Gündelik Teknoloji Etrafında Şekillenen Bir Üretim Değişimi
Japonya ve Hindistan, temel üretim kapasitesini rekabetçi tutarken Çin’e bağımlılığı azaltmak amacıyla olgun yarı iletken çiplerin, sıvı kristal ekranların ve bataryaların üretimini Japonya’dan Hindistan’a taşımaya yönelik planlarını ilerletiyor. 28 Ağustos 2025 itibarıyla girişimin, Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin Japonya Başbakanı Shigeru Ishiba ile yapılacak zirve için Japonya’yı ziyareti sırasında açıklanması bekleniyor.
İçindekiler
- Gündelik Teknoloji Etrafında Şekillenen Bir Üretim Değişimi
- Eski Çipler Neden Hâlâ Önemli?
- Japonya’nın Güçlü Yönleri ve Çin’den Gelen Baskı
- Şirketler Taşınmaya Hangi Üretim Faaliyetlerini Hazırlıyor?
- Hindistan’ın Teşvikleri ve Fabrika Hedefleri
- Teknolojiyi Korumak ve Yetkinlik Geliştirmek
- Ekonomik Güvenlik Ortaklığın Şekillenmesinde Etkili
- Japonya Gelişmiş Çipleri Ülke İçinde Üretmeyi Hedefliyor
- Tedarik Zincirlerini Taşımak Yatırımdan Fazlasını Gerektiriyor
- Üretim Hamlesinin Önemli Aşamaları
- Özet
Planı Japonya Dış Ticaret Örgütü (JETRO) ve Hindistan Sanayi Konfederasyonu hazırladı. Plan, Japon üreticilerin daha ucuz Çin ürünleriyle rekabet ederken sürdürmekte zorlandığı yerleşik üretim teknolojilerine odaklanıyor. Güneş enerjisi ekipmanları, kompresörler ve diğer sanayi bileşenleri de planın kapsamında.
Önerilen bu değişim, iki ülkenin önceliklerini bir araya getiriyor. Japonya, ticari açıdan sürdürülebilir üretimi korumak ve önemli bileşenlere erişimi güvence altına almak istiyor. Hindistan ise daha büyük bir elektronik üretim sanayisi kurmayı ve özellikle Çin’den gelen ithal parçalara bağımlılığını azaltmayı hedefliyor.
Söz konusu çipler, yapay zekâ ve en yeni akıllı telefonlarla özdeşleşen gelişmiş işlemcilerden farklı. Olgun yarı iletkenler; elektrikli araçlarda, ev aletlerinde ve sanayi makinelerinde temel işlevleri yerine getiriyor. Bu çiplerin üretiminin taşınması, en yeni çipler kadar ilgi görmese de gündelik ürünlerin tedarikini etkileyebilir.
Japonya’nın yaklaşımı, eski üretim teknolojilerini ortaklarıyla paylaştığı tedarik zincirlerinde tutarken ülke içindeki kaynaklarını gelişmiş yarı iletkenlerin geliştirilmesine yoğunlaştırmasına da olanak tanıyor. Hindistan ise Japonya’nın üretim bilgisini kendi iş gücü, mühendislik yeteneği ve devlet teşvikleriyle birleştirme fırsatı yakalıyor.
Girişim, şirketlerin yürüttüğü münferit projelerle birlikte hâlâ geliştirilme aşamasında. Üretimin taşınmasına ilişkin kapsamlı bir takvim, projeye katılacak fabrika sayısı ve katılımcı şirketlerden bazılarının kimlikleri henüz açıklanmadı.
Eski Çipler Neden Hâlâ Önemli?
Eski nesil yarı iletkenler, olgun ve yerleşik üretim süreçleriyle üretilen çiplerdir. “Eski nesil” ifadesi üretim teknolojisini tanımlar; çiplerin kendisi ise ulaşım, ev aletleri ve sanayi alanlarında güncel ihtiyaçları karşılamayı sürdürür.
Elektrikli araçlarda bu bileşenler gerilim kontrol sistemlerinde kullanılır. Enerji verimli ev aletleri, elektrik gücünü yönetmeye yardımcı olan invertörlerinde bu çiplere dayanır. Sanayi ekipmanlarının da temel çalışma işlevlerini yerine getirmek için bu tür çiplere ihtiyacı vardır. Bu kullanım alanlarında güvenilir performans ve uygun maliyetli üretim başlıca önceliklerdir.
2 nanometre olarak tanımlanan üretim süreçleriyle üretilen gelişmiş çipler, akıllı telefonlar ve yapay zekâ tartışmalarında büyük ilgi görüyor. Olgun çipler ise pazarın farklı bir bölümüne hizmet ediyor. Bu çipleri üreten bir fabrika, en yeni üretim sürecine ihtiyaç duymadan güvenilir bileşen arayan işletmelere destek sağlayabilir.
Bu nedenle Japonya ve Hindistan, en gelişmiş çip sanayisini hemen kurmaya çalışmak yerine geniş kapsamlı bir üretim ihtiyacını hedefliyor. Hindistan’ın olgun çip üretimine odaklanması; maliyet ve güvenilirliğin özellikle önem taşıdığı otomotiv, telekomünikasyon ve tüketici elektroniği şirketlerinin talebiyle örtüşüyor.
Planın kapsamı bu yaklaşımı çiplerin ötesine taşıyor. LCD ekranlar, bataryalar, güneş enerjisi ekipmanları ve kompresörlerin tümü, daha geniş üretim sanayilerini destekleyen ürün veya bileşenler. Birden fazla üretim türünü sürdürmek, ortaklığa tek bir yarı iletken yatırımından daha geniş bir amaç kazandırıyor.
Japonya’nın Güçlü Yönleri ve Çin’den Gelen Baskı
Japonya, 1980’lerde küresel yarı iletken pazarının yaklaşık yüzde 50’sine sahipti. ABD’nin uyguladığı ihracat kısıtlamaları, Çin’in fiyat rekabeti ve Tayvan ile Güney Kore’de uzmanlaşmış çip üreticilerinin büyümesi, Japonya’nın pazardaki konumunu zayıflattı.
Japon şirketleri yarı iletken malzemeleri, kimyasalları ve üretim ekipmanlarında hâlâ önemli avantajlara sahip. Bitmiş çipler başka ülkelerde üretilse bile bunlar çip üretiminin vazgeçilmez unsurları. Japonya; NAND bellek, güç yarı iletkenleri, mikrodenetleyiciler ve CMOS görüntü sensörlerinde de rekabet gücünü koruyor.
NAND bellek verileri depolar, mikrodenetleyiciler cihazlardaki kontrol işlevlerini yönetir, CMOS görüntü sensörleri ise görüntüleri yakalar. Japonya, bellek çipi sanayisinin bir diğer büyük kolu olan DRAM pazarından büyük ölçüde çekildi. Ülkenin koruduğu güçlü yönler, Japonya’nın rolünün önemli olduğunu ancak belirli teknolojiler ve üretim girdilerinde yoğunlaştığını gösteriyor.
Çinli üreticiler, daha düşük fiyatları sayesinde olgun çiplerin ve diğer yerleşik ürünlerin seri üretiminde ciddi bir rekabet baskısı oluşturuyor. Hindistan’a taşınması önerilen üretim, Japon şirketlerinin ülkede üretim kapasitesi azalan ürünleri üretmeyi sürdürmesine yardımcı olmayı amaçlıyor.
Hindistan’ın iş gücü ve maliyet avantajları bu hesabın temelinde yer alıyor. Japon şirketleri üretim deneyimini getirirken Hintli ortaklar, yerleşik teknolojilerin ticari açıdan sürdürülebilir kalabileceği bir üretim altyapısına katkı sağlayacak. Ekonomik güvenlik hedefi, kritik kapasitenin tümüyle Çin’in kontrolünde yoğunlaşmasını önlemek.
Şirketler Taşınmaya Hangi Üretim Faaliyetlerini Hazırlıyor?
JETRO ve Hindistan Sanayi Konfederasyonu’nun planı, ucuz Çin ürünlerinin yoğun rekabetiyle karşı karşıya olan çeşitli üretim faaliyetlerini kapsıyor. Planın kapsamı şöyle:
- Olgun üretim süreçleriyle üretilen yarı iletkenler.
- Yaygın olarak LCD olarak bilinen sıvı kristal ekranlar.
- Güneş enerjisi ekipmanları.
- Depolama bataryaları.
- Kompresörler ve diğer sanayi bileşenleri.
Japon bir depolama bataryası üreticisinin Hintli bir ortakla mutabakat zaptı imzalaması bekleniyor. Bu tür bir mutabakat zaptı, tarafların planlanan iş birliğini kayıt altına alıyor. Batarya projesi, şirketlerin daha geniş kapsamlı üretim girişimini hayata geçirmek için hazırladığı örneklerden biri.
Japon bir elektrikli makine üreticisi de Tamil Nadu’da kompresör fabrikası kuruyor. Bu proje, genel politika tartışmasını Hindistan’daki belirli bir üretim bölgesine ve yarı iletken dışındaki bir ürüne bağlıyor.
Teknik ve mali açıdan uygulanabilir olduğu belirtilen bu projeler, Çin rekabetinin baskısı altında varlığını sürdürmek isteyen Japon şirketleri için cazip. Yerleşik üretim yöntemleri, iki ülkenin şirketleri arasındaki iş birliği için pratik bir başlangıç noktası sunabilir.
Ortaklığın birden fazla ürünü kapsaması Hindistan açısından önem taşıyor. Elektronik üretimi, bitmiş cihazların montajından ibaret değil. Çiplere, ekranlara, bataryalara ve sanayi bileşenlerine erişim, ülkedeki üretim tabanının genişlemesine katkı sağlayabilir.
Hindistan’ın Teşvikleri ve Fabrika Hedefleri
Hindistan’ın elektronik sanayisi uzun süredir, özellikle Çin’den gelen ithal yarı iletken bileşenlere bağımlı. 2014’te başlatılan Modi’nin Hindistan’da Üret girişimi, ülkeyi küresel bir üretim merkezine dönüştürmeyi amaçlıyor. Japonya’yla önerilen ortaklık, yerleşik üretim kapasitesini Hindistan’a taşıyarak bu çabayı destekliyor.
Hindistan hükümeti, yarı iletken üretimi teşvikleri için ayrılan 650 milyar INR’nin yaklaşık 629 milyar INR’sini taahhüt etti. Destek, yerli ve yabancı yatırımcılara yönelik; böylece şirketlere ülkede üretim faaliyeti kurmaları için mali teşvik sağlanıyor.
Tata Electronics, Foxconn, HCL, Micron Technology ve diğer şirketler Hindistan genelinde yeni üretim ve montaj tesislerine yatırım yapıyor. Üretim, yarı iletken çiplerin imal edildiği aşamadır. Montaj ise çipleri bitmiş ürünlerde kullanılmaya hazırlayarak üretim zincirinin bir diğer gerekli halkasını oluşturur.
Hindistan, Mohali’deki Yarı İletken Laboratuvarı da dâhil olmak üzere mevcut altyapısını da modernleştiriyor. Yeni fabrikalar kurmak ve mevcut bir tesisi yenilemek, ülkenin yerli kapasitesini genişletme çabalarının birbirini tamamlayan parçaları.
Yerli üretim ilk çiplerin 2025 sonuna kadar üretilmesi bekleniyor. Bu beklenti, üretim hamlesine yakın vadeli bir hedef kazandırırken geniş kapsamlı bir yarı iletken sanayisi kurma amacı daha uzun vadeye yayılıyor.
Hindistan yarı iletken pazarının 2026’ya kadar 63 milyar dolara ulaşacağı öngörülüyor. Bu tahmin, büyüyen bir pazara yakın üretim kurma ilgisini ve hükümetin ithal bileşenlere bağımlılığı azaltma çabasını açıklamaya yardımcı oluyor.
Teknolojiyi Korumak ve Yetkinlik Geliştirmek
Hindistan, teknoloji sızıntısını önlemek ve fikri mülkiyeti korumak için Japonya’nın kontrollerini örnek alan bir mevzuat hazırlıyor. Japon şirketleri değerli üretim bilgilerini paylaşacağı için bu korumalar, önerilen teknoloji transferinin temel unsurlarından biri.
Fikri mülkiyet, bir ürünün veya üretim sürecinin arkasındaki koruma altındaki fikirleri, tasarımları ve teknik bilgileri kapsar. Teknoloji sızıntısı, bu bilgilerin izinsiz biçimde kişilere veya işletmelere ulaşmasıdır. Üretimini yurt dışına taşıyan bir şirket için yöntemlerini korumak, yatırımın kendisini korumanın da bir parçasıdır.
Hindistan’da planlanan önlemler, aktarılan teknolojileri izinsiz kullanıma veya ihracata karşı koruyacak. Bu konu, hem sivil hem askerî amaçlarla kullanılabilen yarı iletken teknolojileri açısından özellikle önem taşıyor. Kontrollerin, Japon şirketlerine ve hükümetine üretim bilgilerinin güvende kalacağı konusunda güvence vermesi amaçlanıyor.
Japonya ile Hindistan arasındaki mutabakat; üretimin yanı sıra yarı iletken tasarımını, ekipman araştırmalarını ve yetenek geliştirmeyi de kapsıyor. Dolayısıyla ortaklık, üretim hatlarının fiziksel olarak taşınmasının ötesine uzanıyor.
Hindistan’ın çip tasarımındaki gücü önemli bir avantaj olarak görülüyor. Japonya’nın üretim altyapısındaki deneyimi, tasarım çalışmalarını üretim, ekipman ve çiplerin kullanıma hazırlanmasıyla bir araya getiren yerli bir sanayinin gelişimini destekleyebilir.
Bosch, Renesas ve Powerchip Semiconductor Manufacturing Corporation, Hindistan’ın çip tasarımı, ileri paketleme ve üretim alanlarındaki kapasitesini güçlendiren iş birliklerine hâlihazırda katılıyor. Paketleme, çiplerin elektronik ürünlerde kullanıma hazırlanıp bu ürünlere bağlandığı aşamadır.
Hükümetin Tasarıma Bağlı Teşvik Programı, yeni nesil çiplerde kullanılacak 2 boyutlu malzemeler üzerine çalışmalar da dâhil olmak üzere girişimleri ve araştırmaları destekliyor. Fabrika yatırımlarının yanı sıra bu destek, daha geniş bir yarı iletken sanayisi kurmak için gerekli tasarım ve araştırma faaliyetlerine odaklanıyor.
Ekonomik Güvenlik Ortaklığın Şekillenmesinde Etkili
COVID-19 salgını ve ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabeti, yoğunlaşmış tedarik zincirlerine aşırı bağımlılığın risklerini ortaya koydu. Üretim sınırlı sayıda yerde yoğunlaştığında, bu bölgelerdeki aksaklıklar çok daha uzaklardaki üreticileri ve tüketicileri etkileyebilir.
ABD, Japonya ve müttefikleri o tarihten bu yana daha dayanıklı ve çeşitlendirilmiş teknoloji tedarik zincirlerini öncelik hâline getirdi. Pek çok sanayi dalı yarı iletkenlere bağlı olduğundan, bu çipler hem ulusal güvenlik hem de ekonomi politikalarının odağına yerleşti.
Hindistan, ABD, Japonya ve Avustralya’yla birlikte Dörtlü Güvenlik Diyaloğu’nda (QUAD) yer alıyor. Hindistan’ın bu oluşumdaki rolü ve Hint-Pasifik’teki konumu, Japonya’nın onu yarı iletken tedarik zincirlerini güvence altına alma konusunda neden ortak olarak gördüğünü açıklamaya yardımcı oluyor.
Üretim planı, Japonya’nın Hindistan’la ilişkilerini de güçlendiriyor ve Çin’le daha yakın bir hizalanmaya alternatif sunuyor. Bu diplomatik boyut, Hindistan’ın Hint mallarına uygulanan yeni ABD tarifeleri de dâhil olmak üzere karmaşık ticari ilişkileri yönetmeye çalıştığı bir dönemde öne çıkıyor.
Japonya ve Hindistan, ekonomik iş birliğini tedarik güvenliğiyle ilişkilendiriyor. Şirketler üretimin uygun maliyetli kalmasına ihtiyaç duyarken hükümetler de ulaşım, iletişim, tüketici elektroniği ve sanayi ekipmanlarının çalışmasını sağlayan bileşenlere güvenilir erişim istiyor.
Japonya Gelişmiş Çipleri Ülke İçinde Üretmeyi Hedefliyor
Japonya’nın olgun üretimi Hindistan’a taşıma çabası, ülke içindeki yarı iletken sanayisini yeniden canlandırma girişimiyle eş zamanlı ilerliyor. Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı (METI), yarı iletkenleri ulusal bir proje olarak belirledi ve Japonya’daki üretimi güçlendirmek üzere 7,7 milyar dolarlık fonu onayladı.
Rapidus, yakın zamanda 2 nanometrelik bir süreç kullanarak gelişmiş çiplerin pilot üretimini gerçekleştirdi. Pilot üretim, daha geniş çaplı ticari üretime geçmeden önce bir süreci geliştirmek ve test etmek için kullanılan erken üretim aşamasıdır. Proje, Japonya’nın gelişmiş çiplerde daha güçlü bir konuma ulaşma hedefini yansıtıyor.
Japonya’nın en gelişmiş fabrikaları, sektör liderleri Samsung ve TSMC’nin hâlâ yaklaşık on yıl gerisinde. Bu nedenle ülke, yerleşik sanayi gücünü koruduğu alanlara dayanmaya devam ederken yeni teknolojiler geliştirmeyi de sürdürüyor.
Hindistan’la önerilen ortaklık iki ihtiyacı bir araya getiriyor. Japonya, ülke içindeki kaynaklarını yeni nesil inovasyona yöneltebilirken Hindistan’la iş birliği, ortaklarla paylaşılan tedarik zincirlerinde olgun teknolojilere dayalı üretimin sürdürülmesine yardımcı oluyor.
Gelişmiş çip üretiminde TSMC liderliğini sürdürüyor. Hindistan’ın Tayvan veya Güney Kore’nin kapasitesine ulaşması yıllar alabilir; ancak olgun çiplere odaklanması, en yeni üretim sürecinden çok güvenilir üretimin ve rekabetçi maliyetlerin önem taşıdığı pazarlara giriş yolu sunuyor.
Batılı ülkeler de çip projelerinde gecikmeler ve maliyet aşımları yaşıyor. Tayvan, Güney Kore ve Japonya’nın öncülük ettiği, Hindistan’ın gelişmekte olan sanayisinin de katıldığı Asya, yarı iletken üretim kapasitesinin merkezinde yer almaya devam ediyor.
Tedarik Zincirlerini Taşımak Yatırımdan Fazlasını Gerektiriyor
Çin’de artan iş gücü maliyetleri ve düzenlemelerdeki belirsizlik, son on yılda yabancı şirketleri alternatif üretim merkezleri aramaya yöneltti. Hindistan geniş yetenek havuzu, maliyet avantajları ve devlet teşvikleriyle giderek daha cazip bir seçenek hâline geliyor.
Vietnam güçlü bir rakip. Düzenlemeleri kolaylaştırması ve iş dünyasına elverişli ortamı sayesinde yabancı üretim yatırımlarını çekme konusunda daha başarılı oldu. Hindistan’daki idari karmaşıklık ve öngörülemez politikalar, zaman zaman küresel şirketleri caydırdı; ancak yakın dönemde yapılan reformlar bu sorunları gidermeyi hedefliyor.
Hindistan’ın düzenlemeleri basitleştirmesi, altyapıyı iyileştirmesi ve yabancı yatırımcıların faaliyete geçip faaliyetlerini sürdürmesine yardımcı olacak koşulları oluşturması gerekiyor. Mali destek bir fabrika projesini teşvik edebilir; ancak fabrikanın nasıl çalışacağını güvenilir altyapı ve uygulanabilir kurallar belirler.
Apple’ın deneyimi, karşılaşılan görevin büyüklüğünü gösteriyor. Şirket bazı montaj faaliyetlerini Hindistan’a taşırken değerli bileşenlerin üretiminin çoğunu Çin’de sürdürüyor. Montajı taşımak bir adım; daha geniş bileşen tedarikçi ağını taşımak ise çok daha karmaşık bir iş.
Micron ve Applied Materials’ın da aralarında bulunduğu büyük uluslararası şirketler Hindistan’da önemli yatırımlar yapacaklarını açıkladı. Bu taahhütler, eksiksiz bir üretim ağı kurmak için hâlâ yapılması gereken çalışmaların yanı sıra ülkenin üretim potansiyeline yönelik güvenin arttığına işaret ediyor.
Japonya’nın önerdiği transfer, yerleşik teknolojileri ve üretim deneyimini Hindistan’a taşıyarak ülkenin bu ağı geliştirmesine yardımcı olabilir. Japon şirketlerinin başarısı, taşınma kararını doğuran maliyet rekabetçiliğini korurken üretim bilgilerini ve bileşenlere erişimi güvence altına almalarına bağlı.
Üretim Hamlesinin Önemli Aşamaları
Japonya’nın çip pazarındaki payının azalması, Hindistan’ın üretim politikaları ve mevcut transfer önerisi, onlarca yıla yayılan bir sürecin parçalarını oluşturuyor. Kısa vadede odak noktası, Modi’nin Japonya ziyareti sırasında yapılması planlanan duyuru; ardından Hindistan’da ilk yerli çiplerin 2025 bitmeden üretilmesi beklentisi.
- 1980’ler: Japonya küresel yarı iletken pazarının yaklaşık yüzde 50’sine sahipti.
- 2014: Modi, ülkenin küresel bir üretim merkezine dönüşme hedefini desteklemek için Hindistan’da Üret girişimini başlattı.
- 28 Ağustos 2025: Japonya ve Hindistan, Ishiba ile yapılacak zirve için Modi’nin Japonya ziyaretinde açıklanması planlanan üretim transferi planını ilerletiyor.
- 2025 sonu: Hindistan’da yerli üretim ilk çiplerin üretilmesi bekleniyor.
- 2026: Hindistan yarı iletken pazarının 63 milyar dolara ulaşacağı öngörülüyor.
Bu değişikliklerin her ülke açısından farklı sonuçları olacak. Hindistan, uzun süredir ithal ettiği bileşenleri üretmek için daha fazla yerli kapasite kazanacak. Japonya ise ülke içindeki kaynaklarını gelişmiş üretime yöneltirken yerleşik teknolojiler için yeni bir üretim merkezi elde edecek.
Ortaklık, Japonya’nın üretim bilgisini Hindistan’ın maliyet avantajları ve yetenekleriyle birleştiriyor. Temel hedefi somut: Daha çeşitlendirilmiş bir üretim ağı üzerinden kritik çip ve diğer bileşenlerin tedarikini sürdürmek ve Hindistan’da bitmiş ürün montajını aşan bir sanayi kurmak.
Özet
- Japonya ve Hindistan, olgun çip, LCD, batarya ve diğer ürünlerin üretimini Japonya’dan Hindistan’a taşımaya yönelik bir plan hazırlıyor.
- Girişimi JETRO ve Hindistan Sanayi Konfederasyonu geliştirdi; planın Modi’nin Japonya ziyareti sırasında açıklanması bekleniyor.
- Plan, daha düşük fiyatlı Çin ürünlerinin baskı yarattığı yerleşik teknolojileri hedefliyor.
- Hindistan, yarı iletken üretimi teşvikleri için ayrılan 650 milyar INR’nin yaklaşık 629 milyar INR’sini taahhüt etti.
- Hindistan’da yerli üretim ilk çiplerin 2025 sonuna kadar üretilmesi, yarı iletken pazarının ise 2026’da 63 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
- Teknolojinin korunması, tasarım, ekipman araştırmaları ve iş gücünün geliştirilmesi iş birliğinin parçası.
- Japonya, Rapidus’un 2 nanometrelik çiplerin pilot üretimi de dâhil olmak üzere gelişmiş yarı iletkenlerin ülke içinde geliştirilmesini sürdürüyor.
- Hindistan’ın düzenleme ve altyapı alanındaki sorunları, yatırım taahhütlerini daha geniş bir üretim sanayisine dönüştürmenin önünde önemli bir etken olmaya devam ediyor.






