya da kaç işin kaybedileceğine ilişkin belirli bir sonuç öngörmüyor. Bunlar artan maliyetlere verilebilecek olası tepkiler. Hemen uygulanacak zorunluluk ise işverenlerin ve çalışanların zorunlu sigortadan kaçınmak için kayıt dışı bir feragat anlaşması yapamaması.
Hane kaydı, yardımlara erişimi belirliyor
1958'de oluşturulan Çin'in hukou sistemi, hane kaydını belirli bir yere bağlıyor. Sistem, iş gücünün hareketliliğini kontrol etmek ve kent sakinlerine temel sosyal güvenceler sağlamak amacıyla tasarlandı. Haklar kayıt yerine bağlı olduğundan, kentlerde çalışan kırsal göçmenler çoğu zaman kent sakinleriyle aynı sosyal sigorta programlarına erişemiyor.
Bu nedenle bir çalışan, istihdam için kente taşınsa da orada kayıtlı biriyle aynı sosyal güvenceye kavuşamayabilir. Kent ve kırsal kesimdeki emekli maaşları arasındaki fark; kayıt yeri, istihdam durumu ve farklı grupların erişebildiği sigorta programlarını kapsayan daha geniş bir ayrışmanın görünür parçalarından biri.
Çongçing ve diğer kentler hukou kısıtlamalarını gevşeterek milyonlarca kırsal göçmenin kent kaydı almasına ve daha iyi sosyal güvencelere erişmesine olanak tanıdı. Araştırmalar, bu reformların kırsal hanelerin mali zorluklara karşı dayanıklılığını güçlendirebildiğini, gelirlerini artırabildiğini ve resmî finansal hizmetlere erişimlerini iyileştirebildiğini gösteriyor.
Göçmen işçiler ve kayıt dışı işlerde çalışanlar hâlâ eşit olmayan bir kapsama sahip. Karmaşık kurallar, herkesin sisteme katılmasının önünde engel oluşturuyor. Bu nedenle prim tahsilatının daha sıkı uygulanmasının yanı sıra, kayıtlı oldukları yerden uzakta yaşayıp çalışanların yardımlara erişimini kolaylaştırmak da gerekiyor.
Sağlık sigortasının birleştirilmesi kazanımlara işaret ediyor
Frontiers dergisinde yayımlanan araştırma, Kentsel-Kırsal Yerleşik Sağlık Sigortası'nın (URRMI) birleştirilmesinin kentlerde çalışan kırsal göçmenlerin istihdam kalitesini artırdığını ortaya koydu. Sağlık sigortasının birleştirilmesine ilişkin araştırma, ücretlerde, sosyal güvence kapsamı ve iş istikrarında iyileşmeler tespit etti.
URRMI, kent ve kırsal kesimde yaşayanlara yönelik sağlık sigortası düzenlemelerini bir araya getiriyor. Kırsal bölgelerle kentler arasında çalışanlar açısından bu birleşme, kayıt yerleri ya da ikamet ettikleri yerden kaynaklanan güvence farklılıklarını gideriyor.
En belirgin etkiler yaşlı çalışanlarda ve istihdamın büyük bölümünün birincil sektörlerden oluştuğu bölgelerde görüldü. Birincil sektörler, tarım gibi ürünleri doğrudan doğal kaynaklardan elde eden faaliyetleri kapsıyor.
Bulgular, daha ileri düzeyde bir bütünleşmenin kent ve kırsal nüfuslar arasındaki sosyal sigorta kapsamı farkını azaltabileceğine işaret ediyor. Ayrıca daha fazla prim tahsilatının reformun yalnızca bir parçası olduğunu gösteriyor: Yardımların nasıl düzenlendiği, çalışanların istihdam güvencesini ve aldıkları korumayı etkileyebiliyor.
Sağlık reformları kazanım sağlarken ek masraf da getirebilir
BMC Public Health'te yayımlanan bir araştırma, kırsal emeklilik ve sağlık sigortası programlarına katılımın belirli yaş ve gelir gruplarında daha iyi sağlık sonuçlarıyla sınırlı ölçüde ilişkili olduğunu ortaya koydu. Kırsal sigorta ve sağlık araştırması, incelenen nüfus genelinde etkilerin sınırlı kaldığını ve sağlanan yararların gruplara göre değiştiğini tespit etti.
Tanıya Dayalı Gruplar (DRG) ödeme reformunu inceleyen başka bir araştırma ise yaşlı hastaların ilaç masraflarının düşerken cepten ödedikleri tutarın arttığını buldu. DRG, hastanelere yapılan ödemeleri her sağlık hizmeti için ayrı ödeme yapmak yerine tedavi kategorilerine göre düzenleyen bir yöntem.
Araştırmadaki yaşlı hastalar, mali yükün kamu sigortasından bireylere kaymasıyla karşılaştı. Cepten yapılan ödemeler, hastaların kendi karşıladığı masraflardır. Bu nedenle ödeme sistemi kapsamında ilaç harcamalarının azalması, sigorta kapsamı ve hastane ödemelerinin düzenlenişine bağlı olarak kişinin faturasının artmasıyla aynı anda gerçekleşebilir.
Ulusal Ekonomik Araştırmalar Bürosu'nun araştırması uluslararası bir karşılaştırma sunuyor. Diğer ülkelerde sosyal güvenlik reformları, ileri yaşlarda çalışmanın dolaylı vergi yükünü azaltarak yaşlı çalışanların iş gücüne katılımını genellikle artırdı. Bu terim, emeklilik kurallarının ileri yaşlarda çalışmayı mali açıdan daha az cazip hâle getirmesini ifade ediyor.
Bu reformların etkisi, yardım düzeyine, sistemin yapısına ve ekonomik koşullara bağlı. Araştırmalar birlikte değerlendirildiğinde Çin açısından pratik bir noktaya işaret ediyor: Sisteme katılım, ödeme kuralları ve yardımların değeri, çalışanların ve emeklilerin reformlardan ne elde edeceğini etkiliyor.
Adalet ve güven katılımı etkiliyor
Yakın tarihli bir araştırma, fırsatların ve sonuçların adil olduğuna yönelik algının kişilerin sosyal güvenlik duygusunu artırdığını ortaya koydu. Siyasi güven aracı bir rol oynadı; başka bir deyişle, kurumlara duyulan güven, adalet algısını daha güçlü bir korunma hissine bağladı.
Kent sakinleri, kaynakların dağılımındaki adaletsizliklere karşı özellikle duyarlıydı. Kırsal kesimde yaşayanları ise somut eşitsizlikler ve topluluk dayanışması, yani topluluk içindeki ilişkilerin ve karşılıklı desteğin gücü daha fazla etkiledi.
Araştırmanın politika önerileri arasında düzenli adalet denetimleri, kamuoyunun geri bildirim kanallarının güçlendirilmesi ve özellikle kırsal bölgelerde kaynak farklılıklarının azaltılmasına yönelik adımlar yer aldı. Adalet denetimleri, kuralların ve kaynakların farklı gruplara eşit şekilde hizmet edip etmediğini incelerken geri bildirim mekanizmaları insanlara sistemdeki sorunları bildirme olanağı sunar.
Çalışanlardan gelecekteki güvenceleri karşılığında bugün ellerine geçen ücretin azalmasını kabul etmeleri istendiğinde kamu güveni önem kazanıyor. Yıllarca prim ödeyip karşılığında çok az şey alacaklarından korkan bazı gençler arasında güven zaten kırılgan. Bu nedenle şeffaflığın artırılması ve eşit olmayan erişimin giderilmesi, sisteme katılımın sürdürülebilmesiyle doğrudan bağlantılı.
Emeklilik değişiklikleri büyüyen yaşlı nüfusla başa çıkmayı amaçlıyor
Çin'in emeklilik sistemi bir milyardan fazla kişiyi kapsayacak şekilde genişledi, ancak mali ve demografik sorunlarla karşı karşıya. Yasal emeklilik yaşı dünyadaki en düşük oranlardan biri. Ocak 2025'ten itibaren emeklilik yaşları kademeli olarak yükseltilerek erkeklerde 63'e, kadınlarda ise 55 ile 58 arasına çıkarılıyor.
Çin Sosyal Bilimler Akademisi, mevcut eğilimlerin sürmesi hâlinde çalışanlara yönelik temel emeklilik sisteminin 2035'e kadar parasız kalabileceğini öngörüyor. Bu koşula bağlı tahmin, primleri tahsil etme ve emeklilik kurallarını düzenleme çabalarını daha acil hâle getiriyor.
Prim tahsilatı ve demografik baskıları birbirine bağlayan başlıca tarihler şöyle:
- Ocak 2025: Yasal emeklilik yaşının kademeli olarak yükseltilmesine başlanıyor.
- 29 Ağustos 2025: Çalışanlar ve işverenler eylül ayındaki uygulama son tarihine yaklaşıyor.
- 1 Eylül 2025: Kayıt dışı anlaşmalarla sosyal sigortadan muaf olma yasağı yürürlüğe giriyor.
- 2035: Mevcut eğilimler sürerse Çin Sosyal Bilimler Akademisi, çalışanlara yönelik temel emeklilik sisteminin fonlarının tükenebileceğini öngörüyor.
- 2050: Çin'de 60 yaşın üzerindeki nüfusun 500 milyonu aşacağı tahmin ediliyor.
Uzmanların belirlediği reform hedefleri arasında emeklilik yaşının değiştirilmesiyle mali sürdürülebilirliğin desteklenmesi, finansman ve fon yönetiminin iyileştirilmesi, esnek çalışanlarla göçmenleri kapsama alanının genişletilmesi, hukou kısıtlamalarının kaldırılması ve özel emeklilik planlarının geliştirilmesi yer alıyor.
Sistem parçalı yapısını koruyor ve ülke çapında eşgüdümden yoksun. Politika yapıcılar ekonomik büyümeyi, sigorta fonlarına giren ve fonlardan çıkan parayı ve sağlanan korumanın düzeyini dengelemek zorunda. Prim oranlarını artırmak çalışanların ve işverenlerin maliyetlerini yükseltirken yardımları azaltmak, hak sahiplerine daha az destek sağlanması anlamına geliyor.
Çinli aileler yaşlı yakınlarına bakmada geleneksel olarak önemli bir rol oynuyor ve çoğu zaman yaşlılıkta devlet desteğinin yerini alıyor. Ailelerin küçülmesi ve nüfusun yaşlanması, resmî sosyal güvenlik programları üzerindeki baskıyı artırıyor. Gelecekteki reformların kamu yardımlarının ve akrabalardan gelen desteğin birlikte nasıl işlediğini hesaba katması gerekiyor.
Sağlık hizmetlerinde eşgüdüm aynı reform çabasının parçası
Çin'in sigorta değişiklikleri; sağlık hizmetlerini, sağlık sigortasını ve ilaçları eşgüdümlü hâle getirmeye yönelik daha geniş bir çabanın parçası. Üç alanın bağlantılandırılması olarak bilinen bu strateji, verimliliği artırma, maliyetleri düşürme ve kapsamı genişletme hedefleriyle 2014'ten bu yana hükümetin öncelikleri arasında yer alıyor.
Bu yaklaşım, normalde ayrı ayrı alınabilecek kararları bir araya getiriyor: Hastanelerin nasıl tedavi sunduğu, sigortanın tedavileri nasıl karşıladığı ve ilaçların nasıl temin edildiği. Sanming modeli gibi yerel uygulamaların başarısı, maliyetleri azaltma ve sigorta fonlarının gelirleriyle harcamaları arasında daha iyi denge kurma potansiyelini gösterdi.
Sektörler arasındaki eşgüdümün sınırlı kalması hâlâ bir sorun. Kent ve kırsal kesim arasındaki süregelen eşitsizlikler, sağlık bilgi sistemlerindeki eksiklikler ve sağlık iş gücünü geliştirme ihtiyacı da bu yaklaşımın ne kadar etkili olacağını belirliyor.
Çin, Meksika ve Vietnam'ın da aralarında bulunduğu gelişmekte olan ülkelerdeki sağlık reformlarını karşılaştıran araştırmalar, sosyal sağlık sigortasının yoksul kesimlere yönelik mali korumayı artırabileceğini gösteriyor. Sonuçlar; politikanın tasarımına, yerel koşullara ve titiz değerlendirmelere bağlı.
Bu araştırmalar, sağlık hizmeti arzını iyileştirmenin de önemini ortaya koyuyor. Hizmet kalitesinin artması ve tedaviye erişimin genişlemesi, sigorta kapsamının artırılması kadar önemli. İnsanların hem sağlık faturasını ödemek için desteğe hem de uygun sağlık hizmetlerine erişime ihtiyacı var.
Daha güçlü güvencenin maliyetini kim üstlenecek?
Çin'in önündeki acil sorun, çalışanlar ve küçük işletmeler üzerinde dayanılmaz bir yük oluşturmadan prim ödeyenlerin sayısını artırmak. Daha güçlü finansman, sosyal güvenlik sistemini ve tüketim odaklı ekonomiye geçişi desteklerken artan kesintiler ve istihdam maliyetleri hane harcamalarını ve işletme bütçelerini daraltabilir.
Uzmanlar geçişi kolaylaştırmak için çeşitli yöntemler öneriyor: Düşük gelirli çalışanlara ve küçük işletmelere daha fazla devlet desteği, daha kapsamlı işsizlik yardımları ve sosyal yardımların yanı sıra daha iyi fon yönetimi ve şeffaflık. Diğer öneriler arasında parçalı sistemlerin ülke çapında eşgüdümü, göçmenlerin erişimini iyileştirmek için hukou reformunun sürdürülmesi ve gönüllü katılıma dayalı özel emeklilik planları bulunuyor.
Devlet destekleri, kısa vadeli maliyetin bir bölümünü haneler ve işverenler üzerinden alabilir. İşsizlik yardımlarının ve sosyal desteklerin genişletilmesi gelir kaybı yaşayan kişilere yardımcı olurken daha şeffaf fon yönetimi, prim ödeyenlerin paralarının nasıl kullanıldığını anlamasını sağlayabilir.
Bir politika danışmanı, bu önerilerin temelindeki kararı şöyle ifade etti:
Sosyal güvenlik reformunun temel zorluğu, maliyeti kimin üstleneceğine karar vermek.
1 Eylül'de yürürlüğe girecek yasak, prim ödeme zorunluluğunu güçlendiriyor. Uzun vadeli başarı; mali yükün ne kadarını hükümetin üstleneceğine, kuralların ne kadar etkili uygulanacağına ve politikaların değişen ekonomik ve demografik koşullara nasıl yanıt vereceğine bağlı olacak. Çalışanların güvenilir yardımlara, işletmelerin ise bu yardımları finanse edebilecekleri uygulanabilir bir yönteme ihtiyacı var.
Öne Çıkanlar
- Çin, zorunlu sosyal sigorta primlerinden feragat edilmesine olanak tanıyan kayıt dışı anlaşmaları 1 Eylül 2025'ten itibaren yasaklayacak.
- Tipik tahminlere göre çalışanlar brüt gelirlerinin yaklaşık yüzde 10'unu, işverenler ise yüzde 25'ini prim olarak ödüyor; çalışan kesintileri ayrıca ücretin yaklaşık yüzde 12'si olarak belirtiliyor.
- Asgari prim kuralları, en düşük gelire sahip çalışanlar üzerinde oransal olarak daha ağır bir yük oluşturabiliyor.
- 2024'te yapılan bir araştırmaya göre 6 binden fazla şirketin yalnızca yüzde 28,4'ü sosyal sigorta kurallarına tam olarak uydu.
- 2023 sonu itibarıyla emekli kent çalışanlarının ortalama aylık emekli maaşı 3.700 yuan, kırsal kesimde yaşayanlarınki ise 223 yuandı.
- Çin'de 2024'te 60 yaşın üzerinde yaklaşık 310 milyon kişi vardı; bu sayının 2050'ye kadar 500 milyonu aşacağı öngörülüyor.
- Küçük işletmeler artan maliyetlerle, çalışanlar ise sigorta güvencesi karşılığında bugün daha az ücret alma riskiyle karşı karşıya.
- Hukou reformu, sigortanın birleştirilmesi, devlet desteği ve daha iyi fon yönetimi; erişimi ve mali sürdürülebilirliği iyileştirmek için önerilen önlemler arasında.






