Vasuki indicus: Fosiller, 47 Milyon Yıl Önce Hindistan’da Yaşamış Dev Bir Yılanı Ortaya Çıkardı

9 dakikalık okuma
Vasuki indicus: Fossils Reveal a Giant Snake That Lived in India 47 Million Years Ago

27 omurda gizlenen dev

Gujarat eyaletindeki Kutch bölgesinde bulunan Panandhro Linyit Madeni’nden çıkarılan 27 fosil omur, tahmini uzunluğu 10,9 ila 15,2 metre, yani yaklaşık 36 ila 50 fit arasında olan antik bir Hint yılanını ortaya çıkardı. Vasuki indicus adı verilen yılan, yaklaşık 47 milyon yıl önce yaşadı ve şimdiye kadar tespit edilen en büyük yılanlar arasında yer alıyor.

İçindekiler
  1. 27 omurda gizlenen dev
  2. Gujarat fosilleri neler ortaya koyuyor?
  3. Bilim insanları uzunluğunu nasıl tahmin etti?
  4. Vasuki, Titanoboa’yla nasıl karşılaştırılıyor?
  5. Ağaçlık bataklıklarda yaşayan olası bir pusu avcısı
  6. Sıcaklık yaşadığı dünyayı şekillendirdi
  7. Hindistan ve Afrika’yı birbirine bağlayan yılan familyası
  8. Keşfin ardındaki tarihler
  9. Daha sonraki keşifler tabloyu genişletiyor
  10. Öne Çıkanlar

Indian Institute of Technology Roorkee’den paleontologlar Debajit Datta ve Sunil Bajpai, türü 18 Nisan 2024’te Scientific Reports’ta tanımladı. 8054 numaralı makale olarak yayımlanan Vasuki keşif araştırması, türün soyu tükenmiş bir yılan familyası olan Madtsoiidae’nin bilinen en büyük üyesi olduğunu belirtiyor.

Üst tahmine göre Vasuki, antik Kolombiya’da yaşamış dev yılan Titanoboa için genellikle öngörülen yaklaşık 13 metrelik uzunluğu aşmış olabilir. Ancak gerçek uzunluğu belirsizliğini koruyor: İki yöntem birbirinden önemli ölçüde farklı sonuçlar verdi ve hesaplamayı netleştirmek için gereken omurganın bazı bölümleri eksik.

Vasuki, çok daha kapsamlı bir hikâyeye dair ipuçları da sunuyor. Kemikleri, Hindistan’ın batısındaki tropikal bir sulak alanı, araştırmacıların Hindistan Asya’yla çarpıştıktan sonra Kuzey Afrika’ya yayıldığını öne sürdüğü antik bir yılan soyuna bağlıyor. Daha sonra bulunan fosiller, bu dev hayvanın yaşam alanını başka yılan türleriyle paylaştığını gösteriyor.

Gujarat fosilleri neler ortaya koyuyor?

Datta ve Bajpai, Panandhro’daki Naredi Formasyonu’na ait gri şeyl tabakasında bulunan fosilleri inceledi. Erken Orta Eosen’e, daha özelde Lutetiyen dönemine ait bu tabaka yaklaşık 47 milyon yıl önce oluştu. Madende çıkarılan kömür türü olan linyit, birikmiş bitki materyalinden oluşuyor ve keşfin bol bitki örtüsüne sahip antik bir çevrede gerçekleştiğini gösteriyor.

Fosil koleksiyonunda çoğu iyi korunmuş ve bazıları hâlâ birbirine bağlı 27 omur bulunuyor. Araştırmacılar bunlardan 22’sinin, yılanların atıklarını boşalttığı ve ürediği açıklık olan kloakadan önceki omurga bölümüne ait olduğunu güvenle belirleyebildi. Omurların şekli, hayvanın arka gövde bölümünün ilerisinden geldiklerini de gösteriyor.

