Malezya, 99.030 İstihdam Beklentisiyle 218,5 Milyar RM’lik Yatırımı Onayladı

11 dakikalık okuma
Malaysia Approves RM218.5 Billion in Investments, With 99,030 Jobs Expected

İstihdam vaadinde imalat sektörü öne çıkarken en büyük yatırımı dijital projeler çekiyor

Malezya, 2026’nın ilk yarısında 2.746 projede toplam 218,5 milyar RM tutarında yatırımı onayladı. Projelerin tamamının hayata geçirilmesiyle 99.030 kişiye istihdam sağlanması bekleniyor. Hizmetler sektörü yaklaşık üç kat daha fazla yatırım çekmesine rağmen, öngörülen işlerin 64.555’i imalat sektöründe.

İçindekiler
  1. İstihdam vaadinde imalat sektörü öne çıkarken en büyük yatırımı dijital projeler çekiyor
  2. Para nereden geliyor, nereye gidiyor?
  3. Veri merkezleri enerji, su ve yerel fayda sınavında
  4. Yatırım tutarı düşerken fabrika projelerinin sayısı arttı
  5. Projeler Malezyalı çalışanlar için ne anlama gelebilir?
  6. Eğitim, işe alım hızına yetişmeli
  7. Daha yüksek ücretler de yatırım değerlendirmesinin parçası
  8. Petrol ve gaz da başka bir yatırım kaynağı oluşturuyor
  9. Onaylar faal işletmelere dönüşürken
  10. Öne Çıkanlar

Malezya Yatırım Geliştirme Kurumu (MIDA), 28 Ağustos tarihli ağustos ayı yatırım açıklamasında, onaylanan yatırımların 2025’in aynı dönemindeki 195,5 milyar RM’den yüzde 11,7 arttığını bildirdi. Beklenen istihdam yüzde 8,4 yükseldi. Böylece yatırım tutarının yanı sıra gereken beceriler, ücretler ve işe alım da öne çıkan pratik konular hâline geldi.

Veri merkezleri ve bulut bilişim 95,8 milyar RM yatırım çekerek onayların yaklaşık yüzde 44’ünü oluşturdu. Buna karşılık imalat, onaylanan yatırımların yüzde 23,5’iyle beklenen istihdamın yüzde 65,2’sini sağladı. Bu iki sektör, Malezya’nın yatırım hamlesinin farklı biçimlerde ilerlediğini gösteriyor: Bir yanda yüksek maliyetli dijital altyapı, diğer yanda fabrikaların doğrudan istihdama daha büyük katkısı.

Malezyalı çalışanlar açısından faydalar, hangi pozisyonların açılacağına, insanların gereken becerileri edinip edinemeyeceğine ve bu işlerin ne kadar ücret sunacağına bağlı olacak. MIDA, onaylanan yatırımlarla bağlantılı yerel imalat işleri içinde yüzde 19,7’sinin aylık en az 5.000 RM maaş sunduğunu belirtiyor.

Hükümetin daha geniş hedefi, yatırımları daha yüksek gelirler ve daha güçlü yerel işletmelerle buluşturmak. Yeni Sanayi Ana Planı 2030, daha ileri teknoloji kullanan sektörlere öncelik verirken 13. Malezya Planı ücretler, nitelikli istihdam ve ulusal gelir içinde çalışanların payına ilişkin hedefler belirliyor.

Onaylanan yatırım, hayata geçirilmesine izin verilen projeleri ifade ediyor; harcamalar ve işe alımlar zaman içinde gerçekleşiyor. MIDA, projenin karmaşıklığına bağlı olarak tipik bir geliştirme sürecinin 18 ila 24 ay sürdüğünü belirtiyor. Bu nedenle çalışanlar ve tedarikçiler, sahaların hazırlanması, tesislerin inşa edilmesi ve faaliyetlerin başlamasıyla fırsatların aşamalı olarak ortaya çıktığını görecek.

Reklam

Para nereden geliyor, nereye gidiyor?

Yabancı yatırımlara verilen onaylar 126,9 milyar RM’ye ulaşarak toplamın yüzde 58,1’ini oluşturdu ve bir yıl öncesine göre yüzde 18,5 arttı. Malezyalı yatırımcılar ise yüzde 3,5 artışla 91,6 milyar RM, yani toplamın yüzde 41,9’u kadar katkı sağladı.

ABD, 33,1 milyar RM ile en büyük yabancı yatırım kaynağı oldu. Onu 25,9 milyar RM ile Singapur, 22,3 milyar RM ile Japonya, 16,5 milyar RM ile Çin ve 4,1 milyar RM ile Cayman Adaları izledi. Bu beş kaynak, onaylanan yabancı yatırımların yüzde 80’inden fazlasını oluşturdu.

Eyaletler arasında 835 projede 70 milyar RM ile Selangor ilk sırada yer aldı. Johor 59,4 milyar RM, Kuala Lumpur 26,6 milyar RM, Penang 20,2 milyar RM ve Sarawak 10,8 milyar RM ile onu izledi. Selangor ve Johor birlikte 129,4 milyar RM yatırım çekti; bu, ülke toplamının yaklaşık yüzde 59,2’sine karşılık geliyor.

Projeler, bölgelerin farklı güçlü yönlerini yansıtıyor. Selangor; yapay zekâ, siber güvenlik ve bulut bilişim dâhil dijital yatırımlar çekti. Johor’daki onaylar, Johor-Singapur Özel Ekonomik Bölgesi ve yapımı süren Hızlı Transit Sistemi bağlantısından destek aldı. Penang ileri imalat ve yarı iletken üretiminde merkez olmayı sürdürürken açık deniz petrol ve gaz aramaları Sarawak’ın toplamına katkıda bulundu.

Veri merkezleri enerji, su ve yerel fayda sınavında

Hizmetler sektörü, 1.750 projede 149,6 milyar RM yatırım aldı ve 34.475 kişiye istihdam sağlaması bekleniyor. Bilgi ve iletişim sektörü yüzde 68,2 artışla 103,3 milyar RM’ye ulaştı; bu tutarın büyük bölümünü veri merkezleri ve bulut bilişim oluşturdu.

Veri merkezlerinde bilgileri depolayan ve yapay zekâ sistemleri dâhil dijital hizmetleri çalıştıran bilgisayarlar bulunuyor. Bulut bilişim, müşterilerin tüm ekipmana sahip olmak yerine işlem kapasitesini uzaktan kullanmasına imkân tanıyor. Bu tesislerin güvenilir elektrik, soğutma ve ağ bağlantılarına ihtiyacı var.

Veri Merkezi Görev Gücü, 2026 boyunca faaliyet kurmak veya genişletmek için 40’tan fazla başvuru aldı. Yatırım, Ticaret ve Sanayi Bakanı Datuk Seri Johari Abdul Ghani, tekliflerin yatırım tutarı ve Malezya’nın ekonomik ve dijital hedeflerine katkılarının yanı sıra enerji, su ve bağlantı ihtiyaçlarına göre değerlendirildiğini söyledi.

Reklam

Johari’nin Data Centre Nexus 2026’da yaptığı ve Yardımcı Bakan Sim Tze Tzin tarafından onun adına okunan açılış konuşması, hükümetin genişlemenin yeni aşamasından beklediklerini ortaya koydu.

Bir sonraki aşamada mesele, bu kapasitenin ne sağlayacağı: yapay zekânın benimsenmesi, yerli yenilikçilik, nitelikli iş gücü ve katma değeri yüksek işler.

Görev gücüne Yatırım, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı ile Dijital Bakanlığı eş başkanlık ediyor. MIDA, enerji ve su tedariki güvence altına alınmış, çevre mevzuatına uygunluğu ortaya konmuş projelere onay verdiğini ve yerel tedarik zincirlerini destekleyen işletmelere öncelik tanıdığını belirtiyor. Enerji Komisyonu ile Ulusal Su Hizmetleri Komisyonu da sürdürülebilirlik çerçeveleri ve kılavuzlar geliştiriyor.

Johari, 2021’den bu yana veri merkezleriyle bağlantılı onayların toplamını 385,7 milyar RM olarak açıkladı. Yatırım bu boyuta ulaşırken elektrik, su verimliliği ve Malezyalı tedarikçilere ilişkin kararlar, genişlemeden toplulukların ve yerel işletmelerin ne kadar fayda sağlayacağını belirleyecek.

Yatırım tutarı düşerken fabrika projelerinin sayısı arttı

İmalat sektöründe 973 projeye toplam 51,3 milyar RM yatırım onaylandı. Yatırım tutarı 2025’in ilk yarısına göre yüzde 25,1 azalırken proje sayısı yüzde 88,2 arttı.

MIDA, önceki dönemde onaylanan ve toplam 18,5 milyar RM tutarındaki olağanüstü büyüklükteki temel metal, kimya ve metalik olmayan mineral projelerinin yatırım tutarındaki düşüşte etkili olduğunu belirtti. Bu projeler hesaba katılmadığında imalat yatırımları yüzde 2,6 artmış olacaktı.

Yeni imalat projeleri 25,8 milyar RM, mevcut şirketlerin genişleme ve faaliyet çeşitlendirme yatırımları ise 25,5 milyar RM tutarındaydı. Yerli imalat yatırımları yüzde 23 artarak 18,6 milyar RM’ye çıktı. Kalan 32,7 milyar RM’lik yatırımı yabancı yatırımcılar sağladı.

Elektrik ve elektronik sektörü 16,6 milyar RM ile ilk sırada yer aldı. Onu 7,5 milyar RM ile makine ve ekipman, 5,5 milyar RM ile kimya, 4,9’ar milyar RM ile ulaşım ekipmanları ve gıda imalatı izledi. Bu beş sektör, imalat alanındaki onayların yüzde 76,9’unu oluşturdu.

MIDA Başkanı Tengku Datuk Seri Utama Zafrul Tengku Abdul Aziz, yarı iletken yatırımlarının montajdan tasarıma ve üretimin ilk aşamalarında kullanılan ekipmanlara doğru kaydığını söyledi. Bu değişim, üretim hatlarında çalışan işçilerin yanı sıra gelişmiş makineleri tasarlayabilen, programlayabilen, bakımını yapabilen ve iyileştirebilen kişilere de talep yaratıyor.

Reklam

Projeler Malezyalı çalışanlar için ne anlama gelebilir?

İmalat alanındaki onaylar, yerel yönetici, teknik ve denetleyici pozisyonlarında 21.677 kişilik istihdamı kapsıyor. Bu, bir yıl öncesine göre yüzde 11 artış anlamına geliyor. Bu görevler üretimi yönetmeyi, ekipman sorunlarını çözmeyi, kalite denetimini veya ekipleri gözetmeyi içerebilir.

MIDA’nın yatırım yetkinlikleri değerlendirmesi, onaylanan projeleri Malezya’nın mühendislik kapasitesinin ve yerel tedarikçilerin katılımının güçlenmesiyle ilişkilendiriyor. Kurumun proje örnekleri, bunun uygulamada nasıl gerçekleşebileceğini gösteriyor.

UWC Technology’nin Penang’daki 115,7 milyon RM’lik genişlemesiyle 205 iş yaratması bekleniyor. Bu pozisyonların yüzde 84’ü yerel çalışanlara ayrılırken yüzde 74’ü nitelikli iş olarak sınıflandırılıyor. Şirket, yarı iletken ekipmanlarına yönelik karmaşık makineler, modüller ve parçalar üretiyor; çıraklık ve teknik eğitim programları sunuyor.

Pentamaster Equipment Manufacturing’in Batu Kawan projesinde 10 yıla yayılan 598 milyon RM’lik yatırım öngörülüyor. Buna 27,8 milyon RM’lik sermaye harcaması ve yüzde 80’den fazlası yerel çalışanlara ayrılacak 159 iş dâhil. Şirketin otomasyon sistemleri tıp, yarı iletken ve batarya alanlarında kullanılıyor; tasarım ve programlama yetkinlikleri şirket bünyesinde bulunuyor.

Fastrain Technology’nin Perai’deki genişlemesi, gelişmiş fotonik bileşenler ve deniz haberleşme ekipmanları üretecek üç tesise yaklaşık 919,8 milyon RM yatırım yapılmasını içeriyor. 500’den fazla yeni iş yaratılması bekleniyor. Böylece Penang’daki çalışan sayısı 1.200’ü aşacak. Fotonik bileşenler, hızlı iletişimi desteklemek üzere bilgiyi taşımak veya işlemek için ışık kullanıyor.

Hizmetler sektörü farklı türde fırsatlar sunuyor. MIDA, 600 yataklı, 130’dan fazla uzman doktoru ve tamamı Malezyalı 1.400 çalışanı bulunan Penang Island Hospital’ın genişlemesine dikkat çekiyor. Hastanenin kanser ve kalp hastalıklarında daha karmaşık tedavilere yönelmesi, imalat dışındaki uzmanlık becerilerine duyulan ihtiyeti ortaya koyuyor.

Eğitim, işe alım hızına yetişmeli

Nitelikli çalışanlar, 2025’te Malezya’daki istihdamın yüzde 30,1’ini oluşturdu. Ulusal hedef ise 2030’a kadar yüzde 35’e ulaşmak. Bu farkı kapatmak için işverenlerin fiilen kullandığı ekipman ve çalışma yöntemlerine uygun eğitim gerekiyor.

Akademi Dalam Industri (ADI), yani Sanayi Akademisi, “Yerleştir ve Eğit” yaklaşımını uyguluyor: Katılımcılar, işverenlerin ihtiyaçlarına göre şekillendirilen eğitimi alırken çalışmaya başlıyor. Model, işyerinde yüzde 80 uygulamalı öğrenimi, yüzde 20 teori ve yetkinlik geliştirme eğitimini bir araya getiriyor.

Reklam

Ekim ayındaki veriye göre ADI kapsamında 3.064 şirketle iş birliği içinde 15.893 kişi işe yerleştirildi. Program, çalışan arayan işverenleri, belirli bir teknik görev için yalnızca akademik nitelikleri yeterli olmayabilecek ve uygulamalı deneyime ihtiyaç duyan Malezyalılarla buluşturuyor.

İşverenlerden, işe yerleştirmenin ardından çalışanlara mentorluk yapmayı sürdürmeleri ve daha ileri beceriler gerektiren, daha iyi ücretli pozisyonlara geçiş imkânı sunmaları isteniyor. Örneğin bir makineyi kullanmayı öğrenen teknisyen, zamanla arızaları teşhis etme, makinenin performansını iyileştirme veya başkalarını denetleme becerisi kazanabilir.

Malezya’da 2026’nın ikinci çeyreğinde 2,13 milyon yabancı çalışan vardı. Bu sayı, istihdam edilen 16,77 milyon kişinin yüzde 12,7’sini oluşturuyordu. 13. Malezya Planı, yabancı çalışanların payını 2030’a kadar yüzde 10’a indirmeyi hedefliyor. Bu geçişi yönetirken sektörün talebini karşılamak için yerel çalışanların eğitilmesi ve üretim yöntemlerinin iyileştirilmesi büyük önem taşıyor.

Daha yüksek ücretler de yatırım değerlendirmesinin parçası

13. Malezya Planı, 2030’a kadar aylık medyan ücreti 3.500 RM’ye çıkarmayı hedefliyor. Medyan, çalışanlar kazançlarına göre sıralandığında ortada kalan ücret düzeyidir: Çalışanların yarısı bundan fazla, diğer yarısı ise daha az kazanır.

Plan ayrıca çalışanlara yapılan ödemelerin gayrisafi yurt içi hasılanın, yani ekonomide üretilen mal ve hizmetlerin değerinin, yüzde 40’ına çıkarılmasını amaçlıyor. Çalışanlara yapılan ödemeler, ücretlerin yanı sıra işverenlerin sosyal güvenlik katkıları gibi diğer istihdam ödemelerini de kapsıyor.

Yıllık iş gücü verimliliğinde yüzde 3,6’lık artışın teknoloji, daha iyi beceriler ve daha verimli çalışmayla bu hedefleri desteklemesi bekleniyor. Verimlilik, çalışanların harcadıkları süre içinde ne kadar üretim yaptığını ifade ediyor. Daha verimli faaliyetler, ücret artışına imkân sağlayabilir. Ücret ve çalışanlara yapılan ödemelere ilişkin hedefler ise çalışanların bu kazanımlardan pay alıp almadığını izliyor.

MIDA’nın yerel imalat işlerinin yüzde 19,7’sinin aylık en az 5.000 RM ücret sunduğuna ilişkin verisi, öngörülen istihdam dağılımına dair somut bir ölçü sunuyor. Bu pozisyonlara işe alım, çalışanların işverenlerin aradığı niteliklere ve uygulamalı becerilere sahip olmasına bağlı olacak.

Petrol ve gaz da başka bir yatırım kaynağı oluşturuyor

Birincil sektör, 23 açık deniz petrol ve gaz projesiyle 17,6 milyar RM yatırım çekti. Bir yıl önce bu tutar 3,5 milyar RM’ydi. Yılın ilk yarısındaki yatırımlar, sektörün 2025 yılının tamamındaki 14,2 milyar RM’lik toplamını aştı.

Yatırımın 10,3 milyar RM’sini, yani yüzde 58,5’ini yerli yatırımcılar sağladı. Bu, enerji sektörünün arama ve üretim aşamalarındaki projelerde Malezya’nın önemli bir rolü olduğunu gösteriyor. Birincil sektör onaylarından Sarawak 9 milyar RM, Sabah ise 6,1 milyar RM aldı.

Reklam

Malaysia Bid Round 2026 kapsamında Sandakan, Batı Sarawak ve Malay havzalarındaki arama blokları yatırımcıların teklifine açılıyor. MIDA, yıllık 50 ila 60 milyar RM olduğu tahmin edilen yukarı yönlü yatırım ihtiyacının yanı sıra bu fırsatların yeni faaliyetleri destekleyeceğini belirtiyor.

Onaylar faal işletmelere dönüşürken

MIDA’nın uygulamaya ilişkin ana verilerine göre, 2021’den Haziran 2026’ya kadar onaylanan 5.822 imalat projesinin yüzde 87’si 18 Ağustos itibarıyla inşaattan üretime uzanan aşamalara ulaşmıştı. Aynı açıklamada alıntılanan Genel Müdür Datuk Sikh Shamsul Ibrahim Sikh Abdul Majid’in sözlerinde bu oran yüzde 86,3 olarak veriliyor; aradaki fark açıklanmıyor.

Ana dağılımda projelerin yüzde 9,8’i planlama, yüzde 3,2’si ise uygulamaya geçmemiş aşamada gösteriliyor. 2021-2024 döneminde onaylanan projelerin yüzde 90’ından fazlası uygulamaya geçerken 2025’te onaylanan projelerde oran yüzde 83,8, 2026’nın ilk yarısında onaylananlarda ise yüzde 65,5 oldu.

Sikh Shamsul, taahhütleri faaliyete geçirme konusunda MIDA’nın sorumluluğunu şöyle anlattı:

Taahhüdün alınması işin yalnızca yarısı; diğer yarısı da bunu faal tesislere ve sahada yaratılan işlere dönüştürmek. MIDA’nın kolaylaştırıcı çalışmaları en büyük önemini bu noktada gösteriyor.

Invest Malaysia Kolaylaştırma Merkezi, düzenlemeler ve uygulama konularında bakanlıklar ve kurumlar arasında koordinasyon sağlıyor. MIDA, #InvestLokal girişimi aracılığıyla yatırımcıları Malezyalı küçük ve orta ölçekli işletmeler ile yerel tedarikçilerle buluşturmak için de çalışıyor.

Önemli tarihler, onaylardan uygulamaya ve yeni tekliflere uzanan süreci gösteriyor:

  • Ocak-Haziran 2026: Malezya, toplam 218,5 milyar RM değerinde 2.746 projeyi onayladı.
  • 10 Ağustos 2026: MIDA, 72,1 milyar RM değerindeki 227 teklifi inceliyordu; 58,4 milyar RM tutarında potansiyel yatırım için de görüşmeler sürüyordu.
  • 18 Ağustos 2026: MIDA, 2021’den bu yana onaylanan imalat projelerinin uygulama durumunu kayda geçirdi.
  • 28 Ağustos 2026: MIDA, yılın ilk yarısına ilişkin yatırım açıklamasını yayımladı.
  • 2030: Ulusal hedefler ücretleri, nitelikli istihdamı ve yabancı çalışanların payının azaltılmasını kapsıyor.

İncelenen teklifler, 36,5 milyar RM değerindeki 128 hizmetler projesi ile 35,6 milyar RM değerindeki 99 imalat projesinden oluşuyor. Beklenen 99.030 işe alım için ortak bir takvim açıklanmadı. Çalışanlar açısından sonraki somut adımlar, projeler ilerleyip boş pozisyonlar açıldıkça işverenler bazında atılacak.

Öne Çıkanlar

  • Malezya, 2026’nın ilk yarısında 2.746 projede 218,5 milyar RM’lik yatırımı onayladı; bu, yüzde 11,7’lik artış anlamına geliyor.
  • Projelerin 99.030 kişiye istihdam sağlaması bekleniyor. Bu işlerin 64.555’i imalat sektöründe olacak.
  • Veri merkezleri ve bulut bilişim 95,8 milyar RM, yani onayların yaklaşık yüzde 44’ü kadar yatırım çekti.
  • Yerli imalat yatırımları yüzde 23 artarak 18,6 milyar RM’ye ulaştı.
  • Yerel imalat işlerinin yaklaşık beşte birinde aylık en az 5.000 RM ücret ödenmesi bekleniyor.
  • Eğitim programları ve ulusal ücret hedefleri, yatırımları Malezyalılar için daha iyi istihdam fırsatlarıyla buluşturmayı amaçlıyor.
  • MIDA’nın ana verilerine göre 2021’den bu yana onaylanan imalat projelerinin yüzde 87’si 18 Ağustos 2026 itibarıyla uygulama aşamasına ulaşmıştı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir