Çocukların Devşirildiği Uyarısının Ardından Malezya, Roblox İçin Kimlik ve Yaş Kontrollerini Değerlendiriyor

8 dakikalık okuma
Malaysia Weighs Identity and Age Checks for Roblox After Child Recruitment Warning

Çocuklara ilişkin uyarının ardından oyun platformlarına yönelik kontroller inceleniyor

Malezya, Roblox gibi çevrim içi oyun platformlarında elektronik kimlik kontrollerini ve yaş doğrulamasını uygulamaya koyup koymamayı değerlendirecek. İletişim Bakanı Fahmi Fadzil, 19 Ekim 2026'da Kuala Lumpur'da yaptığı açıklamada, incelemenin eski Emniyet Genel Müdür Yardımcısı Tan Sri Ayob Khan Mydin Pitchay'in aşırılık yanlılarının platform üzerinden 12, 14 ve 15 yaşlarındaki çocukları devşirdiği yönündeki iddialarının ardından başlatıldığını söyledi.

İçindekiler
  1. Çocuklara ilişkin uyarının ardından oyun platformlarına yönelik kontroller inceleniyor
  2. Kimlik ve yaş doğrulaması neyi kontrol edecek?
  3. Ayob Khan, özel gruplar üzerinden devşirme yapıldığını anlattı
  4. Polis ve iletişim düzenleyicisi harekete geçebilir
  5. Ekim ayından önce de uyarıda bulunmuştu
  6. Tayland ve Filipinler ulusal kimlik sistemleriyle bağlantı kurmayı değerlendiriyor
  7. Johor'daki ayrı bir olayda çok küçük yaştaki çocuklar söz konusuydu
  8. Endonezya görüşmelerinde yaş sınırları ve yaratıcı çalışmalar ele alınacak
  9. Öne Çıkanlar

Fahmi, hükümetin hem reşit olmayan kullanıcılarla ilgili meseleleri hem de aşırılık yanlısı, radikal ve terör örgütlerinin oyun hizmetlerini kötüye kullanma ihtimalini değerlendireceğini belirtti. Roblox'un, önceki yıldan bu yana yapılan görüşmelerde iş birliğine açık olduğunu gösterdiğini söyledi.

Bakan, Digital Nasional Bhd için 5,2 milyar RM tutarındaki finansman olanağına ilişkin belge takas töreninin ardından konuştu. Açıklaması bir fizibilite incelemesiyle ilgiliydi: Kimlik ve yaş kontrollerinin oyun platformları için uygun olup olmayacağı ve nasıl uygulanabileceği değerlendirilecek. Uygulamaya geçiş tarihi, asgari oyun yaşı ya da zorunlu bir doğrulama yöntemi açıklanmadı.

Çocuklar ve ebeveynler açısından pratik mesele, oyunlara erişimin ileride kimlik veya yaş kanıtı gerektirip gerektirmeyeceği. Yetkililerin kaygısı ise oyun içinde yaşananların ötesine geçerek, kullanıcıların orada kurdukları temasların ardından gerçekleşebilecek özel yazışmaları da kapsıyor.

Kimlik ve yaş doğrulaması neyi kontrol edecek?

Genellikle eKYC olarak kısaltılan elektronik Müşterini Tanı (Know Your Customer) uygulaması, bir kişinin kimliğinin yüz yüze görüşmek yerine çevrim içi olarak kontrol edilmesi anlamına geliyor. Sisteme bağlı olarak bu süreçte bir kimlik belgesi veya ulusal dijital kimlik hizmeti kullanılabiliyor.

Yaş doğrulaması daha dar kapsamlı bir soruya yanıt veriyor: Kullanıcı kaç yaşında? Bir hizmetin, kişinin belirli bir yaş sınırının üstünde mi altında mı olduğunu belirlemesi gerekebilir. Kimlik kontrolü ise kişinin kim olduğunu saptamayı amaçlıyor. Fahmi, Roblox'la görüşmelerde her iki konunun da ele alınacağını belirtti.

Fahmi, şirketin görüşmelerdeki tutumunu şöyle anlattı:

Örneğin, geçen yıldan bu yana Roblox'la yaptığım görüşmelerde şirket iş birliğine hazır olduğunu gösterdi. Mesele yalnızca kullanıcı doğrulaması ve kullanıcının yaşının doğrulanmasıyla ilgili olabilir.

