Yakıt düzenlemeleri beklemedeyken tedarik onayı programı ilerletiyor
Güney Kore, Jang Bogo N nükleer denizaltı programı için temel tedarik stratejisini 6 Kasım 2026’da onaylayarak, reaktör yakıtı konusunda ABD ile görüşmeler tıkanmış olsa da 2027’de resmî başlangıcın önünü açtı. İlk denizaltının 2030’ların ortalarında denize indirilmesi, operasyonel hizmete girişinin ise 2030’ların sonlarında veya daha sonra gerçekleşmesi hedefleniyor.
İçindekiler
- Yakıt düzenlemeleri beklemedeyken tedarik onayı programı ilerletiyor
- Olağan fizibilite çalışması neden muaf tutuldu?
- Sözleşme için yerli tersaneler yarışacak
- Seul gövdeyi ve reaktörü ülke içinde inşa etmeyi planlıyor
- Siyasi onay ile yakıt temini farklı süreçlerde ilerliyor
- Onaydan operasyonel hizmete uzanan uzun yol
- Denizaltılar su altındaki dengeleri nasıl değiştirecek?
- Daha uzun menzilli füzeler ve diğer deniz programları da ilerliyor
- Cumhurbaşkanlığı helikopterleri 2031’den itibaren yenilenecek
- Öne çıkanlar
Savunma Tedarik Programı İdaresi (DAPA), 179. Savunma Tedarik Programını Teşvik Komitesi toplantısında, KSS-III Batch-III adıyla da bilinen projeye onay verildiğini açıkladı. Bu kararla, mayısta duyurulan plan rekabetçi ihaleye, inşaat sözleşmesine ve reaktör ile bazı silahların devlet tarafından tedarik edilmesine doğru ilerliyor.
Planlama ve Bütçe Bakanı Park Hong-keun, programın maliyetini mayısta 28,9 trilyon won, yani yaklaşık 21,3 milyar dolar olarak tahmin etmişti. DAPA, toplam bütçenin hâlâ görüşüldüğünü belirtiyor. Her biri yaklaşık 8.000 ton ağırlığında en az üç denizaltıdan oluşacak bir filo değerlendiriliyor. Bu da mevcut hükümet döneminin çok ötesine uzanan büyük bir taahhüt anlamına geliyor.
Washington, Güney Kore’nin yüzde 20’nin altında zenginleştirilmiş uranyum kullanan reaktörlerle çalışan denizaltı edinme girişimine siyasi onay verdi. Ancak bu yakıtın teminine yönelik pratik düzenlemeler henüz tamamlanmadı: İkili güvenlik görüşmeleri haziranda başladı, fakat temmuzda Washington’da yapılması planlanan ikinci tur gerçekleşmedi.
Denizaltılar konvansiyonel silahlar taşıyacak. Nükleer tahrik, denizaltıyı hareket ettiren ve donanımına güç sağlayan enerji kaynağını ifade ediyor. Güney Kore’nin planı, bu görevler için reaktör kullanırken konvansiyonel silahları korumak.
Olağan fizibilite çalışması neden muaf tutuldu?
Planlama ve Bütçe Bakanlığı, ağustos ayında programı standart ön fizibilite çalışmasından muaf tuttu. Bu tür çalışmalar normalde bir ila iki yıl sürüyor ve hükümet geliştirme için taahhütte bulunmadan önce büyük bir tedarik projesinin devam edip etmemesi gerektiğini inceliyor.
Tedarik kuralları, son derece gizli projeler için savunma bakanının veya DAPA başkanının muafiyet talep etmesine izin veriyor. Bakanlık, denizaltı programının gerektirdiği gizlilik nedeniyle ulusal güvenlik istisnasını uyguladı. Yine de ayrıca ayrıntılı bir değerlendirme yapılması planlanıyor.
Dolayısıyla DAPA’nın onayı, tasarım, yakıt tedariki ve inşaata ilişkin önemli çalışmalar sürerken programın geliştirme aşamasına geçişini idari açıdan hızlandırıyor. Hükümetin, tedarik stratejisini inşa edilebilecek, test edilebilecek ve donanma tarafından kabul edilebilecek bir denizaltıya dönüştürmesi gerekecek.
Donanma bu çalışmalar için şimdiden hazırlıklara başladı. 20 Ekim’deki parlamento denetiminde, 1 Mayıs’ta kurulan ve üç ekipte toplam 17 personelden oluşan geçici denizaltı görev gücünü anlattı. Donanmanın denizaltı yol haritası kapsamında açıklanan hazırlıklar; inşaat, test, konuşlandırma ve denizaltıları işletmek için gereken birlikleri kapsıyor.
Sözleşme için yerli tersaneler yarışacak
Gövde tasarımı ve inşaatı için Hanwha Ocean ile HD Hyundai Heavy Industries’in rekabet etmesi bekleniyor. Her iki şirket de Güney Kore Donanması için denizaltı inşa etti. DAPA, yerli tersanelerin rekabetçi bir ihaleye katılmak için yeterli tasarım ve inşaat kapasitesine sahip olduğunu belirtiyor.
Kurum, temel sistem geliştirme planını hazırlayıp 2027’nin ilk yarısında ihaleyi başlatmayı, yıl sonuna kadar da resmî sözleşmeyi imzalamayı planlıyor. Kesin seçim takvimi ise henüz net değil: İlk açıklamada üretici seçiminin yılın ilk yarısında yapılacağı belirtilirken, ayrıntılı tedarik takvimi ihale ve değerlendirmenin ardından yüklenicinin yılın ikinci yarısında seçilmesini öngörüyor.
İhaleyi kazanan şirket, gövdeyi, tahrik donanımını, silahları ve diğer sistemleri çalışır bir denizaltıda bir araya getiren sistem entegratörü olacak. Hükümet küçük modüler reaktörü ve bazı füze sistemlerini ayrı olarak geliştirmeyi veya tedarik etmeyi, ardından bunları tersaneye teslim etmeyi planlıyor.
Bu iş bölümü, en hassas donanımların bazılarında hükümete doğrudan sorumluluk yüklüyor. İnşaat takviminin yalnızca tersaneye bağlı olmaması da bu nedenle önem taşıyor: Gövde ile hükümetin sağlayacağı donanımların doğru zamanda bir araya getirilmeye hazır olması gerekecek.
Seul gövdeyi ve reaktörü ülke içinde inşa etmeyi planlıyor
Güney Koreli yetkililer, daha önce ABD’de olası bir inşaat sahası seçeneğinin gündeme gelmesine rağmen, üretimin ülke içinde yapılacağını açıkladı. Cumhurbaşkanlığı ofisinden üst düzey bir yetkili, gövde ve reaktörün Güney Kore’de üretileceğini, zenginleştirilmiş uranyum yakıtın ise ABD’den temin edileceğini söyledi.
Ulusal Güvenlik Ofisi Direktörü Wi Sung-lac, Ulusal Meclis’te yaptığı açıklamada hükümetin tutumunu şöyle ifade etti:
Şu anda bunları ABD’de inşa etmeyi düşünmüyoruz. Kendimiz inşa etmeyi değerlendiriyoruz.
Cumhurbaşkanlığı ofisi, denizaltının Güney Kore’nin operasyonel ihtiyaçlarına göre tasarlanması ve ABD’nin Virginia sınıfı tasarımından farklı olması gerektiğini de belirtti. Bu açıklama, mevcut bir Amerikan denizaltısını satın almaktan ziyade yerli bir geliştirme çalışmasına işaret ediyor.
Başkan Donald Trump’ın 2025’te ABD’nin onayını duyururken Hanwha’nın tersanesinin bulunduğu Philadelphia’dan söz etmesiyle inşaatın nerede yapılacağı kamuoyunda tartışma konusu olmuştu. Mevcut tedarik stratejisi ise gövde tasarımı ve inşaatının Güney Koreli tersaneler arasında rekabete açılmasını, reaktörden ayrıca hükümetin sorumlu olmasını öngörüyor.
Siyasi onay ile yakıt temini farklı süreçlerde ilerliyor
Yakıt konusu, denizaltı programını Washington’la yürütülen daha geniş kapsamlı müzakerelere bağlıyor. Başkan Lee Jae Myung ile Trump’ın Ekim 2025’teki zirvesinin ardından yayımlanan ortak bilgi notunda ABD, yakıt teminine yönelik düzenlemeler de dâhil olmak üzere Güney Kore ile proje üzerinde çalışmayı taahhüt etmişti.
Haziranda Seul’de yapılan bakan yardımcısı düzeyindeki görüşmelerde denizaltı inşası, uranyum zenginleştirme ve kullanılmış nükleer yakıtın yeniden işlenmesi ele alındı. Zenginleştirme, reaktörün zincirleme tepkimesini sürdüren uranyum türü olan uranyum-235’in payını artırıyor. Yeniden işleme ise kullanılmış yakıttaki maddelerin ayrıştırılması anlamına geliyor.
Güney Kore, yüzde 20’nin altında zenginleştirilmiş yüksek analizli düşük zenginleştirilmiş uranyum kullanmayı planlıyor. Reaktör ile yakıt tedarikinin birlikte planlanması gerekiyor. Bu nedenle yakıta yönelik güvenilir ve yasal bir ticari tedarik yolunun oluşturulması, denizaltının geliştirilmesi açısından kritik önem taşıyor.
Güney Kore Savunma Bakanlığından bir yetkili, mevcut Güney Kore-ABD nükleer iş birliği anlaşmasının sivil kullanımları kapsadığını ve denizaltı projesi için değiştirilmesinin gerekmeyebileceğini söyledi. AUKUS kapsamındaki Avustralya düzenlemelerine benzer yaklaşımı olan ayrı bir anlaşma da değerlendirilen seçenekler arasında.
Cumhurbaşkanlığı ofisi, zenginleştirme ve kullanılmış yakıtın yeniden işlenmesini denizaltı konusundan ayrı ele alınması gereken meseleler olarak değerlendirdi. Ortak bilgi notunun hazırlanması sırasında Washington’ın Beyaz Saray ve Dışişleri Bakanlığı dışındaki kurumlardan da görüş alması gerektiği belirtilmiş, bu durum belgenin yayımlanmasını geciktirmişti.
Ertelenen ikinci görüşme turu için henüz tarih verilmedi. DAPA’dan bir yetkili, müzakereler sonuçlanmadan projeyi başlatmanın siyasi ve politik bir değerlendirme gerektireceğini söyledi. Seul’ün karşı karşıya olduğu acil zorluk, yerli tedarik takvimini uluslararası bir yakıt anlaşmasıyla eşgüdüm içinde yürütmek.
Onaydan operasyonel hizmete uzanan uzun yol
2030’ların ortası için belirlenen denize indirme hedefi, ilk denizaltının suya gireceği zamanı ifade ediyor. Operasyonel hizmete giriş ise donanmanın kabulünden önce yapılacak test ve değerlendirmelerin ardından gerçekleşecek. DAPA’nın ilk açıklaması envantere girişin 2030’ların sonrasını işaret ederken, daha ayrıntılı geliştirme takvimi konuşlandırmayı 2030’ların sonlarında hedefliyor.
DAPA’dan bir yetkili, gereken süreyi anlatmak için Güney Kore’nin mevcut yerli tasarım denizaltısını örnek gösterdi:
Mevcut Dosan Ahn Chang-ho’nun tasarımı yaklaşık dört, inşası ise beş yıl sürdü.
Yetkili, reaktörle çalışan bir denizaltının biraz daha uzun sürede tamamlanmasını bekliyor. Önerilen 8.000 tonluk denizaltı, bildirilen 3.000 tonluk Dosan Ahn Chang-ho’nun yaklaşık 2,7 katı büyüklüğünde olacak. Bu karşılaştırma, yeni tahrik teknolojisinin yanı sıra değerlendirilen denizaltının ölçeğini de gösteriyor.
Başlıca kilometre taşları on yılı aşkın bir döneme yayılıyor:
- Ekim 2025: Güney Kore-ABD zirvesi, nükleer tahrik konusunda iş birliği için siyasi süreci başlatıyor.
- Mayıs 2026: Seul, Jang Bogo N yol haritasını açıklıyor.
- Haziran 2026: Seul’de ikili güvenlik görüşmeleri başlıyor.
- Ağustos 2026: Hükümet fizibilite çalışması muafiyetini veriyor.
- 6 Kasım 2026: Tedarik komitesi temel stratejiyi onaylıyor.
- 2027: Resmî geliştirme süreci, rekabetçi ihale ve inşaat sözleşmesi planlanıyor.
- 2030’ların ortası: İlk denizaltının denize indirilmesi hedefleniyor.
- 2030’ların sonları veya sonrası: Test ve değerlendirmelerin ardından operasyonel konuşlandırma planlanıyor.
Denizaltılar su altındaki dengeleri nasıl değiştirecek?
DAPA’ya göre Jang Bogo N, Kuzey Kore’nin nükleer ve füze tehditlerine karşı caydırıcılığı güçlendirecek ve Güney Kore’nin Kill Chain sistemi kapsamındaki su altı kabiliyetlerini artıracak. Kill Chain, saldırı hazırlıklarını tespit edip silahlar ateşlenmeden tehdit oluşturan hedefleri vurmayı amaçlayan, ülkenin üç ayaklı savunma mimarisinin bir parçası.
Reaktör, donanmaya mevcut dizel-elektrikli denizaltılarına kıyasla daha uzun süre su altında kalma ve daha serbest hareket etme imkânı sağlayacak. Konvansiyonel denizaltılar depoladıkları elektrik enerjisini idare etmek ve düzenli aralıklarla yenilemek zorunda. Nükleer tahrik ise bu amaçla yüzeyden hava almadan enerji sağlamayı sürdürebiliyor.
Su altında daha uzun süre görev yapabilmek; gözetleme, takip ve saldırı görevlerini destekleyecek. DAPA’nın daha güçlü caydırıcılıkla ilişkilendirdiği somut kabiliyetler bunlar: Su altında daha uzun süre görevde kalabilen ve daha uzak mesafelerde faaliyet gösterebilen denizaltılar.
Donanmanın ekim ayındaki parlamento denetimi, öncelikler konusunda görüş ayrılıklarını da ortaya çıkardı. Milletvekilleri, denizaltıların görevlerinin yeterince tanımlanıp tanımlanmadığını ve bu görevleri başka gemilerin daha düşük maliyetle yerine getirip getiremeyeceğini sorguladı. Kasım ayındaki tedarik kararı programı ilerletirken, harcama tercihleri siyasi tartışmanın parçası olmaya devam ediyor.
Daha uzun menzilli füzeler ve diğer deniz programları da ilerliyor
Komite, Seul metropol bölgesini tehdit eden Kuzey Kore topçularına karşı geliştirilmesi planlanan Kore Taktik Karadan Karaya Füze-I Blok-II projesini onayladı. Mevcut Blok-I modeli Ure adıyla biliniyor. Yeni modelin menzilinin yüzde 30 artırılması hedefleniyor.
Basit bir karşılaştırmayla, mevcut menzilde 100 birim uzaklıktaki bir hedef, öngörülen artışla 130 birim uzaklıkta olacak. DAPA açıklamada kesin menzil bilgisini paylaşmadı. Programın 2028-2035 yılları arasında yürütülmesi ve 537 milyar won, yani yaklaşık 395 milyon dolara mal olması planlanıyor.
Komite ayrıca askerî haberleşmeyi iyileştirmek amacıyla TMMR olarak bilinen taktik çok bantlı ve çok amaçlı telsiz sisteminin seri üretim planında yapılan değişikliği onayladı. Liman devriye botlarının yenilenmesi ve mayın temizliğinde kullanılacak insansız su üstü aracını kapsayan bir modernizasyon da onay aldı.
Liman Devriye Botu-II programının bütçesi 611 milyar won, insansız mayın harbi su üstü aracı programının bütçesi ise 591 milyar won olarak belirlendi. Bu kararlar, çok daha uzun süreli denizaltı geliştirme çalışmasının yanı sıra kıyı devriyesi, tehlikeli mayınların temizlenmesi, haberleşme ve topçu mevzilerine yönelik saldırıları kapsıyor.
Cumhurbaşkanlığı helikopterleri 2031’den itibaren yenilenecek
Eskimiş cumhurbaşkanlığı helikopterlerinin yerine Sikorsky’nin S-92A+ modeli, S-92A Plus adıyla da biliniyor, seçildi. Lockheed Martin’in iştiraki olan Sikorsky, ihaleye katılan tek şirketti.
Yenileme programının bütçesi 873 milyar won. Yeni helikopterlerin 2031’den itibaren mevcut filonun yerini almaya başlaması bekleniyor. Uçak, gerekli performans standartlarını karşıladı ve mevcut modele kıyasla daha uzun menzil sunması hedefleniyor.
Helikopter tedarikinde uçak, tedarikçi ve program bütçesi belli. Jang Bogo N ise daha erken bir geliştirme aşamasında: Rekabetçi inşaat sözleşmesi henüz yapılmadı, reaktör yakıtına ilişkin düzenlemeler de anlaşma bekliyor. Her iki onay da gelecekte harcama taahhütleri doğuruyor, ancak teslimat süreçleri birbirinden farklı.
Öne çıkanlar
- Güney Kore, Jang Bogo N tedarik stratejisini 6 Kasım 2026’da onayladı; programın resmî başlangıcı 2027 için hedefleniyor.
- Ulusal güvenlik istisnası olağan fizibilite çalışmasını devre dışı bırakıyor; ayrıca ayrıntılı bir değerlendirme yapılması planlanıyor.
- İnşaat için yerli tersaneler yarışacak; reaktörü ve bazı silahları hükümet ayrıca sağlayacak.
- ABD ile yakıt görüşmeleri hazirandan bu yana tıkanmış durumda; temmuzda yapılması planlanan takip toplantısı gerçekleşmedi.
- İlk denizaltının 2030’ların ortalarında denize indirilmesi, operasyonel konuşlandırmanın ise 2030’ların sonlarında veya daha sonra yapılması hedefleniyor.
- Denizaltı programı için öngörülen 28,9 trilyon wonluk bütçe henüz kesinleşmedi.
- Komite ayrıca füze geliştirmelerini, haberleşme ekipmanlarını, devriye botlarını, mayın temizleme çalışmalarını ve cumhurbaşkanlığı helikopterlerinin yenilenmesini onayladı.






