Değişen ücretlerle Kelantan’a dört saat
Malezya’nın Doğu Sahili Demiryolu Hattı (ECRL), 12 Aralık 2026’da yolcu taşımacılığına başlamayı hedeflerken Gombak ile Kota Bharu arasında tek yön Ekonomi Transit biletlerini RM125’ten, Ekspres biletleri ise RM147’den satışa sunacak. 523 kilometrelik yolculuğun Ekspres trenle yaklaşık dört saat sürmesi bekleniyor. Karayoluyla yolculuk ise yedi ila sekiz saat sürüyor.
İçindekiler
- Değişen ücretlerle Kelantan’a dört saat
- Yolcular gerçekte ne kadar ödeyecek?
- Ekspres tren ne kadar zaman kazandıracak?
- Kimler indirimli bilet alabilecek?
- Trenler ne sıklıkta çalışacak?
- Trenlerde neler olacak?
- Güzergâh üzerindeki kentler nasıl etkilenecek?
- Sıradaki güvenlik kontrolleri neler?
- Demiryolu maliyetlerini nasıl karşılayacak?
- Öne çıkanlar
Malaysia Rail Link Sdn Bhd’nin (MRL) üst yöneticisi Datuk Seri Darwis Abdul Razak, ücretleri 19 Ekim’de açıkladı. Kabine, 16 Ekim’de ücretlendirme formülünü onayladı. Bu karar, 28 Haziran 2024’te dinamik ücretlendirme mekanizması konusunda prensipte anlaşmaya varılmasının ardından geldi. Bu sistemde bilet fiyatları talebe, yolculuk saatlerine ve boş koltuk durumuna göre değişiyor.
Pahang hükümetinin yayımladığı ücret duyurusu, Gombak ile Kuantan’daki KotaSAS olarak bilinen Kota Sultan Ahmad Shah arasında Transit için RM60, Ekspres için RM68’den başlayan fiyatları doğruluyor. Duyuruda ayrıca Kota Bharu’ya RM125 ve RM147’den, Kuala Terengganu’ya ise RM95 ve RM110’dan başlayan ücretler yer alıyor.
Bilet satışlarının kasım ayının ortasında başlaması planlanıyor. Yolcu taşımacılığı, güvenlik gerekliliklerinin karşılanmasına ve düzenleyici kurumların onayına bağlı. Aralık hedefinden önce ek sefer testleri ve deneme işletimleri yapılması planlanıyor.
Duyuru, yolcuların yeni demiryolu hattını otomobil kullanmak ya da otobüse binmekle karşılaştırabilmesi için ilk somut verileri sunuyor. Tercih yalnızca en ucuz bilete bağlı değil: Ekspres trenler zaman kazandırırken Transit trenler daha fazla istasyonda duruyor. Ödenecek ücret ise yolcuların ne zaman rezervasyon yaptığına ve seyahat ettiğine göre değişecek.
Yolcular gerçekte ne kadar ödeyecek?
MRL’nin başlangıç ücretleri her iki yöndeki yolculuklar için de geçerli. Gombak’tan başlayan açıklanmış üç ana güzergâh şöyle:
- Kota Bharu, 523 km: Transit RM125’ten; Ekspres RM147’den başlıyor.
- Kuala Terengganu, 378 km: Transit RM95’ten; Ekspres RM110’dan başlıyor.
- Kuantan’daki KotaSAS, 209 km: Transit RM60’tan; Ekspres RM68’den başlıyor.
Hükümetin yayımladığı KotaSAS Ekspres ücreti RM68. Bu tutar MRL’nin ana duyurusuyla örtüşüyor; bilgilendirme toplantısına ilişkin haberlerde aynı yolculuk için RM95 de belirtilmişti.
Darwis, Gombak ile Kota Bharu arasındaki Transit biletinin orta fiyat seviyesinin RM156 olduğunu söyledi. Ücret duyurusunda bu rakamı şöyle açıkladı:
Kota Bharu’dan Gombak’a ya da Gombak’tan Kota Bharu’ya Transit tren için orta fiyatımız RM156,
RM156, RM125’lik başlangıç ücretinden RM31, yani yaklaşık yüzde 25 daha yüksek. Tatil dönemleri gibi yoğun zamanlarda talep güçlüyse fiyatlar RM156’nın da üzerine çıkabilir. Daha erken rezervasyon yapan ya da belirli seyahat saatlerini seçen yolcular, müsaitlik durumuna bağlı olarak daha ucuz bilet bulabilir.
Darwis, fiyatların aşırı yükselmesi durumunda ücretleri makul bir aralıkta tutmak için bir müdahale mekanizması uygulanacağını da söyledi. Ancak sayısal bir üst ücret sınırı ya da müdahaleyi devreye sokacak eşiği açıklamadı.
Ekspres tren ne kadar zaman kazandıracak?
Ekspres trenler dört ana istasyonda duracak: Gombak, KotaSAS, Kuala Terengganu ve Kota Bharu. Transit trenler tarifedeki tüm istasyonlarda durarak diğer kentlerdeki yolcuların da demiryolundan yararlanmasını sağlayacak.
Gombak ile Kota Bharu arasındaki Ekspres seferlerin yaklaşık dört saat, Transit seferlerin ise beş saate kadar sürmesi bekleniyor. Karayoluyla bildirilen yedi ila sekiz saatlik yolculukla karşılaştırıldığında Ekspres tren yaklaşık üç ila dört saat kazandıracak.
Kuala Terengganu’ya giden yolcular için iki demiryolu hizmeti arasındaki süre farkı, Kuantan’a gidenlere kıyasla daha büyük. Kuala Terengganu’ya Ekspres trenle iki saat 54 dakikada, Transit trenle ise üç saat 51 dakikada ulaşılması planlanıyor. Başlangıç ücretleri arasındaki RM15’lik fark karşılığında 57 dakika kazanılıyor.
KotaSAS’a giden yolcular Ekspres için başlangıçta RM8 daha fazla ödeyecek. Yolculuk, Transit trenle iki saat beş dakika yerine bir saat 27 dakika sürecek; yani 38 dakika kazandıracak. Kota Bharu’ya yolculukta ise başlangıç ücretleri arasındaki RM22’lik fark yaklaşık bir saat kazandırıyor.
Bu karşılaştırmalar açıklanan başlangıç ücretlerine dayanıyor. Dinamik fiyatlar değiştikçe mevcut biletler arasındaki fiyat farkı da değişecek. Yolcuların kalkış istasyonuna ulaşmak ve varış istasyonundan sonra yollarına devam etmek için de zaman ayırması gerekecek.
Kimler indirimli bilet alabilecek?
İki ila 12 yaş arasındaki çocuklar, 60 yaş ve üzerindeki Malezya vatandaşları, engelli bireyler ve devlet emeklileri, yüzde 50’ye varan indirimlerden yararlanabilecek gruplar arasında. 13 ila 24 yaş arasındaki öğrencilere yüzde 40 indirim uygulanacak.
Darwis’in açıklamasına ilişkin bir haberde, indirimden yararlanabilecek gruplar arasında askerî gaziler de yer aldı. Uygunluğun nasıl doğrulanacağı ve indirimlerin değişken ücretlere nasıl uygulanacağı dâhil ayrıntılı indirim koşullarının, bilet satış bilgileriyle birlikte açıklanması bekleniyor.
Aileler için indirimler toplam ödemede ciddi fark yaratabilir. Yüzde 50 indirim, geçerli ücreti yarıya indirirken yüzde 40 indirim alan bir öğrenci ücretin yüzde 60’ını öder. Nihai tutar, seçilen yolculuk için geçerli ücrete ve rezervasyon koşullarına bağlı olacak.
47 yaşındaki Bentong sakini A. Chandran, öğrenci indirimini ebeveynlere destek olarak memnuniyetle karşılarken bayram dönemlerinde kalabalık ailelerin değişken ücretlerle karşılaşmasından endişe duyduğunu belirtti. Bu kaygı pratikteki bir ayrımı ortaya koyuyor: Seyahat tarihini değiştirebilen yolcular, okul tatillerine bağlı olanlara kıyasla daha ucuz koltuk bulma konusunda daha fazla seçeneğe sahip.
Trenler ne sıklıkta çalışacak?
ECRL, pazartesiden perşembeye her yönde altı olmak üzere günde 12 sefer planlıyor. Cuma ile pazar günleri arasındaysa sefer sayısı her yönde sekiz olmak üzere günde 16’ya çıkacak.
Hafta sonu tarifesinde, pazartesiden perşembeye uygulanan tarifeye kıyasla üçte bir daha fazla sefer olacak. Açıklanan düzenlemeye göre tam bir haftada iki yönde toplam 96 sefer yapılacak.
MRL, 2027’de yaklaşık 2,2 milyon koltuğu satışa sunmayı ve yaklaşık 1,4 milyon yolcu taşımayı hedefliyor. Bu yuvarlatılmış rakamlar, yıl boyunca mevcut koltukların yaklaşık yüzde 64’ünün dolacağına işaret ediyor. Bu oran şirketin başlangıçtaki yaklaşık yüzde 60’lık planlama varsayımına yakın.
Doluluk oranı olarak da bilinen kapasite kullanım oranı, mevcut koltukların ne kadarının kullanıldığını gösteriyor. Darwis, MRL’nin uzun vadede yüzde 90 doluluğa ulaşmayı umduğunu söyledi. Sefer sıklığı, yolcu talebine ve işletme gerekliliklerine göre gözden geçirilecek.
Trenlerde neler olacak?
Başlangıçtaki yolcu filosunu, saatte 160 kilometreye varan hızlarda çalışacak 10 elektrikli çoklu ünite tren oluşturacak. Bu trenlerde yolcu vagonları birlikte hareket eden bir set hâlinde çalışıyor ve elektrikle güç alıyor.
Yolcular Ekonomi, Premium Ekonomi ve Business sınıfları arasından seçim yapabilecek. Koltuk düzenine bağlı olarak kapasite 409 ila 425 yolcu arasında değişecek. Açıklanan başlangıç ücretleri Ekonomi sınıfı için geçerli. Diğer sınıfların fiyatlarının daha kapsamlı bilet bilgileriyle birlikte duyurulması bekleniyor.
Trenlerde bagaj rafları, yiyecek ve içecek tezgâhı, mescit ve engelli yolcular için ayrılmış koltuklar bulunacak. MRL ayrıca güzergâh boyunca 4G/5G bağlantısı ve Wi-Fi sunmayı planlıyor.
Operasyonel iletişimde, demiryolu personeli ve ekipmanları için geliştirilmiş bir iletişim sistemi olan LTE-Railway teknolojisi kullanılacak. Bu sistem demiryolunun işletilmesini desteklerken yolcu internet erişimi trenle seyahat edenlere hizmet verecek.
Güzergâh üzerindeki kentler nasıl etkilenecek?
Gombak istasyonu, Gombak Entegre Ulaşım Terminali’nin yanında yer alıyor. Böylece Doğu Sahili ile Klang Vadisi arasındaki yolculukta aktarma bağlantıları da önem taşıyor. Pahang’da yolcuların doğrudan ulaşabileceği kentleri Ekspres ile Transit arasındaki durak farkı belirleyecek.
Özel sektörde çalışan 51 yaşındaki Hanapi Mat Ripin, Gombak-Kuantan ücretlerini karşılanabilir buldu. Ekspres trenin durmadığı yerlerde yaşayanlar için durak düzeninin önemini şöyle anlattı:
Kuantan’a gitmek isteyen Bentong, Temerloh ve Maran’daki yolcular Transit seferlerine binmek zorunda kalacak,
Chandran, Bentong sakinlerinin Gombak’a yolculuğun 30 dakikadan kısa sürmesini beklediğini söyledi. Bentong istasyonunun Karak Otoyolu üzerindeki konumuna ve bölge sakinlerinin otobüsle Kuala Lumpur’a gidip gelme alışkanlığına dikkat çekti.
40 yaşındaki Jason Lim, Malezya’nın diğer bölgelerinden, Johor dâhil, Doğu Sahili’ne ulaşan yolculara yardımcı olabilecek Mentakab’daki KTM Ekspres Rakyat Timuran bağlantısına dikkat çekti. Kuantan Uluslararası Havalimanı inşa edilirken demiryolunu bir başka ulaşım seçeneği olarak değerlendirdiğini de söyledi.
Kelantan sakini 38 yaşındaki Fiza Abdul Rahim, ekspres otobüsten daha pahalı olmasına rağmen yolculuğun daha kısa sürmesi nedeniyle başlangıç ücretlerini makul buldu. Malezya Oteller Birliği’nin Kelantan şubesi başkan yardımcısı Muhammad Azrin Zainal Abidin ise hafta içi daha ucuz ücretler önerdi ve demiryolunun eyalete daha fazla ziyaretçi çekmesini beklediğini belirtti.
Sıradaki güvenlik kontrolleri neler?
MRL, projenin yüzde 98,16’sının tamamlandığını bildirdi ve saha kabul testleriyle sistem entegrasyon testlerinin tamamlandığını açıkladı. Bu kontroller, kurulan ekipmanları ve sinyalizasyon, iletişim ve elektrik beslemesi gibi sistemlerin birlikte çalışıp çalışmadığını inceliyor.
Tren testleri 25 Ağustos’ta başladı. Ücret duyurusu yapılana kadar 50.000 kilometreden fazla yol kat edilmişti. Bir denetim treni Gombak ile Kota Bharu arasındaki kesintisiz seferini üç saat 19 dakikada tamamladı. Ara istasyonlarda da duracak tarifeli yolcu Ekspres seferlerinin yaklaşık dört saat sürmesi planlanıyor.
APAD olarak bilinen Kara Toplu Taşıma Kurumu, ilk yolcu tren setinin arızasız 3.000 kilometre, sonraki setlerin ise 1.500 kilometre çalışmasını şart koşuyor. İlk elektrikli yük lokomotifinin de 3.000 kilometreyi tamamlaması gerekiyor. Bunun 2.500 kilometresi maksimum vagon dizisi ve yükle, 500 kilometresi ise yüksüz yapılacak. Sonraki yük lokomotifleri için belirlenmiş işletme koşullarında 1.250 kilometre şartı aranıyor.
Arızasız çalışma, trenlerin güvenilirliği kontrol edilirken gerekli mesafeyi katetmesini kapsıyor. Program kasım ayından ekim ayına alındı. Operasyon ve bakım ekibine yaklaşık 764 personel katılmıştı. Acil durum müdahale prosedürlerinin kasım ayında test edilmesi planlanıyor.
Başlıca kilometre taşları şöyle:
- 28 Haziran 2024: Kabine dinamik ücretlendirme konusunda prensipte anlaştı.
- 25 Ağustos 2026: Tren testleri başladı.
- 16 Ekim: Ücret uygulama formülü onaylandı.
- 19 Ekim: MRL başlangıç ücretlerini duyurdu.
- 23 Ekim: Arızasız çalışma testlerinin başlaması planlandı.
- Kasım: Deneme işletimleri ve acil durum tatbikatları yapılacak. Bilet satışlarının ay ortasında başlaması hedefleniyor.
- 12 Aralık: Güvenlik onaylarına bağlı olarak yolcu taşımacılığının başlaması hedefleniyor.
Demiryolu maliyetlerini nasıl karşılayacak?
ECRL projesinin ve varlıklarının sahibi MRL olmaya devam edecek. İşletme ve bakım faaliyetlerini, MRL ile China Communications Construction Company’nin eşit payla sahip olduğu bir ortak girişim yürütecek.
Darwis, duyuru sırasında herhangi bir bilet sübvansiyonunun uygulanmadığını söyledi. MRL, gelirlerin en azından işletme maliyetlerini karşılamasını umuyor. Yolcu biletlerinin yanı sıra yük taşımacılığı da başka bir gelir kaynağı olacak.
İnşaat yatırımını geri kazanmak, günlük hizmet ve bakım masraflarını karşılamaktan çok daha uzun sürecek. Darwis, yatırımın yalnızca yolcu gelirleriyle geri kazanılmasının “çok, çok, çok yıl” alacağını söyledi. Açıklamalarına ilişkin haberlerde RM52,3 milyar ve RM50,27 milyar tutarlarında yatırım rakamları yer aldı; kapsamlarının neden farklı olduğu açıklanmadı.
MRL’nin açıkladığı hedefler arasında yolculuk sürelerini kısaltmak, ekonomik fırsatları artırmak ve Kelantan, Terengganu, Pahang ile Selangor arasındaki bağlantıları güçlendirmek bulunuyor. Yük müşterileri işletme gelirlerini destekleyebilir. Yolcu seferlerinin ise istihdama, eğitime, turizme ve ticarete erişimi iyileştirmesi amaçlanıyor.
Yolcular için sıradaki somut dönüm noktası, daha ayrıntılı ücret, tarife ve satış bilgilerinin kasım ayı ortasında yayımlanması. Bu bilgiler, planlanan aralık açılışından önce hanelerin gerçek bilet fiyatlarını, indirim koşullarını ve kalkış saatlerini karşılaştırmasına imkân verecek.
Öne çıkanlar
- Gombak-Kota Bharu güzergâhında tek yön Ekonomi Transit biletleri RM125’ten, Ekspres biletleri RM147’den başlıyor.
- Dinamik ücretlendirmede fiyatlar talebe, rezervasyon zamanına ve koltuk durumuna göre değişiyor. Transit için orta fiyat seviyesi RM156.
- Kota Bharu’ya Ekspres trenle yolculuğun yaklaşık dört saat, Transit trenle ise beş saate kadar sürmesi bekleniyor.
- İndirimler, uygun gruplar için yüzde 50’ye kadar, 13-24 yaş arasındaki öğrenciler için yüzde 40’a kadar uygulanacak.
- MRL, pazartesiden perşembeye günde 12, cuma ile pazar günleri arasındaysa günde 16 sefer planlıyor.
- Bilet satışlarının kasım ortasında, yolcu taşımacılığının ise güvenlik onaylarına bağlı olarak 12 Aralık 2026’da başlaması hedefleniyor.