Gelecekte getirilecek herhangi bir zorunluluk, doğrulamayı oyun hesabı kullanma sürecinin bir parçası hâline getirecek. Tasarım, oyuncuların hangi bilgileri vermesi gerektiğini ve platformun bunları nasıl kontrol edeceğini belirleyecek. Bu tercihler, Fahmi'nin sözünü ettiği fizibilite incelemesinin temel unsurlarını oluşturuyor.

Reklam

Ayob Khan, özel gruplar üzerinden devşirme yapıldığını anlattı

Ayob Khan'ın 18 Ekim'deki uyarısında, devşirme girişiminde bulunan kişilerin önce Roblox'ta çocuklara yaklaştığı, ardından onları özel sohbet gruplarına yönlendirdiği bir süreç anlatıldı. Çocukların bu gruplarda istismara açık hâle getirildiğini ve saldırı düzenlemeleri için eğitildiğini öne sürdü. İstismara açık hâle getirme, bir kişiyi etkilemeyi veya sömürmeyi kolaylaştırmak amacıyla zaman içinde onun güvenini kazanma sürecidir.

Fahmi'nin açıklamasına yol açan değerlendirmeleri yapan eski Emniyet Genel Müdür Yardımcısı Ayob Khan, söz konusu çocukların yaşlarını şöyle açıkladı:

Roblox üzerinden 12, 14 ve 15 yaşlarındaki çocukların devşirildiğini tespit ettik,

Polisin kısa süre önce bu şekilde devşirilen çocukları gözaltına aldığını söyledi. Ayrıca, kapalı toplantılarda yüz yüze yapılan devşirme faaliyetlerinden çevrim içi temaslara geçiş yaşandığını; oyunların da ilk yaklaşım noktası hâline gelebildiğini anlattı.

Ayob Khan'ın anlatımında, kullanıcıların platformlar arasında yönlendirilmesi temel bir kaygı olarak öne çıkıyor. İlk konuşma bir oyun ortamında başlayabilirken, iddia edilen yönlendirme ve baskı daha sonra özel bir grupta gerçekleşiyor. Hükümetin incelemesi oyun aşamasındaki kimlik ve yaş kontrollerine odaklanıyor; Ayob Khan'ın uyarısı ise çocuğun o ortamdan ayrılmasının ardından yaşananları da kapsıyor.

Polis ve iletişim düzenleyicisi harekete geçebilir

Fahmi, hükümetin Ulusal Güvenlik Konseyi de dâhil olmak üzere aşırılık yanlısı gruplarca kötüye kullanılabilecek platformları sürekli izlediğini söyledi. Gerektiğinde harekete geçebilecek kurumlar arasında Malezya Kraliyet Polisi ile MCMC olarak bilinen Malezya İletişim ve Multimedya Komisyonu'nu saydı.

Bakan, daha kapsamlı politika incelemesi sürerken acil müdahalede de bulunulabileceğini söyledi. Hükümetin tutumunu şöyle açıkladı:

Çeşitli unsurları değerlendireceğiz ancak hızlıca müdahale edilmesi gerekiyorsa yetkililer elbette gerekeni yapacak.

Ayob Khan da etkili önleyici yasalar çağrısı yaparak yetkililerin aşırılık yanlısı tehditler şiddete dönüşmeden müdahale edebilmesi gerektiğini savundu. Daha önce İç Güvenlik Yasası kapsamında tanınan yetkilere değindi ve halkı İslam konusundaki bilgilerini güçlendirmeye çağırdı.

Dini gerekçe göstererek şiddeti meşrulaştırmak için Selefi Cihadi ideolojisinin kullanıldığı uyarısında bulunan Ayob Khan, aşırılık yanlısı şiddete örnek olarak Johor'daki Ulu Tiram polis karakoluna 2024'te düzenlenen saldırıyı gösterdi. Önleyici yetkilere yönelik çağrısı ile Fahmi'nin platform doğrulamasına ilişkin incelemesi aynı kaygının farklı aşamalarına odaklanıyor: Riskleri erken tespit etmek ve yetkililerin ne zaman müdahale etmesi gerektiğine karar vermek.

Reklam

Ekim ayından önce de uyarıda bulunmuştu

Ayob Khan, emniyet genel müdür yardımcısı olarak görev yaptığı dönemde, temmuz ayında Roblox üzerinden devşirme konusunu gündeme getirmişti. 23 Temmuz'da biyografisi Dari Pendang ke Bukit Aman: Jejak Integriti'nin tanıtımında, aşırılık yanlılarının insanları tespit edip devşirmek için platformu kullandığını söyledi.

Yakın zamanda gerçekleştirilen özel bir operasyonda gözaltına alınanların çoğunun ergenlik çağında olduğunu belirtti. Ayrıca öfke ve kişisel husumetlerin de ideolojiyle birlikte bazı kişileri saldırılara yönelttiğini savundu. Ekim ayındaki açıklamalarında konuya dönerek çocukların yaşlarını belirtti ve özel gruplara nasıl yönlendirildiklerini anlattı.

Yetkililerin aktardığı başlıca gelişmelerin zaman çizelgesi şöyle:

  • 2024: Johor'da Ulu Tiram polis karakoluna saldırı düzenlendi. Ayob Khan daha sonra bu olayı aşırılık yanlısı şiddetle ilgili uyarısında örnek gösterdi.
  • 2025: Fahmi'nin Ekim 2026'da önceki yıldan bu yana yapıldığını belirttiği Roblox görüşmeleri başladı.
  • 23 Temmuz 2026: Ayob Khan, biyografisinin tanıtımında Roblox üzerinden aşırılık yanlısı gruplara devşirme yapıldığını gündeme getirdi.
  • 18 Ekim 2026: Ayob Khan, platform üzerinden 12, 14 ve 15 yaşlarındaki çocukların devşirildiğini söyledi.
  • 19 Ekim 2026: Fahmi, Malezya'nın çevrim içi oyunlar için kimlik ve yaş kontrollerini inceleyeceğini açıkladı.
  • 19 ve 20 Ekim 2026: Fahmi'nin, Dünya Yaratıcı Ekonomi Konferansı 2026'yı ve bakanlar düzeyindeki toplantıları kapsayan bir ziyaret için Bali'ye, ardından Cakarta'ya gitmesi planlandı.

Tayland ve Filipinler ulusal kimlik sistemleriyle bağlantı kurmayı değerlendiriyor

Malezya'nın incelemesi, komşu ülkelerin Roblox hesaplarını veya doğrulama süreçlerini ulusal kimlik sistemleriyle ilişkilendirmeyi değerlendirdiği bir dönemde gündeme geldi. Tayland Dijital Ekonomi Bakanlığı, çocukların güvenliğine ilişkin görüşmeler kapsamında ülkenin Ulusal Dijital Kimlik sisteminin Roblox hesaplarına bağlanmasını önerdi.

Filipinler, Roblox'un yaş doğrulamasının ulusal kimlik sistemine entegre edilmesini istiyor. Bu fikri ortaya atan Roblox'tu; Filipinler hükümeti ise bunun Meta ve diğer platformlar için bir model oluşturmasını amaçlıyor.

Üç yaklaşım da çevrim içi bir hizmeti kimin kullandığını kontrol etmeye odaklanıyor, ancak açıklanan kapsamları farklılık gösteriyor. Tayland'ın önerisi Roblox hesaplarına bağlantı kurulmasıyla ilgili; Filipinler'in önerisi ise yaş doğrulaması ve diğer şirketler için olası bir model oluşturulmasını kapsıyor. Malezya, eKYC ve yaş doğrulamasının oyun platformları için uygun olup olmadığını inceliyor.

Ulusal kimlik sistemi bağlantısı, hesap sahibinin doğrulanmasına yardımcı olmak için mevcut bir kimlik sistemini kullanacak. Malezya'nın incelemesinde teknoloji seçimi açık bırakılırken hem kimlik hem de yaş doğrulaması gündeme alınıyor.

Reklam

Johor'daki ayrı bir olayda çok küçük yaştaki çocuklar söz konusuydu

Roblox, Johor'un Batu Pahat bölgesindeki Kampung Parit Nipah Laut'ta altı yaşındaki bir çocuğun ağır yaralandığı ayrı bir polis soruşturmasında da gündeme geldi. Johor Emniyet Müdürü Datuk Ab Rahaman Arsad, soruşturmacıların çocuğun dokuz yaşındaki ağabeyinin öfkeyle hareket etmiş olabileceğini düşündüğünü söyledi.

Polis, küçük kardeşinin telefonuna kazara zarar vermesinin ardından ağabeyinin bir milyondan fazla Roblox puanını kaybettiğini açıkladı. Soruşturmacılar aşırı oyun oynamanın olası psikolojik etkisini de değerlendirdi.

Johor'daki soruşturma aile içindeki şiddetle ilgiliyken, Ayob Khan'ın iddiaları aşırılık yanlısı kişilerin kasıtlı olarak çocukları devşirmesiyle ilgiliydi. Bu iki olay birlikte, kamuoyundaki çocuklar ve oyunlar tartışmasının kapsamını ortaya koyuyor: Oyundaki kayıplara verilen duygusal tepkilerden çevrim içi tanışılan kişilerce manipüle edilmeye kadar uzanan kaygılar.

Endonezya görüşmelerinde yaş sınırları ve yaratıcı çalışmalar ele alınacak

Fahmi, ziyareti sırasında Endonezyalı mevkidaşlarıyla sosyal medya kullanımına yaşa bağlı kısıtlamalar getirilmesini görüşeceğini söyledi. 19 Ekim öğleden sonra Bali'ye hareket etmesi, ertesi gün Cakarta'ya geçmesi planlanıyordu. Ziyaret kapsamında Dünya Yaratıcı Ekonomi Konferansı 2026'ya katılması ve iletişim, dijital işler ve kültürden sorumlu bakanlarla görüşmesi öngörülüyordu.

Fahmi, Endonezya'nın kendine ait bir düzenleyici çerçevesi bulunduğunu; bunun Malezya'nınkiyle benzerlikler ve farklılıklar taşıdığını belirtti. Hükümetlerin sosyal medya platformu sağlayıcılarıyla ilişkilerinde karşılaştığı zorlukları görüşmeyi planladığını söyledi. Malezya'nın iletişim düzenleyicisi sosyal medya kullanıcılarına hâlihazırda yaş sınırlamaları uygularken, oyunlara ilişkin öneride doğrulama mekanizmalarının Roblox gibi hizmetlere genişletilmesi incelenecek.

Ziyaretin ticari ve kültürel bir gündemi de vardı. Fahmi, yerel fikrî mülkiyet ürünlerinin, yani yaratıcı çalışmaların ve bunlara bağlı hakların daha fazlasını Endonezyalı izleyicilere ulaştırmak istediklerini söyledi. Komşu ülkedeki izleyicilerin Viu üzerinden erişilebilen Malezya yapımlarını ilgiyle takip ettiğini belirtti.

Endonezya Kültür Bakanı'yla yapılacak görüşmelerde iki ülkenin sinema ağları arasındaki bağların güçlendirilmesi, çevrim içi dağıtılan yapımlar ve film ile yaratıcı içerik şirketleri arasındaki iş birliği ele alınacak. Dolayısıyla toplantılar iki somut önceliği bir araya getiriyor: Dijital platformlara erişim kurallarını belirlemek ve Malezya yapımlarının izleyici kitlesini genişletmek.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • Malezya, Roblox gibi çevrim içi oyun platformları için kimlik ve yaş kontrollerini inceliyor.
  • Fahmi, Roblox'un 2025'ten bu yana yapılan görüşmelerde iş birliğine hazır olduğunu gösterdiğini söyledi.
  • Ayob Khan, 12, 14 ve 15 yaşlarındaki çocukların Roblox üzerinden devşirilerek özel gruplara yönlendirildiğini öne sürdü.
  • Ulusal Güvenlik Konseyi platformların olası kötüye kullanımını izliyor; gerektiğinde polis ve MCMC harekete geçebilir.
  • Tayland ve Filipinler, Roblox doğrulama süreçlerini ulusal kimlik sistemleriyle ilişkilendirmeyi değerlendiriyor.
  • Fahmi'nin Endonezya ziyareti kapsamında sosyal medya yaş sınırlamaları, Malezya'nın yaratıcı çalışmaları ve sinema alanında iş birliği görüşülecek.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir