Yüksek Mahkeme 8.415 Crorelik AT1 Tahvil Silme İşlemini İptal Edince Yes Bank Hisseleri Yüzde 20 Düştü

9 dakikalık okuma
Yes Bank Shares Fall 20% as Supreme Court Rejects Rs 8,415 Crore AT1 Bond Write-Off

Altı yıllık anlaşmazlık sert piyasa tepkisiyle sona erdi

Yüksek Mahkeme, bankanın Mart 2020'deki kurtarma süreci sırasında 8.415 crore rupilik İlave Ana Sermaye (AT1) tahvilini silme kararının iptalini onayınca Yes Bank hisseleri 15 Ekim 2026'da yüzde 20'ye varan düşüşle 16,96 rupiye geriledi. Karar, sıfıra indirilen yatırımlarını geri alabilmeleri için tahvil sahiplerine bir yol açarken, bankayı kararın sonuçlarını nasıl muhasebeleştireceğine ilişkin tercihlerle karşı karşıya bırakıyor.

İçindekiler
  1. Altı yıllık anlaşmazlık sert piyasa tepkisiyle sona erdi
  2. Yöneticinin yetkisi neden önemliydi?
  3. Kurtarma süreci nasıl mahkeme mücadelesine dönüştü?
  4. Bu tahvilleri mevduatlardan farklı kılan neydi?
  5. Kimler paralarını geri alabilir?
  6. Mahkeme yıllık faiz ödemeleri için ne dedi?
  7. Yes Bank sermayesinin nasıl etkilenebileceğini söylüyor?
  8. Hükümet silme işlemini neden savundu?
  9. Kurtarma sürecinin kayıtları da incelemeye alındı
  10. Öne çıkan noktalar

Yargıçlar Dipankar Datta ve Augustine George Masih'ten oluşan heyet, Yes Bank, Hindistan Merkez Bankası (RBI) ve merkezi hükümetin Bombay Yüksek Mahkemesinin 20 Ocak 2023 tarihli kararına karşı yaptığı itirazları reddetti. Tahvil sahiplerini Axis Trustee Services Ltd. temsil etti.

Yüksek Mahkeme heyeti kararını şu ifadelerle duyurdu:

İtiraz konusu karara müdahale etmek için bir neden görmüyoruz.

Anlaşmazlığın odağında, bankanın yeniden yapılandırma planı yürürlüğe girdikten sonra yöneticinin tahvilleri iptal etme yetkisi vardı. Silme işlemine izin veren bir hüküm taslak planda yer almış, ancak hükümetin onayladığı nihai metinden çıkarılmıştı.

Ulusal Menkul Kıymetler Borsası ve Bombay Menkul Kıymetler Borsası'nda işlem gören hisse hacmi 622 milyonu aştı. Gün içindeki en düşük seviye olan 16,96 rupi, önceki kapanıştaki 21,20 rupiye kıyasla hisse başına 4,24 rupilik düşüşe işaret etti. Genel piyasa yaklaşık yüzde 1,5 yükselirken bankanın hisselerindeki gerileme özellikle belirgin oldu.

Hissedarlar açısından ilk kaygı, tahvil sahiplerinin haklarının iadesinin bankanın ana sermayesini, gelecek dönem hesaplarını ve nakit ödemelerini nasıl etkileyebileceği. Tahvil sahipleri içinse karar, altı yılı aşkın süren davanın ardından hukuki bir zafer anlamına geliyor; ancak fiili geri ödeme sürecinin ayrıntıları henüz belirlenmiş değil.

Reklam

Yöneticinin yetkisi neden önemliydi?

Bombay Yüksek Mahkemesi, Yes Bank'ın 13 Mart 2020'de yeniden yapılandırıldığını, yöneticisinin ise tahvilleri 14 Mart'ta silmeye giriştiğini tespit etti. Nihai yeniden yapılandırma planında bu işleme izin veren özel bir hüküm bulunmuyordu.

Tahvil sahipleri, taslak planda silme işleminin açıkça öngörülmüş olması nedeniyle bu hükmün çıkarılmasının önemli olduğunu savundu. Hükümet bu hükmü içermeyen nihai planı onayladıktan sonra yöneticinin yatırımlarını kendi başına iptal edemeyeceğini ileri sürdüler.

Yüksek Mahkeme, yöneticinin yeniden yapılandırma planında açık bir yetki olmadan işlem yapıp yapamayacağını ve silme işleminin RBI'ın yürürlükteki genelgesiyle tahvil bilgi notuna uygun olup olmadığını inceledi. Genelge, düzenleyici kurumun bir konuya ilişkin kurallarını bir araya getirir; bilgi notu ise yatırımın koşullarını ve risklerini açıklar.

Mahkeme, bu konularda temyiz başvurusu yapanlar aleyhine verilen Yüksek Mahkeme kararını onadı. Ayrıca silme işleminden sonra yaşanan gelişmelerin esasa ilişkin karar vermeyi gereksiz kılıp kılmadığını değerlendirdi ve hukuki meseleleri esastan karara bağlamayı tercih etti.

Yüksek Mahkeme, yetkililerin yasaların izin verdiği başka adımları atma hakkını saklı tutmuştu. Dolayısıyla karar, onaylanan kurtarma düzenlemesi kapsamında kullanılabilecek yetkilere ve söz konusu tahvilleri düzenleyen kurallara odaklandı.

Kurtarma süreci nasıl mahkeme mücadelesine dönüştü?

Yes Bank, artan sorunlu kredilerin, yönetişim sorunlarının ve mevduat çekimlerini karşılayabilme kapasitesine ilişkin baskıların güveni zedelemesinin ardından 2020'de kurtarma sürecine girdi. RBI müdahale etti ve hükümet, Hindistan Devlet Bankası (SBI) ile diğer kreditörlerin desteğiyle 1949 tarihli Bankacılık Düzenleme Yasası kapsamında yeniden yapılandırmayı onayladı.

Başlıca gelişmeler şöyle sıralandı:

  • 5 Mart 2020: RBI, kurtarma düzenlemesi hazırlanırken bankacılık faaliyetlerini kısıtlayarak Yes Bank'ı moratoryuma aldı.
  • 13 Mart 2020: Yüksek Mahkemenin tespitlerine göre banka, yeniden yapılandırma planı kapsamında yeniden yapılandırıldı.
  • 14 Mart 2020: Yönetici, 8.415 crore rupilik AT1 tahvilini sıfır değere indirdi.
  • Nisan 2021: Hindistan Menkul Kıymetler ve Borsa Kurulu, ikincil piyasada AT1 tahvillerinin usulsüz satıldığı iddiasıyla Yes Bank'a 25 crore rupi ceza verdi.
  • 20 Ocak 2023: Bombay Yüksek Mahkemesi silme kararını iptal etti.
  • 20 Mayıs: Tarafları dinleyen Yüksek Mahkeme kararını açıkladı.
  • 15 Ekim 2026: Yüksek Mahkeme itirazları reddetti ve Yes Bank hisseleri sert düştü.

Yes Bank, AT1 tahvillerini 2013, 2016 ve 2017'de ihraç etmişti. Silme işlemi 2016 ve 2017 dilimlerini kapsıyordu; yani söz konusu iki yılda ihraç edilen tahvil gruplarını.

Reklam

Bu tahvilleri mevduatlardan farklı kılan neydi?

AT1 tahvilleri, bankaların zararları karşılamak üzere kullanabilecekleri mali tamponu, yani sermayelerini güçlendirmek için çıkardıkları menkul kıymetlerdir. Bunlar, 2008 küresel mali krizinin ardından geliştirilen Basel III adı verilen bankacılık çerçevesinin bir parçasıdır.

Yatırımcılar, genellikle olağan borçlanma araçlarına kıyasla daha yüksek riskleri kabul etmeleri karşılığında kupon adı verilen faiz ödemeleri alır. AT1 tahvilleri teminatsızdır; yani sahiplerinin geri ödeme için rehin gösterilmiş belirli bir varlığı yoktur. Ayrıca vadesizdir; dolayısıyla sabit bir geri ödeme tarihleri bulunmaz.

Koşulları, belirli mali stres şartları oluştuğunda tahvillerin değerinin silinmesine veya hisseye dönüştürülmesine izin verebilir. Zararları karşılama özelliği, bankanın bu tahvilleri düzenleyici sermayesine dahil edebilmesini ve yatırımcıların bunları elde tutmak karşılığında daha yüksek getiri aramasını açıklar.

Banka mevduatı, mevduat koşulları çerçevesinde bir hesapta tutulan paradır. AT1 tahvili almak ise sözleşmesi belirli koşullar altında zarara uğramaya izin veren bir menkul kıymete yatırım yapmaktır. Etkilenen bireysel yatırımcıların çoğu aynı zamanda bankanın müşterisi olduğundan bu fark Yes Bank örneğinde özellikle önem kazandı.

Hukuki anlaşmazlıkta mahkemelerin, sözleşmedeki bu risklerin yeniden yapılandırma planı, yöneticinin yetkileri ve RBI kurallarıyla nasıl bağdaştığını incelemesi gerekti. Yüksek Mahkemenin kararı, Yüksek Mahkemenin bu silme işlemini reddeden hükmünü yürürlükte bıraktı.

Kimler paralarını geri alabilir?

Axis Trustee Services, yatırımlarının iptalini geri aldırmak isteyen tahvil sahiplerini temsil etti. Sıfıra indirilen tahvillerden, yatırım fonları da dahil olmak üzere kurumsal ve bireysel yatırımcılar etkilendi.

Mahkeme sürecinde sunulan veriler, yaklaşık 679 crore rupi yatırım yapan 1.346 bireysel yatırımcıya işaret etti. Bunların 1.311'i Yes Bank müşterisiydi ve yaklaşık 663 crore rupilik tahvil tutuyordu.

Bu rakamlar, tespit edilen bireysel yatırımcıların yaklaşık yüzde 97'sinin bankanın müşterisi olduğunu gösteriyor. Söz konusu grubun 663 crore rupilik yatırımı, bu bireysel yatırımcılara atfedilen 679 crore rupinin yaklaşık yüzde 98'ini oluşturuyordu. Bu yoğunlaşma, karmaşık banka menkul kıymetlerinin mevcut müşterilere satılmasının neden ayrı bir düzenleyici kaygı haline geldiğini açıklıyor.

SEBI'ın Nisan 2021'de verdiği 25 crore rupilik ceza, daha önce ihraç edilmiş menkul kıymetlerin yatırımcılar arasında alınıp satıldığı ikincil piyasadaki usulsüz satış iddialarıyla ilgiliydi. Mahkeme davası ise yeniden yapılandırma sırasında tahvillerin daha sonra iptal edilmesini konu alıyordu.

Geri ödemeye ilişkin yanıt bekleyen sorular arasında tahvillerin iade mi edileceği yoksa bedelinin mi ödeneceği, geçmiş faizlerin nasıl ele alınacağı ve uygulamanın ne zaman başlayacağı bulunuyor. Karara ilişkin açıklamalarda bir ödeme takvimi verilmedi.

Reklam

Mahkeme yıllık faiz ödemeleri için ne dedi?

Yüksek Mahkeme, tahvilleri gelir elde etmek amacıyla alan yatırımcılar için doğrudan önem taşıyan yıllık kupon ödemelerine de değindi. Heyet, bu ödemelerin bilgi notuna uygun yapılması gerektiğini belirtti.

Yargıçlar Datta ve Masih şöyle dedi:

Yıllık kupon faiz oranına ilişkin ödeme, bu itirazların sonucundan etkilenmeyecek ve Bilgi Notu hükümlerine uygun olarak yapılmalıdır.

Menkul kıymetleri düzenleyen sözleşme koşullarını içerdiği için bilgi notu kilit önemde. Gelecekteki ödemeleri anlamaya çalışan yatırımcıların, mahkemenin talimatlarının bu koşullarla birlikte uygulanmasını beklemesi gerekecek.

Kupon ödemelerine ilişkin talimat, karar sonrasında yürütülecek pratik işlemlerde yıllık faizi anapara tutarının yanına ekliyor. Bireysel yatırımcı açısından her ikisi de önemli: yatırımın değerinin iadesi ile koşulları uyarınca gelir elde edilmesi, geri alımın ayrı unsurlarıdır.

Yes Bank sermayesinin nasıl etkilenebileceğini söylüyor?

Yes Bank, karardan doğabilecek her türlü mali yükümlülüğün ilgili gelecek raporlama döneminde muhasebeleştirileceğini belirtti. Banka ayrıca önemli bir mali etki beklemediğini söyledi.

2023'teki Yüksek Mahkeme kararının ardından dönemin genel müdürü Prashant Kumar, tahvillerin iadesinin toplam sermaye yeterliliğini etkilemeyeceğini söyledi. Kumar, uç bir senaryoda Ana Sermaye Tier 1 (CET1) sermayesinin azalırken AT1 sermayesinin artabileceğini belirtti.

CET1 kısaltmasıyla bilinen Ana Sermaye Tier 1, bankanın adi hissedar özkaynakları ve dağıtılmamış kârları da içeren temel sermaye tamponudur. AT1 araçları da sermaye yapısının başka bir bölümünü oluşturur. Toplam sermaye oranı aynı kalsa bile bu kategoriler arasındaki değişim hissedarlar için önem taşıyabilir.

Davanın merkezindeki 8.415 crore rupi, Yes Bank'ın 15 Ekim'de bildirdiği 56.876 crore rupilik piyasa değerinin yaklaşık yüzde 14,8'ine karşılık geliyor. Bu kıyaslama, yatırımcı kaygısının boyutunu anlamaya yardımcı olurken bankanın bunu nihayetinde nasıl muhasebeleştireceği kararın nasıl uygulanacağına bağlı.

Hisse fiyatındaki düşüş, zaten zayıf seyreden bir dönemin ardından geldi. Yes Bank hisseleri önceki bir yılda yaklaşık yüzde 21, 2026 başından bu yana ise yaklaşık yüzde 15 değer kaybetmişti. Ani düşüş, yatırımcıların kararı bankanın açıkladığı beklentiler ışığında değerlendirdiği bir dönemde baskıyı artırdı.

Reklam

Hükümet silme işlemini neden savundu?

Hükümet ve RBI, AT1 tahvillerinin mali stres dönemlerinde zararları karşılamak üzere tasarlandığını ve silme işleminin Yes Bank'ın kurtarılmasına destek olduğunu savundu. Hükümet, tahvillere uygulanması önerilen işlemin gündemde olduğu dönemde SBI'ın yaklaşık 8.000 crore rupi yatırım yaptığını söyledi.

Merkezi hükümet, RBI genelgesinin ve tahvil sözleşmelerinin yeniden yapılandırma planından bağımsız olarak bu işleme dayanak oluşturduğunu ileri sürdü. Ayrıca bir bankanın faaliyetlerini sürdüremez hale gelmesiyle bağlantılı tetikleyici koşulun, yeniden yapılandırma tamamlanmadan önce ortaya çıkabileceğini savundu.

Merkezi hükümet, Maliye Bakanlığı, RBI ve Yes Bank'ı temsil eden Başsavcı Tushar Mehta, AT1 tahvillerinin zararları karşılama özelliğinin zayıflatılması halinde daha geniş bankacılık sisteminde doğabilecek sonuçlar konusunda uyarıda bulundu. Mehta, Hindistan bankalarındaki tedavüldeki AT1 tahvillerinin toplamını yaklaşık 1,81 trilyon rupi, yani 1,81 lakh crore rupi olarak belirtti; merkezi hükümetin beyanlarına ilişkin başka bir açıklamada ise tutarın yaklaşık 1 lakh crore rupi olduğu bildirildi.

Tahvil sahipleri ise bu kurtarma sürecinde kullanılan yetkiye odaklandı. Avukatları, yöneticinin yetkisini aştığını ve onaylanan plana ve yürürlükteki hukuki sürece uyması gerektiğini savundu.

Kurtarma sürecinin kayıtları da incelemeye alındı

Yüksek Mahkeme, kararını açıklamadan önce yeniden yapılandırmayla bağlantılı Kabine kayıtlarını istedi. Bunlar arasında kararlar, toplantı tutanakları ve ilgili belgeler vardı.

Heyet ayrıca ilgili Kabine toplantısını düzenleyen kuralları, toplantı yeter sayısı koşullarını ve toplantıya katılan üyelerin isimlerini istedi. Toplantı yeter sayısı, geçerli karar alınabilmesi için toplantıda bulunması gereken asgari katılımcı sayısıdır.

Bu talepler, mahkemenin incelemesinde resmi onay sürecini tahvil sözleşmeleri ve RBI kurallarıyla birlikte ele aldı. Anlaşmazlık, kurtarmanın ticari amacının ötesine geçerek uygulamanın hangi belgeler ve kararlar aracılığıyla yürütüldüğüne uzandı.

Gelecekteki kurtarma süreçlerini düzenleyecek bankalar açısından dava, yeniden yapılandırma planlarının ifadelerini ve yatırımcılara zarar yükleme yetkisinin hukuki dayanağını planlamanın merkezine taşıyor. Yes Bank yatırımcılarının önündeki ilk iş ise daha somut: kararı tahvillerin, faiz ödemelerinin ve banka hesaplarının nasıl ele alınacağına yansıtmak.

Öne çıkan noktalar

  • Yüksek Mahkeme, 8.415 crore rupilik AT1 tahvil silme işleminin iptaline karşı Yes Bank, RBI ve merkezi hükümetin yaptığı itirazları reddetti.
  • Yes Bank hisseleri 15 Ekim 2026'da yüzde 20'ye varan düşüşle 16,96 rupiye geriledi.
  • Nihai yeniden yapılandırma planında, taslakta yer alan tahvil silme hükmüne yer verilmedi.
  • Mahkeme, yıllık kupon ödemelerinin tahvillerin bilgi notuna uygun yapılması gerektiğini belirtti.
  • Mahkeme sürecinde yaklaşık 679 crore rupi yatırımı bulunan 1.346 bireysel yatırımcı tespit edildi; bunların çoğu Yes Bank müşterisiydi.
  • Tahvil sahiplerinin paralarını nasıl ve ne zaman geri alacağı henüz karara bağlanmadı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir