Enkazın çıkarılması arama çalışmalarının odağına yerleşti
Endonezya'da Virgo Transport 8 feribotunun yaşadığı faciada 82 kişi hayatını kaybetti, 53 kişi hâlâ kayıp. Kurtarma ekipleri, feribotun içindeki arama çalışmalarına devam edebilmek için enkazın çıkarılmasını bekliyor. 7 Ekim 2026 tarihli son kurtarma güncellemesine göre, feribot 13 Eylül'de Cava Denizi'nde alabora olduğunda gemide bulunan 243 yolcu ve mürettebattan 108'i kurtuldu.
İçindekiler
- Enkazın çıkarılması arama çalışmalarının odağına yerleşti
- Facia ve arama çalışmaları nasıl ilerledi?
- Kazadan kurtulanlar karanlığı ve uyarı yapılmadığını anlattı
- Geniş çaplı kurtarma çalışmaları ve kıyıda bekleyen aileler
- Ölü ve kayıp sayıları neden değişti?
- Dalgıçlar kazazedeleri çıkardı, ancak riskler arttı
- Enkazın çıkarılması planlanıyor, ancak başlangıç tarihi kesinleşmedi
- Polis kaptanı ve şirketin rolünü araştırıyor
- Gemi ve durumu hakkında bilinenler
- Öne Çıkanlar
Polis, ihmal ve faciaya karışma iddiaları üzerine kaptanı ve işletmeci PT Virgo Karya Shipping'in üç temsilcisini gözaltına aldı. Gözaltılar, şirketin ekim ayında yapılması planlanan enkaz çıkarma operasyonu için çalıştığı sırada, 8 Ekim'de yapılan açıklamayla duyuruldu. Enkaz çıkarma operasyonunun tamamlandığına veya kazanın nedenine ilişkin nihai bir sonuca ulaşıldığına dair açıklama yapılmadı.
Feribot, Endonezya'nın Borneo'daki topraklarında, Doğu Cava eyaletindeki Surabaya'dan Güney Kalimantan'daki Banjarmasin'e gidiyordu. İlk anlatımlarda şiddetli hava koşullarından, geminin aniden yana yatmasından ve yolcuların karanlıkta kaçışından söz edildi. Başlangıçta altı kişinin öldüğü, yaklaşık 129 kişinin kayıp olduğu bildirilmişti. Haftalar süren arama, cenazelerin bulunması ve kimlik tespit çalışmalarının ardından rakamlar değişti.
21 gün süren çalışmaların ardından su altı aramaları 3 Ekim'de durduruldu. Kurtarma yetkilileri, dengesiz enkazın içindeki tehlikelere ve insan kalıntılarının durumunun kötüleşmesine dikkat çekti. Güney, Orta ve Batı Kalimantan'da deniz yüzeyinde ve kıyı şeritlerinde aramalar sürdü.
Banjarmasin A Sınıfı Arama ve Kurtarma Ofisi Başkanı I Putu Sudayana, geminin içinde mahsur kalanlara ulaşmaya çalışan ekiplerin karşılaştığı engeli şöyle anlattı:
"Dalış çalışmaları durduruldu, geminin çıkarılmasını bekliyoruz," dedi.
Bu ayrım aileler açısından önemli: Dalışların durdurulması aramanın sona erdiği anlamına gelmiyor. Ancak feribotun iç bölümlerine erişim, gemi sahibi, sigortacılar ve enkaz çıkarma yüklenicisinin yer alacağı ayrı bir operasyona bağlı kaldı.
Facia ve arama çalışmaları nasıl ilerledi?
Feribot 12 Eylül'de Surabaya'dan hareket etti ve ertesi gün öğleden sonra Banjarmasin'e ulaşması bekleniyordu. Hareket saatiyle ilgili haberler farklılık gösteriyor: Denizcilik izleme verilerine göre feribot Batı Endonezya Saati'yle 10.33'te hareket etti; daha sonraki bir haberde saat 6.52 olarak verildi. Kazadan kurtulan Faisal ise yaklaşık 10'da yola çıktıklarını hatırladığını söyledi. Bu anlatımlar arasındaki fark giderilmiş değil.
Yetkililer, 13 Eylül'de Orta Endonezya Saati'yle saat 02.00 civarında Masalembo yakınlarında iletişimin kesildiğini bildirdi. Başka bir ilk haber, son bildirilen konumun Banjarmasin'in yaklaşık 150 kilometre güneyi olduğunu ve yetkililere ilk imdat çağrısının saat 04.10'da ulaştığını aktardı. Kazadan kurtulanların tahminlerine göre feribotun alabora olması, 00.15 ile 01.00 arasında başladı.
- 12 Eylül: Virgo Transport 8, Surabaya'dan Banjarmasin'e gitmek üzere hareket etti.
- 13 Eylül: Feribot Cava Denizi'nde alabora oldu. İlk güncellemelerde altı kişinin öldüğü, 100'den fazla kişinin kurtulduğu bildirildi.
- 24 Eylül: Basarnas, 108 kişinin kurtulduğunu, 42 kişinin hayatını kaybettiğini ve 93 kişinin hâlâ kayıp olduğunu açıkladı.
- 25 Eylül: Polis, kaptan Arief Yunianto'yu gözaltına aldı.
- 2 Ekim: Ölü sayısı 80'e yükseldi; 108 kişi kurtulmuş, 55 kişi kayıp olarak bildirildi.
- 3 Ekim: Basarnas, 21 günün ardından su altı aramalarını durdurdu; işletmeci ekim ayında enkaz çıkarma planlarını duyurdu.
- 4 Ekim: Polis, şirketin üç temsilcisini gözaltına aldı.
- 6 ve 7 Ekim: Kurtarma güncellemelerinde 82 kişinin öldüğü, 108 kişinin kurtulduğu ve 53 kişinin kayıp olduğu kaydedildi.
- 8 Ekim: Polis, dört şüpheliyi ve haklarında uygulanan yasal hükümleri kamuoyuna açıkladı.
Tarihler, operasyonun denizdeki kişileri kurtarmaktan kurbanların bulunması ve kimliklerinin tespit edilmesine doğru nasıl değiştiğini, bu sırada adli soruşturmanın da paralel olarak ilerlediğini gösteriyor.
Kazadan kurtulanlar karanlığı ve uyarı yapılmadığını anlattı
Birden fazla kazazede, yolcuların çoğu uyurken feribotun hızla yana yattığını anlattı. Orta Kalimantan'daki bir palm yağı plantasyonunda çalışmaya giden 26 yaşındaki Faisal, feribotun eğimi daha da artmadan önce küllüğün düştüğünü, sandalyelerin devrildiğini ve geminin alt sol tarafından yüksek bir ses geldiğini hatırladı.
Faisal, krizin Orta Endonezya Saati'yle yaklaşık 00.15'te başladığını söyledi. Bir can yeleği alarak feribotun yükselen tarafında kaldı; insanlar sudaki teknelere ulaşmaya çalışıyordu. 15 Eylül'de konuştuğunda, 16 arkadaşından 11'inin kurtarıldığını, beşinin ise kayıp olduğunu söyledi.
Palangkaraya'dan kamyon şoförü Agus, uyku bölümündeyken başka bir şoförün kendisini uyardığını söyledi. Bir filikaya doğru kaçmadan önce duyduklarını şöyle anlattı:
"Uyandığımda herhangi bir anons yoktu. Sadece arkadaşlarımdan geminin yana yattığını duydum," dedi.
Kamyon şoförü Ari de herhangi bir alarm duymadığını söyledi. Mürettebat üyesi Akmal, geminin kornasını daha önce bir uyarı yapılmadan yalnızca bir kez duyduğunu hatırladı. Can yeleği giyen Akmal, kömür taşıyan bir römorkör kendilerini kurtarmadan önce dört kişiyle birlikte 12 kilogramlık bir LPG tüpüne tutunarak denizde 10 saat geçirdiğini söyledi.
Bu anlatımlar kazazedelerin yaşadıklarını aktarıyor; kazanın kesinleşmiş nedenini açıklamıyor. Basarnas Başkanı Mohammad Syafii, kazadan kurtulanların ifadelerinin, kazanın nedenini araştırmak ve güvenlik tavsiyeleri geliştirmekle görevli Ulusal Ulaşım Güvenliği Komitesi'ne (KNKT) yol göstereceğini söyledi. Basarnas, bu çalışmanın kazazedeleri bulup tahliye etme görevinden farklı olduğunu belirtti.
Geniş çaplı kurtarma çalışmaları ve kıyıda bekleyen aileler
İlk arama çalışmalarına yaklaşık 280 personel, gemiler, bir helikopter ve Basarnas, donanma ile deniz polisinin de yer aldığı ortak bir görev gücü katıldı. Sonraki bir güncellemede, donanma savaş gemilerinin de bulunduğu beş uçak ve 17 gemiden söz edildi. Cava Denizi'ndeki diğer gemilerden yolcu belirtisi görmeleri hâlinde bunu bildirmeleri istendi.
Syafii, arama alanının altı sektöre ayrıldığını ve ekiplerin başlangıçta denizde yüzen kişilere odaklandığını söyledi. Enkazın bulunduğu bölge için dalgıçlar ve su altı dronları da planlandı.
Aramanın ilk aşamasındaki öncelikleri anlatan Syafii şöyle dedi:
"Yüzen kazazedeleri aramaya öncelik vererek altı sektöre ayırdığımız arama çalışmalarını en üst düzeye çıkaracağız," dedi.
Basarnas'ın yayımladığı videoda turuncu can sallarıyla kurtarılan ve başka bir gemide ilk yardım alan insanlar görülüyordu. Nakliye şoförü Ahmad Supandi, MV Haida tarafından kurtarıldı. Eşi Misnah, onun güvende olduğunu öğrenince ağladı.
Diğer aileler aynı haberi alamadı. Rusmilawati, Cava'daki İslam âlimlerinin türbelerine yaptıkları ziyaretlerden dönen sekiz akrabası hakkında bilgi almak için Banjarmasin Limanı'na gitti. Akrabaları oraya uçakla gitmiş, dönüşte feribotu tercih etmişti. Surabaya'daki Tanjung Perak Limanı'nda Fredy, yolcuları klavye çalarak eğlendiren mürettebat üyesi kardeşi Stevie Manuhua'dan haber almaya çalıştı.
Ölü ve kayıp sayıları neden değişti?
Son rakamlar, manifestoda kayıtlı 243 kişinin tamamını kapsıyor: 108 kişi kurtuldu, 82 kişi hayatını kaybetti ve 53 kişi kayıp. Kayıplar, gemidekilerin yaklaşık yüzde 22'sini oluşturuyor. İlk güncellemelerde manifestoda 213 yolcu ve 30 mürettebat bulunduğu belirtilmişti; ancak bazı sonraki haberlerde grubun tamamı için "yolcu" ifadesi kullanıldı.
İlk haberlerde rakamlar farklıydı. Bir haberde altı kişinin öldüğü, 107 kişinin kurtarıldığı ve 130 kişinin kayıp olduğu kaydedildi. İlk haberde aktarılan ilk Basarnas güncellemesinde ise altı kişinin öldüğü, 108 kişinin tahliye edildiği ve yaklaşık 129 kişinin kayıp olduğu belirtilmişti. Her iki veri kümesindeki rakamların toplamı 243 ediyor; ancak kurtulan ve kayıp sayıları arasında birer kişilik fark var.
Basarnas'ın 14 Eylül'de Orta Endonezya Saati'yle 15.30'da yayımladığı güncellemede farklı bir sayı verilmişti: 109 kişi kurtulmuş, altı kişi ölmüş, 128 kişi kaybolmuştu. Açıklamaya göre 86 kişi Trisakti Limanı'na, biri Syamsudin Noor Hava Üssü'ne ulaşmış; 28 kişinin tahliyesi sürüyordu. Sonraki güncellemelerde kurtulan sayısı düzenli olarak 108 olarak verildi. Bu farkın nedeni açıklanmadı.
Cenazelerin bulunması ve kimlik tespiti de farklı sayıları kapsıyor. Güney Kalimantan polisi bünyesindeki Afet Kurbanlarını Kimliklendirme ekibi 6 Ekim'e kadar 80 ceset torbası teslim almış, 65 kişinin kimliğini belirlemiş ve 15 kişi için DNA eşleşmesi bekliyordu. Bu rakamlar kimlik tespiti çalışmalarının kapsamını gösteriyor; kurtarma kurumunun açıkladığı 82 kişilik ölü sayısıyla birbirinin yerine kullanılmamalı.
Seruyan açıklarında bulunan 40 yaşındaki Pamekasanlı Suroso ile 44 yaşındaki Banyuwangili Soni Marta Andika'nın kimlikleri, tıbbi özellikler ve kişisel eşyaların ailelerinden alınan bilgilerle eşleştirilmesiyle belirlendi. Cenazeler defnedilmek üzere ailelerine teslim edildi. Görsel teşhisin ya da kişisel eşyaların yeterli olmadığı durumlarda kimlik, DNA karşılaştırmasıyla tespit ediliyor.
Dalgıçlar kazazedeleri çıkardı, ancak riskler arttı
Basarnas, aramaların 12'nci günü olan 24 Eylül'de 150 kişinin bulunduğunu bildirdi: 108 kişi sağ, 42 kişi ölüydü. Operasyonlar Direktörü Tuğamiral Yudhi Bramantyo, 243 kişilik manifestoyla karşılaştırıldığında yaklaşık 93 kişinin hâlâ geminin içinde olabileceğini söyledi. Bu, kayıp kişilerin nerede bulunabileceğine ilişkin bir tahmindi; 93 kişinin tamamının enkazda olduğunun teyidi değildi.
Dalgıçların aynı gün gerçekleştirdiği üç dalışta 14 kazazede çıkarıldı: ilk dalışta yedi, saat 12.13'te bir ve saat 15.05'te altı kişi. Kazazedeler, Dauphin 3601 ve 3604 helikopterleriyle tahliye edildi; donanmaya ait KRI Sultan Iskandar Muda gemisindeki Panther HS 1311 de operasyona destek verdi.
Su altı aşamasının sonunda Basarnas, dalgıçların 50 cenaze çıkardığını açıkladı. Ekipler genellikle günde dört ya da beş dalış yapıyor, her ekipte beş kişi bulunuyordu. Geminin içinde enkaz parçaları yer değiştirebilir veya çökebilirdi; tortu görüş mesafesini azaltıyor, keskin cisimler ve petrol de ek tehlike oluşturuyordu. Yetkililer, tüplü dalışlarda derinlikte çalışma süresinin 20 dakikanın altında tutulduğunu söyledi.
Enkazın derinliğiyle ilgili haberler farklılık gösteriyor. Bir haberde derinlik 24 metre olarak verilirken, başka bir haberde enkazın yaklaşık 450 metre sürüklendikten sonra 21 metreden 29 metreye geçtiği belirtildi. Dalış koşullarına ilişkin bir haberde ise 27 metreden söz edildi. Ölçümler arasındaki fark giderilmedi; ancak yetkililer konumun değiştiğini ve enkazın dengesiz olduğunu tutarlı biçimde vurguladı.
Basarnas, cenazeleri çıkarmaya yönelik girişimlerin daha fazla bozulmaya yol açabileceği uyarısında da bulundu. Ekim ayının başında kurum, mevcut koşullarda su altından çıkarma çalışmalarına devam etmenin etkisiz olacağı sonucuna vardı. Aramalar daha sonra deniz yüzeyine ve kıyı şeridine yoğunlaştı; ancak yetkililer üç gün boyunca yeni bir bulguya rastlanmadığını bildirdi.
Enkazın çıkarılması planlanıyor, ancak başlangıç tarihi kesinleşmedi
PT Virgo Karya Shipping, uluslararası Koruma ve Tazmin (P&I) sigortacılarıyla yapılan görüşmelerin ardından enkazın ekim ayında çıkarılmasının planlandığını söyledi. P&I sigortası genellikle gemi sahiplerinin sorumluluklarını, bazı tazminat talepleri ve enkaz kaldırma masrafları da dâhil olmak üzere, kapsıyor. Bu vakada sigortacılarla koordinasyon ve yüklenici atanması hazırlıkların bir parçasıydı.
Şirket sözcüsü Simson Fransiscus Rihi, 3 Ekim'de planın Ulaştırma Bakanlığı, Basarnas ile Liman Başkanlığı ve Liman İdaresi'nin onayını aldığını söyledi. Bir yüklenicinin seçildiğini belirten Rihi'nin bu açıklaması, başka bir haberde seçimin kısa listeye indirildiği şeklinde aktarıldı. Her iki haberde de sözleşmenin henüz imzalanmadığı ve idari işlemlerin sürdüğü belirtildi.
Rihi, planlanan operasyonu işletmecinin sorumluluğu olarak tanımladı:
"Bu, sorumluluğumuzun bir parçası," dedi.
Banjarmasin I. Sınıf Liman Başkanlığı ve Liman İdaresi Ofisi Başkanı Heri Purwanto, ulaştırma bakanının şirkete feribotu derhâl çıkarması talimatını verdiğini söyledi. Kurtarma yetkilileri, seyrüsefer güvenliğini tehlikeye sokan enkazın veya batık yükün sahiplerince kaldırılmasını zorunlu kılan 2008 tarihli 17 sayılı Deniz Taşımacılığı Kanunu'na atıfta bulundu.
Feribotun çıkarılması veya sabitlenmesi, ayrı bir kurtarma amacına da hizmet edecekti: dalgıçların artık arayamadığı bölümlere ekiplerin daha güvenli biçimde ulaşmasını sağlamak. Trisakti Limanı'nda bekleyen aileler de enkazın çıkarılması çağrısında bulundu. Ekim ayındaki açıklamalarda kesin bir başlangıç tarihi, imzalanmış yüklenici sözleşmesi veya tamamlanma takvimi teyit edilmedi.
Polis kaptanı ve şirketin rolünü araştırıyor
Gözaltındaki dört şüpheli, polisin AY olarak tanımladığı kaptan Arief Yunianto ile şirketin üç temsilcisi: acente LBA, operasyon müdürü RH ve Surabaya şubesi genel müdürü YR. Dördü de Güney Kalimantan'daki bir polis gözaltı merkezinde tutuluyordu.
Polis kaptanı 25 Eylül'de, şirket temsilcilerini ise 4 Ekim'de gözaltına aldı. Açıklanan gözaltı süreleri kaptan için 14 Ekim'e, diğer üç kişi için 23 Ekim'e kadardı. Bunlar tutukluluk tarihleri; duyurulmuş duruşma tarihleri değil.
Emniyet Genel Müdürlüğü Kamuoyu Bilgilendirme Bürosu Başkanı Tuğgeneral Trunoyudo Wisnu Andiko, soruşturmacıların olası ihmal, suça iştirak ve yardım iddialarını incelediğini söyledi. Soruşturmanın kapsamını anlatırken şöyle dedi:
"Soruşturmamız, geminin işletilmesinde doğrudan görev alan kişilerle sınırlı değil. Soruşturmacılar, şirketin olayda oynadığı rolü de inceliyor," dedi.
Soruşturmacılar, 2008 tarihli 17 sayılı Deniz Taşımacılığı Kanunu'nun 302. maddesinin 3. fıkrasını, Ceza Kanunu'nun 474. maddesinin 3. fıkrasını ve iştirak ile yardım konularındaki 2023 tarihli 1 sayılı Kanun'un 20. ve 21. maddelerini uyguluyor. Şüpheli olmak suçluluğu kanıtlamaz. İddiaların yargı sürecinde incelenmesi gerekiyor; herhangi bir mahkeme kararı açıklanmadı.
Adli soruşturma ile KNKT'nin güvenlik incelemesinin amaçları farklı. Polis olası suçları ve sorumluluğu incelerken, ulaşım güvenliği soruşturması kazanın nasıl meydana geldiğini ve benzer bir faciayı önlemek için hangi önlemlerin alınabileceğini belirlemeye çalışıyor.
Gemi ve durumu hakkında bilinenler
Virgo Transport 8, araçların gemiye sürülerek bindirilip indirilmesine imkân veren, yaygın adıyla Ro-Ro tipi bir feribottu. Yaklaşık 119 metre uzunluğunda ve 21 metre genişliğindeydi; 1987'de inşa edilmişti ve sahibi PT Virgo Karya Shipping'di. Daha sonraki bir haberde, 243 yolcu ve mürettebatın yanı sıra 89 araç taşıdığı belirtildi.
Ulaştırma Bakanı Dudy Purwagandhi, feribotun kapasitesinin 500 kişi olduğunu ve aşırı yüklenmediğini söyledi. Gemideki 243 kişi, açıklanan kapasitenin yaklaşık yüzde 49'una karşılık geliyordu. Ancak yolcu sayısının kapasitenin altında olması; araçların yüklenmesi, denge, hava koşulları veya acil durum prosedürleriyle ilgili soruları yanıtlamıyor.
Kaptanın kurtarma ekiplerine, feribot yana yatıp alabora olmadan önce sancak tarafına, yani geminin önüne bakıldığında sağ tarafına, dalgaların çarptığını söylediği bildirildi. Ulaştırma yetkilileri başlangıçta doğal, teknik ve insani etkenleri incelediklerini açıklamıştı. Kazanın nedenine ilişkin nihai bir sonuca varıldığı duyurulmadı.
Facia, feribotların hava yolculuğundan yüzde 75'e varan oranda daha ucuza mal olabildiği, 17 binden fazla adadan oluşan bir ülkede yaşandı. Haberlerde ağustos ayına kadar en az 601 deniz kazası meydana geldiği ve hükümetin 2020-2026 dönemi için ayrı bir açıklamada 111 gemi kazası bildirdiği aktarıldı. Tanımlar ve kapsam eşleşmediğinden, bu rakamlar tek bir kaza sıklığı ölçüsü olarak karşılaştırılamaz.
Yakın dönemde yaşanan diğer olaylar arasında Madura Adası açıklarında beş kişinin öldüğü feribot yangını ve temmuz ayında Polassi Adası'nın batısında batan KM Nurul Salsa da yer aldı. Bu kazada 58 kişi kurtuldu, üç kişinin öldüğü belirlendi ve 14 kişi kayıp kaldı. Virgo Transport 8 için çözüme kavuşturulmayı bekleyen işler belli: 53 kişiyi bulmak, kimlik tespit çalışmalarını tamamlamak, enkazı çıkarmak ve feribotun neden alabora olduğunu ortaya çıkarmak.
Öne Çıkanlar
- Virgo Transport 8, 13 Eylül 2026'da Surabaya'dan Banjarmasin'e giderken alabora oldu.
- 7 Ekim tarihli kurtarma güncellemesine göre gemideki 243 kişiden 82'si hayatını kaybetti, 108'i kurtuldu ve 53'ü kayıp.
- Enkazdaki koşullar ve tehlikeler nedeniyle su altı aramaları 3 Ekim'de durduruldu.
- Güney, Orta ve Batı Kalimantan'da deniz yüzeyinde aramalar sürdü.
- İşletmeci ekim ayında enkaz çıkarma planı yaptı; ancak kesin bir başlangıç veya tamamlanma tarihi teyit edilmedi.
- Polis, olası suçlamalar kapsamında kaptanı ve şirketin üç temsilcisini gözaltına aldı; suçluluklarına ilişkin bir karar açıklanmadı.
- Kazanın nedeni soruşturulmaya devam ediyor; kazazedelerin ifadelerinin KNKT'nin güvenlik incelemesine katkı sağlaması bekleniyor.






