Pasifik'teki Derin Deniz Madenciliği Bölgesinde 11.662 Yeni Virüs Keşfedildi

10 dakikalık okuma
11,662 Newly Identified Viruses Reveal Hidden Life in Pacific Deep-Sea Mining Zone

Madencilik alanlarının altında geniş bir virüs topluluğu

Pasifik Okyanusu'ndaki Clarion-Clipperton Bölgesi'nden alınan tortulları inceleyen bilim insanları, deniz tabanından metal çıkarmak isteyen şirketlerin yoğun ilgi gösterdiği bir alanda, 11.662'si daha önce kayıtlara geçmemiş 11.742 farklı virüs belirledi. Yeni belirlenen virüsler toplamın yüzde 99'undan fazlasını oluşturuyor; bu da madenciliğin bozabileceği, büyük ölçüde kataloglanmamış bir ekosistem bölümünü ortaya koyuyor.

İçindekiler
  1. Madencilik alanlarının altında geniş bir virüs topluluğu
  2. Araştırmacılar gizli virüsleri nasıl buldu?
  3. Bu virüsler deniz tabanında ne yapıyor?
  4. Aynı deniz tabanı madencilerin de ilgisini çekiyor
  5. Bozulma, toplama araçlarının izlerinin ötesine ulaşabilir
  6. 2021'deki madencilik denemesine geri dönüş
  7. Koruma alanları arasında az sayıda geçiş yolu var
  8. İyileşme nereden gelebilir?
  9. Araştırmalar sürerken karar zamanı yaklaşıyor
  10. Öne Çıkanlar

Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırmada Chongqing Üniversitesi'nden Bowen Hou ve Lilan Zhang ile Çin'in İkinci Oşinografi Enstitüsü'nden Dong Sung yer aldı. Ekip, okyanusun yaklaşık 6.000 metre derinliğe ulaştığı, Hawaii ile Meksika arasındaki bölgeden 2023 ve 2024'te toplanan 60'tan fazla tortul örneğini inceledi.

Virüslerin çoğu, deniz tabanındaki besin maddelerinin geri dönüşümüne katkıda bulunan mikroskobik canlı gruplarından bakteri ve arkeleri enfekte edecek şekilde evrimleşmiş görünüyor. Bulgular, insan sağlığına yönelik doğrudan ve belirgin bir tehditten ziyade, uzak bir ekosistemin işleyişiyle ilgili.

Keşif, araştırmacıların bağlantılı iki sorunu incelediği bir döneme denk geliyor: Madencilik deniz tabanındaki mikroskobik toplulukları nasıl değiştirebilir ve koruma alanları zarar görmüş habitatların iyileşmesine yardımcı olabilir mi? Ayrı bir bilgisayar modellemesi çalışması, bölgedeki 13 koruma alanı arasında çok az hayvan larvası alışverişi olduğunu öne sürerken, bir Avrupa seferi 2021'de yapılan madencilik ekipmanı denemesinin bıraktığı hasarı inceliyor.

Bu araştırmalar birlikte, çözümü zor bir koruma sorununu somut verilerle ortaya koyuyor. Hükümetler ve şirketler, canlıların habitatlarını ortadan kaldıracak ve çevresindeki tortulları bozacak faaliyetleri değerlendirirken, bilim insanları madencilik bölgesinde yaşayan organizmaları hâlâ tanımlamaya çalışıyor.

Reklam

Araştırmacılar gizli virüsleri nasıl buldu?

Çinli araştırma ekibi, iki örnekleme yılında toplanan tortul karotlardan genetik bilgiyi taşıyan moleküller olan DNA ve RNA'yı çıkardı. Her organizmayı laboratuvarda ayrı ayrı yetiştirmeyi gerektirmeyen metagenomik dizileme yöntemini kullandılar. Bu yöntem, karışık çevresel örneklerdeki genetik materyali okuyor.

Bu yaklaşım, bilim insanlarının az miktarda çamurda aynı anda çok sayıda virüsün genetik izini aramasını sağlıyor. Mevcut dizilerle yapılan karşılaştırmalar, farklı virüs gruplarını belirlemeye ve bu virüslerin hangi organizmaları enfekte edebileceğini araştırmaya yardımcı oluyor.

Araştırmada belirlenen protein kümelerinin yalnızca yaklaşık yüzde 4'ü mevcut küresel veri tabanlarıyla eşleşti. Proteinler, hücrelerin ve virüslerin içindeki pek çok işlevi yerine getiriyor; araştırmacılar da ortak işlevleri veya evrimsel ilişkileri aramak için benzer proteinleri gruplandırıyor. Eşleşme oranının düşük olması, derin okyanustaki bu genetik çeşitliliğin ne kadar azının kataloglandığını gösteriyor.

Öne çıkan iki yüzde oranı farklı ölçümleri tanımlıyor. Yüzde 99'dan fazlası, daha önce kayda geçmemiş virüslerin oranını; yaklaşık yüzde 4 ise protein kümeleriyle veri tabanı kayıtları arasındaki eşleşmeleri ifade ediyor. Her ikisi de mevcut bilimsel kayıtlarda sınırlı ölçüde yer alan bir topluluğa işaret ediyor.

Bu virüsler deniz tabanında ne yapıyor?

Bakteriler ve arkeler, derin okyanus tortullarında karbon, azot, fosfor, kükürt ve metalleri dolaşıma sokan kimyasal tepkimeleri yürütüyor. Güneş ışığının ulaşmadığı bir yerde bu tepkimeler, yerel besin ağının devamlılığını destekliyor ve maddelerin depolanma ya da salınma biçimini belirliyor.

Virüsler, mikrobiyal konakçıları enfekte ederek bu süreçleri etkiliyor. Bazıları, enfekte bir hücrenin besinleri işleme veya çevresine uyum sağlama biçimini değiştirebilen genetik talimatlar olan yardımcı metabolik genler taşıyor. Ekip, yumrulu alanlardaki virüslerin mikrobiyal metabolizmayı, metallerin yarattığı strese verilebilecek olası tepkiler de dahil olmak üzere, etkileyebileceğine dair genetik ipuçları belirledi.

Bu işlevlerin daha ayrıntılı araştırılması gerekiyor. Genetik diziler, olası faaliyetleri belirlemek için araştırmacılara bir yol sunuyor; bu faaliyetlerin deniz tabanının genelinde nasıl işlediğini ortaya koymak için canlı toplulukların ölçülmesi gerekiyor.

Araştırmacılar, Nature Communications'ta yayımlanan çalışmalarının amacını şöyle açıkladı:

gelecekteki çevresel etki değerlendirmeleri için mikrobiyal ekosistemin madencilik öncesi hayati başlangıç verisi.

Başlangıç verisi, bir faaliyet başlamadan önceki koşulların kaydıdır. Bu örnekte, gelecekteki araştırmalara virüs toplulukları, konakçıları ve destekledikleri kimyasal süreçlerdeki değişimleri izlemek için bir referans noktası sağlıyor.

Reklam

Aynı deniz tabanı madencilerin de ilgisini çekiyor

Clarion-Clipperton Bölgesi, bilinen en büyük polimetalik yumru birikintisine ev sahipliği yapıyor. Bu yumrular, elektronik ve piller dahil endüstriyel kullanım alanları için aranan manganez, nikel, kobalt ve başka metaller içeriyor.

Virüs araştırmasına eşlik eden verilere göre, Uluslararası Deniz Yatağı Kurumu derin okyanuslarda maden aramak üzere 31 sözleşme verdi. Bunların 17'si Clarion-Clipperton Bölgesi'nde; beşi Çin'e ait. Arama sözleşmeleri yatakların ve çevresel koşulların incelenmesine izin veriyor; ticari çıkarım içinse ek bir düzenleyici süreç gerekiyor.

Yumrular, ince çamurun hâkim olduğu deniz tabanında sert yüzeyler de oluşturuyor. Hayvanlar bunlara tutunuyor ve bu hayvanlardan bazıları başkalarına barınak sağlıyor. Dolayısıyla bir yumrunun çıkarılması hem mineral malzemenin hem de yaşam alanının ortadan kaldırılması anlamına geliyor.

Madencilik etkilerini inceleyen SONNE seferinin baş bilim insanı ve GEOMAR Helmholtz Kiel Okyanus Araştırmaları Merkezi'nde biyokimyacı olan Dr. Matthias Haeckel, bu yumrularda yaşayan canlıları şöyle anlattı:

Genellikle her yumrunun üzerinde iki ila üç küçük organizma buluyoruz,

Yumrular son derece yavaş büyüyor. Haeckel'in sefer notlarında bu hız, milyon yılda yaklaşık bir ila iki milimetre olarak veriliyor. Hız yumru türlerine ve konumlara göre değişse de bu habitatların yeniden oluşması jeolojik zaman ölçekleri gerektiriyor; bu süre, bir madencilik projesinin ömrünün çok ötesinde.

Bozulma, toplama araçlarının izlerinin ötesine ulaşabilir

Madencilik araçları yumruları çıkaracak ve yüzey tortullarını karıştıracak. İnce parçacıklar suya yükselip sürüklenebilir ve yeniden dibe çökerek aracın doğrudan geçtiği alanın dışındaki organizmaları örtebilir. Yumrulara sabitlenmiş hayvanların kaçma olanağı çok az.

Haeckel, çöken bu malzemenin farklı hayvanları nasıl etkileyebileceğini şöyle açıkladı:

Bazı organizmalar kendilerini temizleyebilir, bazıları temizleyemez. Besinlerini sudan süzerek alanların da etkilenmesi çok olası,

Virüs araştırması, gözle görülebilen hayvanların altındaki başka bir bozulma katmanına işaret ediyor. Tortulların yer değiştirmesi, virüslerin ve konakçılarının nerede yaşadığını, nasıl karşılaştıklarını ve mikrobiyal toplulukların besinleri ve metalleri nasıl işlediğini değiştirebilir. Yazarların atıfta bulunduğu önceki bozulma deneylerinde, yumru alanlarının tortullarında onlarca yıl süren etkiler tespit edilmişti.

Ekip ayrıca kısmi iyileşmeye katkıda bulunabilecek bir unsur belirledi: Derin ve yüzey tortullarında ortak olan virüs popülasyonları ve genetik işlevler. Derindeki topluluklar, bozulmanın ardından bazı yüzey topluluklarının yeniden oluşmasına katkıda bulunabilir. Bu katkının boyutu ile madenciliğin söz konusu virüsler ve konakçıları üzerindeki etkileri henüz bilinmiyor.

Reklam

2021'deki madencilik denemesine geri dönüş

Araştırma gemisi SONNE'nin SO322 seferi, Belçikalı Global Sea Mineral Resources şirketinin 2021 baharında uzaktan kumandalı bir toplayıcıyı denediği Clarion-Clipperton Bölgesi'ndeki alanı inceliyor. Deneme, 4.000 metreden fazla derinlikte gerçekleştirildi.

Makine 74 saat içinde yaklaşık 32 kilometre yol aldı ve 54.000 metrekarelik alandan yumru topladı. Bu, 5,4 hektara karşılık geliyor; araştırmacıların hem makinenin izlerini hem de denemeden etkilenen çevre tortulları incelemesine yetecek büyüklükte bir alan.

Seferde yedi Avrupa ülkesindeki 17 kurumdan 39 araştırmacı yer alıyor. Ekipmanlar arasında uzaktan kumandalı KIEL 6000 aracı, otonom sualtı aracı ABYSS, deniz tabanına yerleştirilen cihazlar ve tortul örnekleme araçları bulunuyor. Çalışma, 2015'ten bu yana olası madencilik etkilerini inceleyen MiningImpact araştırma programının bir parçası.

Bilim insanları, deniz tabanındaki ve sudaki habitatları incelemeyi, tortul bulutların etkilerinin ne kadar sürdüğünü değerlendirmeyi ve yapay sert yüzeylerin yumruların çıkarıldığı alanlarda canlıların yeniden yerleşmesine destek olup olamayacağını araştırmayı planlıyor.

Haeckel, tanımlama çalışmalarının kalan ölçeğini şöyle anlattı:

CCZ'deki pek çok tür son derece nadir; şimdiye kadar örneklediğimiz türlerin yaklaşık yüzde 90'ı hâlâ tanımlanmadı ve bir adı yok. Daha keşfedilmeyi bekleyen kaç tür olduğunu ise kimse bilmiyor,

Bu tahmin, sefer araştırmacılarının örneklediği türlerle ilgili; virüs araştırmasındaki yüzde 99'luk oran ise tortul taramasında daha önce kayda geçmemiş virüsleri ifade ediyor. Her biri bölgenin yeterince kataloglanmamış biyolojik çeşitliliğinin farklı bir bölümünü ölçüyor.

Koruma alanları arasında az sayıda geçiş yolu var

Molly Kendall James ve çalışma arkadaşlarının yürüttüğü ve Nature Ecology & Evolution dergisinde yayımlanan araştırma, Clarion-Clipperton Bölgesi'ndeki 13 Özel Çevresel İlgi Alanı'nın bağlantılı bir koruma ağı oluşturup oluşturmadığını inceledi.

Deniz tabanındaki pek çok hayvan, akıntılarla taşınan larvalar olarak yaşamına başlıyor. Larvalar koruma alanları arasında yol alabiliyorsa, popülasyonlar gen alışverişinde bulunabilir ve başka yerlere yeni bireyler sağlayabilir. Araştırmacılar bu hareketi, okyanus dolaşımı verilerini ve her çalıştırmada 68 milyondan fazla benzetimli parçacığı kullanarak modelledi.

Parçacıklar, deniz tabanına yakın bir yerde 19, 35 veya 69 gün boyunca sürüklenen larvaları temsil ediyordu. Simülasyonlar 2019 ve 2023 yıllarının hem ocak hem de temmuz aylarını kapsadı. En uzun süreli simülasyonda bile ortanca yolculuk mesafesi 100 kilometrenin altında kaldı; koruma alanları arasındaki mesafeler ise yaklaşık 200 ila 800 kilometreydi.

Rezervler arasındaki olası 156 doğrudan bağlantıdan yalnızca beşinde herhangi bir alışveriş görüldü. Bir koruma alanından salınan simülasyon larvalarının yüzde 0,02'sinden azı başka bir alana ulaştı ve rezervler arasındaki geçişlerin yüzde 99'undan fazlası üç güzergâhta gerçekleşti.

Reklam

Modelde larvalar deniz tabanından yaklaşık 10 metre içinde tutuldu. Bölgedeki larvaların gerçek yaşam süreleri yeterince bilinmiyor; farklı akıntılara ulaşmak için daha yukarıda yüzmeleri yolculuklarını değiştirebilir. Sonuçlar, bu belirli koşullarda beklenen bağlantıları ortaya koyarak planlamacılara sınanabilir bir başlangıç noktası sunuyor.

İyileşme nereden gelebilir?

Modelde madencilik alanlarına yerleşen larvaların yüzde 76'sı yine madencilik bölgelerinin içinden, yüzde 19'u madencilik alanlarının dışındaki korumasız bölgelerden ve yalnızca yüzde 5'i korunan ağdan geldi. Dolayısıyla bozulma öncesinde benzetimle elde edilen yenilenmenin büyük kısmını yerel popülasyonlar sağlıyordu.

Araştırmacılar daha sonra madencilik alanlarının larva sağlamayı bıraktığı bir senaryoyu test etti. Kalan yerleşen larvaların yüzde 81'i madencilik alanlarının dışındaki korumasız bölgelerden, yüzde 19'u ise koruma alanlarından geldi. Bu değişim, belirlenmiş rezervlerin dışındaki habitatların iyileşme açısından neden büyük önem taşıyabildiğini gösteriyor.

Ekip, mevcut rezervleri ara habitatlar üzerinden birbirine bağlayabilecek, her biri 100'e 100 kilometre ölçülerindeki 53 koridor hücresi önerdi. Bu hücrelerin toplam alanı 530.000 kilometrekare olurdu.

Bu hücrelerin korunması, modelde 151 dolaylı geçiş yolu oluşturdu ve rezervler arasındaki hareketi 406 kat artırdı. Koruma alanlarından salınan parçacıkların başka bir koruma alanına ulaşma oranı yaklaşık 5.556'da birden 14'te bire yükseldi.

Önerilen koridor alanının yalnızca yüzde 11'i mevcut sözleşme bölgeleriyle örtüşüyordu. Bozulma senaryosunda genişletilmiş koruma ağı, madencilik alanlarında kalan yerleşimin yüzde 36'sını sağladı; mevcut düzenlemede bu oran yüzde 19'du.

Model, larva kaynaklarının kaybını inceledi. Tortul bulutların, gürültünün ve madencilik sınırlarının ötesine uzanan diğer etkilerin ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor. Modelin uygulamaya dönük katkısı, ek habitatları korumanın popülasyonlar arasındaki geçiş yollarını iyileştirebileceği yerleri belirlemesi.

Araştırmalar sürerken karar zamanı yaklaşıyor

Kanıtlar artık genetik taramaları, okyanus dolaşımı modellerini ve bir madencilik denemesi alanının doğrudan incelenmesini kapsıyor. Her biri aynı kararın farklı bir yönüne odaklanıyor: Neler kaybedilebilir, bozulma nasıl yayılır ve iyileşme nereden başlayabilir?

Başlıca gelişmeler ve açıklanan sonraki adımlar şöyle:

  • 2015: MiningImpact, derin okyanuslarda olası madenciliğin çevresel etkilerini incelemeye başladı.
  • 2021 baharı: Global Sea Mineral Resources, toplayıcısını Clarion-Clipperton Bölgesi'nde denedi.
  • 2023 ve 2024: Araştırmacılar virüs taramasında kullanılan tortul örneklerini topladı.
  • SO322 seferi: Bilim insanları 2021'deki denemenin kalıcı etkilerini ve canlıların yeniden yerleşmesi için olası yolları inceliyor.
  • 19 Kasım 2026: Açıklanan plana göre Amerikan Samoası açıklarında iki ABD deniz tabanı kiralama ihalesi düzenlenmesi planlanıyor.

Amerikan Samoası önerisi, Clarion-Clipperton Bölgesi'nden farklı bir Pasifik konumuyla ilgili. Önerilen iki kiralama alanının toplamı 31 milyon akreden fazla ve bu alanlar Rose Atoll Deniz Ulusal Anıtı'nın yanında yer alıyor. Vali Pulaali'i Nikolao Pula, bölge sularında ticari maden çıkarılmasına karşı çıktı.

Reklam

ABD'nin önerisi, ekolojik araştırmalar sürerken Pasifik'teki deniz tabanı yataklarını işletmeye açma yönündeki daha geniş baskıyı gözler önüne seriyor. Clarion-Clipperton Bölgesi'nde yeni virüs kataloğu, çevresel değerlendirmeler için somut bir araç sunuyor: Araştırmacılar artık hayvanlardaki, tortul kimyasındaki ve habitatlar arasındaki bağlantılardaki değişimlerin yanı sıra daha önce kayda geçmemiş binlerce virüs grubundaki değişimleri de arayabilir.

Koruma planlaması açısından araştırmalar, birlikte yürütülmesi gereken iki göreve işaret ediyor. Bilim insanlarının bir deniz tabanı parçasındaki organizmaları ve süreçleri anlaması, düzenleyicilerin ise bu parçanın çevresindeki alanlarla nasıl bağlantı kurduğunu değerlendirmesi gerekiyor. Yumruların çıkarılması ilkini; canlıların yeniden yerleşme yollarının bozulması ise ikincisini etkiliyor.

Öne Çıkanlar

  • Araştırmacılar, Clarion-Clipperton Bölgesi tortullarında 11.662'si daha önce kayda geçmemiş 11.742 virüs belirledi.
  • Virüslerin çoğu bakteri ve arkelerle ilişkili görünüyor; besin döngüsünü ve metallere verilen tepkileri etkileyebilir.
  • Tortulların bozulması, yumrular üzerinde yaşayan hayvanların yanı sıra virüs topluluklarını da etkileyebilir.
  • Bir dolaşım modeli, 13 koruma alanı arasında olası 156 güzergâhtan yalnızca beşinde doğrudan bağlantı bulunduğunu ortaya koydu.
  • Önerilen 53 habitat koridorunun eklenmesi, modeldeki bağlantıları büyük ölçüde artırdı.
  • SONNE seferi, çevresel değerlendirmelere ve düzenlemelere katkı sağlamak için 2021'deki madencilik denemesinin etkilerini inceliyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir