17,8 Milyon Araç Üreten Fabrika Son Bölümüne Giriyor
Nissan Motor Co., Kanagawa eyaletinin Yokosuka kentindeki tarihi Oppama otomobil fabrikasını Mart 2028’e kadar kapatacak ve dünya genelinde üretim kapasitesini düşürürken üretimi Kyushu’ya taşıyacak. Karar, zor durumdaki otomobil üreticisini yeniden kârlılığa kavuşturmayı amaçlayan yeniden yapılanmanın merkezine yaklaşık 2.400 fabrika çalışanını ve geniş bir yerel işletme ağını yerleştiriyor.
İçindekiler
- 17,8 Milyon Araç Üreten Fabrika Son Bölümüne Giriyor
- Nissan Fabrika Ağını Neden Küçültüyor?
- Daha Az Model, Japonya’da Daha Düşük Üretim
- Karar Çalışanlar İçin Ne Anlama Geliyor?
- Yokosuka’daki Mağazalar ve Tedarikçiler Etkiye Hazırlanıyor
- Oppama Yerel Bir Gurur Kaynağına Nasıl Dönüştü?
- Leaf’in Tanıtımından Daha Zorlu Elektrikli Araç Pazarına
- Neler Kalacak, Montajın Yerini Ne Alabilir?
- Geçiş Sürecinin Tarihleri
- Öne Çıkan Noktalar
1961’de açılan Oppama, Nissan’ın tam ölçekli üretim yapan ilk entegre montaj tesisi oldu ve “ana fabrika” olarak tanındı. 64 yılda Bluebird, March, Cube ve elektrikli Leaf dahil 17,8 milyondan fazla araç üretti. Planlanan kapanışı, Japonya sanayi tarihinin uzun bir bölümünü sona yaklaştırıyor.
Nissan’ın kararı otomobil montajını kapsarken Oppama bölgesindeki diğer bazı faaliyetler sürecek. Nissan Araştırma Merkezi, GRANDRIVE test pisti, çarpışma testi tesisi ve Oppama Rıhtımı açık kalacak; böylece şirketin kaderiyle yakından bağlantılı bu bölgedeki varlığı korunacak.
Değişimin etkisi fabrika kapılarının ötesine uzanıyor. Nissan, Yokosuka’nın en büyük işvereni ve en büyük vergi mükelleflerinden biri. Şirketin faaliyetleri, araç üretiminin yarattığı harcama ve iş hacmine bağlı tedarikçileri, taşeronları, nakliye şirketlerini, mağazaları ve restoranları destekliyor.
18 Ağustos 2025 itibarıyla plan, montajın sona ermesi için bir tarih belirliyor ancak ana fabrika sahasının bundan sonra nasıl kullanılacağı henüz kararlaştırılmış değil. Nissan, çalışanlar, sendikalar ve yerel yönetimlerle geçiş sürecini görüşürken dış ortaklarla çalışma dahil geniş bir seçenek yelpazesini değerlendireceğini söylüyor.
Nissan Fabrika Ağını Neden Küçültüyor?
Nissan, düşen satışlar, artan borçlar ve elektrikli araç pazarındaki yoğun rekabetle karşı karşıya. Önemli pazarlar olan ABD ve Çin’de satışlar zayıflarken Tesla ve Çinli otomobil üreticileri hızla büyüdü. Nissan, elektrikli araç teknolojisindeki değişimlerin hızına ayak uydurmakta zorlandı.
Üst yönetici Ivan Espinosa, Oppama kararını Nissan’ın ayakta kalması ve gelecekte büyümesi için gerekli olduğunu belirtirken kişisel ifadelerle anlattı:
kariyerimin en zor kararı
Şirketin Re:Nissan toparlanma planı, Çin hariç küresel üretim kapasitesini 3,5 milyon araçtan 2,5 milyona düşürmeyi öngörüyor. Üretim ağı da 17 fabrikadan 10’a indirilecek. Kapasite, müşterilerin gerçekte kaç araç satın aldığını değil, fabrikaların kaç araç üretebileceğini ifade ediyor.
1 milyon araçlık planlı düşüş, kapasitenin yaklaşık yüzde 29’una karşılık geliyor. 17 fabrikalık ağdan yedisinin çıkarılmasıysa tesislerin yaklaşık yüzde 41’inin kapanması anlamına geliyor. Nissan, üretimi daha az sayıda tesiste yoğunlaştırmayı ve potansiyelinin altında üretim yapan fabrikaları işletmenin maliyetini düşürmeyi hedefliyor.
Oppama ve Nissan’ın iştiraki Nissan Shatai’nin işlettiği Shonan fabrikası; tesislerin eskimesi, üretim hacminin düşmesi, verimliliğin ve kârlılığın artırılması ihtiyacı nedeniyle kapanmak üzere seçildi. Bu kararlar, yıllarca süren yönetim çalkantılarının, başarısız ortaklıkların ve rekabet gücündeki düşüşün ardından finansal istikrarı yeniden sağlama çabasının parçası.
Daha Az Model, Japonya’da Daha Düşük Üretim
Oppama’da bugün yalnızca Note ve Note Aura üretiliyor. Oysa 2019 gibi yakın bir tarihte fabrikada beş model üretiliyordu. Tesisin kapasite kullanım oranı yaklaşık yüzde 50’ye düştü; yani üretim kapasitesinin kabaca yarısı kullanılıyor. Zayıf iç talep ve Japon otomobil üreticilerinin üretimi giderek daha fazla yurt dışına taşıması, tesisin iş yükünü azalttı.
Nissan’ın Japonya’daki yıllık üretimi 1990’larda 2 milyon aracın üzerindeyken 2024’te yaklaşık 640 bine geriledi. Bu rakamlar üçte ikiden fazla bir düşüşe işaret ediyor. Japonya’da üretilen araçlar artık Nissan’ın küresel üretiminin yalnızca yüzde 20’sini, yani yaklaşık beşte birini oluşturuyor.
Daha az araç üretilse bile bir fabrikanın maliyetleri sürer. Binaların, ekipmanların ve diğer faaliyetlerin çalışır durumda tutulması için harcama gerekir. Üretimi daha yoğun çalışan bir tesise taşımak, Nissan’ın üretim maliyetlerini tek bir tesiste daha fazla araca dağıtma yöntemi.
Nissan, Note ve Note Aura üretimini Fukuoka eyaletindeki daha verimli Kyushu fabrikasına taşımayı planlıyor. Tesisin Oppama’nın üretiminin büyük bölümünü devralması ve kapasite kullanım oranının yüzde 100’e çıkarılarak Japonya’daki üretim maliyetlerinin düşürülmesi hedefleniyor.
Karar Çalışanlar İçin Ne Anlama Geliyor?
Oppama fabrikasında doğrudan yaklaşık 2.400 kişi çalışıyor. Nissan’ın Oppama bölgesinde yaşayan 29.700 kişinin yaklaşık yüzde 10’unu istihdam ettiği tahmin ediliyor. Bu da topluluğun geçim kaynaklarının şirkete ne kadar bağlı olduğunu gösteriyor.
Nissan, çalışanlara gönüllü nakil, farklı işlerde kullanılabilecek beceriler edinme fırsatları ve şirket içinde ya da başka yerlerde görev bulmalarına yardımcı olacak destek sözü verdi. Özellikle idari çalışanlara erken emeklilik paketleri sunuluyor. Şirket, geçiş sürecinde adil muamele sağlamak için sendikalar ve yerel yönetimlerle birlikte çalıştığını söylüyor.
Nissan’ın başka bir tesisinde çalışmayı düşünenler, yalnızca işle sınırlı olmayan kararlarla karşı karşıya. Taşınmak bir ailenin düzenini bozabilir; mevcut evde kalmaksa çok daha uzun bir yolculuğa neden olabilir. Konut kredileri, çocukların eğitimi ve eşin işi seçeneklerin her ikisini de zorlaştırabilir.
Uzun süredir çalışan bir işçi, ailesi ve çocukları olan meslektaşları ile fabrikaya tedarik sağlayan işletmeler için duyduğu kaygıyı şöyle anlattı:
Ailesi ve çocukları olan, ev alıp kredi ödeyen çalışanlar için gerçekten üzülüyorum. Taşeronlar da zorlanacak.
Yeniden yapılanma, Japonya’nın savaş sonrası ekonomik yükselişini destekleyen ömür boyu istihdam anlayışından ve istikrar beklentilerinden de uzaklaşıldığını gösteriyor. Çalışanlar için acil mesele, vaat edilen desteğin sürdürülebilir bir işe ve aile yaşamına nasıl dönüşeceği.
Yokosuka’daki Mağazalar ve Tedarikçiler Etkiye Hazırlanıyor
Kanagawa, Nissan’ın 13.000 iş ortağından 1.700’den fazlasına, yani toplamın yaklaşık yüzde 13’üne ev sahipliği yapıyor. Bu yoğunlaşma, tek bir montaj fabrikasına ilişkin kararın eyalet genelindeki şirketleri etkileyebileceği anlamına geliyor; buna doğrudan araç satmayan işletmeler de dahil.
Tedarikçiler ve taşeronlar fabrika siparişlerine bağlı. Lojistik şirketleri parça ve tamamlanmış araçları taşıyor. Bento dükkânları ve alışveriş caddeleri, çalışanların yemek almasına ve yerel işletmelerde harcama yapmasına dayanıyor. Bu bağlantılar aracılığıyla binlerce kişinin geçimi dolaylı olarak destekleniyor ve birçok işletme COVID-19 salgınının etkilerini henüz tam olarak atlatamadı.
Kanagawa Valisi Yuji Kuroiwa, yönetimine hızla bilgi toplama ve etkiyi hafifletmek için Nissan’la çalışma talimatı verdi. Yokosuka, en büyük vergi mükelleflerinden birinin faaliyetlerinin aksaması ihtimalinin yanı sıra çalışanların ve ailelerinin harcamalarının azalması olasılığıyla da karşı karşıya.
Yerel bir nakliye şirketinin çalışanı Kunito Watanabe, işvereninin montajın sürmesine ne kadar doğrudan bağlı olduğunu şöyle anlattı:
Burada araba üretmeye devam ettikleri sürece sorun yok. Ama üretim durursa şirketim kapanır.
Nissan, sorumlu bir yeniden yapılanmanın ve yerel toplulukla diyaloğun yaklaşımının parçası olduğunu söylüyor. Espinosa çalışanlara, bölge sakinlerine ve iş ortaklarına teşekkürlerini iletti. Şirket, Oppama bölgesindeki faaliyetlerini sürdürürken topluluğu destekleyeceğini belirtiyor.
Oppama Yerel Bir Gurur Kaynağına Nasıl Dönüştü?
Oppama, daha önce deniz hava üssü ve ABD ordusuna ait hurda sahası olarak kullanılan bir arazi üzerine kuruldu. Bölgenin otomobil fabrikasına dönüşmesi, Japonya’nın savaş sonrası toparlanmasının ve Yokosuka’nın askeri ekonomiden sivil sanayiye geçişinin bir parçası oldu.
Fabrika, aynı üretim hattında birkaç farklı araç modelinin üretilebildiği karma akışlı montaj sistemine öncülük etti. Her hattı tek bir modele ayırmak yerine farklı araçlar ortak ekipman ve süreçlerle üretilebiliyordu. Bu esneklik o dönem için büyük bir üretim yeniliğiydi.
Daha geniş tesis kompleksi; dört kilometrelik bir test pistini, ayda 80.000 otomobili sevk edebilen bir rıhtımı ve ileri araştırma ile çarpışma testi tesislerini kapsıyordu. Oppama, üretim, test ve taşımacılık altyapısını tek bir sanayi bölgesinde bir araya getirdi.
Motor sporları programı, 510 Bluebird ve 240Z ile Nissan’ın uluslararası rallilerdeki başarılarının önünü açtı. Fabrikanın yerel yaşamdaki yeri iş olanaklarının ötesine geçti: Okul ders kitaplarında yer aldı ve kent sakinleri için bir gurur kaynağı oldu.
Akio Kamataki, ailesinin 1925’ten beri işlettiği, istasyona yakın ayakta içki servisi yapan bir barın sahibi. Fabrikanın önemini ve Nissan otomobillerine duyduğu bağlılığı şöyle anlattı:
Oppama fabrikası yerel halk için bir gurur kaynağı. Hâlâ Nissan otomobilleri alıyorum ve onları seviyorum. Son zamanlarda başka markaları kullanmadım ama Nissan’ın frenlerini seviyorum.
Kamataki özellikle frenlerin tepkisinden övgüyle söz etti. Yorumları, fabrikanın sanayi alanındaki ününü kuşaklar boyunca çevresinde oluşan gündelik bağlılıkla bir araya getiriyor.
Leaf’in Tanıtımından Daha Zorlu Elektrikli Araç Pazarına
Oppama, 2010’da dünyanın seri üretimle üretilen ilk elektrikli aracı olarak tanıtılan Nissan Leaf’in doğum yeriydi. Tesla’nın gerisine düşmeden önce dünya çapında en çok satan elektrikli araçlardan biri olan Leaf, fabrikaya Japonya’nın önceki üretim atılımının yanı sıra elektrikli otomobillerin ilk gelişim döneminde de önemli bir yer kazandırdı.
Nissan şimdi erken elde edilen liderliği korumanın zor olduğu bir pazarla karşı karşıya. Şirket; yeni teknolojilere büyük yatırımlar yapmalı, büyüyen Çinli üreticiler ve Tesla’yla rekabet etmeli, değişen müşteri tercihlerine uyum sağlamalı, gümrük vergileri ve tedarik zincirindeki aksaklıklarla başa çıkmalı.
Japonya’nın konumu da değişti. Ülke bir dönem çip ve televizyondan otomobile kadar pek çok sektörde dünya lideriydi. Küresel tedarik zincirleri, üretimin daha büyük bölümünün yurt dışına taşınması ve yeni rakipler, Oppama gibi fabrikaları Japon üretiminin merkezine taşıyan avantajları azalttı.
Oppama’nın tarihi bu değişimleri tek bir yerde bir araya getiriyor: Japon otomobil üretiminin yükselişiyle ve öncü bir elektrikli aracın piyasaya çıkışıyla özdeşleşen fabrika, sahibi daha küçük ve daha uygun maliyetli bir üretim ağı kurmaya çalışırken montaj işlerini kaybediyor.
Neler Kalacak, Montajın Yerini Ne Alabilir?
Nissan’ın önemli yatırımlar yaptığı Tochigi fabrikası faaliyetlerini sürdürecek. Test pisti bulunan tesiste Leaf ve başka modeller üretilmeye devam edecek. Oppama’dan taşınan Note ve Note Aura üretimini ise Kyushu devralacak.
Oppama’daki araştırma, sürüş testleri, çarpışma testleri ve sevkiyat faaliyetleri sürecek. Nissan Araştırma Merkezi’nin, GRANDRIVE test pistinin, çarpışma testi tesisinin ve rıhtımın açık kalması, otomobil montajı sona erdikten sonra da bölgenin çeşitli sanayi işlevlerini korumasını sağlayacak.
Ana fabrikanın başka bir amaçla kullanılması konusunda Tayvanlı elektronik şirketi Foxconn’un adı da gündeme geldi. Oppama’nın elektrikli araç üretiminde kullanılması üzerine yapılan görüşmeler, buradaki üretimin korunabileceği ihtimalini doğurdu ancak bir anlaşmayla sonuçlanmadı.
Foxconn görüşmeleri, geleneksel otomobil üreticilerinin elektrikli araçlara uyum sağlarken farklı sektörlerden şirketlerle ortaklıklara daha fazla başvurduğunu gösteriyor. Nissan, dış ortaklarla işbirliği seçeneklerini ve saha için başka kullanım olanaklarını değerlendireceğini söylüyor.
Yokosuka için yeni faaliyetlerin niteliği önemli; çünkü montaj, belirli bir tedarikçi, nakliye şirketi ve mahalle işletmesi ağını destekliyor. Araştırma ve test faaliyetleri Nissan’ın bölgedeki varlığının bir bölümünü koruyacak. Yerel şirketler ise şu anda bağlı oldukları üretim işlerinin başka yere taşınmasına hazırlanıyor.
Geçiş Sürecinin Tarihleri
Oppama’nın öyküsü, entegre bir fabrikanın açılışından kalan modellerin taşınması planına kadar altmış yılı aşkın bir dönemi kapsıyor. Bazı tarihler bu değişimin ölçeğini ve hızını ortaya koyuyor:
- 1925: Akio Kamataki’nin bugün işlettiği ayakta içki servisi yapan barın ailedeki geçmişi, fabrika açılmadan onlarca yıl önce başladı.
- 1961: Nissan, daha sonra ana fabrika olarak tanınacak Oppama’yı açtı.
- 1990’lar: Nissan’ın Japonya’daki yıllık üretimi 2 milyon aracı aştı.
- 2010: Doğum yeri Oppama olan Leaf tanıtıldı.
- 2019: Oppama’da hâlâ beş model üretiliyordu; bugün bu sayı iki.
- 2024: Nissan, Japonya’da yaklaşık 640.000 araç üretti.
- 18 Ağustos 2025: Nissan’ın kapanış ve üretimi taşıma planları, çalışanların, işletmelerin ve yerel yönetimlerin hazırlıklarına yön veriyor.
- Mart 2028’e kadar: Oppama’da otomobil üretiminin sona ermesi planlanıyor.
Nissan’ın toparlanma çabası, daha az sayıda fabrikanın daha verimli çalışmasını ve kârlılığın yeniden sağlanmasını hedefliyor. Sektör analizleri, konsolidasyonun ve daha yalın üretimin şirketin mali durumunu iyileştirebileceğine işaret ediyor; ancak geçiş süreci çalışanlar ve topluluklar için zorlu uyum gerektiriyor.
Yokosuka’nın önündeki acil görev somut: Çalışanların sürdürülebilir işler bulmasına yardımcı olmak, fabrika siparişlerini kaybedecek işletmeleri desteklemek ve saha için verimli kullanım alanları belirlemek. Nissan’ın araştırma, test ve sevkiyat faaliyetleri Oppama’daki varlığını sürdürecek; montajın sona ermesi ise şirketle tarihinin oluşmasına katkıda bulunan topluluk arasındaki ilişkiyi değiştirecek.
Öne Çıkan Noktalar
- Nissan, Yokosuka’daki Oppama’da otomobil üretimini Mart 2028’e kadar sona erdirecek; Note ve Note Aura üretimini Kyushu’ya taşıyacak.
- Fabrika 1961’de açıldı ve 64 yılda 17,8 milyondan fazla araç üretti.
- Geçiş sürecinden doğrudan yaklaşık 2.400 çalışan ile tedarikçiler, taşeronlar ve yerel işletmeler etkilenecek.
- Re:Nissan, Çin dışındaki üretim kapasitesini 3,5 milyon araçtan 2,5 milyona, küresel fabrika ağını ise 17 tesisten 10’a düşürecek.
- Oppama’daki araştırma merkezi, GRANDRIVE test pisti, çarpışma testi tesisi ve rıhtım açık kalacak.
- Nissan, montaj sahasının gelecekte nasıl kullanılacağını değerlendirirken çalışanlara nakil, eğitim ve istihdam desteği sözü verdi. Foxconn’la yapılan görüşmeler bir anlaşmayla sonuçlanmadı.