Kemiklerdeki kapanmış dikişler, hayvanın iskelet gelişimini tamamlamış olduğunu düşündürüyor. Bu önemli; çünkü araştırmacılar genç bir hayvanın sonunda ne kadar büyüyebileceğini tahmin etmek yerine, yetişkin bir yılanın boyutunu hesaplıyordu.

Reklam

Türün tanımlanmasında kullanılan ve holotip olarak bilinen örnek, tam bir iskelet değil, kısmi bir omurgadan oluşuyor. Bilimsel adındaki Vasuki, Hindu tanrısı Şiva’yla ilişkilendirilen mitolojik yılandan; indicus ise Hindistan’dan geliyor.

Bilim insanları uzunluğunu nasıl tahmin etti?

Vasuki’nin omurları olağanüstü büyüklükte. Her kemiğin gövde kısmı 37,5 ila 62,7 milimetre uzunluğunda; belirli eklem yapıları arasındaki genişlik ise 62,4 ila 111,4 milimetre arasında değişiyor. Bu ölçüler, tek tek kemiklerin bazı bölümlerine ait; hayvanın tüm gövdesinin genişliğini göstermiyor.

Araştırmanın başyazarı ve IIT Roorkee’de paleontolog olan Datta, en büyük örneğin boyutunu şöyle anlattı:

Omurlarının en büyüğü 11 santimetre genişliğinde,

Araştırmacılar, omur genişliğini yılanın toplam uzunluğuyla ilişkilendiren ve daha önce yayımlanmış iki yöntem kullandı. Bu hesaplamalarda, kemikleri vücut uzunluğu bilinen yılanların kemikleriyle karşılaştırarak eksik hayvanın boyutu tahmin ediliyor. Ölçümlerde gövdenin orta bölümünden alınan en büyük omurlar kullanıldı.

Yöntemlerden biri 10,9 ila 12,2 metre uzunluk sonucunu verdi. Diğeriyse 14,5 ila 15,2 metre tahmin etti. Vasuki’nin uzunluğu anlatılırken tek bir ölçü yerine geniş bir aralık verilmesinin nedeni bu.

Yazarlar, koleksiyonda kloakadan önceki arka bölüme ve kloaka bölgesinin kendisine ait omurların bulunmadığına dikkat çekiyor. Bilim insanlarının madtsoiid yılanlarda kemik oranlarının omurga boyunca nasıl değiştiğine ilişkin bilgisi de sınırlı. Daha eksiksiz bir iskelet, tahmin aralığını daraltmaya yardımcı olabilir.

Vasuki, Titanoboa’yla nasıl karşılaştırılıyor?

Titanoboa, Vasuki’den yaklaşık 13 milyon yıl önce, yaklaşık 60 milyon yıl önce, bugün Kolombiya’nın bulunduğu bölgede yaşadı. Tahmini 13 metrelik uzunluğu, Hint yılanı için hesaplanan alt ve üst değerlerin arasında kalıyor.

Dolayısıyla karşılaştırma, Vasuki’nin oranlarını hangi yeniden yapılandırmanın daha iyi yansıttığına bağlı. 10,9 ila 12,2 metrelik tahminler onu Titanoboa’dan kısa; 14,5 ila 15,2 metrelik tahminlerse daha uzun gösteriyor. Kesin olan, Vasuki’nin bilinen en büyük yılanlar arasında yer aldığı ve kendi soyu tükenmiş familyasının en büyük boyut kategorisinde bulunduğu.

Reklam

Omurları, diğer büyük madtsoiidlerin omurlarından da belirgin biçimde ayrılıyor. Araştırmada belirtilen Gigantophis omurlarının gövde kısımları 28 ila 41 milimetre uzunluğundayken Vasuki’ninkiler 37,5 ila 62,7 milimetre arasında. Genişlik ölçümleri Gigantophis’te 66 milimetreye, Vasuki’de ise 111,4 milimetreye ulaşıyor.

Araştırmacılar, fosil koleksiyonlarında herhangi bir türün en büyük bireylerinin bulunmamış olabileceğini kabul ediyor. Bu sınırlamaya rağmen Gujarat kemikleri çarpıcı bir anatomik karşılaştırma sunuyor: Vasuki’nin olağanüstü büyüklüğü, günümüze ulaşan kalıntılarında açıkça görülüyor.

Ağaçlık bataklıklarda yaşayan olası bir pusu avcısı

Vasuki’nin geniş ve iri omurları, kalın, silindirik bir gövdeye işaret ediyor. Datta ve Bajpai, yılanın görece yavaş hareket ettiğini ve uzun mesafelerde avını kovalamak yerine muhtemelen pusuya yattığını düşünüyor.

Gizlenen bir avcı, saldırmadan önce avının yaklaşmasını bekleyebilir. Araştırmacılara göre Vasuki, büyük pitonlar ve anakondalara benzer bir avlanma yöntemiyle gövdesini bir hayvana sarıp sıkarak onu boğmuş olabilir.

Beslenme biçimi ve avlanma davranışı kesin olarak bilinmiyor. Korunmuş omurga, vücut yapısı ve hareket biçimi hakkında ipuçları veriyor. Beslenmeyle ilgili daha ayrıntılı soruları yanıtlamak içinse doğrudan av kalıntıları ya da eksiksiz bir kafatası gerekiyor.

Araştırmacılar Vasuki’nin, bugün büyük ölçüde kurak olan Kutch bölgesinde, ağaçlık bataklıklarda yaşadığını düşünüyor. Anatomisi, yalnızca suda yaşayan bir yılandan ziyade sığ bataklık alanları kullanmış olabilecek, iri bir kara hayvanıyla uyumlu.

İri yapısı ve sulak alan yaşamı, pusu avcısı için makul bir ortam sunuyor. Bitki örtüsü ve sığ sular saklanmaya elverişli olabilir; çevredeki ekosistem de hangi av hayvanlarının bulunduğunu belirlerdi.

Sıcaklık yaşadığı dünyayı şekillendirdi

2024 tarihli araştırma, Vasuki’yi ortalama sıcaklığın yaklaşık 28 santigrat derece, yani 82 Fahrenheit derece olarak tahmin edildiği sıcak bir jeolojik döneme yerleştiriyor. Yaşadığı ortam, bugünkü Kutch’tan çok farklı, tropikal bir dünyanın parçasıydı.

Yılanlar ektotermiktir; vücut sıcaklıklarını düzenlemek için büyük ölçüde çevrelerinden gelen ısıya bağımlıdır. Dış ortamın sıcaklığı etkinliklerini ve sindirimlerini etkiler, çok büyük sürüngenlerin yaşayabileceği koşulların oluşmasına katkıda bulunabilir.

Reklam

Boyutu besin kaynakları, yaşam alanı ve kalıtsal vücut yapısı da etkiler. Büyük bir yılanın vücudunu korumak için yeterli enerjiye ihtiyacı vardır; evrimsel geçmişi de nasıl büyüdüğünü belirler. Araştırmacılar, bu daha geniş ekolojik çerçevede sıcaklığın Vasuki’nin büyüklüğüne katkıda bulunmuş olabileceğini düşünüyor.

Datta, geçmişteki sıcak koşullarla günümüzdeki ısınmanın hızı arasındaki farka da değindi:

Yüksek sıcaklıklar yılanlarda ve soğukkanlı diğer canlılarda büyük vücutların gelişimini desteklese de günümüzde sıcaklıklar, bu yılanların geçmişteki kadar iri hâle gelmesine yetecek kadar yavaş değil, çok hızlı yükseliyor,

Datta’nın bu yorumu, keşfi evrimsel zaman ölçeğine yerleştiriyor. Vasuki, kendi döneminin iklimi, besin kaynakları ve coğrafyası tarafından milyonlarca yıl boyunca şekillenen bir soya aitti.

Hindistan ve Afrika’yı birbirine bağlayan yılan familyası

Madtsoiidae yaklaşık 100 milyon yıl boyunca, Geç Kretase’den Geç Pleistosen’e kadar varlığını sürdürdü. Bu familyanın üyeleri Hindistan, Madagaskar, Afrika, Güney Amerika, Avrupa ve Avustralya’nın da aralarında bulunduğu bölgelerde yaşadı. Vasuki, günümüz pitonları ve anakondalarından ayrı, soyu tükenmiş bu gruba aitti.

Datta ve Bajpai, familya içindeki akrabalık ilişkilerini yeniden oluşturmak için anatomik özellikleri karşılaştırdı. Analizleri, Vasuki’yi Hindistan’da Geç Kretase döneminden bilinen Madtsoia pisdurensis ve Kuzey Afrika’da Geç Eosen döneminden bilinen Gigantophis garstini ile birlikte ayrı bir dala yerleştirdi. Klâd olarak da adlandırılan dal, ortak bir atayı paylaştığı düşünülen hayvanları gruplandırır.

Araştırmacılar, bu soyun yaklaşık 88 milyon yıl önce, Gondvana’nın parçalanmasının ardından kıta tecrit hâlindeyken Hindistan’da ortaya çıktığını öne sürüyor. Gondvana, parçaları günümüz kıtalarının bir bölümünü oluşturan antik bir süperkıtaydı.

Araştırmanın ortak yazarı ve IIT Roorkee’de paleontolog olan Bajpai, coğrafi çıkarımı şöyle açıkladı:

Bu gruba Hindistan’dan madtsoiidler hâkim olduğu ve Vasuki familya ağacındaki en ilkel ata olduğu için, bu yılan grubunun Hindistan’da ortaya çıktığı sonucuna vardık,

Araştırmacılara göre Afrika’ya doğru olası yayılım, Hindistan’ın yaklaşık 50 milyon yıl önce Asya’yla çarpışmasının ardından gerçekleşti. Yeni coğrafi bağlantılar, Eosen boyunca Güney Avrupa dâhil Güney Avrasya üzerinden bir güzergâh oluşturdu. Araştırmacılar bu olası yayılımın izini, fosillerin dağılımı ve aralarındaki akrabalık ilişkilerinden yola çıkarak sürüyor.

Reklam

Keşfin ardındaki tarihler

Vasuki’nin hikâyesi hem jeolojik zamanı hem de yakın tarihli bilimsel yayınları kapsıyor. Hayvanın yaşı, akrabalarının geçmişine ilişkin öne sürülen tarih ve bilim insanlarının ona ad verdiği tarih farklı olaylara karşılık geliyor.

Başlıca dönüm noktaları şöyle:

  • Yaklaşık 88 milyon yıl önce: Araştırmacılar, Vasuki’nin ait olduğu daha geniş soyun kökenini Hindistan’a yerleştiriyor.
  • Yaklaşık 60 milyon yıl önce: Titanoboa, bugün Kolombiya’nın bulunduğu bölgede yaşadı.
  • Yaklaşık 50 milyon yıl önce: Hindistan Asya’yla çarpıştı ve olası yayılım güzergâhları açıldı.
  • Yaklaşık 47 milyon yıl önce: Vasuki, Panandhro’da fosil kayıtlarına geçen tropikal ortamda yaşadı.
  • Yaklaşık 56 ila 34 milyon yıl önceyi kapsayan Eosen boyunca: Araştırmacılar, çarpışmanın ardından Güney Avrasya üzerinden Kuzey Afrika’ya doğru daha geniş bir yayılımın gerçekleştiğini düşünüyor.
  • 18 Nisan 2024: Datta ve Bajpai, Vasuki indicus türünün tanımını Scientific Reports’ta yayımladı.
  • 2025: Daha sonraki araştırmalarda Batı Hindistan’da başka Eosen yılanları ve Venezuela’da antik anakondalar incelendi.

Hindistan’da ortaya çıktığı öne sürülen soy, bilinen Vasuki fosillerinden çok daha eskiye uzanan bir atalar grubunu ifade ediyor. Gujarat örneği, bu geçmişin yaklaşık 47 milyon yıl önce yaşamış dev bir üyesini belgeliyor.

Daha sonraki keşifler tabloyu genişletiyor

Datta ve Bajpai’nin 2025’te Journal of Paleontology’de yayımlanan araştırması, Batı Hindistan’daki Eosen dönemi tortul katmanlarından çıkarılan ek fosil yılanları tanımladı. Keşifler arasında sucul yılan Pterosphenus rannensis, bir başka büyük madtsoiid ve soyu tükenmiş diğer yılan grupları bulunuyor.

Araştırmacılar, Vasuki’yle bataklık bir ortamı paylaşmış görünen bir madtsoiid tespit etti. Tortul katmanlardaki bulgular, yılanların bataklık ve sazlıkların yanı sıra gelgit etkisindeki alanlarda da yaşadığını gösteriyor. Antik Batı Hindistan’da, farklı türlerin arazinin farklı bölümlerini kullandığı çeşitli bir yılan topluluğu bulunuyordu.

Journal of Vertebrate Paleontology’de yayımlanan 2025 tarihli başka bir araştırmada, Venezuela’da bulunan fosil anakonda omurları incelendi. Araştırma, anakondaların yaklaşık 12,4 milyon yıl önce de büyük boyutlara ulaştığını ve tahmini uzunluklarının yaklaşık 5,2 metre olduğunu ortaya koydu. Bu uzunluk, günümüzde yaşayan birçok anakondayla karşılaştırılabilir.

Reklam

Anakonda bulguları yararlı bir karşılaştırma sunuyor. Bir soy, değişen iklim ve ekosistemler boyunca milyonlarca yıl iri boyutlarını korurken Vasuki, daha eski bir tropikal ortamda çok daha uzun boylara ulaşmış olabilir. Bu keşifler, sıcaklığın yanı sıra her soyun geçmişine ve yaşam alanına da dikkat çekiyor.

Dolayısıyla Vasuki’nin en önemli katkısı, en uzun yılan unvanına ilişkin bir tartışmanın ötesine geçiyor. Kemikleri; yok olmuş bir Hint sulak alanının, dev sürüngenlerin evriminin ve antik bir yılan familyasının kıtalar arasındaki olası yayılımının yeniden canlandırılmasına yardımcı oluyor.

Öne Çıkanlar

  • Vasuki indicus, yaklaşık 47 milyon yıl önce Hindistan’ın batısında yaşadı.
  • Datta ve Bajpai, Gujarat’taki Panandhro Linyit Madeni’nde bulunan ve aynı örneğe ait 27 omura dayanarak türü tanımladı.
  • İki yöntem, uzunluğunu 10,9 ila 12,2 metre ve 14,5 ila 15,2 metre olarak tahmin etti.
  • Araştırma, onu bilinen en büyük madtsoiid olarak tanımlıyor; Titanoboa’ya kıyasla boyutu belirsizliğini koruyor.
  • Araştırmacılar, yavaş hareket eden ve muhtemelen avını sararak boğan bir pusu avcısı olduğunu düşünüyor.
  • Fosil akrabaları, Hindistan’da ortaya çıkmış olabileceği ve daha sonra Güney Avrasya üzerinden Kuzey Afrika’ya yayıldığı yönündeki görüşü destekliyor.
  • 2025’te yayımlanan araştırmalar, Batı Hindistan’da antik dönemde çeşitli bir yılan topluluğunun yaşadığına dair bulguları artırıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir