Fariba Hashimi Asya Oyunları’nda Gümüş Madalya Kazandı, Afganistan’ın Kadın Sporcu Madalyası İçin 24 Yıllık Bekleyişini Sona Erdirdi

9 dakikalık okuma
Fariba Hashimi Wins Asian Games Silver, Ending Afghanistan's 24 Year Wait for a Female Medallist

Bisikletin ötesinde anlam taşıyan bir podyum derecesi

Fariba Hashimi, 22 Eylül 2026 Salı günü Aichi Nagoya Asya Oyunları’nda kadınlar yol yarışında gümüş madalya kazandı. Böylece Asya Oyunları’nda bisiklet branşında madalya kazanan ilk Afgan kadın ve ülkesinin 2002’den bu yana organizasyondaki ilk kadın madalyalı sporcusu oldu. 23 yaşındaki sporcu, 2 saat 50 dakika 5 saniyelik derecesiyle sprint finişinde altın madalyayı kıl payı kaçırdı.

İçindekiler
  1. Bisikletin ötesinde anlam taşıyan bir podyum derecesi
  2. İki yarış ve tarihî bir sonuç
  3. Ödünç bisikletler yolunu açtı
  4. Taliban dönmeden önce kılık değiştirerek antrenman
  5. Afganistan’dan ayrılıp İtalya’da yeniden başlamak
  6. Yurt dışındaki şampiyonalarla kurulan bir kariyer
  7. Kız kardeşinin desteği ve bisiklet tamirine yardım
  8. Ülkelerinde yarışamayan kadınları temsil etmek
  9. Los Angeles bir hedef, kesinleşmiş bir katılım değil
  10. Öne Çıkanlar

Çinli birincinin adı ilk yarış haberinde Li Guo, sonraki haberlerde ise Guo Li olarak verildi. Hong Konglu Leung Wing Yee bronz madalya aldı. Kazananla arasındaki fark saniyenin çok küçük bir bölümü olarak aktarılırken, resmî yarış listesinde kesin fark belirtilmiyor.

Bu sonuç, Hashimi’nin kadınlar bireysel zamana karşı yarışında yedinci olmasından iki gün sonra geldi. Bir zamanlar Afganistan’da antrenman yapabilmek için kimliğini gizleyen sporcu, yedincilikten podyuma uzanan bu başarıyla uluslararası alanda tanındı. Hashimi, 2021’de ülkesinden kaçtıktan sonra İtalya’da kariyerini yeniden kurdu.

Afgan Olimpiyat sporcusu ve Olimpik Dayanışma bursiyeri Hashimi, yarış öncesi hedefini şöyle anlattı:

Asya Oyunları’na podyumda yer alma ve ülkemi temsil etme hayaliyle geldim.

Uluslararası Olimpiyat Komitesi’nin başarısına ilişkin haberinde Hashimi, Afganistan’ın 2002’den bu yana Asya Oyunları’nda madalya kazanan ilk kadın sporcusu olarak tanımlanıyor. Önceki madalya, Busan Oyunları’nda Roia Zamani’nin kazandığı tekvando bronzuydu. Böylece iki başarı arasında 24 yıl bulunuyor.

Hashimi’nin gümüş madalyası, çarpıcı bir uçurumu da gözler önüne serdi: Afgan kadınlar ülkelerini uluslararası alanda temsil edebilirken, Afganistan’daki kadınlar ve kız çocukları Taliban yönetimi altında örgütlü spordan büyük ölçüde dışlanmış durumda.

Reklam

İki yarış ve tarihî bir sonuç

Uluslararası Bisiklet Birliği’nin (UCI) yol bisikleti yarış programında organizasyonun 20-23 Eylül 2026 tarihleri arasında düzenleneceği belirtiliyor. Bireysel zamana karşı yarışların ikisi de 20 Eylül’de, kadınlar yol yarışının 22 Eylül’de ve erkekler yol yarışının 23 Eylül’de yapılması planlanıyor. Yarış kurallarının uygulanmasını denetleyen görevlilerden oluşan komiserler kurulunun başkanı olarak Kanadalı Wayne Pomario listeleniyor.

Hashimi’nin katıldığı iki yarış farklı becerileri sınadı. Bireysel zamana karşı yarışta bisikletçiler ayrı ayrı start alır ve zamana karşı yarışır. Yol yarışında ise sporcular birlikte mücadele eder; pozisyon alma, yardımlaşma ve final sprinti sonucu belirlemede etkili olur. Bu nedenle pazar günkü yedinciliği ile salı günkü gümüş madalyası, tek bir yarışın aşamaları değil, ayrı başarılar oldu.

UCI listesi yarışların planlanan tarihlerini doğruluyor ancak burada yayımlanan bilgiler arasında sonuç sıralaması bulunmuyor. Bu nedenle aktarılan bitiriş süresi, madalya sıralaması ve sprintteki küçük fark, bisikletin yönetim organınca doğrulanan takvim bilgilerinden ayrı değerlendirilmelidir.

Gümüş madalya, 45 ülke ve bölgeden sporcuların katıldığı, Japonya’nın Aichi Nagoya bölgesinde düzenlenen 20. Asya Oyunları’nda geldi. Afganistan kafilesinde ülke içinden gelen erkek sporcuların yanı sıra, ülkelerindeki kadınların yarışmaya katılımına yönelik kısıtlamalar nedeniyle yurt dışından katılan kadınlar da yer aldı.

Ödünç bisikletler yolunu açtı

Hashimi’nin bisiklet kariyeri, Afganistan’ın kuzeyindeki Faryab vilayetinde başladı. Ablası Yulduz’la birlikte 2017’de yerel bir yarışın ilanını gördüler. Kendilerine ait bisikletleri olmadığı gibi, sürüş deneyimleri de pek yoktu. Komşularından bisiklet ödünç alıp birkaç saat antrenman yaptılar ve yine de yarışa katıldılar.

Fariba yarışı birinci, Yulduz ise ikinci tamamladı. Kız kardeşler yarışmaya devam etti; başlangıçta takma adlar kullanarak, eşarp, maske ve güneş gözlüğü takarak kimliklerini gizlediler. İlk yarışlardaki başarıları zamanla dikkat çekti ve kimliklerini gizlemelerini zorlaştırdı.

Fariba’nın yarışmaya başladığı yaşı haberler farklı aktarıyor. Bir haberde 15 yaşında olduğu belirtilirken, bir başka haberde 2017’deki yarışa katıldığında yaklaşık 14 yaşında olduğu yazıyor. Kurumun haberinde ilk yarışın 2017’de yapıldığı belirtiliyor, ancak Hashimi’nin yaşı verilmiyor. Ortak nokta, bisikletle ergenlik çağında, kız kardeşiyle birlikte tanışmış olması.

Yerel yarış, şaşırtıcı bir başlangıçtan fazlasıydı. Tehlikeli antrenman koşullarına, ülkeden tahliyeye, yurt dışında ulusal şampiyonalara ve Olimpiyat yarışlarına rağmen sürecek bir ortaklığın temelini attı. Asya Oyunları’nda Yulduz yine Fariba’yla birlikte yarıştı; Afgan bisikletçi Zahra Rezayee de onlara katıldı.

Reklam

Taliban dönmeden önce kılık değiştirerek antrenman

Kız kardeşlerin karşılaştığı tehditler, Taliban’ın 2021’de yeniden iktidara gelmesiyle başlamadı. Anlattıklarına göre Faryab’da bisiklet sürdükleri ilk yıllarda da taciz ve şiddetle karşılaşıyor, erkek gibi giyinip yüzlerini kapatarak tanınmamaya çalışıyorlardı.

Hashimi, antrenman sırasında aldığı önlemleri şöyle anlattı:

Antrenmana giderken hep erkek gibi giyinirdim; insanların beni tanımaması ya da bana saldırmaması için iki üç farklı maske takardım.

Kız kardeşlere taş ve şişe atıldı, hakaret ve tehditler savruldu. Bir keresinde Yulduz bisiklet sürerken bir rikşa sürücüsü ona çarptı ve bileğini kırdı. Bunlar, kadınların spora katılmasına yönelik itirazlardan ibaret değildi; fiziksel tehlikelerdi.

IOC’nin haberinde Fariba, bir yarış öncesinde babasının duyduğu korkuyu şöyle aktardı:

Bir keresinde yarıştan önce babam bana, 'Yarışmak istiyor musun? Benim için sorun yok ama seni öldürebileceklerinden korkuyorum' dedi.

Madalya değerlendirilirken bu geçmiş de göz önünde bulundurulmalı. Hashimi, yönetim değişikliği Afganistan’da spor kariyerini sürdürmesini daha da zorlaştırmadan önce de antrenman yapabilmek için mücadele ediyordu. 2020’de millî kadın bisiklet takımına katılma daveti, kız kardeşlerin yeteneğinin takdir edildiğini gösterse de sonrasında yaşanan çalkantılara karşı geleceklerini güvence altına almadı.

Afganistan’dan ayrılıp İtalya’da yeniden başlamak

Taliban’ın 2021’de yeniden iktidara gelmesinin ardından kadınların eğitimine, hareket özgürlüğüne ve spora katılımına getirilen kısıtlamalar, kız kardeşleri ülkeden ayrılma kararıyla karşı karşıya bıraktı. 1997’de kadınlar yol bisikleti dünya şampiyonluğunu kazanan ve iki kez Olimpiyatlara katılan Alessandra Cappellotto, İtalya hükümetinin düzenlediği bir uçuşla ülkeden kaçmalarına yardımcı oldu.

Yola Eşitlik girişimi ve İtalya’nın Aquila Omnia tahliye operasyonu da ayrılışlarına ilişkin haberlerde yer alıyor. Kız kardeşler Veneto bölgesine yerleşti; Faryab’ın yollarını, Dolomitler’in de bulunduğu antrenman rotalarıyla değiştirdi.

Yeni düzene geçiş, pratik uyum adımlarıyla başladı. IOC’nin haberine göre kız kardeşler, yeni çevrelerini keşfetmeden önce İtalya’daki çocukların okullarda aldığı standart bisiklet sürüş yeterlilik kursunu tamamladı. Yeniden başlamak, yarışma yeteneğinin yanı sıra yeni bir ülkenin yollarında sürüşe alışmayı da gerektiriyordu.

Hashimi, Asya Oyunları’nda ülkesinden ayrılmanın kişisel bedelini şöyle anlattı:

Ülkemde yaşayamamak üzücü. Ailemi çok uzun zamandır görmedim.

Hashimi’nin ailesi, onun ayrılışından bu yana birkaç kez taşındı. İtalya ona yaşayıp antrenman yapabileceği bir yer sağladı, ancak bisikletteki ilerleyişi annesinden, erkek ve kız kardeşlerinden uzun süre ayrı kalmasına da yol açtı. Podyum bu kaybı ortadan kaldırmadı.

Reklam

Yurt dışındaki şampiyonalarla kurulan bir kariyer

2022’de Afganistan ulusal şampiyonası, kadınlar ülkelerinde güvenle yarışamadığı için İsviçre’nin Aigle kentinde düzenlendi. Katılan 50 sporcunun tamamı Afganistan’dan kaçmış ve başka ülkelerde sığınma bulmuştu. Fariba, yol yarışının sprint finişinde Yulduz’u geride bırakarak ilk ulusal şampiyonluğunu kazandı.

Yarış, sıra dışı bir gerçeği ortaya koydu: Sporcular başka ülkelere dağılmış olsa da ulusal şampiyona, Afganistan’ın sporda temsilini sürdürmesini sağlayabiliyordu. Fariba için bu zafer, profesyonel kadınlar yol bisikletinin en üst düzeyi olan Women’s WorldTour’da sözleşme yapmasının da önünü açtı.

Ardından başka dönüm noktaları geldi. Fariba ve Yulduz, Taliban’ın yeniden iktidara gelmesinden bu yana dünya şampiyonalarına katılan ilk kadınlar olarak Glasgow’daki UCI Yol Dünya Şampiyonası’nda Afganistan’ı temsil etti. İkisi de maddi ve teknik antrenman desteği sağlayan Olimpiyat bursu aldı.

Kariyerlerindeki başlıca dönüm noktaları şöyle:

  • 2017: Fariba, ödünç bisikletle sürmeyi öğrendikten sonra Faryab’da yerel bir yarışı kazandı; Yulduz ikinci oldu.
  • 2020: Afganistan Millî Kadın Bisiklet Takımı, kız kardeşleri takıma katılmaya davet etti.
  • 2021: Cappellotto’nun yardımıyla Afganistan’dan kaçıp İtalya’ya yerleştiler.
  • 2022: Fariba, İsviçre’de düzenlenen Afganistan ulusal yol şampiyonasını kazandı.
  • 2024: İki kız kardeş de Paris Olimpiyatları’nda yarıştı; Fariba, Tour de l'Ardèche’de bir etap kazandı.
  • 2025: Fariba, Ceratizit Pro Cycling Team’e katıldı.
  • 20 ve 22 Eylül 2026: Fariba, Asya Oyunları’nda zamana karşı yarışı yedinci tamamladı ve ardından yol yarışında gümüş madalya kazandı.

Fariba’nın 2024’teki zaferi, Tour de l'Ardèche’in kraliçe etabı olarak anılan, yarışın en zorlu etabında geldi. Böylece UCI yarışında zafer kazanan ilk Afgan kadın bisikletçi oldu. Haberlerde aynı yıl Tour de l'Avenir Femmes’i sekizinci, Giro Mediterraneo Rosa’yı ise 10. sırada tamamladığı da belirtiliyor.

Kız kardeşinin desteği ve bisiklet tamirine yardım

Hashimi, Asya Oyunları’nda gümüş madalyayı Yulduz’un katkısıyla kazandığını söyledi. İlişkileri hem birbirlerine karşı yarışmayı hem de tehdit altında yıllarca birlikte antrenman yapmayı içeriyordu. Fariba, Japonya’da yarış öncesinde ablasının kendisine güven verdiğini anlattı.

Fariba, Yulduz’un bu başarıdaki yerini şöyle ifade etti:

Bence bu hikâyenin kahramanı kız kardeşim. O yanımda olmasaydı bu gümüş madalyayı kazanmam mümkün olmazdı.

Afgan bisikletçilerin yarış desteği konusunda da pratik sıkıntıları vardı. Fariba, millî federasyondan onlara eşlik eden kişinin aracı kullandığını, daha büyük takımlarda genellikle bir mekanikere verilen işleri ise kendisinin yaptığını söyledi. Bisikletini kendi yıkadı ve tamir işlerine yardımcı oldu.

Reklam

Hashimi, ekipman konusunda yardım eden Japon takımına teşekkür etti:

Kendi mekanikerim bendim. Bisikleti kendim yıkıyordum. Japon takımına teşekkür ederim. Bana gerçekten çok iyi davrandılar ve bisikletimi tamir ettiler.

Anlattıkları, sonuca ilişkin somut bir ayrıntı daha ortaya koyuyor: Podyuma çıkmak, bisiklet sürme ve taktiklerin ötesinde bir hazırlık gerektiriyordu. Kendilerine özel bir mekanikerin olmaması bisikletçiye ek iş yüklerken, başka bir millî takımın yardımı bisikletini yarışa hazır hâle getirmesine katkı sağladı.

Ülkelerinde yarışamayan kadınları temsil etmek

Kız kardeşler, Paris 2024 Olimpiyatları’ndaki altı kişilik Afgan takımının iki üyesiydi. Uluslararası Olimpiyat Komitesi, Afganistan’daki kısıtlamalara rağmen kadın temsilini korumak için eşit sayıda kadın ve erkekten oluşan bir kafile düzenledi.

Asya Oyunları’nda Hashimi, ülkesinin dışında yaşarken bir kez daha ülkesinin adıyla yarıştı. Başarısı, antrenmana, uluslararası yarışmalara ve desteğe erişen bir Afgan kadının neler başarabileceğini gösteriyor. Ancak Afganistan’daki kadınların bu fırsatlara kavuştuğunu ortaya koymuyor.

Hashimi, madalyanın kendisinden başka kadınlar için de anlam taşıdığını söyledi:

Yalnız olmadığımı biliyorum. Arkamda, aynı hayali kuran farklı ülkelerden milyonlarca kadın var. Benim yanımdalar.

Hashimi, gelecek kuşağın spor yapabilmek için ülkesinden ayrılmak zorunda kalmadan Afganistan’dan yola çıkıp yarışabileceği bir gelecek istediğini söyledi. Bu ayrım, bireysel bir başarının kutlanmasıyla ülke içindeki koşulların iyileştiği iddiasını birbirinden ayırıyor.

Los Angeles bir hedef, kesinleşmiş bir katılım değil

Fariba ve Yulduz, Paris’teki katılımlarının ardından 2028 Los Angeles Olimpiyatları’nı hedefliyor. Hashimi yarışmaya devam etmekten ve vazgeçmemekten söz etti, ancak bu haberlerde Los Angeles için kesinleşmiş bir kota ya da katılım bulunmuyor.

Şimdiki başarısı somut: Asya Oyunları’nda gümüş madalya, iki gün önce zamana karşı yarışında elde ettiği yedincilik ve Afganistan’ın bir kadın sporcunun daha madalya kazanması için verdiği 24 yıllık aranın sona ermesi. Daha uzun vadeli hedefi ise sonuçların ötesine geçerek ülkesine dönmek ve şu anda uluslararası spora aynı yoldan katılamayan kadınlara ilham vermek.

Hashimi, yol yarışından sonra umudunu şöyle dile getirdi:

Gelecek kuşağın buraya gelip ülkelerini korkmadan temsil etmesini umuyorum.

UCI yol bisikleti programında sıradaki yarış, 23 Eylül’de yapılması planlanan erkekler yol yarışıydı. Hashimi’nin daha uzun vadeli sportif hedefi ise 2028’de Los Angeles. Ne bu hedef ne de gümüş madalya, Afganistan’daki kadınların karşı karşıya olduğu kısıtlamaları değiştiriyor; ancak ikisi de Afgan kadınları uluslararası yarışmalarda görünür kılmaya devam ediyor.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • Fariba Hashimi, 22 Eylül 2026’da Asya Oyunları kadınlar yol yarışında gümüş madalya kazandı.
  • Roia Zamani’nin 2002’deki tekvando bronzundan bu yana Asya Oyunları’nda madalya kazanan ilk Afgan kadın sporcu oldu.
  • Hashimi, iki gün önce bireysel zamana karşı yarışını yedinci sırada tamamladı.
  • 2021’de Afganistan’dan kaçtı ve Alessandra Cappellotto’nun yardımıyla İtalya’da bisiklet kariyerini yeniden kurdu.
  • Kız kardeşi Yulduz ve Afgan bisikletçi Zahra Rezayee de Japonya’da yarıştı.
  • Kız kardeşler Paris 2024’te yarıştı ve henüz katılımları kesinleşmemiş olsa da Los Angeles 2028’i hedefliyor.
  • Afganistan’daki kadınlar ve kız çocukları, Taliban yönetimi altında örgütlü spordan büyük ölçüde dışlanmaya devam ediyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir