Joo Chiat’ta Shibuya’dan Esinlenen Yaya Geçidi Kalabalıkları Çekiyor; Güvenlik ve Trafik Soruları Gündemde

8 dakikalık okuma
Joo Chiat's Shibuya Inspired Crossing Brings Crowds, Questions Over Safety and Traffic

Yoğun Katong kavşağında yeni bir geçiş yolu

Singapur’un Joo Chiat Road ile East Coast Road kavşağında tüm yönlere açık yaya geçidini denemeye başlamasından beş gün sonra, yakındaki işletmeler daha fazla kişinin bölgeyi ziyaret ettiğini söyledi. Bazıları yaya trafiğinin ve satışların yüzde 10 ila 30 arttığını tahmin etti. i12 Katong’un önünde başlayan üç aylık deneme 16 Kasım’da başladı. Düzenleme, tüm yönlerdeki araç trafiği durdurulurken yayaların düz ya da çapraz geçmesine imkân tanıyor.

İçindekiler
  1. Yoğun Katong kavşağında yeni bir geçiş yolu
  2. Geçit nasıl işliyor, yayalar ne kadar bekliyor?
  3. Mağazalara ziyaretçi akını var, peki kalıcı olacak mı?
  4. Sürücüler için güzergâh değişiklikleri ve farklı bir trafik akışı
  5. Güvenlik kaygıları arasında yaşlı yayalar ve bisikletliler de var
  6. Denemenin başarılı olup olmadığını ne belirleyecek?
  7. Shibuya bir örnek, ölçüt değil
  8. Singapur daha önce de benzer tasarımları denedi
  9. Joo Chiat denemesindeki önemli tarihler
  10. Bilinmesi gerekenler

Bu tasarıma, Tokyo’nun Shibuya bölgesindeki ünlü kavşaktan esinle genellikle “scramble crossing” deniyor. Joo Chiat’ta düzenleme, sürücülerin East Coast Road’dan Joo Chiat Road’a artık sağa dönemeyeceği anlamına da geliyor. Değişiklik, yaya ve dönüş yapan araç trafiğini birbirinden ayırmayı amaçlıyor; ancak bazı sürücüler için yeni güzergâhlar ve bekleme süreleri doğurdu.

Kara Ulaşım Otoritesi, insanların kavşağı nasıl kullandığını izliyor ve deneme süresince düzenlemede değişiklik yapabileceğini belirtiyor. İçişleri ile Sosyal ve Aile Gelişimi Kıdemli Devlet Bakanı Goh Pei Ming, ilk geri bildirimlerde bir soruna işaret edilmesi hâlinde otoritenin üç ayın bitmesini beklememesi çağrısında bulundu.

Geçit nasıl işliyor, yayalar ne kadar bekliyor?

Yaya ışığı yeşile döndüğünde insanlar, çapraz geçiş de dâhil olmak üzere kavşağı istedikleri yönde geçebiliyor. Bu geçiş aşamasında tüm yönlerdeki araçlar durmak zorunda. Çapraz güzergâh, yayaların bir yolu geçip başka bir ışıkta bekledikten sonra varış noktasına ulaşmak için köşeyi dolaşma gereğini ortadan kaldırabiliyor.

İlk gün yapılan yerinde gözlemlerden birinde en uzun bekleme süresi 2 dakika 5 saniye olarak kaydedilirken, başka bir gözlemde sürenin yaklaşık 2 dakika 15 saniye olduğu belirtildi. Yayalara ayrılan süre yaklaşık 35 saniye. Bu süre, özellikle çapraz geçişi tamamlamak için daha fazla zamana ihtiyaç duyabilecek yaşlılar başta olmak üzere bazı bölge sakinlerini endişelendirdi.

Anaokulu öğretmeni Cai Shuxian, düzenlemenin işe giderken zaman kazandırdığını söyledi. Diğer yayalar, iki sinyal döngüsü boyunca beklemek yerine doğrudan karşıya geçebilmekten memnun kaldı. Bazıları da geçiş sırasında araçlar önlerinden geçmediği için kendilerini daha rahat hissettiklerini belirtti.

Bölge sakinleri, bisikletlilerin ve kişisel hareketlilik aracı kullanıcılarının geçidi nasıl kullanması gerektiğini de sordu. Bisikletliler yayalarla aynı anda çapraz geçiş yapabiliyor ve kavşağı kullananlar şimdiden birbirlerinden kaçınmak zorunda kaldı. Şu ana kadar paylaşılan bilgilerde, geçidi kullanan sürücüler için ayrıntılı kurallara yer verilmedi.

Reklam

Mağazalara ziyaretçi akını var, peki kalıcı olacak mı?

Joo Chiat’taki işletmeler ziyaretçi sayısında ilk etapta artış olduğunu söyledi; ancak geçidin yeni olmasının, sadece görmek için gelen kişileri çekiyor olabileceği uyarısında bulundu. Kim Choo’nun sahibi Edmond Wong, yeni geçidin ve bölgede daha önce düzenlenen araç trafiğine kapalı günün etkisiyle yaya trafiğinin ve işlerin yüzde 25 ila 30 arttığını tahmin etti.

Restoran işletmecisi Tan Kay Chuan, önünden geçen kişi sayısının en az yüzde 10 ila 20 arttığını tahmin etti. Sağa dönüş yasağının müşteriler ve yayalar için bölgeyi daha güvenli hissettirdiğini söyleyen Tan, yeni geçit sıradanlaştığında işlerin önceki seviyesine dönebileceği uyarısında bulundu.

Little Farms Üst Yöneticisi Julian Stevens, mağazaya Japonya ve Güney Kore’den gelen ziyaretçiler de dâhil olmak üzere yeni müşterilerin uğradığını ve hafta içi akşam yemeği saatlerinde daha fazla insan gördüklerini söyledi. Katong Shopping Centre’ın sahibi Boushahri Group’un Üst Yöneticisi Boushahri, insanların fotoğraf çekmeye geldiğini ancak bunun satışları artırıp artırmayacağını söylemek için henüz erken olduğunu belirtti. Bazı işletme sahipleri, etkinin daha iyi anlaşılması için hafta sonu ziyaretlerini görmek gerektiğini söyledi.

Değişiklik, mahalleye daha önce de dikkat çeken bir toplum etkinliğinin ardından geldi. 3 Ekim’de, East Coast Road ile Dunman Road arasındaki Joo Chiat Road’un bir bölümü, yaklaşık 5 bin kişiyi çekmesi beklenen araç trafiğine kapalı bir gün için kapatıldı. 20’den fazla ortak ve yaklaşık 90 yerel işletme, 50’den fazla etkinlikle katılım gösterdi. Bu, Singapur’da şehir merkezinden bir mahalleye taşınan ilk büyük ölçekli araç trafiğine kapalı sokak etkinliğiydi.

Sürücüler için güzergâh değişiklikleri ve farklı bir trafik akışı

Sürücülerin tepkileri farklı oldu. Bazıları, yayalarla dönüş yapan araçların artık aynı alan için yarışmaması sayesinde trafiğin daha akıcı göründüğünü söyledi. Katong Joo Chiat İş Derneği Başkanı Wong Ding Xiang, deneme başladıktan sonra yolların daha az sıkışık hissettirdiğini ve kavşaktan geçmenin daha güvenli olduğunu belirtti.

Diğerleri ise sağa dönüş yasağını kullanışsız buluyor. Yemek yemek için East Coast Road’dan Joo Chiat Road’a düzenli olarak giden bir sürücü, Tembeling Road’dan daha önce dönmesi ya da zaten sıkışık olduğunu söylediği Katong Shopping Centre yakınındaki kavşağı kullanması gerektiğini belirtti. Uzun süredir bölgede yaşayan Jeremy Koh, kavşaktan kaçınmayı ve bunun yerine Still Road ya da Marine Parade Road’u kullanmayı planladığını söyledi.

Bazı işletmeler ve sürücüler, yolculuklarının uzadığını söylüyor. Tan, işe arabayla ulaşmasının yaklaşık beş dakika uzadığını belirtti. Singapore University of Social Sciences’ta doçent olan Xie Chengxian, yeni düzenlemede araçların ortalama beş ila 10 saniye daha uzun bekleyebileceğini tahmin ederken, sinyal döngüsünün talihsiz bir anında gelen bir sürücünün 90 ila 120 saniye bekleyebileceğini söyledi. Bunlar farklı ölçümler: Tan kendi yolculuğunu anlatırken, Xie sinyal kaynaklı gecikmeye ilişkin tahmin verdi.

Google Maps, kısıtlanan dönüşten kaçınan alternatif güzergâhlar önermeye başladı. Kara Ulaşım Otoritesi, ekim ayında gönderdiği bir mektupta bölge sakinlerine ve işletmelere, yakında yaşayanların alternatif güzergâhları kullanabileceğini bildirmişti. Güzergâh değişikliğinin otobüs hatlarını etkilemediği anlaşılıyor.

Reklam

Güvenlik kaygıları arasında yaşlı yayalar ve bisikletliler de var

Goh, yoğun kavşakta dönüş yapan araçların yayalara çok yaklaştığı durumlar yaşandığını söyledi. Denemenin neden önerildiğini şöyle açıkladı:

Bu bölge popüler olduğu için kavşak sık sık yoğun oluyor. Dönüş yapan araçların yayalara neredeyse çarptığı durumlar da gördüm.

Yayalara ayrılan özel geçiş aşaması, yayaların dönüş yapan sürücünün kendilerini görüp görmediğini anlamaya çalışmasını gereksiz kılıyor. Singapore University of Technology and Design’da araştırma görevlisi profesör olan Samuel Chng, yayalara ayrılmış bir geçiş aşamasının, yolda karar vermeleri gereken bir konuyu ortadan kaldırdığını söyledi.

Ancak 35 saniyelik sinyal, özellikle daha uzun olan çapraz güzergâhta yaşlılar ya da yavaş yürüyenler için yetersiz kalabilir. Bazı bölge sakinleri bu sürenin yeterli olup olmadığını sorguladı. Kara Ulaşım Otoritesi, değerlendirmesinde geçiş süresini yeterli bulduğunu ve deneme sırasında sinyal süresini gözden geçireceğini belirtiyor. Yaşlıların geçiş süresini uzatmak için yaşlılara yönelik indirim kartı kullanıp kullanamayacağı da değerlendirilmesi gereken bir konu olarak gündeme geldi; ancak bunun kesinleşmiş bir uygulama olmadığı belirtildi.

Bisikletliler de başka bir pratik zorluk yaratıyor. Öğrenci Fu Wantong, çapraz geçiş yapan bisikletlilerin yayalara çarpmasından endişe ettiğini söyledi. Konu, bisikletliler ve kişisel hareketlilik aracı kullanıcıları için açık kurallar belirlenmesi ve bunların uygulanması çağrılarına da yol açtı. Kavşağı kullananlara yavaşlamaları ve çevrelerindekilere dikkat etmeleri tavsiye edildi.

Denemenin başarılı olup olmadığını ne belirleyecek?

Güvenlik ölçütlerden biri olsa da yolculuğun tamamındaki kolaylık da önem taşıyor. Chng, değerlendirmelerde yayaların yalnızca geçiş sırasında değil, yolculuklarının tamamında ne kadar beklediğinin de hesaba katılması gerektiğini söyledi. Çapraz geçiş yapan biri yürüme mesafesinden tasarruf edebilirken, kavşağın yalnızca bir kolunu geçmesi gereken biri eskisinden daha uzun süre beklemek zorunda kalabilir.

National University of Singapore’da doçent olan Ong Ghim Ping Raymond, mağazalar, yeme içme mekânları ve evlerin insanlara farklı yönlerde geçiş yapmak için nedenler sunduğu Joo Chiat’ın tasarımı denemek için elverişli bir yer olduğunu söyledi. Başarının, araç gecikmelerini ve trafik yönlendirmelerini yönetilebilir düzeyde tutarken yayaların güvenliğini ve rahatlığını artırmaya bağlı olduğunu belirtti.

Yayaların yoğun olduğu küçük bir kavşak bu düzene uygun olabilir; ancak tasarım her kavşakta işe yaramayacaktır. İnsanların çoğu tek yönde geçiş yapıyorsa, ayrı bir tüm yönlere açık geçiş aşaması eklemek, fazla fayda sağlamadan bekleme süresini uzatabilir. Otoritenin önümüzdeki aylarda yapacağı gözlemler, bu dengenin söz konusu kavşakta nasıl işlediğini gösterecek.

Shibuya bir örnek, ölçüt değil

Japonya’nın ilk çok yönlü yaya geçidi 1968 civarında Kumamoto’da açıldı; Tokyo’daki Shibuya geçidi ise 1973’te hizmete girdi. Ulusal Polis Teşkilatı, Japonya genelinde yaklaşık 1.000 scramble crossing bulunduğunu sayıyor. Hafta sonları Shibuya kavşağını 500 bine kadar kişi kullanabiliyor; her yeşil ışıkta yayalara geçiş için yaklaşık 50 saniye tanınıyor.

Bu ölçek, Joo Chiat’taki daha küçük kavşaktan çok farklı. Shibuya’nın ünü, yoğun bir ulaşım merkezinin ve dünyanın dört bir yanından ziyaretçi çeken bir bölgenin gelişmesiyle arttı. Tokyo Metropolitan Yönetimi’nin 2026’da yaptığı bir ankete göre, Tokyo’ya gelen yabancı turistlerin yüzde 60,3’ü Shibuya’yı ziyaret etti. Kavşak, yolun karşısına geçiş sağlamanın yanı sıra halka açık bir buluşma yeri işlevi de görüyor.

Joo Chiat’taki deneme şimdiden insanları fotoğraf çekmek için durdurdu; bazı ziyaretçiler de görmek için Singapur’un başka bölgelerinden geldi. Yine de yerel işletmeler ve bölge sakinleri ilk ilginin geçici bir meraktan kaynaklandığını söylüyor. Öncelikli amaç, Shibuya’nın turizm işlevini tekrarlamak değil, geçişi daha güvenli ve doğrudan hâle getirmek.

Reklam

Singapur daha önce de benzer tasarımları denedi

Singapur, başka kavşaklarda tüm yönlere açık yaya geçitlerini denedi ancak bu denemeleri kalıcı hâle getirmedi. Orchard Road ile Bideford Road’da 2006’da yapılan altı aylık deneme sona erdirildi. Cairnhill Road ile Orchard Road’daki ayrı bir deneme ise 2017’de hafta sonları ve resmî tatillerde uygulandı; az sayıda kişinin çapraz güzergâhı kullandığı ve trafik sıkışıklığının arttığı yönündeki kaygıların ardından devam ettirilmedi.

Önceki denemeler, üç aylık bir testin her yönden karşıya geçen insanların oluşturduğu görsel çekicilikten fazlasını değerlendirmesi gerektiğini gösteriyor. Temel sorular; tasarımın çatışmaları azaltıp azaltmadığı, insanların sinyal süresi içinde karşıya geçip geçemediği ve yakındaki yolların değişen güzergâhları kaldırıp kaldıramadığı.

Joo Chiat denemesindeki önemli tarihler

  • 3 Ekim: Joo Chiat Road’un East Coast Road ile Dunman Road arasındaki bölümü araç trafiğine kapalı bir gün için kapatıldı; yaklaşık 90 yerel işletme etkinliğe katıldı.

  • 16 Kasım: Üç aylık geçit denemesi başladı. Yeni yaya düzenlemesi ilk gün saat 14.00 civarında kullanılabilir hâle geldi.

  • Deneme süresince: Kara Ulaşım Otoritesi, yaya ve araç hareketlerini izleyecek ve deneme sona ermeden değişiklik yapabilecek.

Bilinmesi gerekenler

  • Joo Chiat Road ile East Coast Road kavşağındaki geçit, tüm yönlerdeki trafik dururken yayaların çapraz geçmesine imkân tanıyor.

  • Yaya sinyali yaklaşık 35 saniye sürüyor; ilk gün kaydedilen bekleme süreleri yaklaşık iki dakikaydı.

  • Yakındaki bazı işletmeler, yaya trafiğinde ya da satışlarda ilk etapta yüzde 10 ila 30 artış olduğunu tahmin ederken, bazıları değerlendirme yapmak için henüz erken olduğunu söyledi.

  • Düzenleme, East Coast Road’dan Joo Chiat Road’a sağa dönüşü yasaklıyor ve bazı sürücüleri alternatif güzergâhlar kullanmaya yöneltiyor.

  • Kara Ulaşım Otoritesi üç aylık denemeyi izliyor ve deneme sona ermeden düzenlemede değişiklik yapabilir.

Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir