Japonya’nın Türbin Duvarı Denizden Daha Fazla Elektrik Üretme Vaadinde Bulunurken Açık Deniz Projeleri Zorlanıyor

15 dakikalık okuma
Japonya’nın Türbin Duvarı Denizden Daha Fazla Elektrik Üretme Vaadinde Bulunurken Açık Deniz Projeleri Zorlanıyor

Üniversite buluşu, sorunlarla boğuşan açık deniz piyasasıyla karşı karşıya

Kyushu Üniversitesinin rüzgâr türbini duvarı teknolojisi, geleneksel açık deniz rüzgâr türbinlerine kıyasla elektrik üretimini potansiyel olarak üç katına çıkarabilir ve Japonya’ya okyanustan elektrik elde etmek için yeni bir yol sunabilir. Teknoloji, ülkede ithal yakıtlara bağımlılığı azaltma çabalarının sürdüğü; açık deniz rüzgâr projelerinin ise finansman sorunları, tedarik sıkıntıları ve belirsiz bir ihale sistemiyle karşı karşıya olduğu bir dönemde geliştiriliyor.

İçindekiler
  1. Üniversite buluşu, sorunlarla boğuşan açık deniz piyasasıyla karşı karşıya
  2. Japonya neden daha fazla yerli enerjiye ihtiyaç duyuyor?
  3. Türbin duvarı daha fazla rüzgârı nasıl yakalayabilir?
  4. Yüzer rüzgâr projeleri şimdiye kadar neler başardı?
  5. Japonya’nın açık deniz atılımının dönüm noktaları
  6. Geliştiriciler projeleri hayata geçirmekte neden zorlanıyor?
  7. Projelerin ardındaki fiyat sorunu
  8. Daha sağlam çapalar kurulum maliyetlerini düşürebilir
  9. Malzemeler ve tedarik zincirleri baskıyı artırıyor
  10. Japon yatırımcılar Avrupa’da deneyim kazanıyor
  11. Güneş küreleri ve kaya depolama çalışmaları genişletiyor
  12. Yerel iş birliği ve sanayinin güveni önem taşıyor
  13. Önemli Noktalar

21 Ocak 2026 itibarıyla temel zorluk, umut vadeden mühendislik çalışmalarını güvenilir ve uygun maliyetli elektrik üretimine dönüştürmek. Japonya’nın 2030’a kadar 10 gigavat, 2040’a kadar 45 gigavat açık deniz rüzgâr kapasitesine ulaşma hedefleri bulunuyor. Mevcut kurulu kapasite ise yaklaşık 0,3 gigavat. Bu arada Mitsubishi Corporation’ın toplam 1,7 gigavatlık üç projeden çekilmesi, geliştiriciler üzerindeki baskıyı gözler önüne serdi.

Kyushu Üniversitesinin Nisan 2022’de kurulan Açık Deniz Rüzgârı Araştırma ve Eğitim Merkezi (RECOW), açık deniz türbinleri için çeşitli tasarımlar üzerinde çalışıyor. Üniversitenin çalışmaları, türbin ve yüzer yapı mühendisliğini; rüzgârı ve yapıların maruz kaldığı kuvvetleri bilgisayar ortamında analiz etme çalışmalarıyla bir araya getiriyor.

Kyushu Üniversitesi İcra Kurulu Başkan Yardımcısı ve Kıdemli Başkan Yardımcısı Ju Tanimoto, bu birleşimi Ekim 2024’te şöyle anlattı:

Kyushu Üniversitesi, kendine özgü rüzgâr türbini ve yüzer yapı teknolojisini (donanım) rüzgâr analizi ve akışkan-yapı analizi teknolojisiyle (yazılım) birleştirerek rüzgâr türbini geliştirebilen Japonya’daki tek üniversitedir.

Önerilen duvar, açık deniz rüzgârını yakalamak için türbinlerin nasıl düzenlendiğini değiştiriyor. Teknik ayrıntılar geliştirilmeye devam ediyor ve ticari kullanıma geçiş için bir tarih açıklanmadı. Bu teknoloji, Japonya’nın enerji dönüşümünün farklı alanlarını ele alan temeller, enerji depolama ve güneş enerjisi üretimi gibi diğer yerli buluşlarla birlikte umut vadediyor.

Reklam

Japonya neden daha fazla yerli enerjiye ihtiyaç duyuyor?

Japonya’nın enerji öz yeterlilik oranı 2010’da yüzde 20,2 iken 2023’te yüzde 15,2’ye düştü. Böylece Japonya, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) 38 üyesi arasında sondan ikinci sırada yer aldı. Öz yeterlilik, bir ülkenin enerji ihtiyacının ne kadarını ithalat yerine kendi kaynaklarıyla karşılayabildiğini ifade ediyor.

Bu düşüşün başlıca nedeni, 2011’deki Büyük Doğu Japonya Depremi ve Fukuşima nükleer kazasının ardından nükleer santrallerin kapatılmasıydı. Yakıt yakarak elektrik üreten termik santrallerin Japonya’nın elektrik üretimindeki payı 2010’da yüzde 65,4 iken 2022’de yüzde 72,8’e yükseldi. Bu, G7 ülkeleri arasındaki en yüksek oran.

Japonya’nın ithal petrole, kömüre ve sıvılaştırılmış petrol gazına bağımlılığı, elektrik arzını jeopolitik aksaklıklara, kaynak fiyatlarındaki değişimlere ve döviz kurlarına açık hâle getiriyor. Yakıt bulunabildiği durumlarda bile para biriminin değer kaybetmesi, yurt dışından yapılan alımları pahalılaştırabiliyor.

Hükümet, karbonsuzlaşmaya yönelik GX2040 Vizyonu’yla birlikte Stratejik Enerji Planı’nı Şubat 2025’te onayladı. Bu çerçeveler, yenilenebilir enerjiyi başlıca elektrik kaynağı hâline getirmeyi, nükleer enerjiyi ise tamamlayıcı bir seçenek olarak kullanmayı hedefliyor. Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanı Muto, hedeflenen elektrik üretim karmasının herhangi bir enerji kaynağına veya yakıta aşırı bağımlılığı önleyeceğini söyledi.

Japonya, enerji öz yeterlilik oranını 2030’a kadar yüzde 30’a çıkarmayı ve yenilenebilir enerjinin elektrik üretimindeki payını yüzde 20’den yüzde 36-38’e yükseltmeyi hedefliyor. İkinci hedef, 16-18 yüzde puanlık bir artış anlamına geliyor. Açık deniz rüzgârı da bu çabanın bir parçası. Kurulu kapasitenin Mart 2024’teki 0,15 gigavattan 2030’da 5,7 gigavata çıkarılması hedefleniyor. Ülkenin ayrıca 2030’a kadar 10 gigavat, 2040’a kadar 45 gigavat açık deniz rüzgârı geliştirmeye yönelik daha geniş kapsamlı hedefleri bulunuyor.

Türbin duvarı daha fazla rüzgârı nasıl yakalayabilir?

Kyushu Üniversitesinin rüzgâr türbini duvarı, enerji üretimini en üst düzeye çıkarmak için türbinlerin nasıl yerleştirilebileceğini yeniden ele alarak geleneksel açık deniz düzeninden ayrılıyor. Üretimi artırma potansiyeli, özellikle deniz tabanının hızla derinleştiği kıyılara uygun yüzer açık deniz rüzgârı geliştirmeye yönelik daha geniş kapsamlı Japonya çabalarının bir parçası.

Geleneksel açık deniz türbinleri, nispeten sığ denizlerde deniz tabanına sabitlenen temeller üzerine kurulur. Yüzer türbinler ise tıpkı bir balıkçı şamandırası gibi dik durmalarını sağlayan beton ve çelik omurgalar dâhil, yüzdürme özelliğine sahip yapılar üzerinde durur. Bağlama kabloları bu yapıları deniz tabanındaki çapaya bağlar.

Reklam

Yüzer yapılar, geliştiricilerin en güçlü ve istikrarlı rüzgârların estiği, yaklaşık 800 metre derinliğe ulaşan sularda çalışmasına imkân tanıyor. Ayrıca kıyı sakinlerinin görüş alanı dışına, ufkun ötesine kurulabiliyor ve böylece kıyıya yakın projeleri sekteye uğratan görsel kaygılar azaltılabiliyor.

Geleneksel açık deniz türbinlerinin erişemediği okyanus alanları, dünya denizlerinin yüzde 80’ini oluşturuyor. Türbin duvarı, türbinleri düzenleme biçimiyle önemli ölçüde daha fazla elektrik üretmeyi amaçlayan yüzer açık deniz tasarımında yeni bir adımı temsil ediyor.

Almanya’daki Rostock Üniversitesi’nde rüzgâr enerjisi teknolojisi uzmanı olan Frank Adam, yüzer rüzgâr enerjisinin genel potansiyelini şöyle anlattı:

Yüzer rüzgâr enerjisi, Avrupa’da ve dünyanın dört bir yanında iklim hedeflerine ulaşmak için temel bir teknoloji olma konusunda muazzam bir potansiyele sahip.

Kurulu güç kapasitesi ile elektrik üretimi farklı şeyleri ifade eder. Kapasite, uygun koşullarda üretim ekipmanının sağlayabileceği gücü; üretim ise zaman içinde fiilen elde ettiği elektriği ölçer. Daha güçlü ve istikrarlı rüzgârlar, türbinlerin kapasitesinden daha sık yararlanılmasını sağlar.

Yüzer rüzgâr projeleri şimdiye kadar neler başardı?

İlk yüzer rüzgâr enerjisi santrali olan Hywind Scotland, açık denizde 24 kilometre mesafede, 175 metre yüksekliğindeki beş türbinle çalışmaya başladı. Projenin yüzde 75’i Norveçli Equinor’a ait. Santral, Ophelia Kasırgası’nı ve saatte 160 kilometre hıza ulaşan rüzgârların estiği, dalgaların 8 metreye çıktığı kış fırtınalarını atlattı.

Hywind Tampen, 88 megavat kapasiteyle Ağustos 2023’te faaliyete geçti ve dünyanın en büyük yüzer açık deniz rüzgâr santrali olarak kayıtlara geçti. Portekiz’deki WindFloat Atlantic projesi de 60 bin haneye elektrik sağlaması beklenen teknoloji yayılımının bir başka örneği.

Dünya genelindeki kurulu yüzer rüzgâr kapasitesi Ekim 2024’te 245 megavata ulaştı. Geleceğe yönelik küresel proje havuzu ise 266 gigavat seviyesindeydi. Bu havuz, geliştirilmekte olan veya önerilen projeleri; kapasite rakamıysa hâlihazırda kurulmuş ekipmanları ifade ediyor.

Ulusal Yenilenebilir Enerji Laboratuvarı’nda açık deniz rüzgâr enerjisi uzmanı olan Walt Musial, ABD’de uygun açık deniz rüzgârı sahalarının yaklaşık yüzde 60’ının, geleneksel açık deniz türbinlerinin pratik erişiminin ötesinde, 60 metreden derin sularda bulunduğunu söyledi.

Stuttgart Üniversitesi’nde uluslararası bir yüzer rüzgâr araştırma projesini yöneten Po Wen Cheng, derin sularda daha güçlü rüzgârlar bulunduğunu ve esnek, asılı yapıların daha büyük türbinleri taşıyabildiğini şöyle açıkladı:

Türbin ne kadar büyükse, doğru koşullarda o kadar fazla enerji üretebilir.

Reklam

Cheng, yüzer türbinlerin ileride 120 metreye ulaşan kanatlara ve Eyfel Kulesi’ne yakın yükseklikte, yaklaşık 300 metrelik kulelere sahip olabileceğini öne sürdü. Bu büyüklükteki türbinler, günümüzün en gelişmiş kara türbinlerinin üç katı elektrik üretebilir. Bu olasılık da Kyushu Üniversitesinin türbin duvarı da türbin boyutunu ve dizilimini farklı biçimlerde ele alarak daha yüksek üretime işaret ediyor.

Dünya genelinde yenilenebilir elektrik üretimi de büyüdü. Yenilenebilir kaynakların küresel elektrik üretimindeki payı 2000’de yüzde 19, 2023’te yüzde 30 oldu; bu, 11 yüzde puanlık bir artış ve büyümede güneş enerjisi başı çekiyor. Rüzgâr enerjisi yüzde 11 büyüme kaydetti ve toplam kurulu rüzgâr kapasitesi 2024 sonlarında 1,2 teravata ulaştı. Açık deniz projeleri, ticari ve endüstriyel ölçekteki elektrik talebini karşılamak için daha güçlü ve istikrarlı rüzgârlar sunuyor.

Japonya’nın açık deniz atılımının dönüm noktaları

Japonya’nın açık deniz rüzgârı çalışmaları araştırma kurumları, hükümet politikaları ve ticari ihaleler aracılığıyla gelişti. Dönüm noktaları, mühendislikteki ilerlemenin yanı sıra projelerin hayata geçirilmesindeki aksaklıkları da gösteriyor.

  • 2010: Japonya’nın enerji öz yeterlilik oranı yüzde 20,2, termik üretimin elektrik üretimindeki payı yüzde 65,4’tü.
  • 2011: Büyük Doğu Japonya Depremi ve Fukuşima nükleer kazası, nükleer santrallerin kapatılmasına yol açtı.
  • Nisan 2022: Kyushu Üniversitesi, açık deniz rüzgârı araştırmalarını ve eğitimini ilerletmek üzere RECOW’u kurdu.
  • Ağustos 2023: 88 megavatlık Hywind Tampen yüzer rüzgâr santrali faaliyete geçti.
  • Mart 2024: Japonya’nın kurulu açık deniz rüzgâr kapasitesi 0,15 gigavattı.
  • Ekim 2024: Tanimoto, Kyushu Üniversitesinin mühendislik ve analiz yetkinliklerini bir araya getirdiğini anlattı; küresel yüzer rüzgâr kapasitesi 245 megavata ulaştı.
  • Şubat 2025: Japonya Stratejik Enerji Planı’nı ve GX2040 Vizyonu’nu onayladı; Mitsubishi ise açık deniz rüzgârı planlarını askıya aldı.
  • Ağustos 2025: Mitsubishi, toplam 1,7 gigavatlık üç açık deniz rüzgâr projesinden vazgeçti.
  • Ekim 2025: Japonya, çerçeveyi yeniden değerlendirmek üzere dördüncü açık deniz rüzgâr ihalesini süresiz erteledi.
  • 2030: Japonya, enerji öz yeterliliğinde yüzde 30’u, yenilenebilir elektrikte yüzde 36-38 payı ve açık deniz rüzgârında büyümeyi hedefliyor.
  • 2040: Japonya’nın daha geniş kapsamlı açık deniz rüzgârı geliştirme hedefi 45 gigavata ulaşıyor.

Hükümet, Akita Eyaleti açıklarında ve Aichi Eyaleti’ndeki Toyohashi ile Tahara kentleri açıklarında, yerel balıkçılık birliklerinin onayıyla gösterim testleri için alanlar belirledi. Ayrıca Yeşil İnovasyon Fonu aracılığıyla 123,5 milyar Japon yeni yatırım yaptı.

Reklam

Geliştiriciler projeleri hayata geçirmekte neden zorlanıyor?

Japonya’nın ilk üç açık deniz rüzgârı ihale turu, faaliyete geçen türbinlerden çok uyarıcı deneyimler ortaya çıkardı. İlk turun tek kazananı projeden çekildi; ikinci ve üçüncü turların kazananları ise ciddi mali sorunlarla karşı karşıya. Dördüncü ihalenin Ekim ayında süresiz ertelenmesi, sistemin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini gösterdi.

Mitsubishi Corporation, Ağustos ayında üç büyük projeden vazgeçerek devam etmek yerine 20 milyar sterlin ceza ödemeyi tercih etti. Toplam 1,7 gigavat kapasiteye sahip projeler, 1,3 milyon haneye elektrik sağlamaya yetecekti.

Japonya’nın mevcut 0,3 gigavatlık açık deniz kapasitesi, Çin’in yalnızca 2024’te eklediği 8 gigavatla karşılaştırıldığında düşük kalıyor. Tayvan, Güney Kore ve Vietnam da iddialı büyüme hedefleri peşinde; bu durum Asya genelinde yatırım ve sanayi kapasitesi için rekabeti artırıyor.

Küresel Rüzgâr Enerjisi Konseyi’nin (GWEC) Japonya ülke müdürü Takeshi Matsuki, riskleri şöyle anlattı:

Japonya, açık deniz rüzgârında büyük bir potansiyele sahip ve özellikle Asya-Pasifik bölgesinde bu alanda lider olma şansını kaçırmayı göze alamaz.

GWEC’nin “Japonya’nın Açık Deniz Rüzgârı Potansiyelini Açığa Çıkarmak” başlıklı raporu üç reform alanı belirliyor: ihale çerçevesi, gelir düzenlemeleri ve piyasadaki diğer engeller. Rapordaki değerlendirme, geliştiricilerin yaşadığı sorunları yalnızca türbin teknolojisine değil, projeleri düzenleyen kurallara da bağlıyor.

Projelerin ardındaki fiyat sorunu

Japonya’nın ihale çerçevesi fiyata büyük ağırlık vererek geliştiricileri gerçekçi olmayan derecede düşük teklifler sunmaya teşvik ediyor. Bir proje seçildikten sonra şirketin ekipman satın alması, inşaatı düzenlemesi ve finansman maliyetlerini karşılaması gerekiyor. Maliyetler yükseldiğinde, başlangıçtaki teklifi sürdürülebilir kılmak zorlaşıyor.

Gelir sistemi, desteği elektrik piyasası fiyatlarına bağlayan Alım Garantisi Primi (FIP) uygulamasını kullanıyor. Bu fiyatlar 2025’te kilovatsaat başına ortalama 9-16 yen düzeyindeydi. İlk açık deniz rüzgâr projelerinin ekonomik açıdan sürdürülebilir olması içinse kilovatsaat başına yaklaşık 12-15 yen gerekiyordu. Kilovatsaat, bir kilovat güç tüketen bir cihazın bir saatte kullandığı elektrik miktarını ölçer.

Reklam

İki fiyat aralığı örtüşse de piyasa fiyatları bir projenin ihtiyaç duyduğu seviyenin altına düşebiliyor. Bu nedenle geliştiriciler, pahalı ekipman ve inşaat için taahhütte bulunurken gelir belirsizliğiyle karşılaşıyor.

İzin süreçleri karmaşık, sertifikasyon gereklilikleri şeffaf değil ve rüzgâr kaynaklarının güçlü olduğu bölgelerde şebeke kısıtlamaları, tazminat mekanizmaları olmaksızın uygulanıyor. Kısıtlama, şebekenin üretilen elektriğin tamamını alamaması nedeniyle üretimin azaltılması anlamına geliyor. Geliştiriciler, işin devam edip edemeyeceğinin kritik bir eşiğinde oldukları uyarısında bulundu.

Açık deniz rüzgârı danışmanlık şirketi OWC’nin Japonya ülke müdürü Masataka Nakagawa, gereken değişiklikleri şöyle sıraladı:

İstikrarlı ve ölçeklenebilir bir yaygınlaşmayı mümkün kılmak için Japonya’nın üç kritik alanı ele alması gerekiyor: ihale çerçevesi, elektrik alım mekanizmaları ve piyasadaki diğer darboğazlar.

Elektrik alım mekanizmaları, bir projenin ürettiği elektriğin satılmasına yönelik düzenlemelerdir. Öngörülebilir satış koşulları, şirketlerin gelecekteki gelirlerinin inşaat, borçlanma ve işletme maliyetlerini karşılayıp karşılayamayacağını değerlendirmesine yardımcı olur. Hükümet kurumları GWEC’nin önerilerine güçlü ilgi gösterdi.

Daha sağlam çapalar kurulum maliyetlerini düşürebilir

Obayashi Corporation’ın Skirt Suction teknolojisi, başka bir açık deniz sorununu, temellerin ve çapaların güvence altına alınmasını ele alıyor. Yapı, üstte bir plakadan ve deniz tabanına doğru uzanan, etek adı verilen silindirik dikey bir duvardan oluşuyor.

Etek, türbini daha sağlam biçimde yerinde tutmak için deniz tabanına nüfuz ediyor. Kurulum için kazık çakma makineleri gibi büyük ekipmanlar gerekmiyor. Bu sayede inşaat maliyetlerinde yaklaşık yüzde 20, inşaat süresinde ise yüzde 40 azalma sağlanabilir.

Japonya çevresinde yaygın olan kumlu zemine sahip deniz alanlarında yapılan testler, geleneksel temellere kıyasla yaklaşık üç kat daha yüksek çekip çıkarma direnci gösterdi. Çekip çıkarma direnci, bir temelin deniz tabanından yukarı çekmeye çalışan kuvvetlere ne kadar dayanabildiğini ifade ediyor.

Yüzer türbinlerin, özellikle Gergi Bacaklı Platform (TLP) tasarımının çapalarına uygulandığında Skirt Suction, kurulum maliyetlerini yaklaşık yüzde 20, temel çalışmalarının maliyetini ise yaklaşık yüzde 30 azaltabiliyor. TLP yapılarında yüzer ekipmanı yerinde tutmak için gerilimli bağlantılar kullanılıyor.

Diğer yüzer tasarımlar arasında, farklı derinlik ve deniz koşullarına uygun çeşitli avantajlar sunan yarı batık platformlar ve spar platformları bulunuyor. Japonya’nın coğrafyası ve sismik etkinliği, uygun mühendislik tercihlerinin yapılmasını gerektiriyor. Skirt Suction kurulum ve yapıların sabitlenmesine odaklanırken türbin duvarı daha fazla rüzgâr enerjisi yakalamayı amaçlıyor.

Reklam

Malzemeler ve tedarik zincirleri baskıyı artırıyor

Rüzgâr türbinleri çelik, fiberglas ve nadir toprak elementleri gerektiriyor. Bu da geliştiricileri dalgalı malzeme piyasalarına ve jeopolitik risklere açık hâle getiriyor. Çelik, bir türbinin kütlesinin yüzde 90’ına kadarını oluşturabiliyor; bu nedenle fiyatı ve bulunabilirliği inşaat maliyetleri açısından kritik önem taşıyor.

Çin, küresel çelik üretimine ve rüzgâr enerjisi ekipmanı imalatına hâkim; ucuz ve yoğun biçimde sübvanse edilen ihracatla rekabet ediyor. Ticari gerilimler ve jeopolitik gelişmeler küresel çelik tedarik zincirindeki istikrarsızlığı artırdı.

Rüzgâr enerjisi hizmet sağlayıcısı Det Norske Veritas’ın (DNV) ESG kıdemli iş geliştirme müdürü Markus Zeitzen, tek bir tedarikçiye bağımlılığı azaltmanın bir yolunu şöyle anlattı:

Farklı bölgelerden iki ya da üç tedarikçi seçmek, rekabet sayesinde tedarik zincirinizin dayanıklılığını artırabilir.

Sınıflandırılmış 17 nadir toprak elementinden dördü rüzgâr türbinlerinde başlıca kullanılan elementlerdir: neodimyum, praseodim, disprosyum ve terbiyum. Bunlar, elektrik üretiminde ve türbin bütünlüğünün korunmasında rol oynayan kalıcı mıknatıslarda kullanılıyor. Çin, dünya genelindeki nadir toprak madenciliği üretiminin yüzde 60’ını, işleme üretiminin ise yaklaşık yüzde 90’ını kontrol ediyor.

Çin, Aralık 2023’te kalıcı mıknatıs üretiminde kullanılan ayrıştırma ve çıkarma teknolojilerinin ihracatına yasak getirdi. Ardından kısıtlamalar, yedi nadir toprak elementine yönelik ihracat denetimlerini de kapsayacak şekilde genişletildi. Tedarik risklerinin daha aktif planlamayı teşvik etmesiyle Avrupa Birliği, kritik ham maddeleri güvence altına almaya yönelik yeniliklere yatırım yaptı.

Tedarik sıkıntıları ihale kararlarını şimdiden etkiliyor. Ørsted, Aralık 2024’te tedarik zincirindeki darboğazları, hiçbir teklif almayan Danimarka açık deniz rüzgârı ihalesine katılmama kararının başlıca nedenlerinden biri olarak gösterdi. Mitsubishi de Şubat 2025’te Japonya’daki açık deniz rüzgârı planlarını askıya alırken tedarik zinciri sorunlarına işaret etti.

Japon yatırımcılar Avrupa’da deneyim kazanıyor

Japon şirketleri, ülke içindeki projeler zorluklarla karşılaşırken Avrupa’daki yenilenebilir enerji projelerine yatırım yapıyor. Norveç, enerji ve sürdürülebilirlik sektörlerinde istikrarlı koşullar arayan yatırımcılar için bir hedef hâline geldi.

A&O Shearman’ın Tokyo’da görev yapan ortağı Nick Wall, bu çekiciliği şöyle açıkladı:

Norveç, Japon yatırımcıların aradığı istikrarı sunuyor: güçlü mülkiyet hakları, şeffaf bir hukuk sistemi ve Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) aracılığıyla AB tek pazarına erişim. ABD ve Asya’nın bazı bölgelerindeki piyasalarda jeopolitik ve düzenleyici belirsizlik artarken, Japon yatırımcıların hukuki ve operasyonel riskleri azaltmak için Norveç gibi istikrarlı Avrupa yargı bölgelerine yönelerek yatırımlarını çeşitlendirdiğini görüyoruz.

Reklam

2020-2025 döneminde Norveç’te yapılan 23 Japon yatırım anlaşmasının sekizi petrol ve gaz ile kamu hizmetleri sektörlerindeydi. Japon arama ve üretim şirketleri, yüzer açık deniz rüzgârında, açık deniz tesislerine kıyıdan elektrik sağlamada ve karbondioksitin yakalanıp depolanmasını içeren karbon yakalama ve depolama (CCS) çalışmalarında büyüme potansiyeli görüyor.

Japonya’nın en büyük petrol ve gaz arama ve üretim şirketi INPEX Corp, Avrupa’yı temel iş alanlarından biri olarak görüyor ve bölgede geliştirme fırsatlarını değerlendiriyor. INPEX sözcüsü, şirketin Hywind Tampen projesine katılımını örnek gösterdi. Projenin 88 megavatlık kapasitesi petrol ve gaz tesislerine elektrik sağlıyor ve yıllık karbondioksit salımını yaklaşık 200 bin ton azaltıyor.

Yurt dışında yerleşik projelere katılım, Japon şirketlerine ülke içindeki uygulamalara katkı sağlayabilecek bir deneyim kazandırıyor. Bu çalışmalar, türbin duvarı dâhil üniversitelerdeki araştırmaların ve Japonya’nın düzenleme ve altyapı sorunlarını çözmeye yönelik çabaların yanında ilerliyor.

Güneş küreleri ve kaya depolama çalışmaları genişletiyor

Kyosemi Corporation’ın Sphelar teknolojisi, ışığı birden fazla yönden toplamak için küçük küresel güneş hücreleri kullanıyor. Genellikle 1-2 milimetre çapındaki hücreler, modüller oluşturmak üzere birbirine bağlanıyor. Hücrelerin şekli gün boyunca farklı açılardan gelen ışığı yakalayarak, güneşe doğrudan baktığında en verimli çalışan düz panellerin sınırlamalarını gideriyor.

Mühendis Shuji Nakata’nın güneş ışığının nadiren düz bir çizgide ilerlediğine ilişkin gözlemi, geliştirme çalışmalarının başlamasına yardımcı oldu. Neredeyse kusursuz yuvarlaklıkta silikon boncuklar üretmek için Japonya Mikrogravite Merkezi’ndeki (JAMIC) mikro yerçekimi koşullarından yararlanıldı. Ortaya çıkan hücreler şeffaf malzemelere ve kavisli yüzeylere gömülebiliyor; böylece yoğun nüfuslu şehirlerde kullanılabilecek uygulamalar oluşturuluyor.

Toshiba Energy Systems ve Chubu Electric Power Company, kaya temelli ısıl enerji depolama sistemi geliştiriyor. Kayalar ısıyı emip daha sonra suyu ısıtmak ve elektrik üreten bir türbini çalıştırmak için serbest bırakıyor. Sistem, batarya depolamada kullanılan kobalt ve nikel gibi nadir metallere ihtiyaç duymuyor; uzun ömürlü ve saha seçimi açısından görece az kısıtlamaya sahip.

Japonya, çatılara ve duvarlara kurulabilen yeni nesil güneş hücrelerini de ülke içinde üretmeye çalışıyor. Perovskit güneş hücrelerinin temel malzemelerinden iyodinin dünya üretiminin yüzde 30’unu Japonya gerçekleştiriyor. Bu da ülkeye üretimde stratejik avantaj sağlıyor.

Hükümet, 2030’a kadar yaygın kullanıma geçilmesini hedefleyen Yeni Nesil Güneş Hücresi Geliştirme Projesi için 64,8 milyar Japon yeni tahsis etti. Güneş enerjisi üretimi ve ısıl depolama, açık deniz rüzgârından farklı enerji ihtiyaçlarını karşılayarak mevcut yerli teknolojilerin kapsamını genişletiyor.

Reklam

Yerel iş birliği ve sanayinin güveni önem taşıyor

Tarım, Ormancılık ve Balıkçılık Bakanlığı (MAFF), yerel sektörlerle bağlantılı yenilenebilir enerji projelerini destekliyor: biyokütle enerjisiyle ormancılık, açık deniz rüzgârıyla balıkçılık, biyogazla hayvancılık ve güneş enerjisiyle tarım. Bu yaklaşım, çevresel etkileri sınırlamayı, enerjinin faydalarını topluluklara aktarmayı ve yerel bağları olmayan dış geliştiricilerle ilgili sorunları önlemeyi amaçlıyor.

Akita ve Aichi açıklarındaki gösterim alanları için balıkçılık birlikleriyle yapılan anlaşmalar, açık deniz projelerinde topluluklarla iş birliğinin rolünü gösteriyor. Mühendislik, uygun deniz alanlarına erişim ve bu sulardan yararlanan kişilerin kabulü, projelerin hayata geçirilmesinin tüm unsurları.

Uluslararası yatırımcılar sermayelerini açık ve istikrarlı kurallara sahip piyasalara yöneltebilir; üreticiler ise yerel üretime yatırım yapmadan önce gelecekteki talebe güven duymalı. Asya’daki diğer piyasalar yenilenebilir enerji altyapısını hızla kurarken Japonya’nın sanayide liderlik konumunu güvence altına alma fırsatı daralıyor.

Japonya hibrit otomobillere öncülük etti ve alım garantisi tarifeleri sona ermeden önce güneş enerjisi kullanımında lider konumdaydı. Türbin duvarı, daha sağlam temeller, küresel güneş hücreleri ve enerji depolama araştırmaları ülkede yeniliklerin sürdüğünü gösteriyor. Ancak ticari başarı; uygulanabilir fiyatlara, güvenilir tedarike, işlevsel kurallara ve şebekeye erişime de bağlı.

Uluslararası Enerji Ajansı, açık deniz rüzgârının teorik olarak Avrupa, ABD ve Japonya’nın elektrik ihtiyacını defalarca karşılayabileceğini tahmin ediyor. Kyushu Üniversitesinin duvarı, bu kaynaktan daha fazla enerji elde etmenin olası yollarından birini sunuyor. Japonya’nın önündeki görev, bu mühendislik potansiyelini projelerin finanse edilmesine, kurulmasına ve işletilmesine imkân tanıyan koşullarla buluşturmak.

Önemli Noktalar

  • Kyushu Üniversitesinin rüzgâr türbini duvarı, geleneksel açık deniz türbinlerine kıyasla üretimi potansiyel olarak üç katına çıkarabilir; teknik ayrıntılar geliştirilmeye devam ediyor.
  • Japonya’nın enerji öz yeterlilik oranı 2023’te yüzde 15,2’ye düştü; termik üretim 2022’de elektrik üretiminin yüzde 72,8’ini karşıladı.
  • Yüzer türbinler, güçlü rüzgârların estiği daha derin sulara erişebiliyor; küresel kurulu yüzer rüzgâr kapasitesi Ekim 2024’te 245 megavata ulaştı.
  • Japonya, 2030’a kadar enerji öz yeterliliğinde yüzde 30’a, yenilenebilir elektriğin payında yüzde 36-38’e ulaşmayı hedefliyor.
  • Mitsubishi toplam 1,7 gigavatlık üç projeden çekildi; Japonya dördüncü açık deniz rüzgâr ihalesini süresiz erteledi.
  • GWEC; ihalelerde, elektrik satış düzenlemelerinde ve piyasadaki diğer engellerde değişiklik yapılmasını öneriyor.
  • Obayashi’nin Skirt Suction temelleri, inşaat maliyetlerini ve süresini düşürürken çekip çıkarma kuvvetlerine karşı direnci artırabilir.
  • Japon şirketleri, 88 megavatlık Hywind Tampen projesi dâhil olmak üzere yurt dışında yüzer rüzgâr deneyimi kazanıyor.
  • Hükümet yatırımları arasında Yeşil İnovasyon Fonu aracılığıyla 123,5 milyar Japon yeni ve yeni nesil güneş hücreleri için 64,8 milyar Japon yeni bulunuyor.
  • Topluluklarla yapılan anlaşmalar, malzeme tedariki ve güvenilir proje geliri, açık deniz projelerinin hayata geçirilmesinde temel önem taşıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir