BLO sertifikaları incelemenin yerini alırken Delhi’de seçmen kütüğü itirazları belgesiz sonuçlandırılıyor

11 dakikalık okuma
Delhi Voter Roll Cases Cleared Without Documents as BLO Certificates Replace Scrutiny

İmzalı sertifikalar, itirazlı seçmenlerin nasıl aklandığını değiştiriyor

11 Ekim 2026’da yayımlanan habere göre, Delhi’nin kuzey ve batısındaki en az beş seçim bölgesinde seçim yetkilileri, destekleyici belge veya ek duruşma talep etmeden seçmen kütüğündeki tutarsızlıkları gidermek için sandık düzeyindeki görevlilerin imzaladığı sertifikaları kullanıyor. Bazı görevliler, kendilerine önceden "Uygun Bulundu" ibaresi işaretlenmiş basılı listeler verildiğini ve yeniden doğrulama yapmak yerine bu listeleri imzalamalarının istendiğini söylüyor.

İçindekiler
  1. İmzalı sertifikalar, itirazlı seçmenlerin nasıl aklandığını değiştiriyor
  2. Sertifikalar neye imkân tanıyor?
  3. Tutarsızlıklar uygun olmadıklarını kanıtlamıyor
  4. Yeni Delhi’de belge muafiyetleri nasıl uygulanıyor?
  5. Kurallar duruşmalardan ev ziyaretlerine kaydı
  6. Günlük hedefler ve eşitsiz iş yükü
  7. Dosyaların hızla sonuçlandırılması, kararların dayanağını göstermiyor
  8. Seçmenlerin sorunları statülerine göre değişiyor
  9. Hesap verebilirlik ve son tarihler önemini koruyor
  10. Öne Çıkanlar

Bu uygulama, Hindistan Seçim Komisyonu’nun Özel Yoğun Gözden Geçirme (SIR) sürecindeki pratik gereklilikleri değiştiriyor. Daha önce bildirim alan seçmenlerden, seçim kütüğü kayıt görevlilerinin incelemesi için belge sunmaları bekleniyordu. Yeni yayımlanan talimatlara göre ise sandık düzeyindeki bir görevlinin (BLO) sertifikası, seçmenlerin adlarının nihai kütüğe alınmak üzere iletilmesine dayanak olabiliyor.

Söz konusu uygulamanın kapsamı geniş. Delhi’nin taslak kütüğünden yaklaşık 47 lakh isim çıkarıldı; daha ayrıntılı haberlerde bu sayı 47,56 lakh olarak veriliyor. Taslakta kalan 33,11 lakh kişiye ise tutarsızlıklar veya bilgilerinin 2002 seçmen kütüğüyle eşleştirilmesindeki sorunlar hakkında bildirim gönderildi. Bunlar birbirinden ayrı gruplar: Bildirim almak, seçmenin kütükten çıkarıldığı anlamına gelmiyor.

Sertifikalar, uygun seçmenleri yazım hataları ve diğer tutarsızlıklar nedeniyle tekrar tekrar evrak sunma zorunluluğundan kurtarabilir. Temel soru, sertifikaların gerçek bir değerlendirmeyi mi kayda geçirdiği, yoksa bekleyen dosyaları yalnızca kapatmak için mi kullanıldığı. BLO’ların belge kontrolü yapılmadan imza alındığı yönündeki anlatımları, seçmenlerin evlerine yapılan ziyaretlerle doğrulama yapıldığına ilişkin resmî açıklamalardan belirgin biçimde ayrılıyor.

Sertifikalar neye imkân tanıyor?

Yeni formlar WhatsApp talimatlarıyla dağıtıldı. Formlarda BLO’lardan, hakkında bekleyen bildirim bulunan seçmenlerin doğrulandığını, Hindistan vatandaşı olduklarını ve seçim bölgesinde gerçek seçmen sayıldıklarını onaylamaları isteniyor. Sertifikalar görevlinin adıyla sunuluyor ve aynı anda birden fazla seçmeni kapsayabiliyor.

Bir seçim bölgesinde sertifikaya eklenen listelerde seçmen adları, Seçmen Fotoğraflı Kimlik Kartı (EPIC) numaraları, sandık numaraları ve eşleştirme kategorileri yer alıyor. Açıklama sütununa görevli "Uygun Bulundu" yazabiliyor. Sertifikaya eşlik eden talimatlarda, sertifika düzenlendikten sonra duruşma yapılmasına gerek olmadığı ve ek belge talep edilemeyeceği belirtiliyor.

Reklam

Bir BLO, bir oy verme merkezinde dağıtılan listelerde her seçmenin karşısında önceden olumlu açıklamalar bulunduğunu söyledi. Bir başka görevli ise belge kontrolü yapılmadığını ve sertifikaların yalnızca imzalandığını anlattı. Bu görevliler kimliklerini açıklamadan konuştu; dolayısıyla anlatımları, adı belirtilen yetkililer hakkındaki bulguları değil, sürece ilişkin iddiaları ortaya koyuyor.

Uygulama, her birinin görünüşe göre sertifikanın kendi sürümünü kullandığı beş seçim bölgesinde tespit edildi. Bu durum, Delhi genelinde tek tip bir prosedür uygulandığını göstermiyor. Bir BLO, eski kütükle eşleştirilemeyen seçmenlerin dosyalarının da bu yolla kapatıldığını söyledi; ancak bu iddia bağımsız olarak doğrulanmadı.

Gözden geçirme sırasında üç farklı belge gündeme geldi: tek bir seçmen için BLO taahhütnamesi, duruşmada verilen bilgileri doğrulayan seçmen taahhütnamesi ve bekleyen dosya listelerini kapsayan son sertifika. Bu belgelerin farklı amaçlara hizmet etmesi önemli. Seçmenin beyanı, görevlinin doğrulamanın zaten yapıldığını onaylamasıyla aynı şey değil.

Tutarsızlıklar uygun olmadıklarını kanıtlamıyor

Bildirimler genel olarak iki sorunu kapsıyor. "Eşleştirme Yok", seçmenin önceki seçmen kütüğüyle eşleştirilememesi anlamına geliyor. "Mantıksal Tutarsızlıklar" ise seçmen 2002 kütüğünde bir kaydı başarıyla bulmuş olsa bile yazılımın ad, yaş, ebeveyn bilgileri veya diğer ayrıntılardaki farklılıkları işaretlemesiyle ortaya çıkabiliyor.

İkinci kategorinin büyüklüğüne ilişkin haberlerde farklı rakamlar veriliyor. Bildirimleri inceleyen bir analizde en az 20 lakh mantıksal tutarsızlık dosyası tespit edildi. Başka bir haberde sayı 19,1 lakh olarak verildi. Delhi Baş Seçim Görevlisi’ne atfedilen rakamlarda ise sayı 19,3 lakh’ın üzerinde; bir haberde 19,33 lakh olarak belirtiliyor. Tarihleri ve sınıflandırma yöntemleri bilinmeden bu rakamlar birbirinin yerine kullanılmamalı.

Eşleştirme toplamlarında da aynı ihtiyat gerekli. Baş Seçim Görevlisi’ne atfedilen rakamlar yaklaşık 13,8 lakh dosyayı, daha kesin ifadeyle 13,79 lakh dosyayı kapsıyor. Bir habere göre, Baş Seçim Görevlisi raporu eşleştirme ve mantıksal tutarsızlık kategorilerinin örtüşüp örtüşmediğini açıklığa kavuşturmadı. Bu açıklama olmadan rakamları toplamak, bazı kişileri iki kez saymaya yol açabilir.

Bu ayrım, bazı seçim kütüğü kayıt görevlilerinin neden yeni belge istemeden dosyaları sonuçlandırmayı desteklediğini açıklıyor. Yazılımın tespit ettiği bir uyumsuzluk, kaydı incelemek için nedendir; kişinin uygun olmadığına dair tek başına kanıt değildir. Tartışma, bu uyumsuzluğu gidermek için hangi kanıtların yeterli olduğu ve kayda geçirilen değerlendirmenin gerçekten yapılıp yapılmadığı üzerine.

Reklam

Yeni Delhi’de belge muafiyetleri nasıl uygulanıyor?

En açık seçim bölgesi örneği, 10 Ekim tarihli habere göre bildirim gönderilen 20.777 dosyanın tamamının sonuçlandırıldığı Yeni Delhi’den geliyor. Seçim bölgesinin taslak kütüğünde 52.368 seçmen bulunuyordu; bu da seçmenlerin yaklaşık yüzde 39,7’sine bildirim gönderildiği anlamına geliyor.

Daha önceki sayım aşamasında toplananlar da dâhil olmak üzere 17.392 dosyada belge toplandı. Kalan 3.385 dosya ise ECI’nin seçim işlemlerini yürüttüğü dijital sistem ECINET’teki yeni seçenekler kullanılarak belgesiz sonuçlandırıldı. Bu muafiyetler, Yeni Delhi’de bildirim gönderilen dosyaların yaklaşık yüzde 16,3’ünü oluşturuyordu.

Yeni Delhi seçim kütüğü kayıt görevlisi Piyush Mohanty, kararlarını BLO’ların önceki ziyaretlerinden alınan saha raporlarına dayandırdığını söyledi. Portal seçeneklerini nasıl kullandığını şöyle açıkladı:

Kalan 3.385 seçmen için yeni seçenekleri kullanarak bildirimleri belgesiz sonuçlandırdık. BLO’ların saha raporlarına dayanarak duruşma kararını sisteme yükledim. Sayım aşamasında zaten kapı kapı dolaşmışlardı. Yeni seçenekler dosyaları çok daha hızlı sonuçlandırmamıza yardımcı oldu,

Mohanty’nin açıklaması, önceki saha çalışmalarına dayanan bir kararı anlatıyor. Bu, doğrulama yapmadan listeleri imzalamalarının istendiğini söyleyen ve kimliklerini açıklamayan BLO’ların anlatımlarından farklı. Yeni belge toplanmadan bir dosyanın sonuçlandırılması, tek başına hiçbir kanıtın değerlendirilmediğini göstermez.

Diğer seçim kütüğü kayıt görevlileri muafiyetleri kullanma konusunda isteksiz kaldı. Yazılı talimatlarda hâlâ belgesel kanıt istendiğini ve ECINET’e yüklenen bir kararın kanıta dayanması gerektiğini söylediler. Değişikliği destekleyen görevliler ise özellikle evrakı kısıtlı olan gerçek seçmenlerin uygunluğunu belirlerken yasal yetkileri kapsamında BLO saha raporlarına dayanabileceklerini savundu.

Kurallar duruşmalardan ev ziyaretlerine kaydı

Son sertifikalar, Delhi’deki bildirimlerin nasıl sonuçlandırılacağına ilişkin birkaç değişikliğin ardından geldi. Başlangıçta seçmenlerin duruşmalara katılması ve belgelerini sunması bekleniyordu; bu belgeler, seçim kütüğü kayıt görevlilerinin (ERO) incelemesi için ECINET’e yüklenecekti. Kütük hakkındaki kararlardan sorumlu olanlar ERO’lar.

Daha önceki haberlerde, bildirim almasına rağmen duruşmaya katılmadığı belirtilen Başbakan Rekha Gupta da dâhil olmak üzere tanınmış seçmenler için özel düzenlemeler yapıldığı anlatılmıştı. BLO’lar, kendilerine ünlü seçmenlerin belgelerini evlerinden almaları yönünde gayriresmî WhatsApp talimatları verildiğini söyledi. Bildirilen diğer kişiler arasında eski başbakan Arvind Kejriwal, Manish Sisodia ve Seçim Komiseri Sukhbir Singh Sandhu da vardı.

ECI’nin 26 Eylül tarihli açıklamasında, belgelerin BLO’lar tarafından evlerden toplanacağı, duruşmaların ise ERO’ların belirleyeceği özel durumlarla sınırlı olacağı belirtildi. 29 Eylül tarihli ayrı bir emir, Delhi’de seçmen belgelerinin evlerden toplanmasını resmîleştiren düzenleme olarak aktarılıyor. Bunlar farklı tarihlerde atılmış ayrı adımlar; ikisi de destekleyici belgelerden vazgeçilmesini öngören son WhatsApp talimatlarıyla karıştırılmamalı.

Reklam

Süreç, hem belgelerin toplandığı yerin hem de kanıt gerekliliklerinin değiştiğini gösteriyor:

  • 30 Haziran: Delhi’de SIR başladı.
  • 31 Ağustos: Taslak kütük yayımlandı ve tutarsızlık bildirimleri oluşturuldu.
  • 26 Eylül: ECI açıklamasında rutin duruşmalar yerine belgelerin evlerden toplanması anlatıldı.
  • 29 Eylül: Bir emir, BLO’ların destekleyici belgeleri toplamak için ziyaretlerde bulunmasını resmîleştirdi.
  • Ekim başına kadar: ECINET seçenekleri bazı dosyaların belge veya duruşma olmadan sonuçlandırılmasını sağladı.
  • 11 Ekim: Haberlerde, beş seçim bölgesinde toplu sertifikaların dolaşımda olduğu aktarıldı.

Belge toplama işleminin evlere taşınması, incelemenin dayanağını değiştirmeden seçmenlerin yaşadığı zorluğu azaltabilir. İmzalı bir sertifikayla bu işlemin değiştirilmesi ise yeterli kanıt sayılan unsurun ne olduğuna ilişkin kaydı değiştiriyor. Delhi Baş Seçim Görevliliğinden son prosedür hakkında açıklama istendi; ancak 11 Ekim tarihli haberde herhangi bir yanıt yer almadı.

Günlük hedefler ve eşitsiz iş yükü

Yetkililer 14.947 BLO’ya günde en az 10 seçmeni doğrulama talimatı verdi; bu, günde toplam 149.470 dosyalık hedef anlamına geliyor. Ayrı bir haberde BLO sayısı 14.946 olarak verildi. Bu küçük fark, çok daha büyük olan eşitsiz iş yükü sorununu değiştirmiyor.

Bildirimlerden oluşan 2,5 lakh sayfanın incelendiği bir analizde, sandıkların yaklaşık yarısında en az 215 dosyalık iş yükü olduğu bulundu. 2.000’den fazla sandıkta bu sayı 300’ü aştı. Tespit edilen en yüksek yük, Hari Nagar’daki bir BLO’nun üstlendiği 741 dosyaydı.

BLO’lar, bir seçmeni bulmanın ve dosyasını sonuçlandırmanın genellikle 15 ila 25 dakika sürdüğünü söyledi. Bu hızla 741 dosya, tekrar ziyaretler veya diğer görevler hesaba katılmadan yaklaşık 185 ila 309 saat gerektirir. Bildirilen sürelerle günde 10 dosyayı sonuçlandırmak bile yaklaşık iki buçuk ila dört saat on dakika alır.

Birçok BLO öğretmenlik veya başka kamu görevlerinde de çalışıyor. Haberlerde doğrulama çalışmalarının yalnızca ev ziyaretleriyle değil, okullarda, parti bürolarında, toplum önderlerinin evlerinde ve yol kenarlarında da yürütüldüğü aktarıldı. Baş Seçim Görevliliğinden kıdemli bir yetkili ise dosyaların zaman yönetimiyle tamamlanabileceğini söyleyerek farklı bir görüş dile getirdi.

İş yükü, Ballimaran’da özellikle dikkat çekiyor: Bir sandıktaki taslak seçmenlerden 635’inin 609’una bildirim gönderildi; bu oran yaklaşık yüzde 95,9. Her bildirim silinmeyle sonuçlansaydı kütükte yalnızca 26 isim kalacaktı. Bu, koşullu bir hesaplamaydı; gerçekleşmiş bir silme sonucu değildi.

Reklam

Dosyaların hızla sonuçlandırılması, kararların dayanağını göstermiyor

Dosyaların sonuçlandırılma hızı kısa sürede arttı. 26 Eylül’e kadar bir lakh’tan az bildirim sonuçlandırılmıştı. Baş Seçim Görevlisinin 5 Ekim’de yayımladığı ilk ilerleme raporunda 10 lakh’tan fazla dosyanın doğrulandığı görüldü. 10 Ekim’de yayımlanan habere göre sonuçlandırılan dosya sayısı 15 lakh’ı aşmış, tek bir günde iki lakh’tan fazla dosya işleme alınmıştı.

Başka haberlerde doğrulanmış dosya sayısı önce 13,62,162, ardından 17,03,515 olarak verildi. İkinci rakam, bildirime konu 33,11 lakh dosyanın yaklaşık yüzde 51,5’ine karşılık geliyor. Her rakama ilişkin yayın tarihi belirtilmediğinden, bunlar aynı ana ait toplamlar olarak değil, farklı zamanlardaki ilerleme verileri olarak değerlendirilmeli.

Doğrulama ile sonuçlandırma arasındaki fark da önemli. Bir dosya belgeler incelendikten, önceki saha raporları dikkate alındıktan veya sertifika düzenlendikten sonra idari olarak kapatılabilir. Sayının artması tek başına hangi yöntemin kullanıldığını ya da yeni bir incelemenin ne sıklıkta yapıldığını göstermiyor.

Haberlere göre ECI’nin belirlediği belge listesinde 12 belge bulunuyor; banka hesap cüzdanları, PAN kartları ve Aadhaar kartları listede yer almıyor. Buna rağmen bazı BLO’lar, seçmenin sahip olduğu tek belge bunlarsa, bu belgeleri bir görevli taahhütnamesiyle birlikte sisteme yüklüyordu. Kıdemli gazeteci Nilanjan Mukhopadhyay’a yalnızca Aadhaar kartının yeterli olacağının söylendiği bildirildi; bu da uygulamadaki talimatların listelenen gerekliliklerden nasıl farklılaşabildiğini gösteriyor.

Seçmenlerin sorunları statülerine göre değişiyor

Yeni sertifikalar, taslak kütükten çıkarılan herkes için değil, bekleyen bildirimler için geçerli. Baş Seçim Görevlisine atfedilen rakamlara göre Delhi’de gözden geçirme öncesinde yaklaşık 1,45 crore seçmen vardı; taslak kütükte ise 97,5 lakh seçmen yer aldı. Yaklaşık 47,5 lakh kişi adreste bulunamama, taşınma, ölüm veya diğer çıkarılma kategorilerinde sınıflandırıldı.

Bireysel örnekler bu ayrımın neden önemli olduğunu gösteriyor. Kıdemli avukat Rebecca John’un 2002 kütüğündeki kaydını bulmasına rağmen soyadı uyuşmazlığı nedeniyle bildirim aldığı bildirildi. Oğlu da her iki ebeveyninin soyadlarıyla eşleşmesine rağmen bildirim aldı. Uzun süredir Delhi’de yaşayan Kunne Lal hayattayken ölü olarak işaretlendi. 22 yaşındaki Rukhsana ise Bela Estate’te kütükten çıkarılan seçmenler arasındaydı.

Başka seçmenler, üzerinde belirtilen duruşma tarihinden sonra ulaşan bildirimleri, tekrar tekrar belge istenmesini ve düzeltme talebi için nereye başvuracaklarına dair belirsizliği anlattı. Toplum aktivisti Anjali Bhardwaj, sistemin oluşturduğu hataların neden bu kadar çok seçmeni şüpheli duruma düşürdüğünü sorguladı.

Yetkililer, bildirimin seçmene uygunluğunu kanıtlama fırsatı verdiğini ve otomatik olarak kütükten çıkarılmasına yol açmadığını söyledi. Ancak taslakta zaten yer almayan bir kişinin kütüğe eklenmesi için ayrıca başvuru yapması gerekiyor. Yetkililer 3 Ağustos’tan bu yana 278.383 form aldı; bunların 198.731’i kütüğe eklenme, 5.643’ü ise düzeltme veya adres değişikliği başvurusuydu.

Reklam

Hesap verebilirlik ve son tarihler önemini koruyor

Sertifikayla doğrulama beyanı BLO’nun adı altında sunuluyor. 1950 tarihli Halkı Temsil Yasası uyarınca, seçmen kütüğüyle bağlantılı olarak bilerek yanlış beyanda bulunmak bir yıla kadar hapis, para cezası veya her ikisiyle cezalandırılabiliyor. Bu hüküm, her hatalı sertifikanın suç olduğu anlamına gelmiyor; ancak beyanın doğruluğunu önemli hâle getiriyor.

Gözden geçirme süreci yargı ve siyaset çevrelerinin de incelemesi altında. Yüksek Mahkeme 5 Ekim’de, gözden geçirme kararlarına itiraz eden dilekçeler üzerine ECI’den, Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar’dan ve Birlik hükümetinden yanıt istedi. Mahkeme Başkanı Surya Kant, mahkemenin 6. Form’da değişiklik yapılmasını onaylamadığını söyledi. ECI ise ayrı bir açıklamada mahkemenin 6. Form’daki beyanı onayladığını belirtti. Bunlar mahkemenin tutumuna ilişkin çelişkili anlatımlar; Delhi’deki son toplu sertifikalar hakkında verilmiş bir karar olduklarını göstermiyor.

19 partiden muhalefet milletvekilleri 6 Ekim’de ECI’ye doğru yürüdü; Rahul Gandhi kısa süreliğine gözaltına alındı. BJP sözcüsü Sambit Patra, muhalefeti "anarşi ortamı yaratmakla" suçladı. ECI, usulsüzlük iddialarını reddediyor ve gözden geçirme sürecinin ölü, taşınmış ve mükerrer seçmenleri kütükten çıkardığını söylüyor.

Yayımlanan takvime göre itiraz ve talepler 30 Ekim’e kadar sunulabilecek; doğrulama için hedef tarih 25 Kasım, bildirimler, talepler ve itirazların sonuçlandırılması için son tarih ise 30 Kasım. Nihai kütüğün 4 Aralık’ta yayımlanması bekleniyor. Başvurular BLO’lar, yardımcı seçim kütüğü kayıt görevlileri, seçmen hizmetleri portalı veya ECINET üzerinden yapılabiliyor.

Toplu sertifikaların ne kadar yaygın kullanıldığı, ifadelerinin standart olup olmadığı ve kaç dosyanın baskı altında alınmış imzalar yerine tamamlanmış saha çalışmalarına dayandığı henüz açıklığa kavuşmadı. Nihai kütüğün yayımlanması kimlerin dâhil edildiğini ortaya koyacak; ancak tartışmalı her dosyada kararın nasıl verildiğini tek başına açıklamayacak.

Öne Çıkanlar

  • BLO sertifikalarının, Delhi’deki beş seçim bölgesinde bildirime konu dosyaları ek belge veya duruşma olmadan sonuçlandırmak için kullanıldığı bildiriliyor.
  • Taslak kütükten yaklaşık 47,5 lakh isim çıkarılırken taslakta kalan 33,11 lakh seçmene bildirim gönderildi.
  • Yeni Delhi’de 20.777 bildirim dosyasından 3.385’i belgesiz sonuçlandırıldı; ERO gerekçe olarak önceki BLO saha raporlarını gösterdi.
  • Bazı BLO’lar, doğrulama yapmadan önceden uygun bulunduğu işaretlenmiş listeleri imzalamalarının istendiğini öne sürüyor.
  • Talep ve itirazlar 30 Ekim’de sona eriyor; nihai kütüğün 4 Aralık’ta yayımlanması planlanıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir