Gümrük Tarifeleri İş Planlarını Yeniden Şekillendirirken Çin, Güney Kore’ye Yatırım Taahhütlerinde ABD’yi Geride Bıraktı

11 dakikalık okuma
Gümrük Tarifeleri İş Planlarını Yeniden Şekillendirirken Çin, Güney Kore’ye Yatırım Taahhütlerinde ABD’yi Geride Bıraktı

Rekor düzeydeki 6,79 milyar dolarlık taahhüt, çok daha düşük bir gerçekle karşılaştı

Çin, 2024’te Güney Kore’ye bir önceki yıla göre yüzde 147 artışla rekor düzeyde 6,79 milyar dolarlık yatırım taahhüdünde bulundu ve doğrudan yabancı yatırım taahhütlerinde ülkenin en büyük kaynağı olarak ABD’yi geride bıraktı. Ancak Çin’den fiilen yalnızca 1,23 milyar dolarlık yatırım geldi; böylece vaat edilen yatırımlarla gerçekleşen yatırımlar arasındaki fark rekor seviyeye ulaştı.

İçindekiler
  1. Rekor düzeydeki 6,79 milyar dolarlık taahhüt, çok daha düşük bir gerçekle karşılaştı
  2. Çinli şirketler neden Kore’yi tercih ediyor?
  3. Kore, Washington’la ne konuda anlaştı?
  4. Fabrikalar ve tedarik zincirleri yeni maliyetlerle karşı karşıya
  5. Kore üzerinden ihracat neden risk taşıyor?
  6. Batarya projeleri, planların nasıl sekteye uğrayabileceğini gösteriyor
  7. Bölgesel iş birliği Washington’ın baskısıyla karşılaşıyor
  8. Teknolojiye erişim rekabet kaygılarını artırıyor
  9. Yatırım vaatleri değişen kurallara bağlı
  10. Öne Çıkanlar

Kore Uluslararası Ekonomi Politikası Enstitüsü’nün (KIEP) bir raporunda yer verilen ve 17 Ağustos 2025 itibarıyla geçerli olan veriler, Güney Kore ekonomisini yeniden şekillendiren karşıt güçleri gözler önüne seriyor. Çinli şirketler Kore’nin imalat sanayisine, teknolojisine ve yurt dışı pazarlarına erişim ararken, Amerikan tarifeleri ve kısıtlamaları bu planların hayata geçirilmesini zorlaştırıyor.

Yedi yıldır ilk sırada bulunan ABD, yatırım taahhütleri sıralamasında üçüncülüğe geriledi. Çin’in yükselişi, Güney Kore’nin ABD pazarına erişimini korumak amacıyla Amerikan sanayisine de büyük meblağlar taahhüt ettiği bir döneme denk geliyor.

Doğrudan yabancı yatırım, bir şirketin başka bir ülkedeki fabrika ya da yerel bağlı ortaklık gibi ticari faaliyetlere para yatırması anlamına gelir. Taahhüt, planlanan yatırımı; gerçekleşen yatırım ise ülkeye ulaşmış parayı ifade eder. İnşaat, sözleşme ve istihdam bekleyen Koreli topluluklar ve tedarikçiler açısından bu fark önem taşıyor.

Çin yatırımları Güney Kore’ye üretimi genişletme ve tedarik zincirlerini çeşitlendirme fırsatı sunuyor. Öte yandan hassas teknolojiler, daha ucuz ürünlerle rekabet ve Kore’den ihraç edilen malların Amerikan ticaret kurallarına uygun olup olmayacağı konusunda kaygılara da yol açıyor. Temel zorluk, Kore’yi cazip kılan sanayileri korurken yatırım vaatlerini üretken işletmelere dönüştürmek.

Çinli şirketler neden Kore’yi tercih ediyor?

Çinli şirketler, özellikle ileri teknoloji alanında, giderek artan ABD tarifeleri ve kısıtlamalarıyla karşı karşıya. Güney Kore güçlü bir imalat altyapısı, gelişmiş üretim kapasitesi ve Çin’e yakın konumuyla çeşitli pazarlara hizmet verecek operasyonlar kurmak için cazip bir yer sunuyor.

Kore’nin yarı iletken, batarya ve ileri imalat alanlarındaki güçlü yönleri özellikle değerli. Yatırım, Çinli şirketlere Kore’nin üretim ağlarına, teknolojisine ve müşterilerine erişim sağlarken kendi ürünlerini üretmek için gereken tedariki güvence altına almalarına da yardımcı olabilir.

Reklam

Kore’nin ticaret anlaşmaları da bir başka cazibe unsuru. Kore’de imalat ve lojistik yatırımı yapan Çinli şirketler, mallarını Kore’den ihraç ederek doğrudan Çin’de üretilen ürünlere uygulanan tarifelerden kaçınabilir. Bunun mümkün olup olmayacağı, üretimin niteliğine ve söz konusu malları düzenleyen ticaret kurallarına bağlı.

Dolayısıyla Pekin’in görünen stratejisinin birbiriyle bağlantılı iki amacı var: engeller yükselirken küresel pazarlara ulaşacak yollar bulmak ve teknolojiyle sanayi kapasitesine erişmek. Tek bir şirket açısından Kore’de faaliyet göstermek bu iki amaca da aynı anda hizmet edebilir.

Taahhüt edilen 6,79 milyar dolar ile yatırılan 1,23 milyar dolar arasındaki fark, bu genişlemenin ne kadarının hâlâ planlardan ibaret olduğunu gösteriyor. Düzenlemelerin değişmesi ve Amerikan ticaret politikasına ilişkin belirsizliğin artmasıyla Çinli şirketler projelerini erteledi ya da yeniden değerlendirmeye aldı. Kâğıt üzerinde Kore cazip görünse de belirli bir fabrikanın mali açıdan gerekçelendirilmesi zor olabilir.

Kore, Washington’la ne konuda anlaştı?

Güney Kore, Başkan Donald Trump yönetimiyle yürüttüğü müzakerelerin ardından ihracatına uygulanacak ABD tarifesini, tehdit edilen yüzde 25’lik orandan yüzde 15’e indirmeyi başardı. Anlaşma, daha yüksek tarife tehdidini hafifletti; ancak ortaya çıkan tarife oranı Koreli ihracatçılar için yine de önemli bir artış anlamına geliyor.

Bunun karşılığında Kore, ABD’ye 350 milyar dolarlık yatırım taahhüdünde bulundu. Bu tutarın önemli bir bölümü gemi inşası, yarı iletkenler, bataryalar ve enerji projelerine ayrılacak. Anlaşmada ayrıca 100 milyar dolarlık Amerikan enerji ürünü satın alma taahhüdü de yer aldı.

Bu taahhütler, yerli imalatı korumayı ve dış tedarik zincirlerine bağımlılığı azaltmayı amaçlayan daha geniş kapsamlı Amerikan çabalarının parçası. Tarifeler ithal ürünlerin ülkeye giriş maliyetini artırarak şirketlere ABD’de üretim yapmayı değerlendirmeleri için gerekçe sunuyor.

Çelik ve alüminyum, ABD’nin yüzde 50 oranındaki tarifelerine tabi olmaya devam ediyor. Bu nedenle Koreli şirketler, temiz enerji ve ileri elektronik alanlarını etkileyen belirsizliklerin yanı sıra sektörlere göre değişen uygulamalarla da baş etmek zorunda.

Amerikan Ticaret Odası Kore şubesinin eski başkanı Tami Overby, ABD yönetimiyle müzakere eden ülkelerin karşı karşıya olduğu sınırlı seçenekleri şöyle anlattı:

Başka seçenekleri olduğunu sanmıyorum. Hiçbir ülkenin seçeneği olduğunu düşünmüyorum. Başkan bu yöntemi seçti; ya buna uyarsınız ya da daha yüksek tarifeler ödersiniz.

Reklam

Fabrikalar ve tedarik zincirleri yeni maliyetlerle karşı karşıya

Güney Kore ekonomisi büyük ölçüde ihracata dayandığı için Amerikan pazarına erişimdeki değişiklikler iş kararlarını hızla etkiliyor. Koreli üreticiler, artan maliyetleri ve değişen düzenleyici koşulları yönetirken rekabet güçlerini korumak zorunda.

Hyundai Motors, ABD’de üretime yönelik büyük yatırımlar açıkladı. Koreli batarya ve yarı iletken şirketleri de tarifelere maruz kalma risklerini azaltmak için Amerika’daki faaliyetlerini genişletiyor. Amerikan müşterilerine daha yakın üretim yapmak, öngörülebilirliği azalan ticaret ortamına verilen yanıtın bir parçası hâline geliyor.

ABD, güneş panelleri ve yarı iletkenlerde kullanılan polisilikon da dâhil olmak üzere kritik malzemelerin ithalatına yönelik 232. Madde soruşturmaları da başlattı. 232. Madde, ithalatın ulusal güvenlik gerekçesiyle incelenmesine ve yeni ticari kısıtlamalar getirilmesine olanak tanıyan bir süreç.

Koreli yetkililer, kapsamlı tarifelerin tedarik zincirlerini aksatabileceği, maliyetleri artırabileceği ve planlanan milyarlarca dolarlık Amerikan yatırımını riske atabileceği uyarısında bulunarak muafiyet talep etti. Kaygıları iki ülkedeki istihdamı da kapsıyor; çünkü ABD’de faaliyet gösteren Koreli şirketler de sınırlar ötesinden gelen tedariklere bağımlı.

Gemi inşası, Kore’nin müzakere pozisyonunun bir diğer önemli unsuru. Seul’deki Chung-Ang Üniversitesi’nde siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler profesörü olan Seungjoo Lee, Kore’nin sanayi kapasitesinin Washington açısından neden önemli olduğunu şöyle açıkladı:

Özellikle Çin stratejik bir rakipken, ABD’nin gemi inşa kapasitesini yeniden tesis edebilecek çok fazla ülke yok. ABD ile Japonya’nın anlaşmalarına gemi inşasında iş birliğini dâhil etmesinin nedeni bu. Kapasite açısından Güney Kore daha avantajlı bir konumda.

Kore’nin sanayi alanındaki güçlü yönleri ABD’ye değerli bir şey sunmasını sağlıyor. Aynı güçlü yönler Çin yatırımlarını da çekiyor ve Koreli şirketleri farklı önceliklerin peşinden giden iki güçlü ticaret ortağının arasında bırakıyor.

Kore üzerinden ihracat neden risk taşıyor?

Kore’de imalat faaliyeti kuran Çinli şirketler teknolojiye erişmeyi, Kore tedarik zincirlerine katılmayı ve yurt dışındaki müşterilere ulaşmayı umuyor. Planları, Çin’de üretilen malları hedef alan tarifelere maruz kalmalarını da azaltabilir.

Reklam

ABD makamları, tarifelerden kaçınmak için malların başka bir ülke üzerinden yönlendirilmesi anlamına gelen aktarmalı ticarete yönelik denetimleri artırdı. İncelenen vakalarda kaygı, Çin ürünlerinin yanlış biçimde Kore ürünü gibi gösterilmesi.

Kore’de üretim yapan bir fabrika ile yalnızca Kore üzerinden geçirilen bir sevkiyat farklı faaliyetlerdir. Şirketlerin pratikte uyması gereken koşul, ürünün nerede üretildiğini ve hedef pazara nasıl girdiğini düzenleyen kuralları karşılamaktır.

Kore ürünü olarak yanlış etiketlendiğinden şüphelenilen ürünlerle ilgili birkaç vaka, ABD’nin yeni gümrük vergileri uygulamasıyla sonuçlandı. Bataryalar, yarı iletkenler ve özel amaçlı makineler özellikle sıkı denetime tabi; çünkü ticaret politikası, sanayi rekabeti ve güvenlik kaygılarının kesiştiği alanlarda yer alıyorlar.

Kore makamları yasa dışı aktarmalı ticarete karşı denetimleri sıkılaştırırken Kore ile ABD de tedarik zincirlerinin güvenilirliğine yönelik kontrolleri artırıyor. Şirketler, fabrikalarının konumunun yanı sıra kullandıkları malzeme ve ürünlerin menşeine de daha fazla dikkat etmek zorunda.

Bu nedenle Çinli yatırımcılar için Kore’de bulunmak hem fırsat hem de düzenleyici risk anlamına geliyor. Amerikan pazarına erişim üzerine kurulu bir iş planı, ticaret yetkililerinin ek vergiler uygulaması veya pazara giriş koşullarını değiştirmesi hâlinde cazibesini yitirebilir.

Batarya projeleri, planların nasıl sekteye uğrayabileceğini gösteriyor

Çin’in en büyük öncül malzeme şirketi GEM, ABD Enflasyonu Düşürme Yasası’na ilişkin belirsizlik nedeniyle Kore’de büyük bir batarya malzemeleri fabrikası kurma projesini iptal etti. Öncül maddeler, batarya bileşenlerinin üretiminde ara aşamada kullanılan malzemelerdir.

Zhejiang Huayou Cobalt, ABD yönetimiyle bağlantılı riskleri gerekçe göstererek Posco Future M ile planladığı yatırımı erteledi. Her iki karar da Amerikan politikasındaki değişikliklerin Kore’de yapılması planlanan projeleri nasıl etkileyebildiğini gösteriyor.

Buna rağmen Çin yatırımları, özellikle bataryalar, elektrikli araçlar ve bunlarla bağlantılı tedarik zincirleri olmak üzere imalat alanında yoğunlaşmayı sürdürüyor. Xiamen Tungsten ve Ningbo Jiangfeng Electronic Materials yeni fabrikalar kuracaklarını açıkladı; bu da başka projelerdeki aksaklıklara karşın ilginin sürdüğünü gösteriyor.

Dünyanın en büyük elektrikli araç üreticisi BYD, Atto 3 modelini Kore’de satışa sundu. Bir başka Çinli elektrikli araç markası Zeekr ise 2026’da Kore pazarına girmeyi planlıyor. Bu adımlar Çinli şirketlere Koreli tüketicilere doğrudan ulaşma olanağı da sağlıyor.

Reklam

Alibaba ve Temu da Kore’deki varlıklarını genişletiyor. Çinli e-ticaret ve lojistik şirketleri, Kore’nin gelişmiş altyapısından ve büyük pazarlara yakınlığından yararlanmayı hedefliyor; böylece yatırım faaliyetleri fabrikaların ve sanayi malzemelerinin ötesine uzanıyor.

Gelişmelerin sıralaması, yatırım hedeflerinin ve politika adımlarının nasıl şekillendiğini gösteriyor:

  • 2024’te Çin’in Kore’ye yatırım taahhütleri yüzde 147 artışla 6,79 milyar dolara ulaşırken, gerçekleşen yatırımlar 1,23 milyar dolarda kaldı.
  • 17 Ağustos 2025 itibarıyla Kore, yatırım ve enerji alım taahhütlerinin eşlik ettiği yüzde 15’lik ABD tarife oranını güvence altına almıştı.
  • Aynı tarih itibarıyla GEM Kore’deki batarya malzemeleri projesini iptal etmiş, Zhejiang Huayou Cobalt ise Posco Future M ile planladığı yatırımı ertelemişti.
  • Zeekr, 2026’da Kore pazarına girmeyi planlıyor.

Bölgesel iş birliği Washington’ın baskısıyla karşılaşıyor

Çin, Japonya ve Güney Kore, Amerikan tarifelerine nasıl yanıt vereceklerini ve bölgesel tedarik zincirlerini nasıl güçlendireceklerini üst düzey görüşmelerde ele aldı. Üç ülke de serbest ticaret müzakerelerini hızlandırma ve ekonomik iş birliğini derinleştirme isteğini dile getirdi.

Koreli ve Japon yetkililer, ABD tarifelerine karşı resmî bir ortak yanıt verileceği yönündeki önerileri önemsemediklerini belirtti. Bölgesel ticarete yönelik ortak çıkarları, Washington’la farklı ilişkilerinin ve ulusal ekonomik önceliklerinin yanında varlığını sürdürüyor.

ABD, özellikle ileri teknoloji alanında müttefiklerinden Amerikan çıkarlarıyla daha fazla uyum sağlamalarını istiyor. Güney Kore’nin önemli bir Amerikan müttefiki olması müzakerelerde elini güçlendiriyor; ancak Seul’ü daha fazla pazar erişimi, düzenleyici değişiklikler ve daha yüksek savunma harcamaları taleplerine de açık hâle getiriyor.

Dolayısıyla Koreli şirketlerin kararları, bir bileşeni üretmenin ya da bitmiş ürünü göndermenin maliyetini aşan sonuçlar doğuruyor. Yatırım yerleri, tedarikçiler ve teknoloji ortaklıkları, şirketlerin Pasifik’in iki yakasındaki pazarlara erişimini giderek daha fazla etkiliyor.

Teknolojiye erişim rekabet kaygılarını artırıyor

Koreli politika yapıcılar, imalat ve araştırma-geliştirme alanlarındaki Çin yatırımlarının hassas teknolojilerin Çinli rakiplere ulaşmasına yol açabileceğinden kaygı duyuyor. Yarı iletkenler, bataryalar ve yapay zekâ dikkat çeken alanlar arasında.

KIEP raporu, Çinli şirketlerin agresif fiyatlandırmasının Koreli şirketlerin kârlarını azaltabileceği ve ülkenin teknolojik üstünlüğünü zayıflatabileceği uyarısında bulunuyor. Koreli bir üretici için yeni yatırım daha fazla iş getirebilir; ancak daha düşük fiyatlarla satış yapabilecek bir rakibi de güçlendirebilir.

Reklam

Kore makamları, yasa dışı aktarmalı ticarete yönelik denetimlerin yanı sıra hassas sektörlerdeki yabancı yatırımlar üzerindeki gözetimi de güçlendiriyor. Politika yapıcıların önündeki zorluk, ülkenin sanayi konumu için merkezi önem taşıyan teknolojileri korurken üretken yatırımları çekmek.

Kore daha geniş bir tedarikçi ve yatırımcı yelpazesinden yararlanabilir. Çin, üretim kapasitesine ve pazarlara erişim sağlayabilir. ABD ise üretimi kendi topraklarına çekebilir. Ancak her kazanımın bir bedeli var: Kore rekabet ve teknoloji riskleriyle, Çinli şirketler düzenleyici baskılarla; Amerikalılar ise tüketici fiyatlarının yükselmesi, tedariklerin aksaması ve müttefiklerle gerilim yaşanması ihtimaliyle karşı karşıya.

Koreli şirketler Amerikan imalatına yatırım yaparak, tedarik zincirlerini çeşitlendirerek ve ticaret kurallarına uyumu iyileştirerek karşılık veriyor. Çinli şirketlerin ise Kore’de faaliyet göstermenin getirisini, düzenleyici müdahale ve teknoloji kısıtlamalarının sıkılaşması ihtimaline karşı tartması gerekiyor.

Yatırım vaatleri değişen kurallara bağlı

Çin’in taahhütleri ile fiilen gerçekleşen yatırımlar arasındaki rekor fark, somut bir belirsizlik yaratıyor: vaat edilen genişlemenin ne kadarı faaliyete geçen işletmelere dönüşecek? Kalan taahhütlerin ne zaman yatırıma dönüşeceğine dair bir takvim açıklanmadı.

Ticaret uzmanları, artışın kalıcılığı konusunda farklı görüşlere sahip. Bazıları bunu tedarik kısıtlarını ve düzenleyici engelleri aşmaya yönelik acil ihtiyaçtan kaynaklanan geçici bir yükseliş olarak görüyor. Bazılarıysa ticaret, teknoloji ve güvenlik arasındaki bağların güçlenmesinin daha parçalı ve oynak bir küresel ekonomi yaratabileceği uyarısında bulunuyor.

ABD-Kore Ekonomik Güvenlik Ortaklığı önerileri de politika yapıcıların ve düşünce kuruluşlarının gündeminde daha fazla yer buluyor. Önerilen kapsamda yapay zekâ, kritik mineraller ve ileri imalatın yanı sıra bilim, teknoloji ve inovasyon alanlarında daha yakın iş birliği bulunuyor.

Destekleyenler, bu tür bir iş birliğinin dış şoklara karşı kırılganlığı azaltabileceğini, inovasyonu hızlandırabileceğini ve teknoloji yönetişimine ilişkin uluslararası standartların belirlenmesine yardımcı olabileceğini düşünüyor. Bu öneriler, Kore’nin hem Çin hem de ABD ile ekonomik bağlarını sürdürürken sanayilerini nasıl koruyabileceğine ilişkin daha geniş tartışmanın bir parçası.

Kore açısından kısa vadeli sınav somut: fabrika ve istihdam yaratan yatırımları çekmek, ihracat pazarlarına erişimi korumak ve değerli teknolojileri güvence altına almak. Çin’in rekor taahhütleri büyük bir fırsata işaret ediyor. Gerçekleşen yatırımın çok daha düşük kalması ise ticari kararların tarifelere, düzenlemelere ve jeopolitik risklere ne ölçüde bağlı olduğunu gösteriyor.

Öne Çıkanlar

  • Çin, 2024’te 6,79 milyar dolarlık yatırım taahhüdünde bulunarak ve bu tutarı yüzde 147 artırarak Kore’nin en büyük yatırım taahhüdü kaynağı oldu.
  • Gerçekleşen Çin yatırımları 1,23 milyar dolarda kaldı; taahhütlerle yatırılan para arasındaki fark rekor seviyeye ulaştı.
  • Yedi yıl boyunca ilk sırada yer alan ABD, üçüncülüğe geriledi.
  • Kore, yüzde 15’lik ABD tarife oranını güvence altına aldı ve 100 milyar dolarlık enerji alımının yanı sıra Amerika’ya 350 milyar dolarlık yatırım taahhüdünde bulundu.
  • Çinli şirketler Kore’de fabrikalar, teknoloji ve müşteri pazarları ararken bazı batarya projeleri iptal edildi ya da ertelendi.
  • Kore ve ABD makamları aktarmalı ticaret ile tedarik zincirlerine yönelik denetimleri artırırken Kore, hassas teknolojiler üzerindeki gözetimi güçlendiriyor.
  • Kore, yatırım çekme, sanayi uzmanlığını koruma ve hem Çin’le hem de ABD’yle ticareti sürdürme görevlerini birlikte yürütmek zorunda.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir