Pirinç ve enerji ucuzlamasına rağmen fiyat baskısı yayılıyor
Japonya’da çekirdek tüketici enflasyonu, gıda fiyatları, ev eşyaları ve su ücretlerindeki artışın pirinç ve enerji fiyatlarındaki düşüşü aşmasıyla Eylül 2026’da yüzde 2,1’e yükseldi. Böylece enflasyon dokuz ay sonra ilk kez Japonya Merkez Bankası’nın yüzde 2’lik hedefini geçti.
İçindekiler
- Pirinç ve enerji ucuzlamasına rağmen fiyat baskısı yayılıyor
- Enflasyon göstergeleri haneler için ne ifade ediyor?
- Pirinç ucuzlarken market enflasyonu neden düşmedi?
- Su faturaları ve ev eşyaları baskıyı artırıyor
- Yakıt maliyetleri işletmeleri zorlarken enerji faturaları neden düştü?
- Ücretler ve hizmet fiyatları politika kararını zorlaştırıyor
- Ekimde faizlerin sabit tutulması, Aralık kararının öne çıkması bekleniyor
- Gıda vergisi indirimi ikinci bir politika tercihi getiriyor
- Takip edilecek tarihler ve kararlar
- Öne Çıkanlar
İçişleri ve İletişim Bakanlığı, taze gıda hariç endeksin 2025 yılı 100 bazına göre 102,3 olduğunu açıkladı. Fiyatlar bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla art arda 61’inci ayda da yükseldi. 23 Ekim’de açıklanan veriler, Eylül’deki faiz artışıyla oranı yüzde 1,25’e çıkaran merkez bankasının Aralık’ta bir faiz artışı daha yapacağı beklentilerini güçlendirdi.
Taze ürünler hariç gıda fiyatları yüzde 2,9 arttı; ölçülen 181 kategorinin 150’sinde fiyat artışı görüldü. Bu, kategorilerin yaklaşık yüzde 83’üne karşılık geliyor. Öte yandan stokların artmasıyla pirinç yüzde 20,6 ucuzladı. Bu durum, temel bir üründeki sert fiyat düşüşünün market alışverişi faturasındaki artışla aynı anda yaşanabileceğini gösteriyor.
İthalat maliyetlerinin yükselmesi, yenin zayıflaması ve Orta Doğu’daki çatışmaların etkileri işletmelerin giderlerini artırdı. Devlet sübvansiyonları hanelerin enerji faturalarını hafifletirken Tokyo’da temel su ücretlerine yönelik muafiyetin sona ermesi bu bedelleri yükseltti.
Politika yapıcıların karşı karşıya olduğu zorluk artık enflasyon oranının kendisini aşıyor. Haneler günlük harcamalarda artışla karşı karşıya; işletmeler hem malzeme hem de iş gücü maliyetlerini fiyatlara yansıtıyor. Merkez bankasının ise ekonomik faaliyetler üzerinde aşırı baskı oluşturmadan borçlanma maliyetlerini ne hızla artıracağına karar vermesi gerekiyor.
Enflasyon göstergeleri haneler için ne ifade ediyor?
Tüketici sepetindeki tüm kalemleri içeren manşet enflasyon, temmuz ve ağustostaki yüzde 1,9’dan yüzde 2,1’e yükseldi. Tüketici fiyatları ağustostan eylüle değişmezken ağustosta aylık yüzde 0,1 artmıştı. Dolayısıyla fiyatlar bir ay boyunca sabit kalırken bir yıl öncesine göre daha yüksek olabilir.
Bakanlığın eylül ayı TÜFE açıklaması, manşet endeksin 2025 yılı 100 bazına göre 102,2; taze gıda ve enerji hariç endeksin ise 102,8 olduğunu gösterdi. Mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre manşet fiyatlar ağustosa kıyasla yüzde 0,4 yükselirken, taze gıda hariç her iki ölçümde de artış yüzde 0,5 oldu.
Japonya’nın çekirdek enflasyon göstergesi, hava koşulları ve hasat durumuna bağlı olarak sert dalgalanabilen taze gıdayı hariç tutuyor ancak enerjiyi kapsıyor. Eylül’deki yüzde 2,1’lik oran, bakanlığın eylül tablolarında yer alan ağustos artışının yüzde 1,7 olduğunu gösterdi; daha önce belirtilen revize edilmiş yüzde 1,8’lik oran değil. Çekirdek endeks ağustostaki 102,0 seviyesinden eylülde 102,3’e çıktı.
Taze gıda ve enerjinin birlikte hariç tutulduğu daha dar kapsamlı gösterge, bakanlığın eylül tablolarına göre ağustostaki yüzde 1,9’dan yüzde 2,4’e yükseldi; daha önce belirtilen revize edilmiş yüzde 2,0’lık oran değil. Bu endeks 102,5’ten 102,8’e çıktı. Alternatif bir tahminde eylül ayındaki dar kapsamlı gösterge yüzde 2,5 olarak hesaplandı. Bakanlığın açıklamasıyla ilişkilendirilen ve yaygın biçimde aktarılan oran yüzde 2,4’tü.
Bakanlığın ayrıntılı tablolarına göre yıllık fiyat artışları gıdada yüzde 2,8, konutta yüzde 1,1, yakıt, elektrik ve su ücretlerinde yüzde 0,8, mobilya ve ev eşyalarında yüzde 6,5, giyim ve ayakkabıda yüzde 1,2 oldu. Sağlık harcamaları yüzde 2,8, ulaştırma ve iletişim yüzde 2,5, kültür ve eğlence yüzde 3,9, çeşitli harcamalar yüzde 1,2 arttı. Eğitim fiyatları yüzde 3,8 düştü.
Taze gıda ve enerjiyi dışarıda bırakmak, politika yapıcıların ekonominin diğer alanlarındaki fiyat değişimlerini incelemesine yardımcı oluyor. İşletmeler elektrik, ulaşım ve yakıt giderlerini yemek, imal edilmiş ürün ve hizmet fiyatlarına yansıtabiliyor. Dolayısıyla bu maliyetler tüketicilere dolaylı yoldan ulaşabiliyor.
Pirinç ucuzlarken market enflasyonu neden düşmedi?
Taze ürünler hariç gıda enflasyonu ağustostaki yüzde 2,7’den eylülde yüzde 2,9’a hızlandı ve 14 ay sonra ilk kez artış gösterdi. Hazır gıda, restoran yemekleri ve şekerleme fiyatları yükselen kategoriler arasındaydı.
Hazır gıda fiyatları ağustostaki yüzde 3,3’ten yüzde 4,2’ye yükselirken şekerleme fiyatlarındaki artış yüzde 5,0’tan yüzde 4,3’e geriledi. Taze gıda enflasyonunun yüzde 6,0’dan yüzde 2,1’e düşmesiyle genel gıda enflasyonu yüzde 3,1’den yüzde 2,8’e indi. Bakanlığın ayrı mal ve hizmet sınıflandırmasına göre gıda sanayi ürünleri ağustostaki yüzde 3,7’den yüzde 4,0’a yükseldi.
İşletmelerin ham madde ve iş gücü maliyetlerinin yükselmesiyle restoran yemekleri yüzde 2,5 arttı. ABD’deki kuraklığın da etkisiyle ithal sığır eti fiyatları yüzde 13,1 yükseldi. Tüketiciler hem dışarıda satın aldıkları yemeklerde hem de evde yemek yapmak için aldıkları malzemelerde fiyat baskısıyla karşılaştı.
Bakanlığın gıda kategorilerine ilişkin tablolarında restoran yemeklerindeki enflasyon ağustostaki yüzde 2,1’den yüzde 2,5’e çıktı. Ayrı mal ve hizmet tablosunda ise dışarıda yemek fiyatlarının artışı ağustostaki yüzde 4,5’ten yüzde 4,9’a yükseldi.
Bir yıl önce kaydedilen sert artışların ardından pirinç fiyatları, karşılaştırılabilir tarihsel serideki en büyük düşüşü göstererek yüzde 20,6 geriledi. Stokların artması fiyatların düşmesine yardımcı oldu. Yıllık karşılaştırmada eylül ayı, pirincin olağan dışı derecede pahalı olduğu bir dönemle kıyaslandı.
Bakanlığın tabloları, pirinç fiyatlarındaki düşüşün ağustostaki yüzde 15,7’den eylülde yüzde 20,6’ya derinleştiğini gösterdi. Koshihikari hariç yapışkan olmayan pirinç yüzde 21,1, tahıllar genelinde ise yüzde 5,0 gerileme görüldü. Tahıllardaki düşüş ağustosta yüzde 3,4’tü.
Artışların geniş bir alana yayılması, pirinç ucuzlamasına rağmen market enflasyonunun neden hızlandığını açıklıyor. Pirinç, hazır yemek, tatlı ve diğer market ürünlerini alan bir hane, tek bir alışverişte birbirinden farklı fiyat hareketleriyle karşılaşıyor. Faturasının ülke ortalamasını ne ölçüde yansılayacağını kendi harcama alışkanlıkları belirliyor.
Su faturaları ve ev eşyaları baskıyı artırıyor
Tokyo’nun temel ücretleri muaf tutan programı sona erdirmesinin de etkisiyle su ücretleri yüzde 4,9 arttı. Hanelerin geçici olarak ödemediği bir ücretin yeniden alınmaya başlanması, su sağlama maliyetinde eşdeğer bir değişiklik olmasa da ödedikleri tutarı yükseltti.
Bu artış, su ücretlerinin ağustosta yıllık bazda yüzde 3,5 düşmesinin ardından geldi. Değişim, ağustostan eylüle manşet enflasyondaki artışa 0,07 puan katkı yaptı.
Tuvalet kâğıdı fiyatları yüzde 17,8 yükseldi. Buzdolabı ve elektrikli süpürge gibi dayanıklı ev eşyaları yüzde 6,2 arttı. Bu ürünler gıdaya kıyasla daha seyrek satın alınıyor, ancak yeni bir cihazın alınması o ay hane bütçesinde önemli bir fark yaratabiliyor.
Dayanıklı ev eşyalarındaki enflasyon ağustostaki yüzde 3,9’dan hızlanırken dayanıklı eğlence ürünleri yüzde 4,5’ten yüzde 7,4’e yükseldi.
Mal enflasyonu ağustostaki yüzde 2,6’dan yüzde 2,8’e çıktı. Capital Economics’in Asya Pasifik baş ekonomisti Abhijit Surya’ya göre bu geniş kategori içinde diğer sanayi ürünlerindeki enflasyon 13 ayın en yüksek düzeyi olan yüzde 3,9’a ulaştı.
Bakanlığın ayrıntılı mal ve hizmet tablosunda sanayi ürünlerinin genelinde enflasyon ağustostaki yüzde 3,4’ten yüzde 3,9’a, diğer sanayi ürünlerinde ise yüzde 4,0’tan yüzde 4,8’e yükseldi.
Tatil dönemindeki konaklama ücretleri de artışa katkıda bulunurken kiralar ve otomobil giderleri baskıyı artırdı. Surya, kira enflasyonunun yaklaşık 25 yılın en yüksek seviyesine ulaştığını söyledi. Rakamlar birlikte değerlendirildiğinde, günlük ihtiyaçlardan büyük alımlara ve konut giderlerine kadar fiyat artışlarının yayıldığı görüldü.
Konaklama ücretleri, ağustosta yüzde 1,4 gerilemesinin ardından eylülde yüzde 4,6 arttı ve manşet enflasyondaki değişime 0,07 puan katkıda bulundu.
Yakıt maliyetleri işletmeleri zorlarken enerji faturaları neden düştü?
Tüketici enerji fiyatları, ağustostaki yüzde 0,7’lik düşüşün ardından bir yıl öncesine kıyasla yüzde 0,6 geriledi. Devlet desteğinin hanelerin ödediği tutarı sınırlamasıyla benzin yüzde 2,6, elektrik faturaları yüzde 2,4 düştü.
Benzin ve elektrik fiyatlarındaki yıllık düşüş ağustos ayına kıyasla değişmedi. Propan gaz fiyatları yüzde 6,9’dan yüzde 6,3’e gerilerken gazyağı fiyatları yüzde 15,5’ten yüzde 15,3’e indi.
Şehir gazı ise ters yönde hareket ederek ağustostaki yüzde 0,8’lik düşüşün ardından yüzde 0,2 arttı. Yakıt maliyetlerindeki değişimleri gecikmeli olarak faturalara yansıtan yakıt ayarlama mekanizmaları, sübvansiyonların sağladığı korumayı kısmen dengeledi.
Japonya’nın ithal petrol ve gaza bağımlılığı, ülkeyi uluslararası enerji fiyatlarındaki artışlara açık bırakıyor. Orta Doğu’daki çatışmalar tedarik düzenlemelerini aksattı ve ABD de dahil olmak üzere daha pahalı kaynaklardan alımları teşvik etti. Yenin zayıflaması, dolar üzerinden fiyatlanan ithalatın Japon para birimi cinsinden maliyetini artırdı.
Fabrikalar, taşımacılık işletmeleri ve restoranlar da enerji satın alıyor. Bu giderler yükseldiğinde işletmeler diğer ürün ve hizmetlerin fiyatlarını artırabiliyor. Bu nedenle elektrik veya benzin faturalarına yönelik devlet desteği, gıda ve imal edilmiş ürünlerin fiyatları artmayı sürdürürken doğrudan enerji enflasyonunu yumuşatabiliyor.
Ücretler ve hizmet fiyatları politika kararını zorlaştırıyor
Hizmet enflasyonu ağustostaki yüzde 1,2’den yüzde 1,5’e yükseldi. Pek çok hizmet yoğun biçimde iş gücüne dayandığından hizmet fiyatları, Japonya Merkez Bankası’nın ücret artışlarının kalıcı bir gelir artışı, harcama ve fiyat artışı döngüsüne dönüşüp dönüşmediğini değerlendirmesine yardımcı oluyor.
Maliye Bakanı Satsuki Katayama parlamentoya yaptığı açıklamada, yüksek ithalat maliyetlerinin katkısını kabul ederken Japonya’nın ücretlerin enflasyonda daha güçlü bir rol oynayacağı bir döneme yaklaştığını söyledi. Ancak daha geniş kapsamlı göstergeler bu düzeyi aşarken hizmet enflasyonu yüzde 2’nin altında kaldı.
Norinchukin Araştırma Enstitüsü baş ekonomisti Takeshi Minami, talep ve işletme giderlerindeki artışın bir arada görüldüğünü belirtti:
İç talep ne özellikle güçlü ne de zayıf; ancak hem talep hem de artan maliyetler fiyatların yükselmesine katkı sağlıyor.
Minami, artan ham madde maliyetlerinin, yenin değer kaybının ve ücret artışlarının, devlet önlemlerinin sağladığı sınırlamanın ötesinde fiyatları yukarı ittiğini söyledi. Öte yandan ekim ayında yapılan bir işletme anketi, işe alımların 14 ayın en yavaş düzeyine indiğini ve hizmet işletmelerinin bir yıldan uzun süre sonra ilk kez personel çıkardığını gösterdi.
Ekonomi Bakanı Minoru Kiuchi, fiyatlarda kalıcı düşüş anlamına gelen deflasyonun resmen sona erdiğini hükümetin ilan edebilmesi için koşulların henüz oluşmadığını söyledi. Hükümet, geçici maliyet baskıları hafiflediğinde fiyatların yeniden düşmesini değil, Japonya’nın istikrarlı fiyat artışını sürdürebileceğinden emin olmak istiyor.
Ekimde faizlerin sabit tutulması, Aralık kararının öne çıkması bekleniyor
Japonya Merkez Bankası’nın 30 Ekim’de sona erecek toplantısında politika faizini yüzde 1,25’te tutması yaygın biçimde bekleniyordu. Eylül ayındaki artış, faizi yaklaşık otuz yılın en yüksek seviyesine çıkarmıştı. Banka yıl içinde toplam 0,50 puanlık faiz artışı yapmıştı.
Sompo Institute Plus kıdemli ekonomisti Masato Koike, yükselen enerji maliyetleri ve bunların daha sonra diğer fiyatlara yansımasının çekirdek enflasyonu artıracağını öngördü. Ancak fiyatların eylülün hemen ardından yeni bir adım gerektirecek kadar hızlı artmadığı değerlendirmesiyle bir sonraki faiz artışının Aralık ayında yapılacağını tahmin etti.
Birçok ekonomist, Aralık’ta faizin yüzde 1,50’ye çıkarılmasını bekliyordu. Faizin ulaşacağı nihai zirvenin ise yüzde 1,75 ya da yüzde 2 civarında olacağı tahmin ediliyordu. Bunlar tahminden ibaret; Japonya Merkez Bankası bir sonraki faiz kararını açıklamamıştı.
Capital Economics’in Asya Pasifik birim başkanı Marcel Thieliant, bankanın kendi şirketlerinin tahmininden daha ileri gitmek zorunda kalabileceği riskine dikkat çekti:
Şimdiye kadar yapılan sıkılaştırmanın ekonomiyi yavaşlattığına dair çok az kanıt olduğundan, riskler politika faizinin zirvesinin yüzde 2’lik tahminimizden daha yüksek olacağı yönünde değişiyor.
Politika faizlerinin yükselmesi zaman içinde borçlanma maliyetlerini artırarak konut kredilerini, işletme kredilerini ve yatırımları etkiliyor. Tasarrufların getirisini de yükseltebiliyor. Ekim toplantısında güncellenmesi beklenen büyüme ve enflasyon tahminleri, bankanın bu etkiler ile süren fiyat baskıları arasında nasıl bir denge kuracağını açıklamaya yardımcı olacak.
Gıda vergisi indirimi ikinci bir politika tercihi getiriyor
Japonya Temsilciler Meclisi, salı günü gıdadaki tüketim vergisini iki yıl süreyle yüzde 8’den yüzde 1’e indirmeyi öngören yasa tasarısını görüşmeye başladı. Teklif, çalışanlara gelirlerine göre destek ödemelerini de içeriyordu. Hükümet, gıda vergisi indirimini Nisan 2027’de başlatmayı planlıyordu.
Bakanlar Kurulu tasarıyı onaylayarak cuma günü parlamentoya sundu. Temsilciler Meclisi Mali İşler Komisyonu’nun ayrıntılı görüşmelere sonraki cuma başlaması planlanıyordu. İktidar partisi, muhalefet partilerinin desteğiyle tasarıyı mevcut parlamento oturumu sırasında geçirmeyi hedefliyordu; tasarı henüz yasalaşmamıştı.
Gelire dayalı ödemelerden kimlerin yararlanacağı ve ödeme tutarları hükümet kararnamesiyle belirlenecekti. Ödemeleri düzenlemek üzere Bakanlar Kurulu bünyesinde bir görev gücü kurulması planlanıyordu. Başbakan Takaichi Sanae, gıda ve içecek maliyetlerinin düşük gelirliler üzerindeki yüküne dikkat çekerek, iki yıllık vergi indiriminin destek programı tamamen uygulamaya konulana kadar geçiş sağlayacağını söyledi.
Önerilen vergi indirimi ve destek ödemelerinin yıllık yaklaşık 5 trilyon yen kaynak gerektirmesi bekleniyordu. Hükümet, bütçe açıklarını finanse eden tahvil çıkarmadan kaynak bulmak için sübvansiyonları, özel vergi uygulamalarını, vergi dışı gelirleri, harcamaları ve gelirleri gözden geçireceğini söyledi. Ayrıntıların yıl sonu bütçe hazırlıkları sırasında netleştirilmesi planlanıyordu; finansman konusu ise henüz açıklığa kavuşmamıştı. Teklif, 2025 sonunda kabul edilen büyük ekonomik teşvik paketinin ve enerji giderlerini hedefleyen desteklerin ardından geldi.
Takaichi, hanelerin yükünün kişi başına yaklaşık 36 bin yen azalacağını tahmin etti. Daha düşük gıda vergisinin temel olarak fiyatlara yansıyacağını söylerken perakende fiyatlarının çeşitli nedenlerle değişebileceği ve kesin bir öngörüde bulunmanın zor olduğu uyarısında bulundu.
Vergi öncesi fiyatı 1.000 yen olan bir gıda ürününde yüzde 8 vergi, toplam faturayı 1.080 yene çıkarıyor. Ürünün vergi öncesi fiyatı değişmez ve indirim müşteriye tamamen yansıtılırsa yüzde 1 vergiyle fatura 1.010 yen olur. Tasarruf 70 yen, önceki faturanın yaklaşık yüzde 6,5’i düzeyindedir.
Takaichi, önceliğin dünya genelinde yükselen fiyatlarla mücadele önlemlerini güçlendirmek olduğunu söyledi. Muhalefet partileri alternatif öneriler ve tasarı hakkında daha fazla açıklık talep ediyordu. Komeito milletvekili Isa Shinichi, gelire dayalı yardımları kimlerin alacağı, ne kadar alacağı ve ödemelerin nasıl finanse edileceği netleşmeden ilerlenmesini sorguladı.
Halk İçin Demokrat Parti, çalışanlara yıllık 50 bin yene kadar tasarruf sağlayacak bir ikamet vergisi indirimi ve nakit yardım önerisi sundu. Komeito, vergi indirimi yerine iki yıl boyunca kişi başına yaklaşık 80 bin yen ödeme yapılmasını önerdi. Japonya Anayasal Demokrat Partisi, ikamet vergisinden muaf düşük gelirli hanelere bu mali yıl içinde nakit yardım verilmesini isterken Demokratik Reform Partisi her vatandaşa hızla 40 bin yen ödenmesini önerdi.
Vergi planı ile olası faiz artışları farklı baskıları hedefliyor. Vergi indirimi, uygun gıda alışverişlerine yansıyan vergiyi azaltacak. Faiz artışları ise borçlanmayı pahalılaştırarak ekonominin genelinde harcama ve fiyat artışlarını sınırlamayı amaçlayacak. Tasarı hakkında son kararı henüz parlamento vermemişti.
Takip edilecek tarihler ve kararlar
Eylül ayı enflasyon verileri, yakın zamanda yapılan faiz artışı ile merkez bankasının ekonomiye yönelik bir sonraki değerlendirmesi arasındaki dönemde açıklandı. Öncelikle bankanın ekim ayındaki görünüm değerlendirmesi, ardından da birçok ekonomistin yeni bir faiz artışı beklediği aralık toplantısı izlenecek.
- 2025 sonu: Hükümet büyük bir ekonomik teşvik paketini kabul etti.
- Ağustos 2026: Bakanlığın eylül tablolarında çekirdek enflasyon yüzde 1,7 olarak yer aldı; daha önce belirtilen revize edilmiş oran yüzde 1,8’di.
- Eylül 2026: Japonya Merkez Bankası politika faizini yüzde 1,25’e çıkardı; çekirdek tüketici enflasyonu yüzde 2,1’e ulaştı.
- 23 Ekim 2026: Ülke genelindeki eylül ayı enflasyon verileri açıklandı.
- 30 Ekim 2026: Japonya Merkez Bankası’nın bir sonraki politika toplantısı sona erecek; büyüme ve enflasyona ilişkin güncel tahminlerin açıklanması bekleniyor.
- Aralık 2026: Birçok ekonomist faizin yüzde 1,50’ye çıkarılacağını tahmin ediyor.
- Nisan 2027: Hükümet, yasa onayına bağlı olarak geçici gıda vergisi indiriminin iki yıl süreyle başlamasını planlıyor.
Haneler, pirinç ve enerjideki düşüşün ve olası gıda vergisi indirimlerinin diğer alanlardaki artışları karşılamaya yetip yetmeyeceğini izleyecek. İşletmeler ve kredi kullananlar ise Japonya Merkez Bankası’nın finansman maliyetlerinde yeni artışlara ne ölçüde işaret edeceğini takip edecek.
Öne Çıkanlar
- Japonya’da çekirdek enflasyon eylülde yüzde 2,1’e ulaştı ve dokuz ay sonra ilk kez Japonya Merkez Bankası’nın hedefini aştı. Bakanlığın eylül tablolarında ağustos oranı yüzde 1,7 olarak yer aldı.
- Taze ürünler hariç gıda fiyatları yüzde 2,9 arttı; 181 kategorinin 150’sinde fiyat artışı görüldü.
- Pirinç yüzde 20,6 ucuzlarken su ücretleri, ev eşyaları ve restoran yemekleri pahalandı.
- Devlet sübvansiyonlarının hane faturalarını hafifletmesiyle enerji fiyatları yüzde 0,6 düştü.
- Japonya Merkez Bankası’nın 30 Ekim’de faizini yüzde 1,25’te tutması bekleniyordu; birçok ekonomist Aralık’ta yüzde 1,50’ye çıkacağını tahmin ediyordu.
- Parlamentoda, gıda tüketim vergisinin Nisan 2027’den itibaren iki yıl süreyle yüzde 8’den yüzde 1’e indirilmesi ve gelire dayalı destek ödemeleri değerlendiriliyordu. Temsilciler Meclisi’nde görüşmeler başlamış, komisyonun ayrıntılı görüşmelere cuma günü başlaması planlanmıştı.
- Vergi indirimi ve destek ödemelerinin yıllık yaklaşık 5 trilyon yen kaynak gerektirmesi bekleniyordu. Hükümet, bütçe açıklarını finanse eden tahviller çıkarmadan kaynak bulmayı hedefliyordu.






