Rekorların şampiyonu uluslararası sumonun başına geçti
Profesyonel sumoda rekor sayılan 45 üst lig şampiyonluğu kazanan, Moğolistan doğumlu eski büyük şampiyon Hakuho, Uluslararası Sumo Federasyonu başkanlığına seçildi. Hakuho aynı zamanda Asya Sumo Federasyonunun da başına geçecek. Atanmasıyla, sporun en tanınan isimlerinden biri uluslararası müsabakaları yaygınlaştırma ve sumoya büyük çok sporlu organizasyonlarda yer açma çabalarının merkezine geldi.
İçindekiler
- Rekorların şampiyonu uluslararası sumonun başına geçti
- Hakuho'nun sürdürmek istediği çalışmalar
- Japonya'daki profesyonel sumodan küresel yönetime
- Bakü, atama açısından neden önemliydi?
- Uluslararası amatör sumo nasıl farklılaşıyor?
- Asya Oyunları ve Afrika'da yaygınlaşma
- Azerbaycan'ın kendi başarı hikâyesi
- Bulgaristan'ın şampiyonaya zorlu yolculuğu
- Ünlü isimlerin ötesinde ölçülecek bir başkanlık
- Öne Çıkanlar
Uluslararası federasyon, atamayı 17 ve 18 Ekim'de Azerbaycan'ın Bakü kentinde düzenlenen Dünya Sumo Şampiyonası'nın hemen öncesinde, 16 Ekim 2026'da duyurdu. Toyota Motor Corp. Yönetim Kurulu Başkanı Akio Toyoda'nın yerine geçen 41 yaşındaki Hakuho, dünya çapında amatör sumoyu yöneten kuruluşun başına geldi.
Moğolistan'da Munkhbat Davaacargal adıyla tanınan Hakuho, profesyonel sumonun 69. yokozunası, yani sporun en yüksek rütbesine ulaşmış isimlerinden biriydi. Yeni sorumlulukları, adını duyurduğu Japonya'daki profesyonel müsabakaların ötesine uzanıyor. Uluslararası amatör sumoda kadınlar, genç sporcular ve sıklet kategorileri yer alıyor; bu da Hakuho'ya liderlik edeceği farklı ve daha geniş kapsamlı bir spor yapısı sunuyor.
Hakuho'nun öncelikli hedefleri arasında Senegal Ulusal Olimpiyat Komitesiyle çalışarak sumoyu daha fazla Afrika ülkesinde tanıtmak ve sporun 2030'da Katar'da düzenlenecek Asya Oyunları programına alınması için çaba göstermek bulunuyor. Hakuho, sumoyu Olimpiyat programına dahil etme yönündeki daha uzun vadeli hedefinden de söz etti.
Atama duyurusu ve seçimle ilgili açıklamalar, Hakuho'nun göreve başladığı tarihi 16 Ekim 2026 olarak veriyor. Ancak Bakü'deki açılış töreninde yaptığı konuşmaya ilişkin bir haberde, Hakuho'nun bir önceki yıl seçildiği belirtiliyor. Ekim ayındaki duyuruda ise göreve gelişinin şampiyonadan hemen önce gerçekleştiği aktarılıyor.
Hakuho'nun sürdürmek istediği çalışmalar
Hakuho, uluslararası alanda büyümeyi ve sumo geleneklerini korumayı birlikte ilerletilmesi gereken hedefler olarak tanımladı. Kendisine duyulan güvenden dolayı minnettar olduğunu belirten Hakuho, Toyoda'nın çalışmalarını sürdürürken sumoyu dünyaya yaymaya kendini adayacağını söyledi.
Atama açıklamasına eşlik eden mesajında, Uluslararası Sumo Federasyonunun yeni başkanı Hakuho, çocukları ve genç kuşakları bu çabaların merkezinde gördüğünü belirtti.
"Sumonun çekiciliğini dünyanın dört bir yanındaki insanlara aktarmak ve çocuklara, genç kuşaklara miras bırakmak istiyorum," dedi Hakuho açıklamasında.
Hakuho, misyonunu farklı milliyetlerden, kültürlerden ve dillerden insanları sumo aracılığıyla bir araya getirmek olarak da tanımladı. Daha fazla ülke ve bölgeye ulaşırken sporun geleneklerini, ruhunu ve değerlerini korumak istediğini söyledi.
Uluslararası ve Asya federasyonlarının ikisini birden yönetmesi, Hakuho'ya iki düzeyde sorumluluk yüklüyor: sporu dünya çapında geliştirmek ve doğduğu bölgedeki fırsatları değerlendirmek. Asya Oyunları konusundaki görüşmeleri ve Senegal'le önerilen işbirliği, bu çalışmaların şimdiden hangi alanlara yöneldiğini gösteriyor.
Japonya'daki profesyonel sumodan küresel yönetime
Profesyonel kariyerini üst ligde kazandığı eşi görülmemiş 45 şampiyonlukla taçlandıran Hakuho, Haziran 2025'te Japonya Sumo Birliğinden ayrıldı. Ardından sumoyu uluslararası alanda tanıtmayı amaçlayan projelere yöneldi ve Eylül 2025'te Uluslararası Sumo Federasyonu danışmanı oldu.
Başkanlığa geçişi, tanıtım rolünü resmî liderliğe taşıyor. Hakuho'nun son dönemdeki çalışmaları arasında Japonya'da ve yurt dışında turnuvalara ve etkinliklere destek vermenin yanı sıra sumonun Olimpiyatlara dahil edilmesini savunmak da yer alıyor.
Bakü şampiyonasına giden süreçteki başlıca gelişmeler şöyle:
- Haziran 2025: Hakuho, Japonya Sumo Birliğinden ayrıldı.
- Eylül 2025: Uluslararası Sumo Federasyonu danışmanı oldu.
- Eylül 2026: Japonya'nın Aiçi kentinde düzenlenen Asya Oyunları sırasında sumoyu tanıttı.
- 16 Ekim 2026: Uluslararası federasyon, başkanlığa atandığını duyurdu.
- 17 ve 18 Ekim 2026: Bakü'de düzenlenen Dünya Sumo Şampiyonası, göreve başlamasının ardından ilk resmî etkinliği olarak planlandı.
Hakuho'nun kariyeri, sporun iki farklı alanını bir araya getiriyor. Onu ünlü yapan şampiyonlukları Japonya'nın profesyonel sisteminde kazandı; şimdi başında bulunduğu kuruluş ise uluslararası amatör kurallarına göre yarışan millî takımları yönetiyor.
Bakü, atama açısından neden önemliydi?
Dünya Sumo Şampiyonası ilk kez Bakü'de düzenlendi ve yaklaşık 30 ülkeden sporcuları Bakü Spor Sarayı'nda buluşturdu. Müsabakalarda büyükler ve 18 yaş altı kategorilerinde kadınlar ve erkekler için bireysel ve takım yarışmaları yapıldı.
Açılış töreni, ülkelerin bayraklarının geçit töreniyle başladı. Azerbaycan Gençlik ve Spor Bakanı Ferid Gayibov, şampiyonanın başkentte düzenlenmesi kararını memnuniyetle karşıladı ve devletin spora verdiği desteğe dikkat çekti. Japon Dövüş Sanatları ve Kültürü Derneği Başkanı Atil Agamirov ise etkinliğin ülkeler arasındaki dostane ilişkileri güçlendireceğini söyledi.
Hakuho, Azerbaycan'ı şampiyonaya ev sahipliği yaptığı ve 18 Ekim'deki Bağımsızlığın Yeniden Tesisi Günü dolayısıyla kutladı. Ayrıca organizatörlere, görevlilere ve katılımcılara teşekkür ederek farklı ülkelerden sporcuları ve destekçileri bir araya getirmenin öneminden söz etti.
Ziyaret, Hakuho'nun turnuvaya yönelik hazırlıkları öğrenmek ve maskotu Azumo ile tanışmak için bir önceki yıl Bakü'ye yaptığı gezinin ardından gerçekleşti. Hakuho'nun kente dönüşü, federasyonun yönetimini devraldığı sırada kendisini uluslararası bir şampiyonada konumlandırdı.
Uluslararası amatör sumo nasıl farklılaşıyor?
Bakü'deki şampiyonada uluslararası amatör sumo kuralları uygulandı; kadınlar için ayrı sıklet kategorileri ve müsabakalar düzenlendi. Karşılaşmalar, geleneksel sumo ringi olan özel olarak hazırlanmış toprak dohyo üzerinde yapıldı.
Japon profesyonel sumosu farklı bir yapıya sahip. Güreşçiler, lig ve unvanlardan oluşan bir sıralama sistemi içinde yarışıyor; her yıl 15 gün süren altı büyük turnuva düzenleniyor. Sıklet kategorileri bulunmuyor ve kadınlar profesyonel müsabakalara katılamıyor.
Uluslararası amatör sumoda sporcular, ülkelerini hem bireysel hem de takım yarışmalarında temsil edebiliyor. Sıklet kategorileri farklı boyutlardaki sporcular için ayrı madalya fırsatları yaratırken, açık sıklet müsabakalarında bu ayrım olmaksızın yarışılıyor. Sporcular ayrıca geleneksel mawashi kuşağının altında ek giysiler giyiyor.
Bakü'deki program, uluslararası formatın kapsamını ortaya koydu. Cumartesi günü 18 yaş altı kızlar ve erkekler bireysel ve takım müsabakalarında yarıştı. Pazar günü ise kadınlar ve erkekler müsabakalarına ayrıldı. Hakuho için bu yapıyı geliştirmek, sumoya kendi profesyonel kariyerinden çok farklı yollardan ulaşabilen sporcularla çalışmak anlamına geliyor.
Asya Oyunları ve Afrika'da yaygınlaşma
Sumo, Eylül 2026'da Japonya'nın Aiçi kentinde düzenlenen 20. Asya Oyunları'nda gösteri sporu olarak yer aldı. Hakuho, etkinlik sırasında sumoyu sporculara, yetkililere ve ziyaretçilere tanıttı; ulusal olimpiyat komitelerinin yöneticileriyle görüştü.
Bir sporun gösteri programında yer alması, büyük bir organizasyonda görünürlük kazanmasını sağlar. Hakuho'nun açıkladığı bir sonraki hedef, sumoya 2030'da Katar'da düzenlenecek Asya Oyunları programında yer açmak. Hakuho, son dönemdeki çalışmaların bu hedefi bir adım yaklaştırdığını söyledi.
Hakuho ayrıca Senegal Ulusal Olimpiyat Komitesiyle çalışarak sumoyu Afrika ülkelerinde tanıtacağını ve geliştireceğini belirtti. Önerilen bu işbirliği, küresel yaygınlaşma planlarına Asya dışından somut bir kurumsal ortak kazandırıyor.
Sumonun 2030 Asya Oyunları'na ya da Olimpiyatlara dahil edilmesi için herhangi bir onay veya karar takvimi açıklanmadı. Hakuho'nun hedefleri arasında adı geçen bir sonraki etkinlik 2030'da Katar'da düzenlenecek Asya Oyunları; Olimpiyatlara dahil edilme ise daha geniş kapsamlı bir hedef olmayı sürdürüyor.
Bu iki çaba farklı çalışmalar gerektiriyor. Bir ulusal olimpiyat komitesiyle işbirliği, ilişkiler kurmayı ve katılım olanakları oluşturmayı; büyük bir spor organizasyonunun programına kabul edilmek ise o etkinlikte spora yer açılmasını sağlamayı içeriyor. Hakuho'nun yeni görevleri, her iki konudaki uluslararası girişimleri de sorumluluk alanına dahil ediyor.
Azerbaycan'ın kendi başarı hikâyesi
Azerbaycan'ın uluslararası sumodaki geçmişi 2007'ye uzanıyor. Ülkenin dünya şampiyonasına ev sahipliği yapması, yaklaşık yirmi yıllık katılımın ve Avrupa ile dünya müsabakalarında elde edilen bir dizi sonucun ardından geldi.
Namig Sadigov ve Amiraslan Ahmadov, 2013'te Varşova'da düzenlenen Avrupa Şampiyonası'nda bireysel altın madalyalar kazandı ve Azerbaycan'ın takım başarısına katkı sağladı. Azerbaycan, 2023'te Estonya'nın Vinni kentindeki Avrupa Kupası'nı takım sıralamasında ilk sırada tamamlayarak Polonya ve Ukrayna'yı geride bıraktı; üç altın ve üç gümüş madalya elde etti.
Jamal Feyziyev, Avrupa Kupası'nda 115 kilogram üstü ve açık sıklet kategorilerinin ikisinde de birinci oldu. Royal Aghamaliyev, 85 kilogram kategorisinde Azerbaycan'ın diğer altın madalyasını aldı; ardından 2023'ün ilerleyen aylarında Tokyo'da düzenlenen Dünya Şampiyonası'nda gümüş madalya kazandı.
Aghamaliyev, dünya şampiyonası finaline Tacikistanlı, Macaristanlı ve Moğolistanlı rakiplerini yenerek ulaştı; finalde birçok kez dünya ve Avrupa şampiyonu olan Ukraynalı Sviatoslav Semikras'a kaybetti. Bu sonuçlar, ev sahibi ülkeye yerel seyircilerin takip edebileceği uluslararası başarılar elde etmiş sporcular kazandırdı.
Azerbaycan, daha yakın tarihli Avrupa başarılarıyla da şampiyonaya katıldı. Javid Yusifov, İskoçya'nın Stirling kentinde düzenlenen 2026 Avrupa Şampiyonası'nda 115 kilogram kategorisinin şampiyonu oldu. Amrah Shafiyev, 85 kilogram ve açık sıklet kategorilerinde bronz madalya kazandı; Azerbaycan takım yarışmasını üçüncü sırada tamamladı.
Bulgaristan'ın şampiyonaya zorlu yolculuğu
İstanbul'da etkili olan şiddetli fırtınaların Bakü uçuşlarının iptal edilmesine yol açmasının ardından Bulgaristan kafilesinin yolculuğu sekteye uğradı. Sporcular geceyi Türkiye'de geçirdi; ertesi gün sabaha karşı 04.00 civarında Azerbaycan'a ulaştı ve havalimanından doğrudan resmî tartıya gitti.
Sıklet kategorilerinde yarışan sporcular için tartı, müsabaka programının temel bir parçası. Sporcuların kategorilerindeki kilo sınırına uygun olup olmadığını belirliyor. Ulaşım aksaklığı, Bulgaristan takımını geciken varışın hemen ardından bu zorunlulukla karşı karşıya bıraktı.
Kafilede, 73 kilogram kategorisinde yarışan Avrupa şampiyonu ve dünya gümüş madalyalı Anna Metodieva ile Avrupa şampiyonluğunun yanı sıra Avrupa Oyunları'nda bronz madalya kazanmış olan, 2026'nın 85 kilogram Avrupa şampiyonu Presiyan Mihov yer aldı. Ivan Blagoev ise 100 kilogram kategorisindeki mücadelesine, Bangkok'ta düzenlenen 2025 Dünya Şampiyonası'ndan kazandığı bronz madalyayla katıldı.
115 kilogram kategorisinde yarışan Simeon Stankovic, 2026 Avrupa Şampiyonası'nda Azerbaycanlı Yusifov'a yenilmişti. Bakü'de ikilinin yeniden karşılaşma ihtimali vardı; bu kez Yusifov kendi seyircisi önünde yarışacaktı.
Ünlü isimlerin ötesinde ölçülecek bir başkanlık
Hakuho'nun rekorları, federasyona profesyonel sumonun en üst düzeyindeki başarılarıyla tanınan bir başkan kazandırdı. Bakü'deki şampiyona, artık temsil ettiği daha geniş sporcu topluluğunu gözler önüne serdi: büyükler millî takımlarıyla birlikte yarışan kızlar ve erkekler, Avrupa'dan madalya kazanmış köklü sporcular ve yaklaşık 30 ülkeden katılımcılar.
Ev sahibi ülkenin gelişimi de katılımın nasıl ilerleyebileceğine ilişkin somut bir örnek sunuyor. Azerbaycan, 2007'de uluslararası arenaya ilk kez çıkmasından 2013'te Avrupa altın madalyalarına, 2023'te takım ve bireysel başarılara, 2026'da ise dünya şampiyonasına ev sahipliği yapmaya uzanan bir yol izledi.
Hakuho'nun açıkladığı öncelikler, bu tür ulusal gelişimi daha büyük hedeflerle buluşturuyor. Planları, çocuklara ve yeni bölgelere ulaşma çabalarını sumoyu 2030 Asya Oyunları'na ve ileride Olimpiyatlara dahil etme hedefiyle bir araya getiriyor. İlk aşamadaki çalışmalar ise federasyonlarının sorumluluk alanındaki amatör müsabakalara ve ulusal spor ilişkilerine dayanıyor.
Öne Çıkanlar
- Hakuho, 16 Ekim 2026'da Akio Toyoda'nın yerine Uluslararası Sumo Federasyonu başkanlığına seçildi. Asya Sumo Federasyonuna da başkanlık edecek.
- Profesyonel sumonun 69. yokozunası olan Hakuho, üst ligde rekor sayıda, 45 şampiyonluk kazandı.
- Bakü, 17 ve 18 Ekim'de yaklaşık 30 ülkeden sporcunun katıldığı ilk Dünya Sumo Şampiyonası'na ev sahipliği yaptı.
- Uluslararası amatör sumoda kadınlar ve gençler için müsabakalar ile sıklet kategorileri bulunuyor.
- Hakuho, Senegal Ulusal Olimpiyat Komitesiyle işbirliği yapmayı planlıyor ve sumonun 2030'da Katar'da düzenlenecek Asya Oyunları'na dahil edilmesi için çalışıyor.
- Olimpiyatlara dahil edilme hedefi sürüyor; henüz herhangi bir onay ya da karar takvimi açıklanmadı.






