Yapay zekâ veri merkezleri bellek arzını daha da daraltacak
KB Securities'in 20 Kasım'da yayımladığı tahmine göre, yapay zekâ veri merkezlerinden gelen talebin arzdan daha hızlı artmasıyla Samsung Electronics ve SK Hynix'in ortalama DRAM satış fiyatları 2027'de bu yıla kıyasla yüzde 40 artabilir. Aracı kurum, veri merkezlerinde kullanılan depolama aygıtlarına yönelik talebin de desteğiyle NAND flash fiyatlarının yüzde 30 yükselmesini bekliyor.
İçindekiler
- Yapay zekâ veri merkezleri bellek arzını daha da daraltacak
- Daha fazla yonga üretimi neden yine de yeterli olmayabilir?
- Müşteriler anlaşmaları daha erken yapıyor
- NAND fiyatları üreticilerin sattığı ürünlere bağlı
- Spot fiyatlar ile sözleşme fiyatları farklı hikâyeler anlatıyor
- Fiyatlar ne kadar keskin yükselebilir?
- Görünümü neler değiştirebilir?
- Öne Çıkanlar
Tahmin, yapay zekâ sunucuları kuran şirketlerin sınırlı bellek yongası arzı için akıllı telefon ve bilgisayar üreticileriyle rekabet edebileceği bir piyasaya işaret ediyor. KB Securities, küresel DRAM talebinin gelecek yıl yüzde 25, arzın ise yüzde 18 artacağını öngörüyor. Büyük müşteriler ihtiyaç duydukları DRAM'in yalnızca yaklaşık yüzde 70'ini temin edebilir; bu da yonga üreticileriyle alıcılar arasındaki sözleşmelerde fiyatlar üzerindeki baskıyı artırabilir.
Bu görünüm, bilgisayar sunucularındaki verileri işlemek için kullanılan sunucu DRAM'i açısından özellikle önem taşıyor. KB Securities, bu belleğe yönelik talebin 2027'de yüzde 56 artmasını bekliyor. Veri merkezlerinde veri depolayan kurumsal katı hâl sürücülerine (SSD) yönelik talebin ise yüzde 54 yükselmesi öngörülüyor.
Diğer tahminler de benzer biçimde arzın sıkışık olduğu bir DRAM piyasasına işaret ediyor, ancak fiyat artışlarının daha yavaş gerçekleşeceğini öngörüyor. 16 Kasım tarihli bir sektör modeli, 2027'de DRAM talebinin yüzde 23 ila yüzde 26, arzın ise yüzde 20 ila yüzde 23 artacağını tahmin etti. Model, DRAM sözleşme fiyatlarının 2027'nin ilk yarısında çeyrek başına yüzde 5 ila yüzde 15, ikinci yarısında ise çeyrek başına yüzde 0 ila yüzde 8 artacağını öngördü. Bu çeyreklik tahminler, KB Securities'in şirketlerin tüm yıl boyunca elde edeceği ortalama satış fiyatlarına ilişkin öngörüsüyle doğrudan karşılaştırılamaz; bu ortalamalar, satılan ürünlerin türünden de etkilenebilir.
Daha fazla yonga üretimi neden yine de yeterli olmayabilir?
Samsung ve SK Hynix üretimi artırıyor, ancak yeni kapasitenin kurulup faaliyete geçirilmesi zaman alıyor. Sektör tahminlerine göre, şirketlerin toplam aylık bellek üretimi 2025'te 3,09 milyon ila 3,19 milyon 12 inçlik wafer seviyesinde. Hâlihazırda inşa edilen fabrikalar faaliyete geçtiğinde, üretim 2027'de ayda 4,1 milyon ila 4,2 milyon wafer'a ulaşabilir.
Tahminler, ayda 1,1 milyon wafer'a varan bir artışa işaret ediyor. Samsung'un üretim kapasitesi 2027'ye kadar yaklaşık yüzde 35, SK Hynix'inki ise yaklaşık yüzde 25 büyüyebilir. Ancak bu ek kapasite, güçlü yapay zekâ işlemcileriyle birlikte verileri hızla aktarmak için katmanlar hâlinde üst üste dizilen bir DRAM türü olan yüksek bant genişlikli belleğin (HBM) üretimine de ayrılacak.
Bu değişim önemli; çünkü HBM ve geleneksel DRAM, üretim kaynaklarının bir kısmını ortak kullanıyor. Daha fazla HBM üretmek, sıradan sunucularda, bilgisayarlarda ve telefonlarda kullanılan belleğe ayrılabilecek kapasiteyi azaltabilir. Bir sektör tahminine göre, HBM üretiminde kullanılan DRAM kapasitesinin payı 2026'da yaklaşık yüzde 20, 2027'de ise yaklaşık yüzde 30 olacak.
Planlanan Stargate yapay zekâ altyapı projesine ilişkin bir tahminde, projenin aylık HBM ihtiyacı yaklaşık 900 bin wafer olarak hesaplandı. Bu miktar, mevcut küresel HBM üretiminin neredeyse iki katı. Tahminlere göre HBM arz açığı 2026'da yüzde 35'e, 2027'de ise yüzde 40'ın üzerine çıkacak. Bu rakamlar, yeni fabrikaların bellek piyasasındaki kıtlığı neden kısa sürede ortadan kaldıramayabileceğini açıklamaya yardımcı oluyor.
Müşteriler anlaşmaları daha erken yapıyor
Arz daralırken büyük alıcılar, bellek tedarikini çok daha önceden güvence altına almaya çalışıyor. SK Hynix, 14 büyük müşteriyle yaptığı anlaşmaların 2027 ve 2028'deki üretim kapasitesinin yarısından fazlasını kapsadığını açıkladı. Samsung ise 10 büyük müşteriyle anlaşma imzaladığını ve 10 müşteriyle daha görüşmeler yürüttüğünü bildirdi. Anlaşmalar, üreticilere ve alıcılara gelecekteki siparişler konusunda daha fazla öngörü sağlarken yeni müşteriler için taahhüt edilmemiş arzı azaltıyor.
Apple da 2027'nin ilk yarısında başlayacak dört ila beş yıllık bir DRAM tedarik anlaşması için Samsung'la son görüşmeleri yürütüyor. Önerilen koşullar, asgari tedarik miktarlarını belirlerken fiyatları piyasa koşullarına bağlı bırakacak. Apple geleneksel olarak fiyat ve miktar konusunda daha sık pazarlık yapma esnekliğini korumaya çalıştı; bu nedenle çok yıllı bir taahhüt, yeterli belleği güvence altına almanın ne kadar zorlaştığını gösteriyor.
Sözleşmeler, riskin taraflar arasında nasıl paylaşılacağı bakımından farklılık gösterebilir. Micron'un bazı müşterilerle yaptığı beş yıllık anlaşmalarda taban ve tavan fiyatlar, depozitolar ve alıcıların daha az yonga alsalar bile taahhüt ettikleri miktarların bedelini ödemelerini gerektiren koşullar yer alabiliyor. Samsung'un Apple'a yönelik önerisinin bu hükümleri içerdiğine dair bir bilgi yok. Genel olarak yaşanan değişim, alıcıların ihtiyaç duydukları belleği alma ihtimallerini artırmak için daha uzun süreli taahhütlerde bulunması.
SK Group Yönetim Kurulu Başkanı Chey Tae won, 3 Kasım'da düzenlenen SK AI Summit'te planlanan Yongin yarı iletken kümesinin ölçeğinin 24 M15X fabrikasına denk olduğunu söyledi. SK Hynix ayrıca Cheongju'daki M15X tesisini HBM üretimine hazırlıyor. Samsung ise P4 tesisinde çalışmalarını sürdürüyor ve daha fazla genişleme için arazi ayırmış durumda. Her iki şirket de yeni tesislerini HBM üretimine yönlendirmeyi planladığını açıkladı.
NAND fiyatları üreticilerin sattığı ürünlere bağlı
SSD'lerde ve diğer depolama ürünlerinde kullanılan bellek NAND'ın arz görünümü, DRAM'den farklı. KB Securities, küresel NAND talebinin 2027'de yüzde 19 artmasını bekliyor; bu oran, arz artışı tahminiyle kabaca aynı düzeyde. Ayrı bir sektör modeli ise talep artışını yüzde 19 ila yüzde 23, arz artışını yüzde 22 ila yüzde 25 olarak tahmin ederek genel piyasanın dengeye yakın olabileceğine işaret etti.
Ancak bu piyasanın kendi içinde kurumsal SSD talebinin arzı aşması bekleniyor. İnsanlar daha az telefon ve bilgisayar satın alırsa tüketici belleğine yönelik talep zayıflayabilir; veri merkezleri ise depolama kapasitelerini artırmayı sürdürüyor. KB Securities, kurumsal SSD talebinin gelecek yıl yüzde 54 artmasını ve bu ürün kategorisinde arz açığı oluşmasını bekliyor.
Ürün karması, aynı NAND piyasasının şirketleri neden farklı etkileyebileceğini açıklamaya yardımcı oluyor. KB Securities'e göre kurumsal SSD'ler, Samsung ve SK Hynix'in NAND satışlarının yüzde 65'inden fazlasını oluşturuyor. SanDisk ve Kioxia'da ise bu oran yaklaşık yüzde 30 ila yüzde 40. Arzı kısıtlı ürünleri daha fazla satan bir şirketin ortalama fiyatları, tüketici ürünlerinin payı daha yüksek bir şirkete kıyasla daha güçlü seyredebilir.
Samsung, HBM4 satışları ve sunucu SSD'lerine yönelik güçlü talebin, bellek iş kolunun 2026'nın üçüncü çeyreğinde rekor çeyreklik kâra ulaşmasına katkıda bulunduğunu açıkladı. SK Hynix de 321 katmanlı TLC kurumsal SSD'sinin satışlarında artış bildirdi. Bu ürünler, her iki şirkete de doğrudan yapay zekâ işlemcilerinde kullanılan bellek yongalarının yanı sıra veri merkezi piyasasına da erişim sağlıyor.
Spot fiyatlar ile sözleşme fiyatları farklı hikâyeler anlatıyor
Anında yapılan işlemlerde geçerli olan bellek spot fiyatları, sözleşme fiyatları yükselmeyi sürdürürken son dönemde geriledi. KB Securities, 20 Kasım tarihli tahmininden önceki ay içinde DRAM spot fiyatlarının yüzde 5, NAND spot fiyatlarının ise yüzde 20 düştüğünü hesapladı. Kasım itibarıyla spot ve sözleşme fiyatları arasındaki fark yüzde 20'yi aştı.
Spot fiyatlar, telefon ve bilgisayar siparişlerindeki zayıflamaya hızla tepki verebilir. Belirli bir dönem için büyük müşterilerle kararlaştırılan sözleşme fiyatları ise daha uzun vadeli taahhütleri ve sunucularla kurumsal SSD'lere yönelik talebi yansıtıyor. KB Securities'e göre sözleşme fiyatları, Samsung ve SK Hynix'in kazançları açısından kısa vadeli spot fiyat hareketlerinden daha doğrudan bir gösterge.
KB Securities'in ayrı bir değerlendirmesine göre, iki şirketin hisseleri kendi zirvelerinden ortalama yüzde 55 düştü. Kurum, düşüşü Nvidia'nın pazar liderliğindeki değişimlere, olası ABD yapay zekâ düzenlemelerine ve spot fiyatların zayıflamasına ilişkin endişelere bağladı. KB Securities Araştırma Başkanı Kim Dong won, hisselerdeki son düşüşün şu kaygıyı yansıttığını söyledi:
aşırı korku
KB Securities, dış gelişmelere ilişkin endişelerin hisse fiyatlarına büyük ölçüde yansıdığını ve yatırımcı kötümserliğinin zirveye yakın göründüğünü belirtti. Bu değerlendirme, hisse fiyatları yapay zekâ yatırımları ve tüketici elektroniği satışlarına ilişkin kaygılara tepki verirken bellek talebinin ve sözleşme fiyatlarının güçlü kalacağı tahminine dayanıyor.
Fiyatlar ne kadar keskin yükselebilir?
Tahminler arasındaki fark, farklı ölçüt ve varsayımlardan kaynaklanıyor. KB Securities, Samsung ve SK Hynix'in ortalama DRAM satış fiyatlarının 2027'de 2026'ya kıyasla yüzde 40 artacağını öngörüyor. Ayrı sektör modeli ise daha geniş DRAM piyasasındaki çeyreklik fiyat değişimlerini tahmin ediyor ve yılın ilerleyen dönemlerinde artışların yavaşlayacağına işaret ediyor. Satışların daha büyük bir bölümünün HBM veya sunucu belleği gibi pahalı ürünlerden oluşması da şirketlerin ortalama fiyatlarını yükseltebilir.
Ürün karması, HBM fiyatlandırmasının önemini artıran nedenlerden biri. Samsung'un 2027 sözleşmeleri için HBM4 talep fiyatının gigabit başına 4,50 ila 4,90 dolar aralığında olduğu, HBM3E fiyatının ise yaklaşık 1,50 dolar olduğu bildirildi. Bunlar, kesinleşmiş nihai sözleşme fiyatları değil, önerildiği bildirilen fiyatlar. KB Securities, Samsung'un HBM satış fiyatlarının 2027'de yıllık bazda yüzde 100'den fazla artmasını ve HBM4'ün HBM gelirindeki payının bu yıl yaklaşık yüzde 40'tan yüzde 80'e çıkmasını bekliyor.
Ayrı bir tahminde, daha yeni ürünlere geçiş ve arzın daralmasıyla küresel HBM ortalama satış fiyatlarının 2027'de yüzde 121 artacağı öngörüldü. Bellek hacmini ölçen HBM bitlerinin, yeni nesil ürünlerin daha pahalı olması nedeniyle HBM gelirinden daha yavaş artması bekleniyor. Nihai kazançlar ayrıca üretim verimliliğine, müşteri onaylarına ve her şirketin HBM'ye ayırdığı kapasiteye bağlı olacak.
Görünümü neler değiştirebilir?
Bulut şirketlerinin veri merkezlerine yönelik harcama planları, talep tahmininin temelinde yer alıyor. SK Hynix, bulut sağlayıcılarının sermaye harcamalarının 2027'de yüzde 60'tan fazla artmasının beklendiğini belirtti. Planlanan projeler ertelenir veya küçültülürse sunucu belleğine yönelik talep tahminlerin altında kalabilir. Akıllı telefon ve bilgisayar sevkiyatlarındaki düşüş de tüketici belleğine yönelik talebi zayıflatabilir.
Yeni fabrikaların beklenenden erken üretime başlaması ya da üreticilerin kapasiteyi planlanandan daha hızlı artırması hâlinde arz değişebilir. Sektör tahminlerine göre kayda değer bir kapasite artışı dört ila beş yıl alabiliyor. SK Group Yönetim Kurulu Başkanı Chey Tae won ise wafer kıtlığının 2030'a kadar sürebileceği uyarısında bulundu. 2027'de üretime başlaması beklenen yeni tesisler yardımcı olabilir, ancak bu tesislerin üretimi kademeli olarak devreye girecek.
NAND için temel soru, kurumsal SSD satışlarındaki artışın zayıf tüketici talebini dengelemeyi sürdürüp sürdürmeyeceği. DRAM'de ise sunucu talebi, HBM üretimi ve geleneksel bellek arzı arasındaki denge fiyatları belirleyecek. Bir sonraki önemli dönüm noktasının, şirketlerin 2027 Ocak ayının sonlarında dördüncü çeyrek sonuçlarını açıklamasıyla gelmesi bekleniyor.
Öne Çıkanlar
- KB Securities, Samsung ve SK Hynix'in ortalama DRAM satış fiyatlarının 2027'de 2026'ya kıyasla yüzde 40, NAND fiyatlarının ise yüzde 30 artacağını öngörüyor.
- Kurumun tahminine göre DRAM talebi yüzde 25, arzı yüzde 18 artacak; büyük alıcılar ihtiyaç duydukları DRAM'in yaklaşık yüzde 70'ini alabilecek.
- Kurumsal SSD talebinin yüzde 54 artması bekleniyor; bu durum, genel NAND piyasası dengeye yaklaşırken bile fiyatları destekleyecek.
- Samsung ve SK Hynix üretimi artırıyor, ancak ek kapasitenin bir bölümü de yapay zekâ veri merkezleri için HBM üretiminde kullanılacak.
- Spot fiyatlardaki son düşüş, şirketlerin büyük müşterilere satışlarını daha doğrudan etkileyen sözleşme fiyatlarındaki artışla çelişiyor.






