Güney Kore, 2035’e kadar yapay zekâ çiplerinde verimliliği 100 kat artırmayı hedefliyor

8 dakikalık okuma
South Korea Targets 100 Times Greater AI Chip Efficiency by 2035

Enerji tasarrufu odaklı bir yarı iletken misyonu

Güney Kore, yapay zekâ hesaplama verimliliğini bugün watt başına yaklaşık iki tokenden 2035’e kadar 200 tokene çıkarmayı hedefliyor. Bu amaçla Samsung Electronics, SK hynix ve yarı iletken ekipmanı üreticisi Jusung Engineering’i devlet destekli bir araştırma misyonuna dahil ediyor. Plan, hesaplama performansını 8,8 kat artırırken enerji tüketimini 11,4 kat azaltmayı, böylece watt başına hesaplama çıktısını yaklaşık 100 kat yükseltmeyi öngörüyor.

İçindekiler
  1. Enerji tasarrufu odaklı bir yarı iletken misyonu
  2. 100 kat hedefi gerçekte ne anlama geliyor?
  3. Bellek neden merkezde?
  4. DRAM ve NAND’ı bir araya getiren bellek yığını
  5. 2035’e giden üç aşama
  6. Paketleme de hesaplama planının parçası
  7. Araştırmayı kimler yönlendirecek?
  8. Kamu finansmanı ve sıradaki kararlar
  9. Öne çıkanlar

Bilim ve BİT Bakanlığı, K Moonshot yarı iletken misyonu için faaliyet ve teknik komiteleri 14 Ekim’de Seul’de kurdu. Hükümetten, sanayiden, üniversitelerden ve araştırma kurumlarından 20’den fazla uzman çalışmalara katılıyor. Komitelerin görevi, yapay zekâ hesaplamasının birbiriyle bağlantılı iki kısıtını ele alacak temel teknolojiler geliştirmek: veri aktarımının tükettiği enerji ve işlemcilere bu veriyi yeterince hızlı ulaştırmanın güçlüğü.

Yarı iletken çalışması, ulusal sorunları çözmek için yapay zekâyı bilim ve teknolojiyle bir araya getiren K Moonshot programındaki 12 misyondan biri. Programın temel hedefi, belleği işlemciye sürekli bilgi göndermesi gereken ayrı bir depolama alanı olarak görmek yerine, hesaplama sistemlerini bellek merkezli biçimde kurmak.

Bakanlık, başlangıcın ardından gelen yıl için kilit projelere 25 milyar won ayırdı. Bu, ilk tahsisat; 2035’e kadar programın tamamı için açıklanmış bir bütçe değil. Bu ayrım önemli; çünkü önerilen çalışmalar aygıtlardan ve üretim süreçlerinden bellek yığınlarına, paketlemeye ve eksiksiz hesaplama platformlarına kadar uzanıyor.

100 kat hedefi gerçekte ne anlama geliyor?

Misyon, hedefini watt başına token sayısıyla ölçüyor. Tokenlar, birçok üretken yapay zekâ modelinin işlediği metin birimleridir; kimi zaman tam bir kelimeyi, kimi zaman da kelimenin bir bölümünü ifade eder. Bu ölçüt, bir sistemin tükettiği enerji karşılığında ne kadar yapay zekâ işlemi gerçekleştirebildiğini göstermeyi amaçlıyor.

Hedefin hesabı tutarlı: 8,8 ile 11,4’ün çarpımı 100,32 ediyor. Performansı artırırken bu performans için gereken enerjiyi azaltmak, belirtilen iyileşmeyi yaklaşık olarak sağlayabilir. Watt başına iki tokenden 200 tokene çıkmak da 100 katlık artış anlamına geliyor.

Reklam

Bunlar tamamlanmış bir çipin sonuçları değil, araştırma hedefleri. Açıklamada, başarıyı ölçmek için hangi yapay zekâ modelinin, iş yükünün veya hesaplama yapılandırmasının kullanılacağı belirtilmiyor. Enerji ölçümünün tek tek çipleri mi yoksa daha geniş bir sistemi mi kapsayacağı da açıklanmıyor. Gelecekteki gösterimlerin başlangıç noktasıyla karşılaştırılabilmesi için bu tercihler önem taşıyacak.

Verimlilikteki artış, toplam elektrik tüketiminin aynı oranda düşeceği anlamına gelmiyor. Yapay zekâ işlemlerinin hacmi önemli ölçüde artarsa toplam tüketim yine de yükselebilir. Misyonun ölçülebilir vaadi, her watt başına daha fazla hesaplama; performans ve enerji tüketimi içinse ayrı hedefler belirlenmiş durumda.

Bellek neden merkezde?

Bakanlık, bellek darboğazlarını ve artan enerji tüketimini temel kısıtlar olarak tanımlıyor. Geleneksel hesaplamada işlemciler verileri bellekten tekrar tekrar alır ve sonuçları geri gönderir. İşlemciler verilerin ulaşabileceğinden daha hızlı çalışabildiğinde kapasitelerinin bir bölümü kullanılamaz. Verilerin taşınması da enerji tüketir.

Bellek merkezli hesaplama, işlemleri belleğin içine ya da yakınına taşıyarak bu yükü azaltmayı amaçlıyor. Hedef, yalnızca daha hızlı bir bellek çipi üretmekten ibaret değil; işleme, depolama ve veri aktarımının birlikte nasıl çalıştığını değiştirmeyi de kapsıyor.

Bu yaklaşım, misyonun iki sayısal hedefini birbirine bağlıyor. Veri aktarımındaki gecikmelerin azaltılması, işlemcilerin daha fazla iş tamamlamasına yardımcı olabilir; aktarım mesafelerinin kısaltılması ya da aktarımların ortadan kaldırılmasıysa enerji tüketimini düşürebilir. Planlanan teknolojilerin her iki faydayı da gereken ölçekte sağlayıp sağlamadığı gösterimlerle ortaya konacak.

Bakanlığın odağı, yapay zekânın büyük hesaplama tesislerinde çalışan üretken modellerin ötesine yayılmasını da yansıtıyor. Doğrudan aygıtlarda çalışan yapay zekânın pil ve ısı sınırları içinde çalışması gerekiyor. Robotik dâhil fiziksel yapay zekâda ise zamanında hesaplama ile enerji yönetiminin birlikte ele alınması şart. Açıklama, bu uygulamalar için ayrı performans hedefleri koymuyor; ancak yaygınlaşmalarını daha verimli çipler geliştirme nedenlerinden biri olarak gösteriyor.

DRAM ve NAND’ı bir araya getiren bellek yığını

Misyonun kilit projelerinden biri, yüksek bant genişlikli bellek (HBM) için önerilen yeni bir tasarım. Bu tasarım, DRAM tabanlı bir bellek bileşeni olan HBD’yi, NAND flash tabanlı HBF ile dikey olarak bir araya getirecek. Amaç, DRAM’in hızını NAND’ın sunduğu daha yüksek depolama kapasitesiyle buluşturmak.

DRAM, çalışma verilerine hızlı erişim sağlarken NAND flash, sürekli enerji gerektirmeden veri saklıyor. Bu iki teknoloji farklı amaçlara hizmet ediyor ve farklı çalışma özelliklerine sahip. Dolayısıyla bunları birleştirmek, mevcut bir bellek yığınına birkaç katman eklemekten daha kapsamlı bir çalışma gerektiriyor.

Reklam

Önerilen tasarım, depolama, bellek ve işlemciler arasındaki aktarımların performansa ve enerji tüketimine egemen olmasına yol açmadan daha büyük miktarda yapay zekâ verisini erişilebilir tutma ihtiyacına yanıt veriyor. Dikey yığınlama, bu işlevleri daha kompakt bir düzende bir araya getirmeyi amaçlıyor.

Açıklamada bu bellek projesi için kapasite, bant genişliği, üretim verimi veya ticari piyasaya çıkış hedefleri yer almıyor. Bu nedenle proje, ürün duyurusundan ziyade bir geliştirme yönelimi olarak değerlendirilmeli. Projenin değeri, farklı bellek teknolojilerinin ne ölçüde başarıyla birlikte çalışacağına ve ortaya çıkan yığının eksiksiz bir sistemde nasıl performans göstereceğine bağlı olacak.

2035’e giden üç aşama

Yol haritası, geliştirme sürecini üç aşamaya ayırıyor: çok küçük yarı iletken aygıtlardan yığınlanmış çiplere, ardından entegre platformlara geçiş. Sıralama şöyle:

  • 14 Ekim: Bakanlık, faaliyet ve teknik komiteleri Seul’de kuruyor.
  • 2026-2029: Geliştirme, son derece ince yarı iletken aygıtlara ve süreçlere odaklanıyor.
  • 2030-2032: Program, yığınlanmış yarı iletken teknolojilerine yöneliyor.
  • 2033-2035: Çalışmalar, entegre platformlara ve sistem düzeyindeki gösterimlere odaklanıyor.
  • 2035: Misyon, başlangıçta belirtilen yaklaşık iki token düzeyinden watt başına 200 tokene ulaşmayı hedefliyor.

Başlangıç tarihine ilişkin haberlerde farklılık var. Bir haberde tarih açıkça 14 Ekim 2026 olarak verilirken diğer haberlerde yıl belirtilmeden 14 Ekim deniyor. Bu nedenle başlangıç tarihini yol haritasından ayrı değerlendirmek ve belirsiz bir yıla dayanarak gelecek yıl için açıklanan fonlamaya takvim yılı atfetmemek gerekiyor.

İlk aşama, bir nanometrenin altındaki devrelere yönelik aygıt ve süreç teknolojilerini kapsıyor. Nanometre, metrenin milyarda biridir. Açıklama, son derece küçük ölçekte araştırmalara yön veriyor ancak hedefin tam olarak hangi boyutları kapsadığını açıklamıyor ve bir üretim takvimi sunmuyor.

Son aşama, misyonun belirtilen amacı açısından özellikle önemli. Bir aygıtın ya da bellek bileşeninin umut vadetmesi, tek başına hesaplama verimliliğinin 100 kat arttığını göstermez. Teknolojilerin çalışan bir platform olarak ne sağladığını ortaya koymak için entegre edilip birlikte sınanmaları gerekiyor.

Paketleme de hesaplama planının parçası

Bakanlık ayrıca cam alt tabakaları, optik iletişim teknolojilerini ve hesaplama çiplerini bir araya getiren gelişmiş paketleme çözümleri geliştirmeyi planlıyor. Paketleme, çipleri birbirine bağlayan ve destekleyen, veri alışverişi yaparak sistem halinde çalışmalarını sağlayan yapıdır. Bu misyonda paketleme, çip üretiminin ardından gelen son adım değil, geliştirilen teknolojilerin bir parçası.

Optik iletişim, bilgi taşımak için ışık kullanıyor. Bu teknolojilerin plana dahil edilmesi, bileşenler arasındaki bağlantıları da aygıtlar ve bellek gibi araştırma alanları arasına yerleştiriyor. Cam alt tabakalar da planlanan entegrasyon çalışmalarının parçası; ancak açıklamada önerilen tasarımlara ilişkin teknik özelliklere veya ölçülmüş avantajlara yer verilmiyor.

Reklam

Daha geniş strateji, bakanlığın tarif ettiği bir değişimi yansıtıyor: rekabet, tek bir çipi küçültmenin ötesine geçerek aygıtları, üretim süreçlerini, belleği, paketlemeyi ve sistemleri entegre etmeye yöneliyor. Başka bir bileşen veri aktarımını hâlâ kısıtlıyor ya da fazla enerji tüketiyorsa tek bir bileşeni iyileştirmek sınırlı fayda sağlayabilir.

Bu nedenle misyon, sanayi talebini yansıtan entegre gösterimleri de kapsıyor. Amaç, her araştırma sonucunu yalnızca tek başına gösterdiği performansa göre değerlendirmek yerine, gelişmelerin işe yarar hesaplama koşullarında birlikte çalışıp çalışmadığını sınamak.

Araştırmayı kimler yönlendirecek?

Yarı iletken programı direktörü Kim Ji-young, faaliyet komitesine başkanlık ediyor. Katılımcılar arasında Bilim ve BİT Bakanlığı, Kore Ulusal Araştırma Vakfı, Samsung Electronics, SK hynix ve Jusung Engineering’in yanı sıra akademi ve araştırma dünyasından uzmanlar bulunuyor.

Faaliyet komitesi araştırma projelerinin planlarını hazırlayıp gözden geçirecek, önemli uygulama konularını değerlendirecek ve kararları koordine edecek. Ayrı bir teknik komite ise teknoloji yol haritasını oluşturacak, ayrıntılı projeleri planlayacak, araştırma sürecini izleyecek ve hedefleri yönetecek. Böylece programın yönlendirilmesiyle teknik uygulama sorumlulukları birbirinden ayrılıyor.

Açılış toplantısında katılımcılar temel teknolojilerin önceliklerini, her aşamanın hedeflerini, mevcut yarı iletken araştırma programlarıyla bağlantıları ve sanayi talebine göre şekillenen gösterimleri ele aldı. Jusung Engineering’in aygıt ve süreç geliştirme çalışmalarına katkı sunması bekleniyor. Böylece büyük bellek üreticilerinin de yer aldığı gruba bir ekipman üreticisinin bakış açısı da dahil ediliyor.

Bakanlığın araştırma ve geliştirme politikasından sorumlu yetkilisi Kim Sung-soo, misyonun temel araştırmaları sanayi rekabet gücüyle buluşturması gerektiğini söyledi:

K-Moonshot yarı iletken misyonu aracılığıyla geleceğin yarı iletkenleri için temel teknolojileri önceden güvence altına almak üzere sanayi, akademi ve araştırma kurumlarının kapasitelerini bir araya getirecek; araştırma sonuçlarının sanayi rekabet gücüne dönüşmesini sağlayacağız.

Komitelerin kurulması bir yönetim yapısı oluşturuyor. Ancak bu adım tek başına, önerilen teknolojilerin üretime hazır olduğunu ya da katılımcı şirketlerin belirli ticari ürünler için taahhütte bulunduğunu göstermiyor.

Kamu finansmanı ve sıradaki kararlar

Bakanlık, şirketlerin tek başlarına finanse etmekte zorlanabileceği araştırmalar dâhil, teknik riskleri yüksek ve maliyetli teknolojilerin kamu yatırımlarıyla desteklenmesini bekliyor. Üniversiteler, şirketler ve araştırma kurumları temel teknolojileri geliştirecek; hükümet ve sanayi ise araştırma projeleri aracılığıyla bunları birlikte doğrulayacak.

25 milyar wonluk tahsisat, misyon için ilk finansman taahhüdünü oluşturuyor. Açıklamada 2035’e kadar toplam bütçe, katılımcılar arasındaki finansman dağılımı veya şirketlerin yapacağı eş finansmanın tutarı belirtilmiyor. Bu eksiklikler, çalışmaların tamamının ölçeğine ilişkin çıkarımları sınırlıyor.

Reklam

Birçok teknik ayrıntı da kamuoyuna açıklanmış değil: watt başına token sayısını ölçmede kullanılacak kıyaslama yöntemi, enerji ölçümünün kapsamı, DRAM ve NAND’ı birleştiren yığının teknik özellikleri ve entegre gösterimlerin kabul kriterleri. İlerlemeyi açıklanan hedefle tutarlı biçimde ölçüp ölçemeyeceklerini belirleyecek olan bu pratik kararlar.

Yol haritası genel geliştirme dönemlerini veriyor ancak sonraki oturumlar, finansman kararları veya ürünlerin piyasaya çıkışı için belirli tarihler sunmuyor. Sıradaki kapsamlı çalışma komitelere düşüyor: misyonu ayrıntılı projelere dönüştürmek, ölçülebilir hedefler belirlemek ve araştırmaları mevcut programlarla ilişkilendirmek. Temel sınama, bellek, aygıt ve paketleme alanlarındaki gelişmelerin bir araya geldiğinde vaat edilen verimliliği sağlayıp sağlamayacağı.

Öne çıkanlar

  • Güney Kore, yapay zekâ hesaplama verimliliğini 2035’e kadar watt başına yaklaşık iki tokenden 200 tokene çıkarmayı hedefliyor.
  • Hedef, performansta 8,8 kat artışı enerji tüketiminde 11,4 kat düşüşle birleştiriyor.
  • Samsung Electronics, SK hynix ve Jusung Engineering; hükümet, üniversiteler ve araştırma kurumlarıyla birlikte çalışmalara katılıyor.
  • Önerilen bellek yığını, DRAM tabanlı HBD ile NAND tabanlı HBF’yi birleştirecek.
  • Yol haritası, 2026-2029’da ince yarı iletken teknolojilerini, 2030-2032’de yığınlanmış çipleri, 2033-2035’te ise entegre platformları kapsıyor.
  • Bakanlık ilk kilit projeler için 25 milyar won ayırdı ancak 2035’e kadar toplam bütçeyi açıklamadı.
  • Kıyaslama yönteminin ayrıntıları ve ticari piyasaya çıkış tarihleri henüz belirtilmedi.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir